Dostun Kim?

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

─░nsan hemcinsinden tesir alan bir varl─▒kt─▒r. Bu y├╝zden, kimlerle birlikte olmam─▒z gerekti─čini veya kimlerle olmamam─▒z gerekti─čini iyi bir d├╝┼č├╝nmek l├óz─▒m.

Bu tesiri m├ónidar bir ┼čekilde ifade eden bir had├«s-i ┼čerifte;

ÔÇťKi┼či dostunun d├«ni ├╝zeredir. Bu y├╝zden kimi dost edinece─čine dikkat etsin.ÔÇŁ buyurulmu┼čtur. (Eb├╗ D├óv├╗d, Edeb, 16/4833)

Me┼čhur bir atas├Âz├╝m├╝z de bu hakikati ┼č├Âyle ifade eder:

ÔÇť├ťz├╝m ├╝z├╝me baka baka karar─▒r.ÔÇŁ

Uzun m├╝ddet bir arada bulunan ki┼čilerin birbirlerinden etkilenmemeleri m├╝mk├╝n de─čildir.

├ľyleyse dost ├Âyle bir dost olmal─▒ ki, ondan alaca─č─▒m─▒z tesir bize iyi gelmeli. Bizi RabbimizÔÇÖe daha sevgili, daha yak─▒n eylemeli…

Cenâb-ı Hak buyurur:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! AllahÔÇÖtan hakk─▒yla korkun ve s├ód─▒klarla (do─črularla) beraber olun.ÔÇŁ (et-Tevbe, 119)

Ash├ób─▒ d├╝┼č├╝nelim. Ashab, s├óhib kelimesinin cem├«si yani ├žo─čuludur. S├óhib ise ┬źarkada┼č, bir ki┼činin beraberinde bulunan, sohbetinden istifade eden ki┼či┬╗ demektir. Demek ki sah├óbeyi, bu ┼čerefli mevkie getiren, Allah Ras├╗l├╝ÔÇÖyle sohbet ve mus├óhebeleridir. Yani g├╝zel arkada┼čla olup, g├╝zelle┼čmi┼člerdir.

Eb├╗ Musa el-E┼čÔÇśar├« -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖin nakletti─čine g├Âre Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťBirlikte oldu─čun iyi arkada┼čla k├Ât├╝ arkada┼č, g├╝zel koku ta┼č─▒yanla k├Âr├╝k├ž├╝ye benzer.

ÔÇóG├╝zel koku ta┼č─▒yan kimse, ya sana o kokudan verir veya sen ondan sat─▒n al─▒rs─▒n ya da g├╝zel koku sana ula┼č─▒r.

ÔÇóK├Âr├╝k├ž├╝ ise ya (ate┼čiyle) elbiseni yakar ya da k├Ât├╝ kokusu sana ula┼č─▒r.ÔÇŁ (Buh├ór├«, B├╝y├╗, 38)

G├╝zel dostlarla beraber olmak o kadar m├╝him ki, ├él-i ─░mr├ón S├╗resiÔÇÖnin 193ÔÇÖ├╝nc├╝ ├óyetindeki du├óda, ├Âl├╝rken bile ┬źebr├ór┬╗ ile arkada┼čl─▒k niy├óz etmemiz ├Â─čretilir:

ÔÇť…Ey Rabbimiz! G├╝nahlar─▒m─▒z─▒ ba─č─▒┼čla, k├Ât├╝l├╝klerimizi ├Ârt, can─▒m─▒z─▒ s├ólihlerle beraber al.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 193)

├ľyle ya, insan nas─▒l ya┼čarsa ├Âyle vefat eder. Nas─▒l vefat ederse de ├Âyle ha┼čredilir. Rabbimiz, bizlere d├╝nyada ve ukb├óda g├╝zel arkada┼čl─▒klar nas├«b eylesin!..

Bu ┼čuuru kazan─▒nca, RabbimizÔÇÖin ┼ču emirlerinin m├ón├ó ve hikmeti nas─▒l bir derinlik kazan─▒r r├╗humuzda:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! M├╝ÔÇÖminleri b─▒rak─▒p da k├ófirleri dost edinmeyin; (bunu yaparak) All├óhÔÇÖa aleyhinizde apa├ž─▒k bir delil mi vermek istiyorsunuz?ÔÇŁ (en-Nis├ó, 144)

K├ófir, m├╝n├óf─▒k, yahudi ve h─▒ristiyan elbette dost edinilmez. ├ç├╝nk├╝ biz dost deyince, d├╝nya ve ├óhiret karde┼čli─čini anl─▒yoruz. B├Âyleleriyle ├óhirette ayn─▒ karede olmak istemeyiz elbette. Fakat d├╝nyev├« arkada┼čl─▒k zaruret sebebiyle yap─▒labilir.

