Ba─članamayanlar

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Sokaktan ├╝rk├╝t├╝c├╝ sesler geliyor. Gecenin ge├ž saatleri, neredeyse sabaha kar┼č─▒… T├╝l ile y├╝z├╝m├╝ perdeleyerek bak─▒yorum; birka├ž gen├ž, kendi ya┼č─▒tlar─▒ olan bir delikanl─▒y─▒ ac─▒mas─▒zca tekmeliyorlar. Dayanam─▒yorum;

ÔÇťÔÇôNe yap─▒yorsunuz? Hemen b─▒rak─▒n yoksa polisi arayaca─č─▒m.ÔÇŁ diye sesleniyorum.

─░tiraf edeyim, bunu yaparken kendimi g├Âstermemeye ├žal─▒┼č─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ kendim ve ├žocuklar─▒m n├óm─▒na d├╝┼čmanl─▒klar─▒n─▒ celbetmeye korkuyorum.

─░├žlerinden biri, bir yandan beni g├Ârmek i├žin g├Âzleriyle pencereleri ara┼čt─▒r─▒rken bir yandan da racon keser bir ed├ó ile konu┼čuyor:

ÔÇťÔÇôRahats─▒zl─▒k verdiysek kusura bakmay─▒n. Bu bize sahte para verdi, cezas─▒n─▒ veriyoruz.ÔÇŁ

O sahte para neye kar┼č─▒l─▒k verildi, bunlar neyin ticaretini yap─▒yor, tahmin etmek zor de─čil. Biz Fatih semtinde oturuyoruz, ba┼čka semtlerin h├ólini d├╝┼č├╝nmek bile istemiyor insan. Art─▒k sadece tenhalarda de─čil, ana caddelerde y├╝r├╝rken bile ayakta duramayan gen├žlerle kar┼č─▒la┼č─▒yoruz.

Nas─▒l bir nesil yeti┼čiyor? 2016 y─▒l─▒ sonundaki verilere g├Âre ceza infaz kurumunda bulunan tutuklu ve h├╝k├╝ml├╝ say─▒s─▒ 197.297ÔÇÖye y├╝kselmi┼č. Bunlar─▒n 186.963ÔÇÖ├╝n├╝ erkekler, 7.894ÔÇÖ├╝n├╝ kad─▒nlar, 2.440ÔÇÖ─▒n─▒ 18 ya┼č alt─▒ndaki ├žocuklar olu┼čturuyor.

Cezaevlerinde yatanlar─▒n;

% 23ÔÇÖ├╝ h─▒rs─▒zl─▒k,

% 19ÔÇÖu uyu┼čturucu,

% 16ÔÇÖs─▒ adam ├Âld├╝rme,

% 13ÔÇÖ├╝ adam yaralama,

% 12ÔÇÖsi ya─čma veya gasp,

% 8ÔÇÖi tecav├╝z,

% 9 kadar─▒ sahtecilik ve doland─▒r─▒c─▒l─▒k gibi su├žlardan tutuklanm─▒┼č.

Y├╝rek karartan bir tablo… Hem kendileri hem aileleri ve ├╝lkeleri i├žin ├žal─▒┼č─▒p faydal─▒ olmas─▒ gereken iki y├╝z bine yak─▒n insan; demir parmakl─▒klar aras─▒na t─▒k─▒lm─▒┼č, topluma y├╝k h├óline gelmi┼č. Bu manzara, e─čitim sistemimizi sorgulamam─▒z gerekti─čini net bir ┼čekilde ortaya koyuyor.

Her zaman i┼če yarayan bir kural vard─▒r:

ÔÇťBir problem ortaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra onu ├ž├Âzmek i├žin harcanan imk├ón─▒n ├žok az─▒yla, o problemi ortaya ├ž─▒karan sebepleri ortadan kald─▒rmak m├╝mk├╝nd├╝r.ÔÇŁ Bilhassa insan e─čitimi s├Âz konusu oldu─čunda… K├Ât├╝ yeti┼čmi┼č bir insan─▒n ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ problemleri ├ž├Âzmekle u─čra┼čmak yerine o insan─▒ ba┼čtan iyi yeti┼čtirmek her bak─▒mdan daha verimlidir.

