├éL─░MLER DE SUSTURULURSA…

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Fahr-i K├óin├ót Efendimiz zaman─▒yd─▒. Bir sava┼č esnas─▒nda ensardan Hall├ód -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n ┼čehid d├╝┼čt├╝─č├╝ haberi, annesi ├ťmm├╝ Hall├ódÔÇÖa ula┼čm─▒┼čt─▒. ├ťmm├╝ Hall├ód -rad─▒yall├óhu anh├ó- b├╝rg├╝s├╝n├╝ b├╝r├╝n├╝p, y├╝z├╝n├╝ de pe├žeyle ├Ârtm├╝┼č olarak Allah Ras├╗l├╝ -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-ÔÇÖ─▒n yan─▒na geldi ve o─člu hakk─▒ndaki haberin do─čru olup olmad─▒─č─▒n─▒ sordu.

O s─▒rada Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin yan─▒nda bulunan baz─▒ ki┼čiler, bu han─▒m─▒n h├óline ┼ča┼č─▒rd─▒lar. ├ç├╝nk├╝ c├óhiliyye ├ža─č─▒nda kad─▒nlar b├Âyle ac─▒ bir haber ald─▒klar─▒ zaman yakalar─▒n─▒ y─▒rtar, sa├žlar─▒n─▒ ba┼člar─▒n─▒ yolarlard─▒. Ama o gayet sakin bir ┼čekilde, ├Âzene bezene b├╝r├╝nm├╝┼č bir h├óldeydi. ┼×a┼čk─▒nl─▒kla;

ÔÇťÔÇôO─člunun haberini sormaya b├Âyle pe├želi h├ólde mi geldin?ÔÇŁ dediler. ├ťmm├╝ Hall├ód -rad─▒yall├óhu anh├ó- bu soruya ┼ču hayranl─▒k uyand─▒r─▒c─▒ cevab─▒ verdi:

ÔÇťÔÇôHall├ódÔÇÖ─▒ kaybettiysem hay├óm─▒ kaybetmedim ya?ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Kit├óbuÔÇÖl-Cih├ód, 8)

Sah├óbe han─▒mlar─▒, Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin ev halk─▒ndan, han─▒mlar─▒ndan ald─▒klar─▒ ├Ârnekle b├Âyle bir edep sahibi olmu┼člard─▒. Had├«s-i ┼čeriflerden anlad─▒─č─▒m─▒z kadar─▒yla onlar d─▒┼čar─▒da, kim olduklar─▒ kesin olarak anla┼č─▒lamayacak kadar ├Ârt├╝n├╝yor, b├╝rg├╝ veya nikablar─▒yla y├╝zlerini de ├Ârt├╝yorlard─▒.

Anadolu han─▒mlar─▒ aras─▒nda da gayretli olanlar ├Âyleydi. Hocaefendilerin han─▒m─▒ veya k─▒zlar─▒ gibi mahalle kad─▒nlar─▒na ├Ârnek durumda olan g├╝z├«de han─▒mlar, y├╝zlerini de ├Ârterlerdi. Benim b├╝y├╝kannelerim aras─▒nda tek g├Âz├╝ g├Âr├╝necek ┼čekilde b├╝rg├╝s├╝ne b├╝r├╝nenler vard─▒.

K─▒sacas─▒; ├Ârnek nesiller ve onlar─▒n izinden giden ecd├ód─▒m─▒z, tesett├╝r konusunda da t─▒pk─▒ di─čer ameller gibi takv├ó ├Âl├ž├╝lerine g├Âre amel etmeye ├žal─▒┼č─▒yorlard─▒. Esasen Rabbimiz bizlere sadece kuru bir ┼čekilden ibaret ├Âl├ž├╝ler emretmiyor, o ├Âl├ž├╝lere ri├óyet ederken y├╝ksek ahl├ók─▒n ve edebin bizde bir tabiat, bir ┼čahsiyet h├ólinde yerle┼čmesini istiyor.

─░sl├ómÔÇÖ─▒n g├Ânderili┼č maksad─▒ insan─▒; All├óhÔÇÖa l├óy─▒k, tertemiz, zarif ve edepli bir kul h├óline getirmektir. ─░sl├óm medeniyeti esas itibar─▒yla; sadece nesebin korunmas─▒n─▒, iffet temizli─čini de─čil, kimlik ve ┼čahsiyetin korunmas─▒n─▒ ve kalp temizli─čini de gaye ediniyor. ─░nsan─▒n i├ž ├óleminde nezih ve zarif hislerle bezeli bir ruh h├ólinin k├Âkle┼čmesini ve onun g├╝zelli─činin b├╝t├╝n h├ól ve hareketlerde tez├óh├╝r etmesini istiyor.

