─░nsan─▒ ─░n┼č├ó Vas─▒tas─▒: NE┼×R─░YAT

YAZAR : B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

Takr├«ben mil├óttan ├Ânce 4000 y─▒llar─▒nda; yaz─▒n─▒n ├«c├ód─▒ ve kullan─▒lmaya ba┼članmas─▒yla, insanl─▒k tarihinde fevkal├óde ├Ânemli bir ├ž─▒─č─▒r a├ž─▒lm─▒┼č; ilim, k├╝lt├╝r ve sanattaki h─▒zl─▒ geli┼čmelerle, medeniyetler seviyesine ula┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Ak─▒l mahs├╗l├╝ kay─▒tlarla ortaya ├ž─▒kan i├žtim├ó├« h├óf─▒zan─▒n yaz─▒ya ge├žirilmesi neticesinde; hem ge├žmi┼čin ayd─▒nlat─▒lmas─▒, ondan ibret al─▒nmas─▒ hem de mevcut m├╝kteseb├ót─▒n gelecek nesillere devriyle, ilerlemelere ivme kazand─▒rmak m├╝mk├╝n h├óle gelmi┼čtir. ─░lim ve sanat erbab─▒; verdikleri eserlerle hem zamanlar─▒n─▒n meden├« keyfiyetini y├╝kseltmi┼čler hem de ait olduklar─▒ devirlerin hususiyetlerini sonraki devirlere yans─▒tm─▒┼člard─▒r.

─░sl├óm medeniyetinin do─ču┼ču ile; insan─▒n de─čeri a├ž─▒s─▒ndan d├╝nya, yepyeni ve m├╝tek├ómil bir seviye kazanm─▒┼č, c├óhiliyye devrinin kapanmas─▒ ile ba┼člayan ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ ├Ârne─či sayesinde, as─▒rlar boyu s├╝ren bir rahmet iklimi, tarihin kayd─▒na girmi┼čtir. ─░l├óh├« nizam─▒n cemiyetlere tatbiki ile; d├╝nyev├« cereyanlar─▒n zelil h├óle d├╝┼č├╝rd├╝─č├╝ insanl─▒k, yarat─▒l─▒┼č hikmeti ├žer├ževesinde hasret kald─▒─č─▒ ┼čeref ve haysiyete kavu┼čmu┼čtur. Bu ┼čanl─▒ medeniyet; k├óin├ót─▒n esas─▒n─▒ te┼čkil eden sonsuz ilim ve sanat─▒n insana has k─▒l─▒nan kadar─▒yla meydana getirilen ilim ve sanat eserleriyle, ilmek ilmek dokunarak v├╝cut bulmu┼čtur.

Tarih boyunca, tesiri dolay─▒s─▒yla zihni y├Ânlendirme vas─▒tas─▒ olarak kullan─▒lan ne┼čriy├óta; bug├╝n de, bu hususiyeti sebebiyle paha bi├žilmez bir de─čer atfedilmekte ve ondan fevkal├óde geni┼č bir ├Âl├ž├╝de faydalan─▒lmaktad─▒r. Art─▒k ┬źalg─▒ operasyonu┬╗ ad─▒ ile sistemle┼čtirilen bu us├╗lle; s─▒cak ve so─čuk sava┼člarda ├╝retilen sunÔÇś├« ve sahte delillerle d├╝nya kamuoyu y├Ânlendirilerek, istenilen neticelere var─▒labilmektedir. Son ├žeyrek as─▒rda; s├Âm├╝rgecilerin b├Âlgemizdeki Afganistan, Irak, Suriye i┼čgalleri ve b├Âlgeyi i├žinden ├ž─▒k─▒lamaz bir karga┼čaya mahk├╗m etmeleri, bu vas─▒ta ile me┼čr├╗iyet k─▒l─▒f─▒na sokulmu┼čtur.

