SOHBET─░N MUHABBET─░

YAZAR : Âdem SARAÇ vardisarac@yahoo.com.tr

Hazret-i MusÔÇśab -rad─▒yall├óhu anh- ile y├╝kseli┼če ge├žen Medine m├╝sl├╝manlar─▒; bir yandan kendilerini daha iyi yeti┼čtirmek i├žin gayret g├Âsterirlerken, bir yandan da ─░sl├óm n├╗runun b├╝t├╝n g├Ân├╝lleri ayd─▒nlatmas─▒ i├žin cidd├« ├žal─▒┼čmalar yap─▒yorlard─▒.

┬źBir Okul┬╗ ve ┬źBir Ekol┬╗ olan MusÔÇśab Hoca, g├╝zel tebli─činin yan─▒nda e─čitim ve ├Â─čretim faaliyetlerini de y├╝r├╝t├╝yordu. Bu g├╝zel ├žal─▒┼čmalara vesile olan Hazret-i EsÔÇśad bin Z├╝r├óre ve arkada┼člar─▒n─▒n katk─▒s─▒yla Yesrib; Medine olmaya haz─▒rlan─▒rken, her ge├žen g├╝n yeni geli┼čmeler oluyordu. ─░lkler ilkleri, birinciler birincileri takip ederek, halkalar b├╝y├╝d├╝k├že b├╝y├╝yordu.1

MedineÔÇÖnin ilk m├╝sl├╝manlar─▒; ilk m├╝sl├╝man aileler, erkekler, han─▒mlar, ├žocuklar, ya┼čl─▒lar, her ya┼č ve cinsiyetten insanlar. Bu g├╝zel davete ailece gelenler, birbirlerini davet edenler…

Ak─▒ll─▒ insan, akl─▒n─▒ kullanan insand─▒r mal├╗m. ─░yi de akl─▒ kullanmak ne demek? Ak─▒ll─▒ insan, ak─▒ll─▒ ├žocuk, ak─▒ll─▒ gen├ž, ak─▒ll─▒ aile… Bir de uyan─▒k olanlar vard─▒… Buna bir ├Ârnek olmak ├╝zere, en ├Âne ├ž─▒kan sahnelerden birini hep beraber g├Ârelim…

D├óruÔÇÖl-EsÔÇśad Okulu ├Â─črencisi olan Eb├╗ Sa├«d el-Hudr├« -rad─▒yall├óhu anh-; sadece bu m├╝essesede de─čil, hocas─▒ nerede ise hemen oraya ko┼čuyor, orada da en ├Ânde bulunmaya ├žal─▒┼č─▒yordu.

Hatt├ó bazen ├Âyle oluyordu ki, MusÔÇśab Hoca; ayn─▒ konuyu ayn─▒ ├Ârneklerle ├╝├ž-d├Ârt gruba anlatt─▒─č─▒ zaman bile, Eb├╗ Sa├«d yine her derse kat─▒l─▒yordu. Elinden geldi─čince hi├žbir dersi ve sohbeti ka├ž─▒rmamaya ├žal─▒┼č─▒yordu.

Hoca ayn─▒, konu ayn─▒, ├Ârnekler ayn─▒yd─▒, ama Eb├╗ Sa├«d her dersi ilk ders gibi dinliyordu!

MusÔÇśab Hoca; iyi bir hoca olmakla beraber, ├žok y├Ânl├╝ biriydi. Hangi mevzuyu, kimlere, nas─▒l anlataca─č─▒n─▒ ├žok iyi biliyordu. Okudu─ču ├óyetler ya da anlatt─▒─č─▒ konular─▒n, dinleyiciler ├╝zerindeki tesirlerini de m├╝mk├╝n mertebe takip ediyordu. Her biri birbirinden g├╝zel, ├žok sahnelerle kar┼č─▒la┼čm─▒┼čt─▒.

Ya┼č─▒n─▒n k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝ne ra─čmen, Eb├╗ Sa├«dÔÇÖin bu durumu da dikkatinden ka├žmam─▒┼čt─▒. Ayn─▒ konuyu, ayn─▒ yerde, farkl─▒ gruplara ├╝├ž defa anlatan MusÔÇśab Hoca; bu derslerin hepsine de kat─▒lan Eb├╗ Sa├«dÔÇÖe, son dersinin bitiminde ├ž─▒karken seslendi:

ÔÇôSen biraz yan─▒ma gelir misin Eb├╗ Sa├«d!

ÔÇôGelirim tabi├«, buyur.

