S├ťNNETTEN Y├ťZ ├çEV─░RMEN─░N TEHL─░KELER─░

YAZAR : Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z zaman dilimi, maalesef pek ├žok ─░sl├óm├« h├╝km├╝n, de─čerin ve inan├ž esaslar─▒n─▒n kolayca tart─▒┼č─▒ld─▒─č─▒ ve alenen tahk├«r edildi─či d├Ânemlere denk geldi. Bu tarz tart─▒┼čmalar─▒n benzerlerini, tarih i├žerisinde g├Ârm├╝┼č olsak da bug├╝n ya┼čanan tart─▒┼čmalar─▒n konusu ve akt├Ârleri farkl─▒la┼čm─▒┼č durumda. Bu tart─▒┼čmalar─▒n ve sald─▒r─▒lar─▒n; tarih i├žerisinde ├Âzellikle din d├╝┼čmanlar─▒ taraf─▒ndan sergilenmi┼č olmas─▒na ra─čmen, bug├╝nk├╝ tart─▒┼čmalar─▒n ve sald─▒r─▒lar─▒n m├╝sl├╝man olduklar─▒n─▒ s├Âyleyenler taraf─▒ndan yap─▒l─▒yor olmas─▒ c├ólib-i dikkattir.

Bug├╝n ya┼čanan tart─▒┼čmalar─▒n ve sald─▒r─▒lar─▒n; belli bir pl├ón, program ve proje ├žer├ževesinde ve dev├ós├ó m├ól├« b├╝t├želerle y├╝r├╝t├╝l├╝yor olu┼ču da ayr─▒ca not edilmesi gereken bir v├ók─▒a. Bu proje ├žer├ževesinde; gerek ├Âzel, gerekse kamuya ait medya kanallar─▒ kullan─▒larak, as─▒rlard─▒r d├«nin yanl─▒┼č anlat─▒ld─▒─č─▒, ┬źdo─čru d├«nin┬╗ kendileri taraf─▒ndan anla┼č─▒ld─▒─č─▒ ve anlat─▒ld─▒─č─▒n─▒, bunu da ┬źdin ad─▒na┬╗ ┬źKurÔÇÖ├ón ad─▒na┬╗ yapt─▒klar─▒n─▒ s├Âyleyenlerin reva├ž buldu─ču zamanlar─▒ ya┼č─▒yoruz.

Bu tart─▒┼čmalar ve sald─▒r─▒lar; ─░sl├ómÔÇÖ─▒n tamam─▒na de─čil, belli bir alan─▒na yani ┬źS├╝nnet┬╗ kurumuna y├Ânlendirilmi┼č durumda. Zira iddia sahipleri; bu alan─▒n korunmad─▒─č─▒n─▒, dolay─▒s─▒yla insan etkisine maruz kald─▒─č─▒ i├žin de ├╝zerine h├╝k├╝m bina etmeye m├╝sait olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar. Bu iddialar─▒n─▒ seslendirirken de kula─ča ho┼č gelen sloganlar kulland─▒klar─▒ i├žin, ┼čuurlu bir kesimin d─▒┼č─▒nda ├žok da tepki alm─▒yorlar.

─░sl├ómÔÇÖ─▒n ib├ódet ve mu├ómel├óta ait h├╝k├╝mlerinin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝n, Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖe ait hadisler ├╝zerine bina edilmi┼č olmas─▒ndan dolay─▒, bu alan─▒ a├ž─▒k hedef h├óline getirdiklerini g├Âr├╝yoruz.

S├╝nnet ve hadislere yap─▒lan sald─▒r─▒lar─▒n iki cephesi mevcut. Birinci cephe, oryantalistler dedi─čimiz bat─▒l─▒ bilim adamlar─▒; ikinci cephe ise, bu bat─▒l─▒lar─▒n ifs├ód etti─či, inan├žlar─▒n─▒ onlar kar┼č─▒s─▒nda savunamay─▒p, a┼ča─č─▒l─▒k kompleksine kap─▒lan ve onlara yaranmak i├žin i├žeride ifsad hareketine giri┼čen, yerli modernistlerdir.

