K─░L─░M─░N D─░L─░NDEN, ANCAK ANLAYAN OKUR

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com.tr

Ben ┼ču g├Ân├╝l tezg├óh─▒nda kilim dokudum.
Erenlerin derg├óh─▒nda a┼čk─▒ okudum.
T├Âremizde kilim demek ilim demektir,
Kilim sevdad─▒r, ├Âzlemdir, derttir, istektir.*

Orta AnadoluÔÇÖnun kilimleriyle me┼čhur bu ┼čirin mi ┼čirin kasabas─▒nda han─▒m k─▒zlar 6-7 ya┼člar─▒nda kilim dokumay─▒ ├Â─črenmeye ba┼člarlard─▒.

Her evde bir kilim tezg├óh─▒ olur; KurÔÇÖ├ón kursundan gelen han─▒m k─▒zlar, kilim tezg├óh─▒n─▒n ba┼č─▒na ge├žerlerdi.

Kilim dokumay─▒ ├Â─črenince de; ┬źEn g├╝zel motifi kim bulacak?┬╗, ┬źEn g├╝zel kilimi kim dokuyacak?┬╗ diye birbirleriyle yar─▒┼č ederlerdi.

G├Âz├╝ne girmeye ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ ki┼či ise, eski bir kilim dokuma ustas─▒ olan Kom┼ču NeneÔÇÖydi.

E─čer Kom┼ču Nene birini be─čenir, onda bir ─▒┼č─▒k g├Âr├╝rse; o han─▒m k─▒za el verirdi.

Ama han─▒m k─▒zlar─▒n annelerinden de duyduklar─▒na g├Âre, uzun s├╝redir b├Âyle biri ortaya ├ž─▒kmam─▒┼čt─▒.

Kom┼ču Nene; ev ev dola┼č─▒r, yeni kilim dokumay─▒ ├Â─črenen han─▒m k─▒zlar─▒ kontrol ederdi.

Bir g├╝n Kom┼ču Nene bir evde fazlaca kald─▒.

Herkesi bir merak ald─▒.

Sonunda Kom┼ču Nene arad─▒─č─▒n─▒ bulmu┼čtu:

ÔÇôGel bakal─▒m han─▒m k─▒z─▒m! KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ ├Â─črendin mi sen?

ÔÇôEvet, Kom┼ču Nene!

ÔÇôGit bir abdest al, iki rek├ót namaz k─▒l. Gel, ondan sonra ba┼člayal─▒m.

ÔÇôTamam, Kom┼ču Nene!

Her g├╝n derse b├Âyle ba┼člarlard─▒; sonra Kom┼ču Nene, ona kilim dokuman─▒n inceliklerini ├Â─čretmeye ba┼člard─▒.

G├╝nler aylar─▒ aylar y─▒llar─▒ kovalad─▒.

Kom┼ču Nene, kilim dokuman─▒n z├óhir├« y├Ânlerini han─▒m k─▒za bir g├╝zel belletti.

K─▒z; art─▒k iyi kilim dokuyordu ama, di─čer k─▒zlardan bir fark─▒ yoktu.

Ayn─▒ motifler, ayn─▒ desenler, ayn─▒ ilmekler… g├╝nler b├Âyle ge├žiyordu.

Han─▒m k─▒z yeni bir ┼čeyler ├Â─črenmek i├žin sab─▒rs─▒zlan─▒yor ama, Kom┼ču Nene;

ÔÇť─░┼čin z├óhirini ├žok iyi ├Â─črenmen l├óz─▒m k─▒z─▒m!ÔÇŁ diyor sab─▒rla onu i┼člemeye devam ediyordu.

Nihayet bir g├╝n Kom┼ču Nene;

ÔÇťÔÇôArt─▒k tek elinle ├žal─▒┼č, han─▒m k─▒z─▒m!ÔÇŁ dedi.

Ve o, art─▒k di─čer k─▒zlar─▒n iki elle dokudu─ču kilimi tek elle dokumaya ba┼člam─▒┼čt─▒.

Bir s├╝re sonra da Kom┼ču Nene;

ÔÇťÔÇôBo┼čta kalan elini bana ver; g├Âzlerini kapat, ├Âyle ├žal─▒┼č k─▒z─▒m!ÔÇŁ dedi.

ÔÇť┼×imdi motifleri d├╝┼č├╝n k─▒z─▒m! G├Âr├╝yor musun onlar─▒? G├Ârd├╝klerini doku ┼čimdi!ÔÇŁ dedi.

