AllahÔÇÖtan En ├çok ─░stenecek ─░ki Nimet: HAYIRLI ├ľM├ťR, HAYIRLI ├ľL├ťM

YAZAR : Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× harunogmus@gmail.com

ÔÇťFalan ki┼či kanseri yendi!ÔÇŁ, ÔÇťFi┬şl├ónca sa─čl─▒─č─▒na dikkat etti─či ve d├╝zenli spor yapt─▒─č─▒ i├žin ┼ču kadar y─▒l ya┼čad─▒!ÔÇŁ deniliyor. H├ólbuki do─črusu; ya┼čamad─▒, ya┼čat─▒ld─▒. Hastal─▒─č─▒n atlat─▒lmas─▒nda hastan─▒n moralini y├╝ksek tutmas─▒n─▒ hafife al─▒yor, sa─čl─▒─ča dikkat etmenin ve spor yapman─▒n faydas─▒z oldu─čunu s├Âyl├╝yor de─čiliz elbette. ÔÇťAllah hastal─▒─č─▒n─▒n ┼čif├ós─▒n─▒ verdi!ÔÇŁ, ÔÇťVesilelere ba┼čvurdu─ču i├žin Allah da uzun ├Âm├╝r verdi!ÔÇŁ gibi devaml─▒ All├óhÔÇÖ─▒n f├óil oldu─ču c├╝mleler kurulmas─▒ gerekti─čini de s├Âylemek istemiyoruz. Zira s├╝rekli b├Âyle c├╝mleler kurmak; dilin k─▒vrakl─▒─č─▒na, ├╝sl├╗bun ├že┼čitlili─čine, s├Âz├╝n hedef ve makam─▒na her zaman uygun olmayabilir. Demek istedi─čimiz; ┼čif├óy─▒ verenin, her ┼čeyin ger├žek ├ómilinin ve her l├óhza ya┼čatan─▒n Allah oldu─čunu unutmamak ve bunun ┼čuurunda olarak ya┼čamakt─▒r. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n tevhid anlay─▒┼č─▒n─▒n gere─či budur. Sa─čl─▒─ča ne denli dikkat edilse, spor yapmaya ne kadar itina g├Âsterilse; Allah ├Âlmeyi takdir etmi┼čse ├Âl├╝m mutlaka ger├žekle┼čir. Son derece sa─čl─▒kl─▒ ya┼čayan insanlarda hi├ž akla gelmedik problemler ortaya ├ž─▒kar. Kimi problemler bu f├ón├« ├óleme onlarla birlikte gelir ve onlar─▒ b├ók├« ├óleme g├Ât├╝r├╝r. Bunlar olmasa bile; beklenmedik kazalar, akla gelmedik f├ócialar olur. Bazen tam f├ócia olacakken son anda direkten d├Âner. S├Âz a├ž─▒lmaya g├Ârs├╝n bunlarla ilgili anlat─▒lan nice h├ódise vard─▒r. ─░bret alanlar i├žin bu h├ódiseler dersle doludur. Bir ├Ârnek verelim:

Elektriklerin gidip geldi─či bir ak┼čam, mumla ayd─▒nlanan bir aile… B├╝y├╝kler bir odada uyuklamaktad─▒r. Evin k├╝├ž├╝─č├╝; yanmakta olan mumu alarak odas─▒na g├Ât├╝r├╝p, yata─č─▒n─▒n yan─▒ndaki komodinin ├╝zerine koyar. Niyeti yata─č─▒na uzanarak kitap okumakt─▒r. ├ľyle de yapar. Ama tabiat─▒yla bir m├╝ddet sonra uykuya ma─čl├╗p olur. Bu arada muma yak─▒n olan t├╝l perde tutu┼čur. O esnada tev├ófukan d─▒┼čar─▒da olan alt katlardaki bir-iki kom┼ču, pencereyi saran alevleri g├Âr├╝p ko┼čarlar. Onlar gelip zile y├╝klenene kadar eline d├╝┼čen k─▒v─▒lc─▒m─▒n can─▒n─▒ yakmas─▒yla ├žocuk da uyanm─▒┼č, antreye ve b├╝y├╝klerin oldu─ču odaya ko┼čarak panik i├žinde ├ž─▒─čl─▒k atmaktad─▒r. ├çocu─čun hayk─▒r─▒┼člar─▒na kar─▒┼čan zil sesine uyanan b├╝y├╝kler; uyku sersemli─čiyle ne oldu─čunu anlamaya ├žal─▒┼č─▒rken, eve dolan duman─▒ g├Âr├╝p hemen kap─▒y─▒ a├žarlar ve kom┼čular─▒n yard─▒m─▒yla k─▒sa s├╝rede yang─▒n─▒ s├Ând├╝r├╝rler.