Ancak ne yaz─▒k ki hemen hemen her devirde, toplum i├žinde ruhsatlar─▒n s─▒n─▒rlar─▒n─▒ zorlayan veya ka├žamak pe┼činde olan zay─▒f ki┼čilikli kad─▒nlar da oldu. Hatt├ó Hazret-i ├éi┼če Annemiz; baz─▒ kad─▒nlar─▒n mescide teberr├╝c ile yani dikkat ├žekici ziynet ve k─▒yafetlerle gelmesi ├╝zerine;

ÔÇťE─čer Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bu zamanda ya┼čam─▒┼č olsayd─▒, Ben├« ─░srailÔÇÖin yapt─▒─č─▒ gibi kad─▒nlar─▒n mescidlere ├ž─▒kmalar─▒n─▒ yasaklard─▒.ÔÇŁ (et-Tefs├«ruÔÇÖl-Kurtub├«, 14: 244) demi┼čti.

Evet, b├Âyle manzaralar her devirde g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝. ─░sl├óm ordular─▒n─▒n diyarlar fethetti─či zamanlarda dah├«, toplumun i├žinde baz─▒ cahil ve zay─▒f ki┼čilikli insanlar olabiliyordu. Bir toplumun her ferdinin ayn─▒ seviyede olmas─▒n─▒ bekleyemezsiniz elbette…

─░sl├óm toplumlar─▒nda kad─▒n ve ├žocuklar─▒n teÔÇÖd├«bi vazifesi aile reislerine havale edilmi┼č, alen├« bir fah┼č├ó i┼člemedik├že kolluk kuvvetleri kad─▒n ve k─▒zlar─▒ kovalama gibi bir i┼če kalk─▒┼čmam─▒┼člard─▒r. ├élimlerin nasihat etmesi, cemaat ehli m├╝sl├╝manlar nezdinde b├Âyle davrananlar─▒n itibarl─▒ say─▒lmamas─▒, e┼č olarak, gelin olarak onlar─▒ se├žmemeleri gibi m├╝eyyideler yeterli olmu┼čtur. O zamanlar aile reisleri, evl├ótlar─▒n─▒n ├╝zerinde s├Âz sahibi oldu─ču i├žin; cemiyette akrabal─▒k, kom┼čuluk, cemaat, cemiyet ba─člar─▒ g├╝├žl├╝ oldu─ču i├žin bu m├╝eyyideler bir tesir icr├ó edebiliyordu.

Zaman─▒m─▒zda ise b├╝y├╝k ┼čehirlere g├Â├ž ile birlikte cemiyetin dokusu ├ódeta atomize oldu. Art─▒k aile reislerinin, cemiyetin itibar ve m├╝eyyideleri tesirsiz kald─▒. ├élimlerin nasihatlerinden ba┼čka emr-i biÔÇÖl-m├óruf ve nehy-i aniÔÇÖl-m├╝nker vas─▒tas─▒ kalmad─▒. Son zamanlarda onlar da susturulmak isteniyor. Bu ger├žekten ├žok tehlikeli bir gidi┼čat…

Her toplumda nefsine uyan insanlar bulunabilir. Akl─▒ k─▒tt─▒r, cahildir, his ve hev├ós─▒na uyar, yapar… Nasihatleri dinler ama nefsine h├ókim olamaz, yanl─▒┼č oldu─čunu bile bile yapar, bu yanl─▒┼čt─▒r ama m├╝nferit bir yanl─▒┼čt─▒r. Ama bir cemiyette vazifesini yapan ├ólimler susturuluyorsa bu tu─čyand─▒r, yani azg─▒nl─▒kt─▒r, ta┼čk─▒nl─▒kt─▒r.

M├╝sl├╝man─▒n her h├ólinde ve tavr─▒nda bir edebi olmas─▒ gerekir. All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ bir edep, Ras├╗l├╝ÔÇÖne kar┼č─▒ bir edep, All├óhÔÇÖ─▒n kel├óm─▒na kar┼č─▒ bir edep, Allah yolunda e─čiticilere kar┼č─▒ bir edep… ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ┼čiarlar─▒na kar┼č─▒; mesel├ó ezana kar┼č─▒, k─▒bleye kar┼č─▒, mescidlere kar┼č─▒ bir edep… Bu edepler insan─▒n r├╗huna; sayg─▒, h├╝rmet ve hass├ósiyet duygusu yerle┼čtirir ve All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ kulluk edebinin ├ódeta birer basama─č─▒ ve ┼čubesi gibi vazife g├Âr├╝r.