Han─▒m k─▒z─▒n bir eli Kom┼ču NeneÔÇÖnin elinde, dizi dizinde, di─čer eli tezg├óhta, g├Âzleri kapal─▒, bir anda ayaklar─▒ yerden kesildi, sanki kilimin i├žine do─čru bir yolculu─ča ba┼člad─▒. ├çok korktu, g├Âzlerini hemen a├žt─▒.

Kom┼ču Nene;

ÔÇťÔÇôKorkma k─▒z─▒m devam et!ÔÇŁ dedi.

Han─▒m k─▒z, g├Âzleri kapal─▒ kilimi dokumaya ba┼člad─▒.

Sanki bir motif orman─▒n─▒n i├žinde y├╝z├╝yordu.

┼×imdiye kadar hi├ž ├ž─▒karmad─▒─č─▒ motifleri, desenleri ├ž─▒karmaya ba┼člam─▒┼čt─▒.

Kom┼ču Nene, yava┼č yava┼č onun elini b─▒rakt─▒ ve evden ayr─▒ld─▒.

Bir s├╝re sonra han─▒m k─▒z kendine geldi. Dokudu─ču kilime bakt─▒ ├žok g├╝zel olmu┼čtu ama, Kom┼ču Nene yan─▒nda yoktu.

Yapt─▒─č─▒ kilimi ona g├Âstermek istedi.

Onun evine do─čru ko┼čtu, kap─▒dan seslendi sesini duyuramad─▒, pencereden i├žeri bak─▒nca Kom┼ču NeneÔÇÖyi koltu─čunda uyurken g├Ârd├╝.

Koltu─čun kar┼č─▒s─▒nda, kilim tezg├óh─▒ndaki kilim de g├Âz├╝nden ka├žmam─▒┼čt─▒ do─črusu… Desenleri o kadar g├╝zeldi ki ama daha bir kar─▒┼č bile dokunmam─▒┼čt─▒; ┬źDaha yeni ba┼člam─▒┼č herh├ólde.┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝, rahats─▒z etmemek i├žin onu uyand─▒rmadan geri d├Ând├╝.

Eve gelince i├žine bir ┼č├╝phe d├╝┼čt├╝; ┬źTek ba┼č─▒na ya┼čayan ya┼čl─▒ bir kad─▒n, sak─▒n k├Ât├╝ bir ┼čey olmas─▒n!┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝, tekrar geri d├Ând├╝. Kap─▒y─▒ biraz sert├že ├žalmak isteyince aral─▒k kap─▒ a├ž─▒l─▒verdi.

Han─▒m k─▒z i├žeri girip Kom┼ču NeneÔÇÖyi sarsmaya ba┼člad─▒.

Ya┼čl─▒ kad─▒n birden uyand─▒:

ÔÇôHayrola k─▒z─▒m ne oldu?

ÔÇôOff ├žok korktum Kom┼ču Nene, sana bir ┼čey oldu zannettim.

ÔÇťÔÇôYok be k─▒z─▒m, kilim dokuyordum!ÔÇŁ deyince han─▒m k─▒z─▒n g├Âzleri fal ta┼č─▒ gibi a├ž─▒ld─▒.

ÔÇťR├╝yamda yani…ÔÇŁ deyip g├╝lerek ekledi Kom┼ču Nene.

Biraz ├Ânce geldi─činde yeni ba┼članm─▒┼č olarak g├Ârd├╝─č├╝ o kilimi g├Âr├╝nce iyice ┼ča┼č─▒rd─▒ han─▒m k─▒z.

Çünkü kilim bitmek üzereydi!

┬ź─░lk geldi─čimde yanl─▒┼č g├Ârd├╝m herh├ólde…┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝ ve Kom┼ču NeneÔÇÖnin elini ├Âp├╝p oradan ayr─▒ld─▒.

Hul├ósa Anadolu irfan gelene─čine katk─▒ sa─člayan b├Âyle dervi┼čler sayesinde, as─▒rlard─▒r bu devran s├╝r├╝p gitmi┼č.

Her alanda gelmi┼čler, se├žmi┼čler, belletmi┼čler, aktarm─▒┼člar, vazifeyi devredip gitmi┼čler.

Allah, onlardan râzı olsun.

___________________________

* Fatih KISAPARMAK.