ÔÇôEy Eb├╗ Sa├«d! Hi├žbir dersi ve yine hi├žbir sohbeti ka├ž─▒rm─▒yorsun. Her yere yeti┼čmeye ├žal─▒┼č─▒yorsun. B├╝t├╝n bunlar─▒n yan─▒nda, her sohbet veya derste en ├Âne oturmaya, s├╝rekli en ├Ânde olmaya gayret ediyorsun. Ayr─▒ca bana da ├žok samim├« bir bak─▒┼čla bak─▒yorsun. Hani ┬źi├žine girercesine┬╗ derler ya, i┼čte ├Âyle bir bak─▒┼čla bak─▒yorsun. Bir mahzuru yoksa bunlar─▒n sebebini s├Âyler misin?

ÔÇôSizi ├žok dikkatli dinlemek ve anlatt─▒klar─▒n─▒z─▒ do─čru bir ┼čekilde ├Â─črenerek ya┼čamak istiyorum ben!

ÔÇôBu gayretini takdir ediyorum. Ama sorular─▒m─▒n cevab─▒ de─čil bu. ─░stersen tek tek soray─▒m, sen de tek tek cevap ver bana; olur mu?

ÔÇôSiz nas─▒l isterseniz ├Âyle olsun!

ÔÇôKula─č─▒nda bir problem var m─▒?

ÔÇôYok! ─░yi i┼čitirim ben!

ÔÇôHer derste en ├Âne oturuyor ve zor i┼čiten biri gibi ├žok dikkatli dinliyorsun ama!

ÔÇôArkada veya ortalarda bir yerde olsam, ders dinleyenlerden biri k├╝├ž├╝k bir hareket yapsa veya ses ├ž─▒karsa, ├Âks├╝rse dikkatim da─č─▒l─▒r, konunun ├Âz├╝ olacak bir kelimeyi ka├ž─▒r─▒r─▒m diye ├Âne oturuyorum! Dersin ├Âz├╝ olan kelimeyi anlayamazsam, dersi de anlamam─▒┼č olurum. Bir tek kelimeyi bile ka├ž─▒rmamak i├žin, s├╝rekli en ├Âne oturmaya ├žal─▒┼č─▒yorum!

ÔÇôS├╝bh├ónallah, m├ó┼č├óallah! Bir kelimeyi olsun ka├ž─▒rmak istemiyorsun ha! Ne kadar g├╝zel! Tebrik ederim seni. Peki; akl─▒nda veya zihninde, bir meseleyi veya h├ódiseyi anlay─▒p kavramada bir problem var m─▒?

ÔÇôYok! Genellikle bir dinlemeye anlar─▒m ben!

ÔÇôAyn─▒ konu, ayn─▒ ├Ârnekler ve ayn─▒ hoca! Sen de her derse giriyorsun!

ÔÇôRahats─▒z m─▒ ettim yoksa?

ÔÇôHay─▒r, ├žok memnun oluyorum ben. Hi├žbir hoca, b├Âyle senin gibi ├žok dikkatli ders dinleyen ├Â─črencisinden rahats─▒z olmaz. Ancak merak ettim de! Ayn─▒ ┼čah─▒stan ayn─▒ ┼čeyleri dinlemekten s─▒k─▒lmad─▒n m─▒ sen?

ÔÇôOlur mu ├Âyle ┼čey? Bir m├╝sl├╝man ─░sl├ómÔÇÖ─▒ dinlemekten s─▒k─▒l─▒r m─▒ hi├ž! Her dersi b├╝y├╝k bir a┼čk ve muhabbetle dinliyorum ben! Her seferinde ilk defa dinliyormu┼č gibi ├╝stelik! Ayr─▒ca sizi ├žok seviyorum ben!

ÔÇôBen de seviyorum. Hem seni ve hem de hepinizi. Fakat as─▒l soruma cevap vermedin?

ÔÇôSizi ├žok sevdi─čim i├žin, hep sizinle beraber olmak istiyorum! Sizi sevdi─čim i├žin, sizinle beraber anlatt─▒klar─▒n─▒z─▒ da seviyorum! Severek dinliyor, anl─▒yor ve dinleyip anlad─▒klar─▒m─▒ da severek yap─▒yorum.

ÔÇôBu da her h├ólinden belli oluyor. Ama as─▒l soruma h├ól├ó as─▒l cevaba girmedin?