D├╝nyev├« cereyanlar─▒n temsilcileri; ne┼čriyatla s├╗ret-i haktan g├Âr├╝n├╝p her t├╝rl├╝ zul├╝mlerini allay─▒p pullayarak perdelemekte, kendilerini insanl─▒─č─▒n son ├╝midi olarak g├Âstermektedirler. ABD, ├╝lkesindeki on milyonlarca yerli ┬źk─▒z─▒lderili┬╗ halk─▒ yok edip onlar─▒n topraklar─▒nda devletle┼čmi┼č; ancak onlar─▒ vah┼č├«, kendisini de meden├« olarak takdim edebilmi┼čtir. H├ólbuki Kristof Kolomb, ─░spanya Krali├žesiÔÇÖne g├Ânderdi─či mektupta, yerli halkla ilgili ┼č├Âyle yaz─▒yor:

ÔÇťYery├╝z├╝nde bunlardan daha iyi bir halk bulunmad─▒─č─▒na majestelerinin ├Ân├╝nde ant i├žebilirim. Kom┼čular─▒n─▒, kendileri kadar seviyorlar. Konu┼čmalar─▒ son derece tatl─▒ ve kibar, konu┼čurken hep g├╝l├╝ms├╝yorlar. Elli adamla, bu halk─▒n hepsini boyunduruk alt─▒na alabilir ve onlara her istedi─čimizi yapt─▒rabiliriz.ÔÇŁ (M. A┼č─▒r KARABACAK, Y├╝zak─▒ Dergisi, sa. 150)

Saltanat─▒n─▒, AfrikaÔÇÖdan k├Âle olarak yakalan─▒p getirilen yine on milyonlarca insan─▒n kan─▒ ve eme─či ├╝zerine kuran bu ├╝lke; sahip oldu─ču sistemi, medeniyetin ula┼čabilece─či son mertebe olarak g├Âsterme pi┼čkinli─čini de ne┼čriy├ót─▒ istism├ór─▒na bor├žludur.

─░l├óh├« nizam; inzal buyurulan sem├óv├« kitaplarla, il├óh├« el├žilerin ve tesels├╝len takip eden m├╝b├órek zev├ót─▒n t├ólim ve terbiyesiyle ├Â─črenilmi┼č, yay─▒lm─▒┼čt─▒r. Ancak, bunlardan hakk─▒ temsil eden sadece KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim kalm─▒┼č; di─čerleri muhteris ve k├Ât├╝ niyetli ┼čah─▒slar─▒n tahrifiyle, asliyetini kaybetmi┼čtir.

─░nsan; ┬źEzel Bezmi┬╗nde verdi─či s├Âze s├ód─▒k kalarak s├ólih bir kul olmakla, yery├╝z├╝nde Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n hal├«fesi olarak (el-Bakara, 30) rahmet iklimini h├ókim k─▒lmakla m├╝kelleftir. Bu vazifenin ├«f├ós─▒ da; ┬źe┼čref-i mahl├╗kat┬╗ olan insana, hakk─▒ en g├╝zel ┼čekilde anlat─▒p, istikametini d├╝zeltmekle m├╝mk├╝n olur. KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde, g├╝zel s├Âz ile ilgili olarak;

ÔÇťAll├óhÔÇÖa davet eden, s├ólih amel i┼čleyen ve; ┬źBen ger├žekten m├╝sl├╝manlardan─▒m.┬╗ diyenden daha g├╝zel s├Âzl├╝ kim olabilir.ÔÇŁ (Fussilet, 33) buyurulur.

