İKİ UÇLU BIÇAK

YAZAR : Halil KA┼×IK├çI

┬źY├╝zak─▒ Mecm├╗am─▒z┬╗─▒n Ocak 2018 say─▒s─▒nda, Muhterem Osman N├╗ri TOPBA┼× HocaefendiÔÇÖnin yaz─▒s─▒ndaki ┼ču sat─▒rlar, fakiri ge├žmi┼če ald─▒ g├Ât├╝rd├╝:

ÔÇťMuhabbetullah, m├órifetullah, ihl├ós ve takv├ó ile kalben seviye kat etmemi┼č ve HakkÔÇÖ─▒ bilmeyen n├ódan bir insan, -ne kadar bilgili olursa olsun- ham kalmaya mahk├╗mdur.

O, bu haml─▒─č─▒yla ilim tahsil edip, mesel├ó bir doktor olsa; insanlara ┼čif├ó tevz├« edece─či yerde, menfaati i├žin organ ka├žak├ž─▒l─▒─č─▒ yapan bir insan kasab─▒ oluverir.

Bir hukuk├žu olsa; ad├ólet tevz├« edece─či yerde, bir su├ž ┼čebekesi lideri veya zalim bir cell├ót oluverir.

Yani ilim; onu kullananlar─▒n kalb├« durumuna g├Âre faydal─▒ veya zararl─▒ olabilen, iki u├žlu bir b─▒├žak gibidir. Hayra da kullan─▒labilir, ┼čerre de ├ólet edilebilir.ÔÇŁ

Bendeniz Eczac─▒l─▒k Fak├╝ltesi mezunuyum. On seneyi a┼čk─▒n mesle─čimi icr├ó ettikten sonra; serbest ticaret ve vak─▒f hizmetlerine teksif olmak ├╝zere, eczac─▒l─▒─č─▒ b─▒rakt─▒m.

Eczac─▒l─▒─ča EdirneÔÇÖde ba┼člam─▒┼čt─▒m. Tabiplik ve eczac─▒l─▒k neticede ┼čif├óya vesile olma meslekleri. Bu m├ón├óda halk─▒n nazar─▒nda ├ódeta mukaddes g├Âr├╝l├╝r. Halk─▒m─▒z doktora da hoca gibi, ├ólim gibi h├╝rmet eder.

L├ókin ilim, irfana d├Ân├╝┼čmemi┼čse?

Eczac─▒l─▒k mesle─čimi icr├ó ederken; yukar─▒daki tespite misal olarak ifade edilen, ┼čif├ó tevz├« etmek yerine maddiyat─▒n esiri olarak, kasapl─▒k yapan baz─▒ insanlara maalesef rastlad─▒m.

Aradan uzun y─▒llar ge├žti. ─░sim ve tarih belirtmeksizin, ibret olsun diye zikretmekte fayda g├Âr├╝yorum.

EdirneÔÇÖde bir tek Devlet Hastah├ónesi vard─▒. Bir tane de ameliyath├ónesi. Hastah├ónede 3 tane cerrah / operat├Âr vard─▒.

Bunlardan biri Pazartesi, biri Sal─▒, biri ├çar┼čamba g├╝nleri i├žin ameliyatta anla┼čm─▒┼člar; her g├╝n bir tanesi 17 ameliyat yapar. 18 yapamaz, 16 yapmaz.

16 zaten yapmaz. Çünkü para alacak.

Ama 17ÔÇÖyi de 18ÔÇÖe ├ž─▒karmaz. Kendi aralar─▒nda b├Âyle taksim etmi┼čler. Birbirlerini de kontrol ederler, ├ódeta ba┼člar─▒nda n├Âbet tutarlar; ┬źKa├ž tane ameliyat yap─▒yorsun vs.┬╗ diye.

Peki, bu i┼č nas─▒l oluyor? Her g├╝n ayn─▒ say─▒da ameliyatl─▒k hasta ├ž─▒kar m─▒? Nas─▒l ├ž─▒k─▒yor?

