FARKINDA MIYIZ?

Halil KA┼×IK├çI

Allah Teâlâ âyet-i kerîmede buyuruyor:

ÔÇťSizin hanginizin daha g├╝zel amel yapaca─č─▒n─▒ imtihan etmek i├žin ├Âl├╝m├╝ ve hayat─▒ yaratan OÔÇÖdur. Ve O; Az├«zÔÇÖdir, ─×af├╗rÔÇÖdur.ÔÇŁ (el-M├╝lk, 2)

HAYAT, AMEL, ├ľL├ťM ve ─░MT─░HAN…

Bize bunlar neyi hat─▒rlat─▒yor? Hat─▒rlad─▒klar─▒m─▒z─▒n i├žini tam doldurabiliyor muyuz? Omuzumuza y├╝klenen mesÔÇÖ├╗liyetin ve y├╝k├╝n fark─▒nda m─▒y─▒z?

├ľm├╝r bizim i├žin; emek verdi─čimiz, gergef gergef i┼čledi─čimiz sonuna haz─▒rl─▒k yapt─▒─č─▒m─▒z bir hayat m─▒, yoksa babadan miras kalan, harcamas─▒ kolay, mesÔÇÖ├╗liyeti olmayan bir zaman dilimi mi?

Allah Teâlâ soracak:

ÔÇťSana verdi─čim ├Âmr├╝, nas─▒l ve nerede harcad─▒n?ÔÇŁ

ÔÇó─░nsan olarak yarat─▒ld─▒─č─▒n─▒n,

ÔÇóE┼čref-i mahl├╗kat oldu─čunun,

ÔÇó├Ämanla ┼čereflendi─činin,

ÔÇóSaymana ├Âmr├╝n├╝n yetmeyece─či kadar nimetlerle perverde oldu─čunun,

ÔÇóCennet gibi bir vatanda, m├╝stesn├ó bir cemiyet i├žinde oldu─čunun,

ÔÇóSenin ├óhiretini kurtarmaya ├žal─▒┼čan bir ├Ânderin oldu─čunun FARKINDA MISIN?

Eskiden, bundan 40-50 sene evvel; bu de─čerleri ta┼č─▒mak daha kolayd─▒. Soka─č─▒nda, mahallende hatt├ó ┼čehirde; seni kontrol eden, takip eden, o anki bir hareketinden ├Ât├╝r├╝ seni kutlayan, tebrik eden veya ├«kaz eden, nasihat eden b├╝y├╝kler vard─▒. Bu ki┼čiler akraban, yak─▒n─▒n, kom┼čun vs. olmayabilirdi. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin hayat─▒n─▒ ├Ârnek almak veya ├Ârf├╝n verdi─či mesÔÇÖ├╗liyet buna ├ódeta mecbur k─▒lard─▒.

Bunlar─▒ yazarken bir h├ót─▒ram akl─▒ma geldi, payla┼čmak istedim:

1965-1966 y─▒l─▒nda ─░stanbulÔÇÖa Eczac─▒l─▒k Fak├╝ltesine okumaya geldim. H├ólen ├Âyle midir bilemiyorum. Bir d├╝kk├ón esnaf─▒na veya bir b├╝fede paran─▒z─▒ bozduramazs─▒n─▒z veya bozmazlard─▒. Biz de ayl─▒─č─▒m─▒z geldi─činde 100 lira 50 lira. Belediye otob├╝slerinde bilet├žilere bozdururduk.

Eskiden ─░stanbulÔÇÖda Skoda marka b├╝y├╝k otob├╝sler vard─▒ arka sahanl─▒─č─▒ ayakta 20-25 ki┼či al─▒rd─▒. Genelde Beyaz─▒t-Taksim hatt─▒nda ├žal─▒┼čan bu otob├╝sler, t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m dolu olurdu. Arka kap─▒n─▒n yan─▒nda bilet├žilerin oturup bilet kesecekleri bir yerleri vard─▒.

Bir g├╝n b├Âyle bir otob├╝sle TaksimÔÇÖe giderken arka sahanl─▒kta kendime k├Â┼čede bir yer buldum, bilet├žiyi takip ediyorum. ├ç├╝nk├╝ 100 lira param var, onu bozduraca─č─▒m. Bilet├žinin i┼či bitince kendisine seslenerek;

ÔÇťÔÇôAmca ┼ču 100 liram─▒ bozar m─▒s─▒n─▒z?ÔÇŁ diye uzatt─▒m. Bilet├ži bana ┼č├Âyle bir bakt─▒ ve g├Âmle─činin g├Â─č├╝s cebinden bir tomar para ├ž─▒kararak;

ÔÇťÔÇôAl, boz evl├ód─▒m.ÔÇŁ dedi. Almak istemedim teredd├╝t ettim. Babacan ses tonu ve g├╝l├╝mseyen bir ├žat─▒k ka┼č ile ├Âyle bir ifadesi vard─▒ ki almak mecburiyetinde kald─▒m. Bozdu─čum para ile birlikte kalan paray─▒ uzatarak;

ÔÇťÔÇôBozdum amca, buyurun.ÔÇŁ dedim. O bilet├ži amca kendi demetini ald─▒ ve bana gayet babacan bir tav─▒r ve ┼čefkatle emir verircesine;

ÔÇťÔÇôKoy cebine!ÔÇŁ dedi. ├ľyle bir s├Âyleyi┼či vard─▒ ki itiraz edemedim ve cebime koydum.