├ťstelik gelecek nesiller bize em├ónettir. Bu bizim kulluk mesÔÇÖ├╗liyetimizin ├Ânemli bir par├žas─▒d─▒r. Bizden evvelki nesiller bizim i├žin ezan seslerinin yank─▒land─▒─č─▒ bir yurt, camiler, vak─▒f eserler, k─▒talarca insan─▒n g├Âz├╝nde muhabbet ve itibar b─▒rakm─▒┼člar. Peki biz d├╝nyadan ayr─▒l─▒rken arkam─▒zda ne b─▒rak─▒yoruz?

Asl─▒nda k├Ât├╝ e─čitim ve hayat ┼čartlar─▒ ile su├ža itilen, sonunda hapse t─▒k─▒lan o insanlar─▒m─▒z aras─▒nda; bir├žok zeki, kabiliyetli, azimli, b├╝y├╝k hedeflere g├Âz├╝n├╝ dikebilecek ve ┼čahsiyetine d├╝┼čk├╝n ki┼čiler vard─▒r. Esasen h─▒rsl─▒ ve at─▒lgan ki┼čilerin ├žo─ču, g├╝├žl├╝ duygular─▒ olan ki┼čilerdir; ancak o duygular─▒ iyi y├Ânlerde de─čerlendirecek tesirli bir m├ónev├« e─čitime ihtiya├ž vard─▒r.

Ancak bunun i├žin de d├«n├« e─čitim anlay─▒┼č─▒m─▒z─▒ g├Âzden ge├žirmemiz gerekli. Son zamanlarda d├«n├« bilgilere ula┼čmak ├žok kolayla┼čt─▒. Eskiden medreselerde s─▒rf birka├ž y─▒l h├óf─▒zl─▒k ve Arap├ža e─čitimiyle ge├žerdi. ├éyet-i ker├«meleri tefsirlerden, had├«s-i ┼čerifleri ┼čerhleriyle birlikte m├╝tal├óa etmek i├žin y─▒llarca bir hoca ├Ân├╝nde diz ├ž├Âk├╝l├╝rd├╝. Diz ├ž├Âkmek demek sadece okumak demek de─čil, ayn─▒ zamanda o ilme kar┼č─▒ h├╝rmet, muhabbet ve tesl├«miyet duymak da demekti.

┼×imdi ana kaynaklar T├╝rk├žeye terc├╝me edildi─či gibi internette bir arama motoruna birka├ž kelime yaz─▒p arayarak bir├žok ├óyet-i ker├«meye, had├«s-i ┼čer├«fe ula┼čabiliyorsunuz. Ama ne yaz─▒k ki ilme h├╝rmet ve ba─čl─▒l─▒k kalmad─▒. En temel kaynaklar─▒m─▒z ├╝zerinde tart─▒┼čmalar ├ž─▒kar─▒l─▒yor.

Eskiden; ÔÇť├élimler toplumun tuzudur, toplumu bozulmaktan korur!ÔÇŁ denirdi.

ÔÇť┼×imdi tuz da kokarsa ne yapaca─č─▒z?ÔÇŁ diye endi┼če edilecek noktaya geldi.

Ne yaz─▒k ki bug├╝n modern e─čitim m├╝esseselerinden ge├ženler, ─▒slah etmeleri gerekirken ifsad ediyorlar; mamur etmeleri gerekirken tahrip ediyorlar. K─▒sacas─▒ hem vazifelerini yapmamakla hem de ellerindeki imk├ón─▒ y─▒kmak i├žin kullanmakla iki kat, hatt├ó kat kat daha fazla zarar veriyorlar.

H├ólbuki bunlar bir toplumu ayakta tutan ana kadrolard─▒r. Onlar─▒n sadece vazifelerini ihmal etmesi, gev┼čeklik g├Âstermesi bile tel├ófisi zor bir hatad─▒r.

├ľyleyse toplumun g├Âzbebe─či olan o g├╝z├«de kadroyu nas─▒l yeti┼čtirmeliyiz? Bu konuda sadece bilgi vermek, neyin do─čru neyin yanl─▒┼č oldu─čunu belletmek yeterli mi?