Y├╝ce Kit├ób─▒m─▒zÔÇÖda yine, s├Âz├╝n muhtev├ós─▒ ve keyfiyeti mec├ózen ┼č├Âyle ├«zah buyurulur:

ÔÇťG├Ârmedin mi Allah nas─▒l bir misal getirdi: Ho┼č bir kelime (olan kelime-i tevhid); k├Âk├╝ yerde s├óbit, dallar─▒ g├Âkte olan g├╝zel bir a─čaca benzer. (O a─ča├ž), Rabbinin izniyle her zaman meyvesini verir durur. (Kulu HakkÔÇÖa y├╝celtir ve OÔÇÖnun ebed├« dostlu─čuna kavu┼čturur.) ├ľ─č├╝t als─▒nlar diye Allah, insanlara b├Âyle misaller verir. K├Ât├╝ s├Âz├╝n (k├╝f├╝r ve ├«mans─▒zl─▒─č─▒n) misali ise; g├Âvdesi k├Âk├╝nden kopar─▒lm─▒┼č, o y├╝zden ayakta durma imk├ón─▒ olmayan (k├Ât├╝) bir a─čaca benzer.ÔÇŁ (─░br├óh├«m, 24-26)

Bilgi, hikmetle yo─črulursa, irf├óna ula┼č─▒l─▒r; insanl─▒─č─▒n d├╝nya ve ├óhiret sa├ódetine hizmet eder. Hikmetten mahrum ilim ve ilim adam─▒; zaman─▒m─▒zda oldu─ču gibi, insanl─▒─č─▒n fel├óketine de sebep olabilir. ┼×anl─▒ medeniyetimizde, bu ├žer├ževede yeti┼čen ilim ve kalem erbab─▒ da, kendilerini; ┬źen g├╝zel s├Âz┬╗lerin duyulmas─▒n─▒, yay─▒lmas─▒n─▒ ve ├Â─črenilmesini esas alarak, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanma gayretiyle, muhte┼čem eserler vermeye adam─▒┼člard─▒r. ─░lim-irfan oca─č─▒ medreselerle bezenen o devirlerde ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n k├╝t├╝ph├óneleri, bu tefekk├╝r ve azim mahs├╗l├╝ kitaplarla dolmu┼čtur. Kitab─▒n k─▒ymetini bilmek bir medeniyet ve irfan meselesidir. Bu c├╝mleden olarak, o devirlerde; haber al─▒nan yeni bir kitab─▒ elde etmek, incelemek i├žin End├╝l├╝s ile Ba─čdat-Buh├óra aras─▒nda gidip gelmeler oldu─ču biliniyor. Ancak kitab─▒n; ilim-irfan mahrumu, k├Âr-taassup ehli i├žin en korkulan nesne oldu─ču da bir v├ók─▒ad─▒r. Nitekim, 1492 tarihinde End├╝l├╝sÔÇÖe h├ókim olan Krali├že ─░zabella; yapt─▒─č─▒ katli├ómlara ve tahribata ek olarak, G─▒rnataÔÇÖda, as─▒rlar─▒n mahs├╗l├╝ iki milyonun ├╝zerinde kitab─▒ meydanlara y─▒─č─▒p yakt─▒rm─▒┼čt─▒r. Kez├ó, 1258ÔÇÖde, Ba─čdatÔÇÖ─▒ i┼čgal eden Mo─čol kumandan─▒ H├╝l├ógu da; bir medeniyet merkezi olan ┼čehri yak─▒p y─▒km─▒┼č, milyonlarca kitab─▒ yok ettirmi┼čtir. Bu barbarl─▒─č─▒n neticesi olarak, Dicle NehriÔÇÖnin g├╝nlerce kan ve m├╝rekkep olarak akt─▒─č─▒ kaydedilir.

─░ÔÇśl├ó-y─▒ kelimetullah d├óv├ós─▒n─▒ temsil eden Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n tarih sahnesinden ├žekilmeye icbar edilmesinden sonra; insanl─▒k, nefs├ón├« ihtiraslar─▒ u─čruna d├╝nyay─▒ kan ve ate┼če bo─čan s├Âm├╝rgecilerin eline kald─▒. G├Ânl├╝, ┬źnazarg├óh-─▒ il├óh├«┬╗ olmakla taltif buyurulan insan─▒n de─čeri, bir makinedeki vida veya somun derekesine d├╝┼č├╝r├╝ld├╝. Muhte┼čem bir ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗ devrini ya┼čam─▒┼č ve buradan esen rahmet meltemleriyle as─▒rlarca huzur bulmu┼č cemiyetler, kap─▒ld─▒klar─▒ d├╝nyev├« cereyanlar─▒n girdab─▒nda ├ž─▒rp─▒n─▒yorlar.