Bir para bozdurma h├ódisesi ve aram─▒zda ge├žen iki-├╝├ž dakikal─▒k diyalog, bana hayat─▒mda unutamad─▒─č─▒m bir ders verdi. ─░timad─▒, g├╝veni, sahiplenmeyi, em├ónete de─čer vermeyi… velh├ós─▒l adam gibi adam olmay─▒ ├Â─čretti. ├ç├╝nk├╝ ├Ârnek kar┼č─▒mda duruyordu.

Tahmin ediyorum o bilet├ži b├╝y├╝k insan─▒n maa┼č─▒ 200-230 lira civar─▒ndad─▒r. Giydi─či pantolon ve g├Âmlek belediye taraf─▒ndan kar┼č─▒lan─▒yor, ya┼č─▒ itibar─▒yla da herh├ólde 5-6 n├╝fusa bak─▒yordur. Yani 10 liran─▒n, 20 liran─▒n, onun i├žin ├Ânemi vard─▒. Ama o b├╝y├╝k insan daha da b├╝y├╝d├╝ ve ├Ânceli─čini bana tercih etti, bana ders verdi;

ÔÇťFark─▒nda ol, i┼čte sen busun!ÔÇŁ dedi. Allah ondan r├óz─▒ olsun. Asl─▒nda o kendisini tarif ediyordu.

Aradan ge├žen zaman hep d├╝nyaya hizmet etti. Skoda otob├╝sler; troleyb├╝s, rayl─▒ sistem ve metro oldu. Geli┼čmeler teknik olarak k─▒yaslanmayacak kadar de─či┼čti, yani d├╝nyaya hizmet ilerledi, geli┼čti.

Ya m├óneviyat? Bizi biz yapan de─čerlerimize, ├Ârf├╝m├╝ze ne oldu? Ne kadar tahribata u─črad─▒? Neler kaybettik?

Nereden nereye!

Bir ya┼čl─▒, bir gencin veya bir talebenin ba┼č─▒nda dikilip ayakta duruyor da, o oturan gen├ž kalk─▒p yer vermemek i├žin t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ numaralara ba┼čvuruyor. Uyuyor numaras─▒ yap─▒yor, kitap a├ž─▒p okuyor gibi yap─▒yor vs. Bir kad─▒n ├žocu─čunu yan─▒na oturtmu┼č, bak─▒yorsunuz k─▒p─▒rdam─▒yor bile; ┬źO ├žocuk, daha k├╝├ž├╝k!┬╗ gibi tav─▒rlarda. Hatt├ó ├«kaz ederseniz, cevab─▒ da ├Âyle oluyor.

Peki o ├žocuk b├╝y├╝yecek; ailesi ile ve etraf─▒ ile mesÔÇÖul olma ya┼č─▒na gelecek ama, ne ├Â─črendi ve ├Â─čretildi ki onu tatbik edecek.

┬źBen┬╗ merkezli ya┼čaman─▒n neticesi. Nefis b├╝t├╝n ┼čehveti ile insana h├ókim. D├╝nyan─▒n c├ózibesi maalesef; edebin, ├Ârf├╝n, hay├ón─▒n ├Ân├╝ne ge├žmi┼č s├╝r├╝klenip gidiyor. Gen├žler ve onlar─▒ e─čitecek b├╝y├╝kler maalesef nemel├óz─▒mc─▒. Nereye kadar? Evine ate┼čin d├╝┼čt├╝─č├╝ zaman akl─▒ ba┼č─▒na geliyor ama, vakit ├žoktan ge├žmi┼č oluyor. ├çareler ar─▒yor ama n├ófile.

Nesilden nesile bu kay─▒plar─▒n fark─▒nda m─▒y─▒z?

Onun i├žin vakit ge├žirmeden, zaman─▒nda, evl├ótlar─▒m─▒za; All├óhÔÇÖ─▒n─▒, PeygamberÔÇÖini, OÔÇÖnun s├╝nnetini, ├Ârf├╝m├╝z├╝, edebi, ├ód├ób─▒, hizmeti ve irfan─▒n ne oldu─čunu sab─▒rla anlatmal─▒ ve ├Â─čretmeliyiz ki ileride cemiyete faydal─▒ olsun. Bir bo┼člu─ču dolduracak helik olsun.

Allah; bizlere insanl─▒─č─▒m─▒z─▒n, M├╝sl├╝manl─▒─č─▒m─▒z─▒n, lutfedilen nimetlerin, ├óhiret ve hesap g├╝n├╝n├╝n fark─▒nda olmay─▒ nasip eylesin. ├ém├«n…

Ne mutlu y├╝z ak─▒ ile ├óhirete g├Â├žebilenlere…