Oryantalizm ├╝zerine ├Ânemli ├žal─▒┼čmalar─▒ olan Muhammed Mustaf├ó el-├ézam├« oryantalizmi ┬źyalan─▒ ustaca s├Âyleme ak─▒m─▒┬╗ olarak tarif eder. Oryantalizmin kurulu┼ču ve maksatlar─▒na bakt─▒─č─▒m─▒z zaman, bug├╝n ├╝lkemizde y├╝r├╝t├╝lmekte olan modernist ve mealcilik ak─▒mlar─▒nda kullan─▒lan ta┼čeronlar─▒n ve hedeflerinin dikkat ├žekici ┼čekilde birbirlerine benzedikleri g├Âr├╝lecektir.

Oryantalistlerin hedeflerine bakacak olursak:

1. Hazret-i Muhammed Mustaf├ó -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin Ris├óletÔÇÖinin do─črulu─ču hakk─▒nda ┼č├╝phe uyand─▒rmak ve hadislerin m├╝sl├╝manlar taraf─▒ndan ilk ├╝├ž as─▒rda uydurulan s├Âzler oldu─ču ┼čeklindeki tezlerini genel bir kabul h├óline getirmek.

2. KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin y├╝ce AllahÔÇÖ─▒n kel├óm─▒ oldu─ču mevzuunda ┼č├╝pheler uyand─▒rmak ve KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n hafife al─▒nmas─▒n─▒ sa─člamak.

3. ─░sl├óm f─▒kh─▒n─▒n Roma hukukundan al─▒nt─▒ olup, orijinal olmad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rerek de─čerini k├╝├ž├╝k g├Âstermek ve m├╝sl├╝manlar─▒n zihninde bu kanaati peki┼čtirmek.

4. Arap├žay─▒ k├╝├ž├╝k d├╝┼č├╝r├╝p, anla┼č─▒lmaz oldu─čuna insanlar─▒ ikn├ó etmek.

5. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n, yahudi ve h─▒ristiyan kaynaklar─▒na dayand─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rmek.

6. Akademik ├žal─▒┼čmalar arac─▒l─▒─č─▒yla a├žt─▒klar─▒ koridordan misyonerleri y├╝r├╝terek, m├╝sl├╝manlar─▒ h─▒ristiyanla┼čt─▒rmak.

7. Zay─▒f haberlere ve uydurma hadislere dayanarak g├Âr├╝┼č ve teorilerine g├╝├ž kazand─▒rmak. (G├╝n├╝m├╝z Din ve Fikir Hareketleri Ansiklopedisi, Risale Yay., s. 137-138)

D─▒┼čar─▒daki cephe olan oryantalistler; insanlar─▒ direk H─▒ristiyanl─▒─ča davet etmeyip, insanlar─▒n kafalar─▒nda ┼č├╝phe uyand─▒racak malzemeleri kullanarak bir bo┼čluk olu┼čturmu┼člar, b├Âylelikle misyonerlere ├žal─▒┼čma zemini haz─▒rlam─▒┼člard─▒r.

Peki, oryantalistlerin y─▒llarca farkl─▒ alanlarda ├žal─▒┼čma yapmalar─▒na ra─čmen, neden bu alana yani s├╝nnet alan─▒na yo─čunla┼čt─▒─č─▒n─▒ anlamak i├žin ┼ču misali dikkatlerinize arz ediyorum. Zira bu tarihe kadar KurÔÇÖ├ón merkezli y├╝r├╝t├╝len oryantalist ├žal─▒┼čmalar, bu tespit ve rapordan sonra s├╝nnet-i seniyye ├╝zerine yo─čunla┼čm─▒┼čt─▒r.

Me┼čhur oryantalistlerden Hollandal─▒ Snouck Hurgronje, 1884-1885 y─▒llar─▒nda k─▒yafet ve isim de─či┼čtirip HicazÔÇÖda bulunmu┼č, buraya hacca gelen m├╝sl├╝manlar ├╝zerinde cidd├« ve hassas g├Âzlemler yapm─▒┼čt─▒r. Bu m├╝┼čahedeleri 19. asr─▒n ikinci yar─▒s─▒nda Mekke isimli iki ciltlik kitab─▒nda da bir araya getirmi┼čtir. Hul├ósa olarak ┼čunlar─▒ s├Âylemi┼čtir:

ÔÇť─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n farkl─▒ kesimlerinden buraya gelen m├╝sl├╝manlar aras─▒nda, ├žarp─▒c─▒ bir davran─▒┼č birlikteli─či var. Dilleri, renkleri, k├╝lt├╝rleri farkl─▒ m├╝sl├╝manlar; sokakta kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒nda birbirlerini sel├óml─▒yorlar. Sel├óm veren hep ayn─▒ c├╝mleyi s├Âyl├╝yor, sel├óm alan da cev├ób├« bir c├╝mle s├Âyl├╝yor ve fakat bu c├╝mleler hi├ž de─či┼čmiyor. ─░b├ódeth├ónelerine sa─č ayakla girip, sol ayakla ├ž─▒kmaya dikkat ediyorlar. Yeme─če oturduklar─▒nda bir kelime s├Âyl├╝yor, sa─č elleriyle yemek yiyor, sofradan kalkarken ba┼čka bir kelime s├Âyl├╝yorlar. Bunlar da hi├ž de─či┼čmiyor. Fakat dikkat edilmesi gereken nokta ┼ču ki; bunlar─▒n hi├žbirisi KurÔÇÖ├ónÔÇÖda yazm─▒yor. Benim tespitime g├Âre bu, onlar─▒n Peygamberlerinin gelene─čidir.ÔÇŁ

Tespitte dikkatinizi ├žekmek istedi─čimiz bir nokta var ki o da; S├╝nnetÔÇÖin b├╝t├╝n m├╝sl├╝manlar─▒ bir arada tutan ve ortak hareket etmesi i├žin aram─▒za kurulan bir ba─č olu┼čudur.

Yine bu konu ile ilgili olarak LondraÔÇÖda d├╝zenlenen bir toplant─▒da, delegelerden birisinin yapt─▒─č─▒ ┼ču konu┼čmay─▒ buraya almay─▒ uygun g├Âr├╝yorum:

ÔÇťElli y─▒l durmadan ├žal─▒┼čt─▒k. Sadece be┼č ki┼čiyi h─▒ristiyan yapabildik. Bu durum her ┼čeye ra─čmen m├╝sl├╝manlar─▒n ne kadar zor h─▒ristiyan olduklar─▒n─▒n bir delilidir. Fakat elli y─▒l i├žerisinde milyonlarca insan─▒ ─░sl├ómÔÇÖdan uzakla┼čt─▒rabildik ve ─░sl├ómÔÇÖa kar┼č─▒ m├╝sl├╝manlar─▒ l├ókayt bir h├óle getirebildik. ─░┼čte bu durum bizleri ├žok sevindirmektedir.ÔÇŁ

Delegenin bu ┼čekilde konu┼čmas─▒ndan sonra misyoner merkezi;

ÔÇťBundan b├Âyle ─░sl├óm ├╝lkelerinde m├╝sl├╝manlar─▒ h─▒ristiyanla┼čt─▒rmak i├žin ├žaba sarf etmeyelim. Onlar─▒ ─░sl├ómÔÇÖdan uzakla┼čt─▒ral─▒m ve ─░sl├óm├« h├╝k├╝mlere d├╝┼čman yapal─▒m…ÔÇŁ diye karar ald─▒. (Ahmet VAROL, Emperyalistlerin ├ľnc├╝leri Misyonerler)

Bu sald─▒r─▒lar─▒n ikinci cephesine gelince, onlar;

Sahip olduklar─▒ inan├ž ile yetinmeyip, kendileri bat─▒l─▒lar kar┼č─▒s─▒nda komplekse kap─▒ld─▒klar─▒ i├žin, onlar─▒n dinlerini tahrif etmelerini ├Ârnek alarak bu operasyona d├óhil oldular. Onlara g├Âre nas─▒l ki bat─▒l─▒lar, kendi dinlerini tahrif etmi┼č ve kendilerine mukaddes kitap yazm─▒┼člarsa, bizim yerli m├╝ste┼črikler de pek├ól├ó bunu yapabilirlerdi. Zira ehl-i kit├ób─▒n kendi dinlerini ve kitaplar─▒n─▒ tahribe y├Ânelten en b├╝y├╝k ├ómil, dinlerini ya┼čad─▒klar─▒ ┼čartlara uygun h├óle getirmekti.

Bu operasyona giri┼čirken elbette ─░sl├ómÔÇÖ─▒n tamam─▒na de─čil, kendilerine g├Âre ┬źzay─▒f halka┬╗ g├Ârd├╝kleri s├╝nnet alan─▒na yo─čunla┼čt─▒lar. Bunu yaparken de s├╝nneti ar─▒nd─▒rmak, d├«ni hur├ófelerden temizlemek ve d├«ni asl├« kimli─čine d├Ând├╝rmek maksad─▒ ile yapt─▒klar─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlard─▒. Kulland─▒klar─▒ malzeme; baz─▒ hadislerin akla uymad─▒─č─▒, bilime ters oldu─ču ve KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n ┬źbize┬╗ yetece─či gibi sloganlard─▒ ve se├žilen ta┼čeronlar─▒n akademik unvanlar─▒ veya toplum i├žerisinde itibarl─▒ olmalar─▒ da kendilerine g├Âre bir avantajd─▒.