Hepimiz biliyoruz ki baz─▒ insanlara ┬źbu do─črudur/ yanl─▒┼čt─▒r┬╗ denildi─či zaman, hemen ona inan─▒r, kabullenir. Veya ├Ânce sorgular; ÔÇťKayna─č─▒ neymi┼č?ÔÇŁ der, ama asl─▒ varsa art─▒k teslim olur, ona; ┬źitaat eder.┬╗

D├«nimizin bizden istedi─či bir karakterdir bu; itaat etmek, teslim olmak. Bir ba┼čka deyi┼čle; kendini serbest saymamak, muhayyer g├Ârmemek… MesÔÇÖul hissetmek, ba─čl─▒l─▒k duymak…

Bir insana hayat─▒ boyunca bir├žok ki┼či; ┬źBu do─črudur, bu yanl─▒┼čt─▒r!┬╗ diye ├Â─čretebilir, ama hakka-hakikate ba─čl─▒l─▒k duymay─▒ ├Â─čretemez. O, karakterin temelidir.

─░sl├óm ┼čahsiyetinin temeli s─▒dk ve sad├ókattir. Hazret-i Eb├╗bekir -rad─▒yall├óhu anh- EfendimizÔÇÖin ┼čahs─▒nda m├╝┼čahhas h├óle gelmi┼č bir y├╝ce vas─▒ft─▒r ┬źs─▒dd├«kiyet┬╗.

─░nsan─▒n kendisini hakikate ba─čl─▒ hissetmesi, hak yolun ondan istedi─či fed├ók├órl─▒─č─▒ yapmakta teredd├╝t etmemesi, kendini muhayyer g├Ârmemesi…

Peki b├Âyle bir ┼čahsiyet nas─▒l yeti┼čtirilir? Elbette son noktada bu bir ki┼činin kendi mesÔÇÖ├╗liyetidir; ama i├žinde yeti┼čti─či aileden ald─▒─č─▒ ilk terbiyenin, bir insan─▒n ┼čahsiyetinde ├Ânemli bir yere sahip oldu─ču kabul edilmektedir. Hatt├ó; ÔÇť├çocu─čun karakteri yedi ya┼č─▒na kadar tamamlan─▒r.ÔÇŁ denilmektedir. Bu sebeple ailesinden ald─▒─č─▒ ilk e─čitim, ├žocu─čun ┼čahsiyetinin temel ta┼č─▒d─▒r.

Bu noktada son zamanlarda rastlad─▒─č─▒m bir yaz─▒dan bahsetmek istiyorum. Konu:

┬ź├çocuklukta Sa─čl─▒kl─▒ Ba─članma┬╗

Bat─▒da yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar g├Âsteriyor ki; insanlar─▒n ┼čahsiyetinin do─čru bir temel ├╝zerine kurulmas─▒ i├žin, annesiyle ya┼čad─▒─č─▒ ba─članma tecr├╝besi b├╝y├╝k ehemmiyet ta┼č─▒yor.

Mal├╗m, insan yavrusu di─čer canl─▒lar gibi de─čildir. Bir bebek d├╝nyaya geldi─či zaman son derece ├óciz ve muhta├ž bir h├óldedir. B├╝t├╝n ihtiya├žlar─▒n─▒ giderecek bir anneye muhta├žt─▒r. Cen├ób-─▒ Hak annelerde bebe─čine kar┼č─▒ b├╝y├╝k bir sevgi ve ba─članma duygusu yaratm─▒┼čt─▒r. Anne g├╝n├╝n her ├ón─▒nda bebe─činin ihtiya├žlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r. Onu b─▒rak─▒p bir yere gitmek zorunda kalsa, akl─▒ bebe─činde kal─▒r. Geceleyin uykusunun en derin ├ón─▒nda bile bir bebek a─člamas─▒yla hemen uyan─▒r. Bebe─činin a─člama tonundan onun ihtiyac─▒n─▒ sezer.