S├Âm├╝rgeci mihraklar, ellerindeki zengin kaynaklarla ve h├ókim olduklar─▒ ne┼čriyat g├╝c├╝yle, d├╝nya kamuoyunu ├Ânemli ├Âl├ž├╝de y├Ânlendirme imk├ón─▒na sahipler. Maalesef, ─░sl├óm co─črafyas─▒ndaki kukla idarecilerin tesiri ve ilgili ne┼čriy├ót─▒n yetersizli─či gibi sebeplerle, m├╝sl├╝man kitle de bu beyin y─▒kama ameliyesinin ma─čdurlar─▒ durumunda. ─░stikametten sapm─▒┼č, ─░sl├óm maskeli ├že┼čitli f─▒rkalar; gerek onlar─▒ siyas├« vas─▒ta olarak kullanan baz─▒ devletler gerekse ┬źehl-i s├╝nnet┬╗ ├žat─▒y─▒ ├ž├Âkertmek isteyen s├Âm├╝rgeci mihraklar taraf─▒ndan, ne┼čriyat da d├óhil her t├╝rl├╝ imk├ónla destekleniyorlar.

├ťlkemizde de durum pek i├ž a├ž─▒c─▒ say─▒lmaz: ┬źModern, ├ža─čda┼č, ileri, Avrup├ó├«… hayat tarz─▒n─▒ destekleme┬╗yi gaye edinen baz─▒ mihraklar─▒n elindeki bas─▒n holdingleri, cemiyetin her kesimine hitap edecek ne┼čriyatla, do─čru haber ve bilgi kayna─č─▒ olmaktan ziyade; g├╝ndemi belirleme ve kamuoyu te┼čkil etme, bilerek veya bilmeyerek ├╝lke ├╝zerindeki yabanc─▒ operasyonlar i├žin uygun vasat─▒ haz─▒rlama, siy├ós├« m├╝cadeleleri y├Ânlendirme… gayretindeler. B├Âylelikle ├«c├ób─▒nda, halk─▒n tabiriyle; ┬źdeveyi, pire; pireyi, deve┬╗ g├Âstererek veya h├ódiselerin m├óhiyetini de─či┼čtirerek, istedikleri neticeleri almaya ├žal─▒┼č─▒yorlar. Milletten yana tav─▒r alma iddias─▒ndaki bir k─▒s─▒m ne┼čriyat ise; siyas├« veya hizb├« taassupla, hakka terc├╝manl─▒k yerine, ait olduklar─▒ f─▒rkalar─▒n s├Âzc├╝l├╝─č├╝n├╝ yapabilmekte; h├óin emellere ├ólet olabilmektedir. Son olarak, ├Ânceki y─▒l─▒n 15 TemmuzÔÇÖunda ya┼čanan kanl─▒ darbe te┼čebb├╝s├╝nde bas─▒n organlar─▒n─▒n oynad─▒─č─▒ m├╝sbet rol yan─▒nda, baz─▒lar─▒n─▒n menf├« rol├╝ de, buna ├Ârnek olarak zikredilebilir. KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! E─čer bir f├ós─▒k size bir haber getirirse, onun do─črulu─čunu ara┼čt─▒r─▒n. Yoksa bilmeden bir toplulu─ča k├Ât├╝l├╝k edersiniz de sonra yapt─▒─č─▒n─▒zdan pi┼čman olursunuz.ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 6) buyuruluyor. Bu c├╝mleden olarak; g├╝ndeme getirilen bilgilerin ve haberlerin do─črulu─ču, ara┼čt─▒r─▒lmaya muhta├žt─▒r. Bilhassa son zamanlarda kitleleri k─▒sa zamanda harekete ge├žirmekte ustaca kullan─▒lan ┬źsosyal medya┬╗da yer alan, ├že┼čitli niyetlerle ├╝retilen haberlere kar┼č─▒ da, fevkal├óde dikkatli olmak iktiz├ó eder.