─░sl├ómÔÇÖ─▒, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n emretti─či gibi de─čil de kendi anlad─▒klar─▒ gibi ya┼čamak isteyen bu yerli m├╝ste┼čriklerin, elbette ki kendilerinin hedefe ula┼čmas─▒na en b├╝y├╝k engel olan s├╝nnet ile aralar─▒ iyi olmayacakt─▒. ├ç├╝nk├╝ ─░sl├ómÔÇÖ─▒n do─čumundan bug├╝ne kadar gelen s├╝re├žte, bu ve benzeri ak─▒mlar─▒n s├Âz sahibi olmas─▒n─▒ engelleyen en b├╝y├╝k ├ómil s├╝nnet fakt├Âr├╝yd├╝.

Akl├« ve nakl├« delillerin kesin bir ┼čekilde s├╝nnete ittib├ó edilmesi gerekti─čini s├Âylemesine ra─čmen, bu kar┼č─▒ duru┼čun ve m├╝cadelenin bahanesine bakt─▒─č─▒m─▒zda, itiraz─▒n as─▒l sebebinin ─░sl├óm d├╝┼čmanlar─▒n─▒n KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnetÔÇÖi birbirinden ay─▒rma gayretleri oldu─čunu g├Âr├╝yoruz.

Bu konuda yap─▒lm─▒┼č ┼ču tespiti dikkatinize arz ediyorum:

ÔÇťKurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ s├╝nnet olmaks─▒z─▒n anlama konusu son d├Ânemde birtak─▒m ─░sl├óm d├╝┼čmanlar─▒ taraf─▒ndan ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r ve belli baz─▒ hedefleri vard─▒r. Bu hedeflerin en ba┼č─▒nda da m├╝sl├╝manlar─▒ dinlerinden koparma maksad─▒ yer almaktad─▒r.ÔÇŁ (Prof. Dr. Muhammed Acac el-H├ót─▒b, R─▒hle Dergisi, sa. 2)

KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ s├╝nnet olmadan anlaman─▒n ve ib├ódet etmenin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒na inan─▒yoruz. Zira O -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin getirdi─či ├Âl├ž├╝ ve ├óyetleri a├ž─▒klamas─▒ ile bizler, bug├╝n ib├ódetlerimizi yerine getirmekteyiz. S├╝nnet, asl─▒nda Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin hayat─▒m─▒z─▒ h├ólis olarak ya┼čayabilmemiz i├žin bizlere sa─člad─▒─č─▒ yard─▒mdan ba┼čka bir ┼čey de─čildir.

K─▒ld─▒─č─▒m─▒z namazlar─▒n ka├ž rek├ót olaca─č─▒n─▒, zek├ót─▒ ka├žta ka├ž verece─čimizi ve hangi ├╝r├╝ne ne kadar zek├ót verilmesi gerekti─čini, hac ve umre yaparken yapt─▒─č─▒m─▒z tavaf─▒n ka├ž kez ┼čavt ile olaca─č─▒n─▒ biz s├╝nnetten ├Â─čreniyoruz. Yine cezalar uygulan─▒rken, h─▒rs─▒zl─▒k edenin elinin kesilmesini ├óyetten (el-M├óide, 38) ancak hangi elinin kesilece─čini hadislerden ├Â─čreniyoruz. Yine kesilmeden ├Âlen murdar hayvan─▒n haram oldu─čunu (el-M├óide, 3) ├óyetten okuyacak olursak, bal─▒─č─▒n da haram olmas─▒ gerekti─čini san─▒r─▒z. Ancak had├«s-i ┼čerif onun ├Âl├╝s├╝n├╝n hel├ól oldu─čunu bizlere bildirerek h├╝km├╝n a├ž─▒klamas─▒n─▒ yapmaktad─▒r. (Eb├╗ D├óv├╗d, Tah├óret, 41)