Annedeki bu duygular, bebe─čin duygu geli┼čimi a├ž─▒s─▒ndan ├žok ├Ânemlidir. Bir insan bebekli─činde annesinden b├Âyle g├╝├žl├╝ bir ilgi ve ba─čl─▒l─▒k g├Ârmemi┼čse, ihmale u─čram─▒┼čsa, sert ve so─čuk davran─▒┼člar g├Ârm├╝┼čse bu onun ┼čahsiyetinde ├Ânemli problemlere sebep olmaktad─▒r. Bu durum baz─▒ ki┼čilerin derin duygular ve ba─članma gerektiren evlilik gibi hakik├« ili┼čkilerden ka├žmas─▒na veya bu ili┼čkide so─čuk ve uzak olmas─▒na sebep olabilmektedir. Bu ki┼čilerin vatan─▒na, milletine, d├«nine, ahl├ók─▒na ne kadar ba─čl─▒l─▒k duyaca─č─▒n─▒ da tahmin etmek zor de─čil…

Son zamanlarda yeti┼čtirme kurumlar─▒nda bir├žok bak─▒c─▒ taraf─▒ndan yeti┼čtirilen ├žocuklar ├╝zerinde yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar; bu ├žocuklar─▒n ihtiya├ž hissettiklerinde etraflar─▒nda bulunan herhangi bir yeti┼čkine y├Ânelebildikleri gibi, ileride de yak─▒n─▒ ile yabanc─▒y─▒ ay─▒rt etmeyebildi─čini, rastgele ki┼čilere ba─članabildi─čini ve bunun da istism├óra u─čramalar─▒ riskini beraberinde getirdi─čini g├Âsteriyor. Ayn─▒ ┼čekilde bu ki┼čilerin; kendi d├«ni, mill├« k├╝lt├╝r├╝, ├Ârf├╝-├ódeti ile yabanc─▒ k├╝lt├╝r empozesi aras─▒nda bir ay─▒r─▒m yapmayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nebiliriz.

Her ne kadar elimizde bu y├Ânde yap─▒lm─▒┼č bir ├žal─▒┼čma olmasa da belki ┼č├Âyle bir nazariye ortaya atmak da m├╝mk├╝nd├╝r:

Annesiyle fizik├« bir ba─članma problemi ya┼čamasa da ileride kendisine a┼č─▒lanan g├Âr├╝┼člerle annesine ve onun ┼čahs─▒nda ├Âz k├╝lt├╝r├╝ne yabanc─▒la┼čan, ba─čl─▒l─▒k hissetmeyen ki┼čiler de benzer ┼čekilde ba─članma duygusundan mahrum yeti┼čebilir.

Bug├╝n d├«n├« ilimleri okurken kendini muhayyer g├Âren, ├óyetleri teÔÇÖvil, hadisleri ink├ór eden; kendi d├«nine ba─čl─▒l─▒k duymayan, ba─čl─▒l─▒k duyanlar─▒ k├╝├ž├╝mseyen bir nesil yeti┼čti─čini g├Âr├╝yoruz. Herh├ólde bu ki┼čilerin kuvvetli bir ba─čl─▒l─▒k ve mesÔÇÖ├╗liyet hissiyle kendi d├«nine ba─čl─▒ ├ólimler ile yabanc─▒lar─▒ ve onlar─▒n soku┼čturdu─ču fitneleri ay─▒rt edememesinin temelinde, sa─čl─▒kl─▒ bir ba─članma duygusu geli┼čtirememe problemi oldu─čunu s├Âylemek yanl─▒┼č olmaz.

Ba┼ča d├Ânecek olursak; belki vatan─▒na-milletine en b├╝y├╝k hizmetleri yapabilecek, cesur, at─▒lgan, becerikli gen├žleri g├╝zel gayelere y├Âneltebilecek e─čitim kadrolar─▒n─▒ yeti┼čtirirken, evvel├ó onlar─▒ kendi d├óv├ós─▒nda tutarl─▒ ve sad├ókatli yeti┼čtirmek gerekmez mi?

A─čz─▒nda garip l├óflar geveleyen, ne kendi y├╝re─činde samim├« duygular ta┼č─▒yan ne de ba┼čkalar─▒na bir sevda, bir e─čilim a┼č─▒lamayan so─čuk y├╝zl├╝ insanlarla nas─▒l bir toplum yeti┼čir?