Yukar─▒daki ├óyet ve hadisler bug├╝n├╝ de ├žok net bir ┼čekilde ├Âzetlemektedir. Bu mevzu, bug├╝n itibar─▒yla; ├Âzellikle ├žocuklar─▒m─▒z ve gen├žlerimiz i├žin b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r. Okul arkada┼čl─▒─č─▒ ile ba┼člay─▒p, hayat─▒n her safhas─▒nda devam eden dostluk ve arkada┼čl─▒k; nas─▒l ba┼člad─▒ysa ├Âyle devam etmekte, bu yolla kazan─▒lan iyi ve k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar, ki┼činin ┼čahsiyet ve karakterinin bir par├žas─▒n─▒ olu┼čturmaktad─▒r.

Misal olarak bakt─▒─č─▒m─▒zda; ki┼či sigara ve k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klara ├žo─ču kez arkada┼člar─▒na ├Âzenerek ba┼člamakta ve bazen hayat boyu s├╝ren bu k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar, onun sonunu haz─▒rlamaktad─▒r. ─░├žki, uyu┼čturucu ve kumar gibi zararl─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒n kayna─č─▒nda da k├Ât├╝ arkada┼č ├ževresi ├Ân pl├óndad─▒r. Bu y├╝zden; ├žocuklar─▒m─▒z─▒n arkada┼č se├žiminde, ailelere d├╝┼čen mesÔÇÖ├╗liyetin b├╝y├╝k oldu─ču bir ger├žektir.

─░leti┼čimin alabildi─čine yayg─▒nla┼čt─▒─č─▒ ve kolayla┼čt─▒─č─▒ g├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒nda, ger├žek arkada┼člar─▒n yerini alan sanal arkada┼člar─▒n tesiri de g├Âz ard─▒ edilemeyecek boyuttad─▒r.

Hangimiz ├žocu─čumuzu, su├ž i┼členen, kumar oynanan, kan d├Âk├╝len, ahl├óks─▒zl─▒k yap─▒lan bir soka─ča b─▒rakabiliriz?

Elbette ki hi├žbirimiz!..

H├ólbuki, ├žocuk ├Âdev yapacakm─▒┼č vs. diye evlere giren internet, evimizi en rezil, en ├ód├« sokaklara dah├« ba─člay─▒veriyor. E─čer biz kontrol etmezsek!..

Sosyal medya denilen mecralarda ba┼člayabilecek k├Ât├╝ bir arkada┼čl─▒k, gen├ž dima─člara, belki onlarca arkada┼č─▒n verebilece─či zarardan daha fazlas─▒n─▒ verebilir.

Bu sebeple anne-babalar, sadece sokak ve okul arkada┼čl─▒─č─▒n─▒ de─čil, sanal arkada┼čl─▒klar─▒n─▒ da kontrol etmelidir.

ÔÇóEvl├ótlara ┬źak─▒ll─▒┬╗ telefonlar ├žok erken ya┼člarda verilmemelidir.

ÔÇó─░nternetlere ve bilgisayarlara aile filtreleri konulmal─▒d─▒r.

ÔÇóEvl├ótlar─▒n internet ba┼č─▒nda yaln─▒z kalmamalar─▒na ├žok dikkat edilmelidir.

ÔÇóEvl├ótlar bu mecralarda ill├ó olacaklarsa, anne-baba ref├óketinde bulunmal─▒d─▒rlar.

ÔÇóAnne-babalar da sosyal medyada m├╝sl├╝man ┼čahsiyet ve vakar─▒na uygun davran─▒┼člar sergileyerek, evl├ótlar─▒na g├╝zel ├Ârnek olmal─▒d─▒rlar.

Hulâsa;

Arkada┼čl─▒k, o kadar m├╝himdir ki, insan arkada┼čl─▒k tercihlerinin neticesinde ├óhirette;

ÔÇťKi┼či sevdi─čiyle beraberdir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 96) had├«s-i ┼čer├«fi uyar─▒nca, ya sevdi─čiyle beraber olman─▒n sa├ódetini ya┼čayacak yahut da;

ÔÇťVay h├ólime! Ke┼čke falan ki┼čiyi arkada┼č edinmeseydim!ÔÇŁ (el-Furk─ün, 28) diye yan─▒p yak─▒lacakt─▒r.

Rabbim dostlar─▒yla sevinenlerden olabilmeyi c├╝mlemize nas├«b eylesin… ├ém├«n…