┼×imdi bu h├ódise ├╝zerinde biraz d├╝┼č├╝nelim:

Ya ├žocuk elini yakan k─▒v─▒lc─▒m sebebiyle uyanmasa ve kom┼čular tam o esnada d─▒┼čar─▒da olup alevleri g├Ârmeseydiler? Onlar o zaman de─čil de birka├ž dakika ├Ânce veya sonra d─▒┼čar─▒da olsalar alevleri g├Ârmeyecekler ve -Allah korusun- b├╝y├╝k bir f├ócia olacakt─▒. Onlar─▒ birka├ž dakika ├Ânce veya birka├ž dakika sonra de─čil de tam o anda d─▒┼čar─▒ya ├ž─▒karan ve h├ódiseyi g├Ârmelerini sa─člayan kimdir? Onlar elbette misafir ge├žirmek, ihtiya├ž duyduklar─▒ bir ┼čeyi almak, hava almak vb. bir vesile ile d─▒┼čar─▒ya ├ž─▒km─▒┼člard─▒r? Bu vesilelerin biraz ├Ânce veya biraz sonra de─čil de tam perdenin tutu┼čtu─ču zamanda ba┼č g├Âstermesini kim ayarlam─▒┼čt─▒r? Fazla m─▒ ince d├╝┼č├╝n├╝yorum? ┬źPerde tutu┼čtu─ču an tesad├╝fen d─▒┼čar─▒da olan kom┼čular, alevleri g├Âr├╝p ko┼čmu┼č ve evdekileri uyand─▒rarak yang─▒n─▒ s├Ând├╝rm├╝┼č┬╗ m├╝ demeliyim? Olanlar─▒n bir pl├ónlay─▒c─▒s─▒ oldu─čunu s├Âylemektense onlar─▒ tesad├╝fe hamletmek daha m─▒ sade? Her ┼čeyi bir sebebe ba─člamak i├žin ├žabalayan ve hi├žbir ┼čeyin kendi kendine olamayaca─č─▒na h├╝kmeden ak─▒l, All├óhÔÇÖ─▒ tasdik etse bile ├Ârnekteki h├ódiselere nedense ├žo─ču zaman tesad├╝f deyip ge├žiyor. H├ólbuki bir h├╝crenin bile kendili─činden olmas─▒ muhal oldu─ču gibi, bu h├ódise ve benzerlerinde de olup bitenleri takdir edip y├Âneten birinin olmas─▒ gerekir. Hik├óyenin kahramanlar─▒n─▒ ya┼čatacaksa ona g├Âre takdir edip y├Ânetiyor, ya┼čatmayacaksa ba┼čka ┼čekilde takdir edip y├Ânetiyor… T─▒pk─▒ elektrik konta─č─▒ndan, gaz s─▒z─▒nt─▒s─▒ndan, soba zehirlenmesinden, trafik kazas─▒ndan, depremden ilh… meydana gelen ├Âl├╝mleri takdir edip yaratmas─▒ veya takdir etmeyip ya┼čatmas─▒nda oldu─ču gibi. 17 A─čustos gecesi kimse deprem olaca─č─▒n─▒ bilmiyordu. Yar─▒n i├žin herkes kendince bir pl├ón yapm─▒┼čt─▒. Ertesi g├╝n kimi i┼čine gidecekti, kimi seyahate ├ž─▒kacakt─▒, kimi tenezz├╝h edecekti… Ancak hepsi saat 03.05ÔÇÖte beklemedikleri bir h├ódiseyle uyand─▒lar. Bir k─▒sm─▒ evinin enkaz─▒ alt─▒nda kal─▒p hi├ž uyanamad─▒…

Bunlar─▒n hepsi takdirin eseridir. Kimi enkaz alt─▒nda kal─▒r, kimi sele kap─▒l─▒r, kiminin ├╝st├╝ne ├ž─▒─č d├╝┼čer, kimi m├╝zmin hastal─▒klar─▒n pen├žesinde ─▒st─▒rap ├žeker, kimi kuru iftiralara u─čray─▒p hapislerde ├ž├╝r├╝r, kimi sevd├ózede olup akl─▒n─▒ kaybeder, kimi yanl─▒┼č evlilik yap─▒p ├žoluk-├žocu─čuyla imtihan edilir ilh… ─░nsanlar b├╝t├╝n bunlara kader der de, bel├ó ve musibetten uzak ya┼čananlar─▒ ├žo─ču zaman tesad├╝f g├Âr├╝r. Yaln─▒zca fel├óketler takdir edilmi┼č, di─čerleri kendili─činden oluyormu┼č, zaten ├Âyle olmas─▒ gerekiyormu┼č gibi… H├ólbuki fel├óketlerin olmas─▒n─▒ takdir eden Allah oldu─ču gibi olmamas─▒n─▒ ya da tam olacakken direkten d├Ânmesini takdir eden de AllahÔÇÖt─▒r. Hul├ósa bizi yaratan Allah oldu─ču gibi; bizi bir kaza ve bel├ó ile ya da beyin fonksiyonlar─▒m─▒z─▒n sona ermesi, nefes borumuza yiyecek/i├žecek ka├žmas─▒, kalbimizin ├žal─▒┼čmaz h├óle gelmesi, aya─č─▒m─▒z─▒n ta┼ča tak─▒lmas─▒, ba┼č─▒m─▒za saks─▒ d├╝┼čmesi vb. akla gelmedik bir sebeple ├Âld├╝rmeyen de AllahÔÇÖt─▒r. O;