┬źZin├ó eden kad─▒n ve erkekten her birine y├╝zer sopa vurulmas─▒┬╗n─▒ (en-N├╗r, 2) emreden ├óyeti okursak cezan─▒n muhatab─▒n─▒n evli mi bek├ór m─▒ yoksa genel mi oldu─čunu anlayamay─▒z. Bu h├╝k├╝m de had├«s-i ┼čerifle d├╝zenlenmi┼č ve sadece zin├ó eden bek├órlara had uygulanm─▒┼čt─▒r. (M├╝slim, Hud├╗d, 13. Nr: 1690)

Verdi─čimiz birka├ž ├Ârnekte g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├╝zere KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet, birbirinden ayr─▒lmaz par├žalard─▒r. ─░kisi birbirinden ayr─▒ld─▒─č─▒ zaman, di─čer yar─▒s─▒n─▒n yanl─▒┼č anla┼č─▒lmas─▒ muhtemeldir. Buradan anlad─▒─č─▒m─▒z ve bilinmesi gereken; kim s├╝nnetin ve had├«sin KurÔÇÖ├ónÔÇÖa arz─▒n─▒ ve g├╝n├╝m├╝ze uygunlu─čunu d├óv├ó edinmi┼čse, onun as─▒l hedefi, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n sars─▒lmaz h├╝k├╝mleridir.

A├ž─▒ktan KurÔÇÖ├ónÔÇÖa sald─▒ramay─▒p dolayl─▒ yollardan bu maksatlar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmek isteyenler i├žin Eyy├╗b es-Sahtiy├ón├«ÔÇÖnin ┼ču ifadesi ne kadar g├╝zel yerini bulmaktad─▒r.

ÔÇťSen adama bir s├╝nnet riv├óyet etti─činde; ┬źOnu b─▒rak da bana KurÔÇÖ├ónÔÇÖdan cevap ver!┬╗ dese bil ki o dal├ólettedir.ÔÇŁ

Yine, s├╝nneti hafife alarak bu alan─▒ ├Ânemsiz g├Âren ve ak─▒llar─▒na g├Âre d├«ni yorumlamaya ├žal─▒┼čan b├Âylesi tiplere bir uyar─▒ daha yapmak istiyoruz:

ÔÇťS├╝nnet-i seniyyeyi ├Ânemsemeyen k├╝├ž├╝k g├Âren, tahk├«r eden bir kimse, bir s├╝re sonra farzlardan mahrum b─▒rak─▒l─▒r. Farzlar─▒ yerine getirme ┼čans─▒ndan, meziyetinden, imtiyaz─▒ndan mahrum b─▒rak─▒l─▒r. Farzlar─▒ aksatmaya ba┼člad─▒─č─▒nda o kimseye Cen├ób-─▒ Hak bir bidÔÇśat├ž─▒y─▒ musallat eder. Ve o bidÔÇśat├ž─▒; onun kalbini karart─▒r, istikametini bozar, o yolda o s├╝r├╝klenir gider.ÔÇŁ (Eb├╗bekir S─░F─░L)

┼×├╝phesiz ki ├óhirzaman─▒ ya┼č─▒yoruz. B├Âyle bir zamanda ├«m├ón─▒ elde tutman─▒n, elde kor tutmak ile ayn─▒ mes├óbede oldu─ču, bir s├╝nneti i┼čleyenin de b├╝y├╝k sevaplara n├óil olaca─č─▒ ifade edilmi┼č.

Yine Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz ├ža─člar ├Âtesinden;

ÔÇťS├╝nnetimden y├╝z ├ževiren benden de─čildir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Nik├óh, 1; M├╝slim, Nik├óh, 5) buyurarak ┼čiddetli bir uyar─▒ g├Ândermi┼čtir. Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin bu hit├ób─▒na muhatap olmaktan Allah Te├ól├óÔÇÖya s─▒─č─▒n─▒r─▒z.

├ľzel b├╝t├želere, pl├ónlara, projelere ve fitnelere ra─čmen, biz b├╝t├╝n varl─▒─č─▒m─▒zla zerrelerimize kadar deriz ki:

ÔÇťY├ó Ras├╗l├óllah! Rabbinden bize ne getirdi isen; ├ómenn├ó, duyduk itaat ettik.ÔÇŁ

Rabbimiz; bizleri KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet ├╝zere t├óat ve ib├ódet edenlerden eylesin. Kalbimizi bidÔÇśat├ž─▒ ve fitnecilerin ┼čerrinden ve muhabbetinden muhafaza buyursun. ─░sl├ómÔÇÖ─▒ hakk─▒ ile ya┼čamay─▒ nasip eylesin. ├ém├«n…