FITRATIN KORUNMASI

YAZAR : Mehmet Ali VAR varoglu5@gmail.com

Hazret-i Peygamber ve OÔÇÖnun her biri bir y─▒ld─▒z mes├óbesindeki ash├ób─▒n─▒n f─▒trat ├╝zere ve tabi├« bir hayat ya┼čad─▒klar─▒ bilinmektedir. Bunun i├žin asr-─▒ sa├ódette gerek madd├« gerekse m├ónev├« problemler pek g├Âr├╝lmemi┼čtir. Zaman─▒m─▒zda ise; d├╝nya h─▒rs─▒, birtak─▒m g├Âsteri┼č ve g├╝nah dery├ós─▒ndaki ┼ča┼čk─▒nl─▒klar, insanlar─▒ psikolojik ve beden├« hastal─▒klara s├╝r├╝klemektedir.

─░sl├óm hukuku fetv├ó verirken, her zaman insan f─▒trat─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmu┼čtur. Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- de verdi─či h├╝k├╝mlerde f─▒trat─▒n korunmas─▒n─▒ esas al─▒r. Bunu biz OÔÇÖnun kutlu hadislerinde g├Ârmekteyiz.*

─░nsano─člu m├╝kerrem bir varl─▒k olarak yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Onun de─čerine, ┼čerefine halel getirecek davran─▒┼člardan sak─▒nmak gerekir. ─░nsanl─▒k haysiyetine ayk─▒r─▒ hareketler onun f─▒tr├« yap─▒s─▒na uymaz. Mesel├ó bir g├╝n Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz K├óbeÔÇÖyi tavaf ederken, burnundaki halka ile bir ba┼čkas─▒n─▒ ├žekerek tavaf ettiren bir adam─▒ g├Ârd├╝─č├╝nde halkay─▒ eliyle koparm─▒┼č ve onu eli ile g├Ât├╝rmesini emretmi┼čtir. (Eb├╗ D├óv├╗d, Eym├ón veÔÇÖn-N├╝z├╗r, 19, 3302; Nes├ó├«, Eym├ón veÔÇÖn-N├╝z├╗r, 30, 3790) G├╝n├╝m├╝zdeki istismar, ┼čiddet, ├Âtekile┼čtirme, ayr─▒mc─▒l─▒k, nefret su├žlar─▒ ve sava┼člar; ya┼čad─▒─č─▒m─▒z asr─▒n ac─▒ birer ger├že─čidir. Oysa y├╝ce Allah insan─▒ mahl├╗kat─▒n en de─čerlisi olarak vas─▒fland─▒rm─▒┼č ve yery├╝z├╝ndeki di─čer varl─▒klar─▒ onun hizmetine sunmu┼čtur.

─░nsan hayatta iken de ├Âl├╝nce de h├╝rmete l├óy─▒k bir varl─▒kt─▒r. Onun dirisine nas─▒l sayg─▒ g├Âstermek gerekirse, ├Âl├╝s├╝ne de sayg─▒ g├Âstermek f─▒trattand─▒r. Bunun i├žin d├«nimiz, sava┼člarda ├óz├ó kesmeyi (m├╝sle) ve ├Âl├╝lerin yak─▒lmas─▒n─▒ yasaklam─▒┼čt─▒r. Nitekim Peygamberi -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz bir had├«s-i ┼čer├«finde;

ÔÇť├ľl├╝n├╝n kemi─čini k─▒rmak, onu diri iken k─▒rmak gibidir.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Cen├óiz, 57, 3207) buyurmu┼čtur.

D├«nimiz insan─▒n tabi├« yarat─▒l─▒┼č ├╝zere bulunmas─▒n─▒, hastal─▒k vs. gibi zaruret durumlar─▒ d─▒┼č─▒nda ┼čahs─▒n bedenine pek m├╝dahale edilmesini istemez. Bunun i├žin Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; yarat─▒l─▒┼č─▒ de─či┼čtirip g├╝zellik maksad─▒yla d├Âvme yapt─▒rmay─▒, kad─▒nlar─▒n estetik maksad─▒yla y├╝z├╝ndeki k─▒llar─▒ yoldurmalar─▒n─▒, peruk takmalar─▒n─▒ (Tirmiz├«, ─░stiÔÇÖz├ón, 66, 2931; Nes├ó├«, Z├«net, 23, 5063) zaman─▒m─▒zda pek reva├žta olan ┼ča┼čk─▒nl─▒k al├ómetlerinden biri olan ba┼č─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ t─▒ra┼č edip bir k─▒sm─▒n─▒ b─▒rakmay─▒ (Nes├ó├«, Z├«net, 59, 5196) yasaklam─▒┼čt─▒r. B├╝t├╝n bunlardan gaye, insan─▒n f─▒trat─▒n─▒n korunmas─▒d─▒r.