Âlimler cemiyetin muhafızıdır. Eskiler;

ÔÇť├élimler toplumu ├ž├╝r├╝mekten koruyan tuz gibidir.ÔÇŁ demi┼čler. E─čer onlar da do─čruya do─čru, yanl─▒┼ča yanl─▒┼č diyemeyecek h├óle getirilmek isteniyorsa, sonumuz ne olur bir d├╝┼č├╝nelim…

Tesett├╝r meselesine ba┼čka a├ž─▒lardan da bakmak gerekir.

Ni├žin baz─▒ k─▒zlar─▒m─▒z tesett├╝rde gev┼čeklik g├Âsteriyor?

Erkeklerde ┼čehev├« al├óka hormonlar vesilesiyle daha y├╝ksektir. Kad─▒nlarda ise annelik duygusunu olu┼čturan baz─▒ hormonlar daha fazla bulunmaktad─▒r. Bu hormonlar bazen k─▒zlar─▒ yan─▒ltabilmektedir. Sanki herkesi babacan bir ┼čefkatle veya karde┼č├že bir sevgi ve h├╝rmetle muamele edecek zannetme hatas─▒na d├╝┼č├╝rebilmektedir. Bir kad─▒n, erkeklerin duygular─▒n─▒ tam olarak anlayamayabilir ama kad─▒n─▒ da erke─či de yaratan Rabbimiz her ikisini de tan─▒d─▒─č─▒ i├žin, insanl─▒k ┼čerefine yak─▒┼čan edebi koruyacak baz─▒ kurallar koymu┼čtur.

Bir hoca han─▒m─▒n sohbetinde duymu┼čtum, ├žok ho┼čuma gitti. Diyordu ki:

ÔÇťKervan─▒n h─▒z─▒, en zay─▒f ve yava┼ča g├Âre ayarlan─▒r.ÔÇŁ

Evet, iradesi kuvvetli, g├Âz kapaklar─▒na h├ókim, g├Ânl├╝n├╝ muhafaza eden insanlar vard─▒r ama herkesten ayn─▒ ┼čeyi beklemek ger├žek├ži olmaz.

Kad─▒n da bir yeti┼čkin insand─▒r, yapt─▒klar─▒ndan sorumludur. En mahrem yerlerini te┼čhir eden bir kad─▒n, istedi─či kadar; ┬źKad─▒n bir ferttir, kad─▒na sayg─▒!┬╗ sloganlar─▒ ats─▒n, hi├žbir zaman ger├žek bir sayg─▒ g├Âremez.

Bu sebeple kendini te┼čhir edenler, kendi hemcinslerine kar┼č─▒ da kul hakk─▒na giriyorlar. ├ç├╝nk├╝ hepimizin itibar─▒na zarar veriyorlar. Bizler ayr─▒ ayr─▒ ┬źfertler┬╗ gibi g├Âr├╝nsek de ister istemez, bir a─čac─▒n yapraklar─▒ gibi, ayn─▒ cemiyetin ├╝yesiyiz.

Elbette bunu s├Âylerken; ÔÇť┬źTesett├╝re tam ri├óyet etmedi.┬╗ diye toplumun en zay─▒f halkas─▒na y├╝klenelim.ÔÇŁ demek istemiyorum. Bir zinciri iki ucundan tutup ├žekerseniz en zay─▒f halkadan kopar. Biz ise neredeyse b├╝t├╝n halkalar kopsa da o en zay─▒f halka sonuna kadar dayans─▒n, diye bekliyoruz. Bu do─čru de─čil.

Bug├╝n bir insan hi├ž istemese bile bir s├╝r├╝ m├╝stehcen g├Âr├╝nt├╝ye maruz kal─▒yor. Neticede k─▒z olsun, erkek olsun gen├žlerimizin hay├ó hass├ósiyeti a┼č─▒n─▒yor. ├ľyle ki art─▒k kalbe huzursuzluk vermesi gereken ┼čeyler kar┼č─▒s─▒nda, git gide hass├ósiyet kaybediliyor, normal say─▒l─▒yor.

Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n emretti─či gibi hep birlikte tevbe edelim ve h├ólimizi d├╝zeltelim. Allah bizleri ve nesillerimizi muhafaza etsin.