ÔÇôAsl─▒nda s├Âylemek istemiyordum. Madem bu kadar ─▒srar ettiniz s├Âyleyeyim. B├╝t├╝n ders ve sohbetlerde en ├Âne oturmaya ├žal─▒┼č─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ sizi daha yak─▒ndan g├Ârmek istiyorum.

ÔÇôNeden? G├Ârme veya i┼čitme problemin mi var?

ÔÇôHay─▒r; hem ├žok iyi g├Âr├╝r ve hem de ├žok iyi i┼čitirim. ├ľ─črendi─čim kadar─▒yla siz Ras├╗lullah -aleyhissel├óm-ÔÇÖa ├žok benziyormu┼čsunuz! Size iyice yak─▒n olup, sizin y├╝z├╝n├╝zde OÔÇÖnu hayal ediyorum ben!

ÔÇôAnlamad─▒m?

ÔÇôAnlad─▒n─▒z, hem de ├žok iyi anlad─▒n─▒z! Ben sizi anlad─▒─č─▒m gibi, siz de beni ├žok iyi anlad─▒n─▒z! Siz bu kadar g├╝zel ve tatl─▒ bir insans─▒n─▒z, kim bilir Ras├╗lullah ne kadar g├╝zel ve ne kadar tatl─▒ bir insand─▒r!

ÔÇôO ├élemlere Rahmet, O ─░ki Cihan G├╝ne┼či, O G├╝zeller G├╝zeliÔÇÖdir ey Eb├╗ Sa├«d!

ÔÇô─░┼čte bu y├╝zden ben de sizin o g├╝zel y├╝z├╝n├╝zde; hem fiz├«ken ve hem de ahl├óken Ras├╗lull├óhÔÇÖ─▒ hayal ederek, OÔÇÖnu g├Âr├╝r gibi oluyorum!

ÔÇôS├╝bh├ónallah! Allah Te├ól├ó seni de beni de buna l├óy─▒k eylesin in┼č├óallah! OÔÇÖna benzedi─čim i├žin, bana bu kadar yak─▒n olmaya ├žal─▒┼č─▒yorsun demek! Do─črusu ┼ča┼č─▒rtt─▒n beni? Dokuz-on ya┼č─▒nda vars─▒n yoksun daha! Bu ya┼č─▒nda b├Âylesine bir inceli─či kavram─▒┼čs─▒n!.. Ne diyeyim, tebrik etmek l├óz─▒m seni. Allah m├╝b├órek etsin!

ÔÇôAllah sizden r├óz─▒ olsun. As─▒l siz vesile oldunuz buna. Benim en b├╝y├╝k arzum; uzaktan bile olsa, bir defac─▒k bile olsa, OÔÇÖnu g├Ârmektir!

ÔÇôSende bu a┼čk ve muhabbet varken, OÔÇÖnu g├Âr├╝rs├╝n All├óhÔÇÖ─▒n izniyle. Hem de ├Âyle uzaktan ve bir kere de─čil, yak─▒ndan ve s├╝rekli g├Âr├╝rs├╝n!

ÔÇô─░n┼č├óallah, in┼č├óallah!

Evet, i┼čte bu kadar ince d├╝┼č├╝nceli olan Eb├╗ Sa├«d, PeygamberimizÔÇÖi ├žok sevdi─či gibi, OÔÇÖnun temsilcisini de ├žok sevmi┼čti. Bundan dolay─▒ s├╝rekli onunla beraber olmaya ├žal─▒┼č─▒yordu.2 ─░┼čte ak─▒ll─▒ ├Â─črenci! ─░┼čte uyan─▒k ├Â─črenci!

B├Âylesine ak─▒ll─▒ ve uyan─▒k sadece Eb├╗ Sa├«d de─čildi tabi├«. Ak─▒ll─▒ ve uyan─▒k ├Â─črenciler ├žoktu. Her biri birer destan yazacakt─▒ ileride…

Zorla getirilen, yoklamalarla ve notlarla tutulan ├žocuk ve gen├žler de─čillerdi onlar! A┼čk ve muhabbetle gelen ├žocuk ve gen├žlerdi!

MusÔÇśab Hoca ile Eb├╗ Sa├«dÔÇÖin bu anlaml─▒ konu┼čmalar─▒ndan anla┼č─▒l─▒yor ki, ayn─▒ konu ayn─▒ ya da ayr─▒ g├╝nlerde de─či┼čik gruplara anlat─▒l─▒yordu. Yani ├ódeta s─▒n─▒f sistemi gibi bir e─čitimin yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz.