─░nsan─▒n f─▒traten ib├ódete ihtiyac─▒ oldu─ču kadar; dinlenmeye, me┼čr├╗ bir ┼čekilde e─členmeye de ihtiyac─▒ vard─▒r. Bu sebeple Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-; kendisinin ib├ódet hayat─▒n─▒ ├Â─črenip de amellerini k├╝├ž├╝mseyerek, f─▒trata ayk─▒r─▒ bir ┼čekilde d├╝nyadan el etek ├žekmeyi, d├╝nyan─▒n lezzet ve g├╝zelliklerinden ayr─▒ durmay─▒ d├╝┼č├╝nerek, s├╝rekli namaz k─▒lmaya, devaml─▒ oru├ž tutmaya ve hi├žbir zaman evlenmemeye karar veren sah├ób├«leri duydu─čunda onlar─▒ uyararak;

ÔÇťSizler ┼č├Âyle ┼č├Âyle s├Âylemi┼čsiniz. All├óhÔÇÖa yemin ederim ki AllahÔÇÖtan en ├žok korkan─▒n─▒z ve yasaklar─▒ndan en ziyade ka├ž─▒nan─▒n─▒z benim. Fakat buna ra─čmen, bazen oru├ž tutar bazen tutmam; (gecenin bir k─▒sm─▒nda) n├ófile namaz k─▒lar─▒m, (bir k─▒sm─▒nda) uyurum; kad─▒nlarla da evlenirim. Kim benim s├╝nnetimden y├╝z ├ževirirse, o benden de─čildir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Nik├óh, 1; M├╝slim, Nik├óh, 5, 1401; Eb├╗ D├óv├╗d, Sal├ótuÔÇÖt-Tatavv├╗, 27, 1369) buyurdu. Ayn─▒ ┼čekilde g├╝naha girme endi┼česiyle had─▒m olmak isteyen sah├óbenin bu davran─▒┼č─▒n─▒, f─▒trata ayk─▒r─▒ bularak men etmi┼č (Buh├ór├«, Tefs├«r, 108, 137; Tirmiz├«, Nik├óh, 2, 1088); evlenmeye g├╝├ž yetiremeyenlere, f─▒tr├« bir ├ž├Âz├╝m olarak n├ófile oru├ž tutmalar─▒n─▒ tavsiye etmi┼čtir. (Eb├╗ D├óv├╗d, Nik├óh, 1, 2046; Nes├ó├«, S─▒y├óm, 43, 2238)

Hazret-i Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťF─▒trat be┼č ┼čeydir: S├╝nnet olmak, etek t─▒ra┼č─▒ olmak, b─▒y─▒klar─▒ k─▒saltmak, t─▒rnaklar─▒ kesmek, koltuk alt─▒ k─▒llar─▒n─▒ yolmak.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Lib├ós, 63, 105; Nes├ó├«, Tah├óret, 9, 9; Eb├╗ D├óv├╗d, Terecc├╝l, 5, 4198) buyurarak insanlar─▒n uymalar─▒ gereken f─▒trat kurallar─▒n─▒ bizlere hat─▒rlatm─▒┼čt─▒r. O; tabi├« olan, bir insan olarak yap─▒lmas─▒ l├╝zumlu ┼čeyleri tavsiye ederken, f─▒trata uygun olmayan, sa─čl─▒─ča zararl─▒, d├«nin ve toplumun ho┼č g├Ârmedi─či a┼č─▒r─▒l─▒klar─▒ men etmi┼čtir. B├╝t├╝n bunlar bize ─░sl├ómÔÇÖ─▒n insan yap─▒s─▒na uygun f─▒trat d├«ni oldu─čunu g├Âstermektedir.

─░nsan; mahl├╗kat─▒n en ┼čereflisi, en de─čerlisi oldu─čuna g├Âre, en ├žok onun korunmas─▒ gerekir. Bunun i├žin d├«nimiz OÔÇÖnun ┼čahs─▒na d─▒┼čardan gelecek her t├╝rl├╝ olumsuz davran─▒┼člardan ka├ž─▒n─▒lmas─▒n─▒ emretmi┼čtir. Asl─▒nda insan─▒n yarat─▒l─▒┼č─▒n─▒ de─či┼čtirmeye, All├óhÔÇÖ─▒n yaratt─▒─č─▒ can ├╝zerinde m├╝dahale etmesine ihtiyac─▒ da yoktur. ─░nsan─▒n en b├╝y├╝k vazifesi Yarat─▒c─▒ÔÇÖs─▒na hakik├« m├ón├óda kul, OÔÇÖnun Ras├╗lÔÇÖ├╝ne ger├žek m├ón├óda ├╝mmet olmakt─▒r. S├Âzlerimize ┼×eyh G─ülibÔÇÖin insan─▒n de─čerini dile getiren m─▒sralar─▒ ile son verelim:

Ho┼č├ža bak z├ót─▒na kim z├╝bde-i ├ólemsin sen,
Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen.

________________________________________

* ├ľzdemir, Ahmet, Hazret-i PeygamberÔÇÖin F─▒kh├« H├╝k├╝mlerindeki Us├╗l ve ─░lkeler, Murat Kitabevi, Ankara 2015, 111.