Bunu -trajikomik derler ya- a─članacak h├ólimize g├╝ld├╝ren bir vesileyle ├Â─črendim:

Kap─▒kule yolunda Yenikad─▒n k├Ây├╝ vard─▒r. Hayli geni┼č bir k├Âyd├╝r. Uyan─▒k da bir muhtar─▒ vard─▒. Bir g├╝n eczaneye geldi. EdirneÔÇÖde eczac─▒lara; ┬źDoktor!┬╗ diye hitap ederlerdi. Bana dedi ki:

ÔÇť┬şÔÇôDoktor! Sana bir ┼čey soraca─č─▒m ama bana do─čru cevap vereceksin!ÔÇŁ

Y├╝z├╝nde alayl─▒ bir ifade ile sordu. Ben de merakla ve dikkatle;

ÔÇťÔÇôHayrola Muhtar!ÔÇŁ dedim.

Dedi ki:

ÔÇťÔÇôSafra kesesi ameliyat─▒ bula┼č─▒c─▒ m─▒d─▒r?..ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôNiye sordun ki?!.ÔÇŁ dedim.

Alayc─▒ alayc─▒ g├╝lerek cevap verdi:

ÔÇťÔÇôBizim k├Âyde yediden yetmi┼če apandisit ameliyatlar─▒ bitti. ┼×imdi safra kesesine ba┼člad─▒lar da. O da bula┼č─▒c─▒ m─▒ diye soruyorum sana!ÔÇŁ dedi.

Ne apandisit bula┼č─▒c─▒d─▒r ne de safra kesesi rahats─▒zl─▒─č─▒…

B├╝t├╝n k├Ây nas─▒l apandisit ameliyat─▒ olur?

Hastah├óneye herhangi bir hastal─▒─č─▒ i├žin m├╝racaat eden hastaya;

ÔÇťÔÇôSenin ├ócil, apandisit ameliyat─▒ olman l├óz─▒m! Hemen yat─▒┼č─▒n─▒ yapt─▒r!..ÔÇŁ deniyor. B├Âylece zaman i├žinde kar─▒n a─čr─▒s─▒, mide a─čr─▒s─▒ i├žin hastah├óneye yolu d├╝┼čen ki┼čilere, ameliyat gerekli olsun veya olmas─▒n apandisit karar─▒ veriliyor ve ameliyat ger├žekle┼čiyor. Ni├žin? Para i├žin!

Maalesef o y─▒llarda hastalar─▒n yani halk─▒n bilgisizli─či ve doktorlara olan itimad─▒ sebebiyle ┼čik├óyet de olmad─▒─č─▒ndan bu kumpas s├╝r├╝p gidiyordu.

Hi├ž unutmam; o h─▒rsl─▒ cerrahlardan bir tanesi, hen├╝z 40 ya┼člar─▒nda olmas─▒na ra─čmen ameliyat esnas─▒nda, muhtemelen a┼č─▒r─▒ yorgunluktan kalp krizi ge├žirerek vefat etti.

┬źDaha ├žok kazanay─▒m.┬╗ diye h─▒rs g├Âsterirken, hayat─▒ndan olmak, ne ac─▒!..

Bu hayat─▒ kaybetti─či gibi, ├Âb├╝r cihan─▒ da kaybetmek as─▒l h├╝sran─▒n b├╝y├╝─č├╝…

Bu istismarlar─▒ yapabilmelerinin as─▒l sebebi, tabi├« ki m├óneviyats─▒zl─▒k idi…

ÔÇó Kul hakk─▒ndan ├žekinmemek…

ÔÇó Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n hesap soraca─č─▒ndan korkmamak…