Ayn─▒ zamanda; b├╝y├╝klere ayr─▒, han─▒mlara ayr─▒, ├žocuklara ayr─▒ bir anlat─▒m tarz─▒n─▒ g├Ârm├╝yoruz burada. Bir aile b├╝t├╝nl├╝─č├╝ i├žinde sohbetlerin yap─▒ld─▒─č─▒ ve derslerin g├Âr├╝ld├╝─č├╝ anla┼č─▒l─▒yor.

Aile b├╝t├╝nl├╝─č├╝ i├žinde sohbet ederken ve dersler yaparken, yerine g├Âre ┼čah─▒slarla da ders ve sohbet sonras─▒ ├Âzel ilgilendi─či anla┼č─▒l─▒yor.

├çocuklar─▒n ├žocuk olduklar─▒n─▒ dikkate almakla birlikte, yeti┼čkin muamelesi yap─▒ld─▒─č─▒ da g├Âzleniyor. Ras├╗lullah -aleyhissel├óm- b├Âyle yapard─▒ ├ž├╝nk├╝. Ancak bunlar─▒n ├žocuk olduklar─▒n─▒ dikkate al─▒r, ash├ób─▒na da buna g├Âre davranmalar─▒n─▒ s├Âylerdi.

├çocuklarla ileti┼čim kurar, onlarla sel├ómla┼č─▒r, yerine g├Âre ┼čakalar da yapard─▒. Ama dengeyi s├╝rekli muhafaza ederdi. Samim├« ortam ayr─▒ bir ┼čeydir, l├óub├ól├« olmak ayr─▒ bir ┼čey!

├çocuklar s├╝rekli ├žocukla┼čt─▒r─▒lmamal─▒! ├çocuklara bir ┼čeyler verece─čiz diye, s├╝rekli a┼ča─č─▒ inmemeliyiz. ├çocuklar─▒n yan─▒nda olmaya dikkat ederken, onlar─▒ yukar─▒ do─čru ├žekmeye de dikkat edece─čiz.

├çocuklara ba┼čta olmak ├╝zere, hangi bilgi ne zaman ve ne kadar l├óz─▒msa; o bilgiyi, o zamanda ve o kadar vermeye dikkat edece─čiz. Zamans─▒z bilgilerle insanlar─▒n zihinlerini buland─▒rmayaca─č─▒m─▒z gibi, zamanl─▒ bilgileri ihmal de etmeyece─čiz.

E─čitim ve ├Â─čretimde tan─▒mak, tahlil etmek ve sevmek ├žok ├Ânemli unsurlard─▒r. Sevgiyle e─čitmek i├žin, sevdirmek gerekir. Sevdirmek i├žin de sevmek gerekir. Eb├╗ Sa├«d bu seviyeye ├ž─▒km─▒┼čt─▒ i┼čte…

┬źMusÔÇśab ├ľ─čretmen┬╗in ┼čahs─▒nda Hazret-i PeygamberÔÇÖi tan─▒m─▒┼č, sevmi┼č ve kopmaz bir ┼čekilde ba─članm─▒┼čt─▒ OÔÇÖna. B├╝t├╝n hayat─▒na yans─▒yan bu ├╝st├╝n erdemleri, daha ├žocuk ya┼č─▒nda iken bile net bir ┼čekilde g├Âzlemek m├╝mk├╝nd├╝.

├ľzellikle ├Âncelikli bilgileri ├Âne alm─▒┼čt─▒. Allah ve Ras├╗l├╝ ile ba┼člayan ├Âncelik, KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet ile ├Ânceli─či zirveye ├ž─▒kar─▒yordu.

Sohbet, sadece bilgi aktarma y├Ântemi de─čildir. Ayn─▒ zamanda i├žten gelen bir muhabbet payla┼č─▒m─▒d─▒r. Sohbetin muhabbeti, okunan ya da anlat─▒lan ┼čeyleri p├╝r dikkat dinlemenin yan─▒nda, onu sindirip hayat─▒m─▒za ge├žirmektir.

Peygamber Efendimiz, sah├ób├«lerini sohbetle yeti┼čtirmi┼čti ├Âyle ya!

-Sall├óll├óhu aleyhi ve sellem…-

________________

1 ─░bn-i Hi┼č├óm, es-S├«ret├╝ÔÇÖn-Nebeviyye, c. 2, s. 76-78.
2 Kastall├ón├«, el-Mev├óhib├╝ÔÇÖl-Led├╝nniye, c. 1, s. 77-79.