Zira, Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz bu hususta;

ÔÇťKi┼činin her duydu─čunu s├Âylemesi, kendisine g├╝nah olarak yeter.ÔÇŁ (M├╝slim, Mukaddime, 5) buyuruyor.

En az ne┼čriyat kadar ├Ânemli bir di─čer mesele de ┬źokumak┬╗t─▒r. ├ťlkemizde; ortalama olarak ki┼či ba┼č─▒na, g├╝nde 5-6 saat televizyon seyredilip ve yine g├╝nde 5-6 saat internet kullan─▒l─▒rken; kitap okuman─▒n ise, sadece y─▒lda 10 saat oldu─ču belirtiliyor. Bu tespitlere g├Âre; d├╝nya ├Âl├že─činde, televizyon ve internet kullanmada listenin ilk s─▒ralar─▒nda iken, kitap okumada son s─▒ralarda olmam─▒z, ├╝lkemiz i├žin hay─▒flan─▒lacak bir durumdur. Takr├«ben 83 milyonluk bir memlekette, k├╝lt├╝r ve edebiyat dergilerinin ve kitaplar─▒n─▒n 1-2 bin adet civar─▒nda bas─▒lmas─▒; cidd├« say─▒labilecek gazetelerin tirajlar─▒n─▒n da 50-100 bin civarlar─▒nda olmas─▒; k├╝lt├╝r hayat─▒m─▒z i├žin m├╝sbet g├Âr├╝lebilecek bir durum de─čildir. Kalemi, k├ó─č─▒d─▒, yaz─▒y─▒, matbaay─▒ ekmek gibi aziz bilen, h├╝rmet eden ge├žmi┼čteki nesillerden; onlar─▒ ancak ┬źgeri d├Ân├╝┼č├╝m maddesi┬╗ olarak kabul eden bir nesle d├╝┼čmek, d├╝┼č├╝nd├╝r├╝c├╝ ve ├╝z├╝nt├╝ vericidir. Bu c├╝mleden olarak, cemiyette, okuma ve tefekk├╝r etmenin, zihn├« me┼čguliyetin yerine, seyretme kolayl─▒─č─▒n─▒n ve e─členme hazz─▒n─▒n h├ókim h├óle gelmesi; incelenmesi ve ├žare bulunmas─▒ gereken i├žtim├ó├« bir hastal─▒kt─▒r.

─░stikametini kaybetmi┼č, ┬źz─▒vanadan ├ž─▒km─▒┼č┬╗ cemiyetler, yeniden ┬źasr-─▒ sa├ódet┬╗in diriltici meltemine; -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm- EfendimizÔÇÖin vasiyet buyurdu─ču KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim ve S├╝nnet-i SeniyyeÔÇÖye s─▒─č─▒nmaya; en g├╝zel s├Âzleri temess├╝l etmeye, muhta├ž. Bir k─▒s─▒m g├Ân├╝ll├╝ kurulu┼člar ve vak─▒flar, ellerinden geldi─či kadar, hasb├«likle gayret ediyorlarsa da; zaman─▒m─▒z─▒n ┼čartlar─▒ gere─či, ana yolu temsil eden ┬źehl-i s├╝nnet┬╗in daha kuvvetli olarak tan─▒t─▒lmas─▒na ihtiya├ž oldu─ču muhakkak. Ris├ólet yolu kapand─▒─č─▒na g├Âre; Son Peygamber Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin m├╝b├órek vasiyeti, ┬źy├╝ce d├óv├ó┬╗n─▒n me┼čÔÇśalesi olacakt─▒r. Yeniden ihy├ó edilecek olan medeniyetin insan─▒, bu yolla in┼č├ó edilecek; ┬źk├Ârd├╝─č├╝m├╝ a├žacak┬╗ Fatihler b├Âyle yeti┼čecektir.