ÔÇťHer an bir i┼čtedir.ÔÇŁ (er-Rahm├ón, 55/29) buyurdu─ču ├╝zere ya┼čatmay─▒ takdir etti─či s├╝re i├žerisinde; irade, kudret ve yaratmas─▒yla kullar─▒n─▒ her an diri tutup ya┼čatmaktad─▒r. O, onlara hayat vermeyi kesti─či anda hayat durur. Bu sebeple OÔÇÖndan hay─▒rl─▒ ├Âm├╝r dilemeli, sonunda da -ka├ž─▒n─▒lmaz olarak ba┼ča gelecek oldu─ču ├╝zere- hay─▒rl─▒ bir ├Âl├╝m i├žin niyaz etmelidir.

Ve unutmamal─▒d─▒r ki, hayat OÔÇÖndan oldu─ču gibi hayatta elde edilen her ┼čey de OÔÇÖndand─▒r. Sa─čl─▒k-s─▒hhat, g├╝├ž-kuvvet, zek├ó-kabiliyet, mal-m├╝lk, ├žoluk-├žocuk, makam-mevk├«, ┼čan-┼č├Âhret, ilim-irfan ilh… Akla ne geliyorsa… Efendim; adam ├žal─▒┼č─▒p ├žabalay─▒p, ilim tahsil ederek bu noktaya geldi. Peki; o ilmi elde edecek zek├ó ve kabiliyeti, zaman ve imk├ónlar─▒ ona kim verdi? Onlar─▒ veren de Allah de─čil mi? Elbette verilen o imk├ónlar─▒ de─čerlendirenin de─čerlendiremeyen ki┼čilere g├Âre bir ├╝st├╝nl├╝─č├╝ vard─▒r. Ancak hat─▒rdan ├ž─▒kar─▒lmamal─▒ ki; o imk├ónlar─▒n de─čerlendirilmesini ilham eden, ilim sevgisi ve ├žal─▒┼čma a┼čk─▒ veren de AllahÔÇÖt─▒r. Her ┼čey, ama her ┼čey OÔÇÖndand─▒r. O dilemedik├že hi├žbir ┼čey olmaz. Bu sebeple en b├╝y├╝k makam, r─▒z├ó makam─▒d─▒r. K─▒smeti neyse ona r─▒z├ó g├Âstermek, takdir edilene boyun e─čmek… O makama ula┼čan insan en y├╝ksek dereceye ula┼čm─▒┼čt─▒r. Y├╗nus Emre bunu ne kadar g├╝zel dile getirmi┼č:

Ho┼čtur bana SenÔÇÖden gelen,
Ya hilÔÇśat u yahut kefen,
Ya gonca g├╝l yahut diken;
Lutfun da ho┼č, kahr─▒n da ho┼č!

Bunu dille s├Âylemesi ├žok kolay! Ancak onu ├Âz├╝msemek ve gere─čince davranmak her babayi─čidin k├ór─▒ de─čildir. Sab─▒r ister, sebat ister, m├╝samaha ister, kanaat ister. ─░ster de ister. Ancak o makama eri┼čen ki┼či h─▒rs ve tamahtan uzak, kin ve hasetten ber├«, fesat ve tehevv├╝rden ar─▒nm─▒┼č, kendisi ve ├ževresiyle bar─▒┼č i├žerisinde mesut bir hayat s├╝rer. Bilir ki, r├óz─▒ olsa da olmasa da hakk─▒nda ne takdir edildiyse o olacakt─▒r. ─░syan etmesi kendisini yorup t├╝ketmekten ba┼čka bir fayda sa─člamayacak, hay─▒rl─▒ bir ├Âm├╝r s├╝rmesini engelledi─či gibi sonunda ger├žekle┼čecek olan ├Âl├╝m├╝n hay─▒rl─▒ olu┼čunu da engelleyecektir. Allah hepimize hay─▒rl─▒ ├Âm├╝rler ve hay─▒rl─▒ ├Âl├╝mler ihsan etsin! ├ém├«n…

H├ó┼čiye: Kadere ├žok vurgu yapt─▒k. Yanl─▒┼č anlamaya mahal vermeyelim: Tedbirsizlik ve tembelli─čin k├Ât├╝ neticelerini kadere y├╝klemek do─čru de─čildir. Fay hatlar─▒ ├╝zerine bina yapan veya malzemeden ├žalan m├╝teahhitler, evini sel ve heyel├óna maruz kalacak yere kuranlar, yang─▒na ve hastal─▒─ča kar┼č─▒ gerekli tedbiri almayanlar, All├óhÔÇÖ─▒n kendisine neyi takdir etti─čini bilmedi─či h├ólde, gerekli ├žal─▒┼čma ve gayreti g├Âstermeyip ┬źk─▒smette olan bu kadarm─▒┼č┬╗ diyen miskinler mesÔÇÖ├╗liyetten kurtulamazlar.