ÔÇó ├éhirete kay─▒ts─▒zl─▒k…

ÔÇó Meslek olarak da Hipokrat yeminine olan sad├ókatsizlik…

Bu yolsuzluklar─▒ madd├« olarak kolayla┼čt─▒ran bir unsur da, yeti┼čmi┼č adam yoklu─ču idi. Bir├žo─ču sahalar─▒nda tek doktor idi. Koca ┼čehirde tek bir g├Âz doktoru, tek bir kulak-burun-bo─čaz doktoru olunca; onu dengeleyecek, do─čru s├Âyleyip s├Âylemedi─čini tartacak bir imk├ón olmuyordu. Dedi─čim dedik oluyorlard─▒. O zamanlar Sigorta, zaten bir ┼čey yapmaz. Tek bir tane Devlet Hastah├ónesi var. Onda da doktor ne dediyse o…

┬źAld─▒klar─▒ ameliyat paralar─▒yla s─▒rayla arkada┼člar─▒n─▒ ─░stanbulÔÇÖa yollar, k├╝l├že alt─▒n al─▒rlarm─▒┼č.┬╗ diye duyard─▒k.

Bu cerrahlara benzer bir s├╗-i ist├«malci, k├Ât├╝ niyetli bir doktor daha tan─▒d─▒m. ┼×ahs├« yaz─▒hanesi vard─▒. ├çok da mal─▒ m├╝lk├╝ vard─▒. Derler ya; yat─▒, kat─▒ her ┼čeyi mevcut idi. L├ókin h─▒rs─▒ yine de k├Ârelmezdi.

Gelen hastas─▒n─▒ muayene eder, ard─▒ndan mutlaka;

ÔÇťÔÇôSana bir tane de kuvvet i─čnesi yapay─▒m.ÔÇŁ dermi┼č.

Bahsetti─či il├ó├ž kuvvetli bir anabolizan i─čnedir. Kutusunda tek ampul olur, en pahal─▒ i─čnedir. Bizim zaman─▒m─▒zda 29 lira idi. Yani aspirinin 125 kuru┼č oldu─ču zamanlar, bu i─čne, 29 lira. D├óhiliye doktorunun muayene fiyat─▒ da 20 lira. Ona g├Âre; bug├╝n bu i─čne ka├ž paraya kar┼č─▒l─▒k gelir, siz hesaplay─▒n.

L├ókin ger├žekten bu i─čneyi yap─▒yor mu?

Mesele burada…

Sonunda bir hasta, ┼č├╝phelenmi┼č i─čneden. ─░─čne yap─▒ld─▒ktan sonra doktor, mal├╗m yapt─▒─č─▒ i─čnenin bo┼č ampul├╝n├╝ t─▒bb├« at─▒k kutusuna at─▒nca, hasta onu almak istemi┼č;

ÔÇťÔÇôYapt─▒─č─▒n i─čnenin kutusunu alay─▒m; bir soru┼čturay─▒m, yapt─▒─č─▒n i─čneyi bilmek istiyorum.ÔÇŁ demi┼č. Doktor paniklemi┼č; ┬źAl─▒rs─▒n, alamazs─▒n!┬╗ derken m├╝┼čteri daha da ┼č├╝phelenmi┼č. Fakat zorla da olsa i─čnenin kutusunu alm─▒┼č. Eczac─▒ olarak bize sormak ├╝zere geldi. Asab├« bir ┼čekilde dedi ki:

ÔÇťÔÇôDoktor bak hele ┼čuna. Bu ne? Bak bakal─▒m!..ÔÇŁ

Masaya vurdu.

ÔÇťÔÇôYahu, sakin ol; bakal─▒m.ÔÇŁ dedim.

Elinde re├žete gibi bir k├ó─č─▒t da var. Bakt─▒m o doktorun re├žetesi… Yazd─▒─č─▒ da o pahal─▒ i─čne…

Fakat getirdi─či at─▒k bo┼č ampule bakt─▒m ki enjekte etti─či ┼čey, sadece ┬źserum fizyolojik┬╗. Yani 10 kuru┼ča satt─▒─č─▒m─▒z t─▒bb├« s─▒v─▒… O zaman penisilin toz h├ólinde olurdu, suland─▒rmak i├žin onu katard─▒k. Buna benzer yard─▒mc─▒ bir malzemeden ibaret…

Hasta ├žok sinirlenmi┼č. Ben de ger├že─či s├Âylesem i┼č iyice kabaracak. Dedim ki:

ÔÇťÔÇôBu doktordur, gerekli ┼čeyi yapm─▒┼čt─▒r, sen ho┼č g├Âr├╝ver!..ÔÇŁ

Ama bir hayli k─▒zd─▒. Neyse biz yat─▒┼čt─▒rd─▒k, gitti.

Ben bu hâdiseden sonra doktorun yanına gittim. Dedim ki:

ÔÇťÔÇôYahu arkada┼č! Bak b├Âyle b├Âyle ┼čeyler oluyor. Hastalar i┼čin fark─▒nda. Biraz dikkat et!.. D├╝r├╝st ol!.. ─░ki d├╝nyan─▒ da berbat etme!..ÔÇŁ

Doktor-eczac─▒ m├╝nasebetimiz var. Bir hukukumuz var. Nasihat edelim istedim.

G├Âz├╝mle de g├Ârd├╝m o pahal─▒ i─čnenin kutusunu. Masas─▒n─▒n yan─▒nda, pencerenin kenar─▒nda duruyor. Ne kadar tutup tutup hastalar─▒na g├Âstermi┼čse, parmaklar─▒n─▒n denk geldi─či yerler; siyahla┼čm─▒┼č, iz yapm─▒┼č.

Fakat hep 29 liral─▒k kutuyu g├Âsterip, 10 kuru┼čluk serum fizyolojik zerk ediyorsa, d├╝┼č├╝n├╝n girdi─či hakk─▒!..

D├╝┼č├╝n├╝n ne kadar ac─▒!

Okumu┼č, yazm─▒┼č, tahsilli bir insan… Bir doktor… ─░nsanlar; ┬źbeni muayene edecek de ┼čif├óya vesile olacak┬╗ diye, kap─▒s─▒na geliyorlar. O da sanki dost├óne yakla┼č─▒yormu┼č gibi;

ÔÇťÔÇôBak bu kuvvet i─čnesidir, 29 lira. Fakat ben 20 lira al─▒yorum. Sen benim arkada┼č─▒m, dostum, ahbab─▒ms─▒n. Sen devaml─▒ bize gelirsin, d├óim├« hastams─▒n vs.ÔÇŁ diyor.

┬ź20 lira┬╗ diyor. Fakat; 20 de muayene, toplam 40 lira…

Sonra da 10 kuru┼čluk, hi├žbir faydas─▒ olmayan bir i─čneyi yap─▒p g├Ânderiyor.

Fakat netice ne?

Haram para, hi├žbir zaman fayda etmez…

L├ókin; o h─▒rs ve tamahk├órl─▒─ča kar┼č─▒, Allah Te├ól├ó ona engelli bir evl├óttan ba┼čkas─▒n─▒ vermemi┼čti. Tek ba┼č─▒na y├╝r├╝yemezdi. Bir koluna annesi, bir koluna ninesi girer; o ├žocukca─č─▒z ancak ├Âyle ad─▒m atabilirdi.

Buradan; ┬źEngelli evl├ótlar ill├ó anne-babalar─▒n g├╝nah─▒d─▒r, cezas─▒d─▒r.┬╗ demek istedi─čim anla┼č─▒lmas─▒n. Toplumumuzda maalesef b├Âyle yanl─▒┼č bir tel├ókk├« de var. Ben bu ├╝z├╝c├╝ anlay─▒┼ča hizmet etmek istemem.

Fakat haks─▒z kazan├žla insanlar─▒ doland─▒ran b├Âyle birine, Allah bir imtihan vermi┼čti.

Kimisi i├žin b├Âyle bir evl├ót, terfi-i derec├ót vesilesi olur. ├ľyle bir evl├óda; muhabbet ve merhametle, g├Âz├╝ gibi bakar da sonsuz sevaplara eri┼čir.

Kimisi i├žin sab─▒r, r─▒z├ó ve tesl├«miyet terbiyesine bir vesile olur. Ba┼čar─▒r ve ├žok seviyeler de kazan─▒r.

Kimisi i├žin de b├Âyle bir ders ve ibret olur. O evl├ód─▒n yahut o annenin hi├žbir kabahati yoktur, onlar belki de art─▒ ecir-sevap kazan─▒rlar. Fakat bu kaderin babaya bakan taraf─▒ b├Âyle bir ibret-i ├ólem olur.

Ayn─▒ ┼čekilde, s├Âz├╝m elbette fed├ók├ór ve cef├ók├ór doktorlar─▒m─▒z─▒ da incitmesin. Ben b├╝y├╝k bir c├ómiadaki birka├ž ├ž├╝r├╝k ki┼čiden misal verdim.

┼×if├óya vesile olmak i├žin gece-g├╝nd├╝z demeden ├ž─▒rp─▒nan; hastas─▒n─▒n huzuru i├žin, kendi rahat─▒ndan fed├ók├órl─▒k eden, ├╝cret dah├« almadan hatt├ó cebinden masraflar ederek, t├ó Afrikalara gidip ameliyatlar yapan ├žok k─▒ymetli doktorlar─▒m─▒z da var.

Hastas─▒n─▒n il├ó├žlar─▒n─▒ kendi cebinden kar┼č─▒layan ├žok say─▒da doktorlar tan─▒d─▒m ve tan─▒r─▒m.

Benim i┼čaret etmek istedi─čim husus; m├óneviyat olmay─▒nca, sadece z├óhir├« ilmin insana hi├žbir ┼čey kazand─▒rmayaca─č─▒… Hatt├ó daha k├Ât├╝s├╝; h─▒y├ónet ve zarar vericilikte daha tesirli, daha zararl─▒ bir h├óle getirece─čidir. T─▒pk─▒ yaz─▒n─▒n giri┼činde iktibas etti─čim c├╝mlelerde oldu─ču gibi.

Di─čer meslekler de ayn─▒…

─░nsanlara g─▒d├ó sa─člayan meslekler var. F─▒r─▒n, kasap, a┼č├ž─▒ vs. Onlar da e─čer AllahÔÇÖtan korkmazlarsa, m├óneviyat e─čitimi almazlarsa insanlara ne zehirler yediriyorlar.

Muallimlik, hocal─▒k da ├Âyle… Hakk─▒n─▒ verenlerin elleri ├Âp├╝lmeye de─čer… Hakk─▒n─▒ vermeyenler insan─▒ d├«ninden eder… Halk─▒m─▒z da ├Âyle s├Âylemi┼č:

ÔÇťYar─▒m hoca dinden eder, yar─▒m doktor candan eder.ÔÇŁ

Bu yar─▒ml─▒k sadece, z├óhir├« bilgi olarak yar─▒ml─▒─č─▒ ifade etmiyor. Ayn─▒ zamanda iki kanatl─▒ olmamay─▒ ifade ediyor. Yani z├óhir├« bilgiyi al─▒rken, b├ót─▒n├« taraf─▒ ihmal eden; yar─▒m doktordur.

Anatomiyi ├Â─čretti─činiz gibi, ahl├ók─▒ da ├Â─čretmelisiniz.

Kimyay─▒ ve farmakolojiyi ├Â─čretti─činiz gibi, merhameti ve ┼čefkati de ├Â─čretmelisiniz.

Organlar ├╝zerinde ├žal─▒┼čacak insana, r├╗ha ve kalbe e─čilmeyi de mutlaka ├Â─čretmelisiniz.

Yoksa kendisine hesap soran da olmayaca─č─▒n─▒ zannederse, Allah -celle cel├ól├╝h├╗- muhafaza buyursun en fec├« i┼člere girebilir.

Maâzallah!..

Cenâb-ı Hak; evlâtların ve nesillerin terbiyesinde, mâneviyâtı da tahsil ettirebilmeyi cümlemize nasip eylesin.

├ém├«n…