Yard─▒mla┼čman─▒n Toplumun Bar─▒┼č─▒na Katk─▒s─▒

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

─░nsan toplum h├ólinde ya┼čayan bir varl─▒kt─▒r. Y├╝ce kit├ób─▒m─▒z KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde bu husus bir├žok ├óyette i┼členmi┼čtir:

ÔÇťVe (Allah), onlar─▒n kalplerini birle┼čtirmi┼čtir.

Sen yery├╝z├╝nde bulunan her ┼čeyi verseydin, yine onlar─▒n g├Ân├╝llerini birle┼čtiremezdin, fakat;

ÔÇó Allah onlar─▒n aralar─▒n─▒ bulup kayna┼čt─▒rd─▒.

├ç├╝nk├╝ O, mutlak g─üliptir, hikmet sahibidir.ÔÇŁ (el-Enf├ól, 63)

Medineli Evs ve Hazrec kab├«leleri aras─▒nda sonu gelmeyen m├╝thi┼č bir d├╝┼čmanl─▒k vard─▒. Aralar─▒nda kanl─▒ sava┼člar olmu┼č ve her iki taraf─▒n ileri gelenlerinden bir├žo─ču ├Âlm├╝┼čt├╝. Uzun zaman birbirlerinden intikam almak i├žin u─čra┼čt─▒lar. Allah onlar─▒ ─░sl├óm ile ┼čereflendirince intikam alma duygusunu da onlardan kald─▒rd─▒, birle┼čtiler, kucakla┼čt─▒lar ve kayna┼čt─▒lar. ─░┼čte belirtilen ├óyette bu ve benzeri kayna┼čmalara i┼čaret edilmektedir. Bundan ba┼čka pek ├žok ├óyet ve had├«s-i ┼čeriflerde; insan─▒n sosyal bir varl─▒k olmas─▒ m├╝nasebetiyle, toplum hayat─▒n─▒ d├╝zenleyen h├╝k├╝mler konmu┼čtur.

Peygamberimiz Hazret-i Muhammed -aleyhissel├óm-ÔÇÖ─▒n hayat─▒na bakarak da m├╝sl├╝man ki┼činin topluma s─▒rt─▒n─▒ d├Ân├╝k ya┼čamas─▒n─▒n kabul edilmedi─čini, hatt├ó toplumdan kopuk bir k├Â┼čeye ├žekilmi┼č olarak hayat─▒n─▒ devam ettirmesinin m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒n─▒ anlayabiliriz. M├╝sl├╝man ki┼či sosyal bir varl─▒k olman─▒n getirdi─či sorumlulukla, toplumda her g├╝n iyi-k├Ât├╝ bir├žok h├ódiseyle kar┼č─▒la┼čabilmekte ve ona g├Âre tav─▒r belirlemektedir. Bu tav─▒rlar, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n g├Âsterdi─či ├žizgide oldu─ču takdirde m├╝ÔÇÖmin, hem kendisi erdem sahibi faz├«letli davran─▒┼člar geli┼čtirmi┼č olur hem de b├ók├« olan ├ólemde verilecek hesab─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rm─▒┼č olur. D├╝nyada y├╝ce Rabbin iradesini ┼čah─▒slar─▒nda ger├žekle┼čtiren insanlar; ba┼čka insanlardan gelebilecek eziyet ve s─▒k─▒nt─▒lara katlan─▒rlar, hatt├ó ├ževrelerindeki insanlar─▒n mutlulu─ču i├žin ├žal─▒┼čarak toplum bar─▒┼č─▒na pozitif katk─▒ sa─člarlar. Dolay─▒s─▒yla g├╝zel d├«nimiz ─░sl├ómiyet; sadece ki┼čilerin ├Âzel hayatlar─▒na ┼č├ómil de─čil, sosyal hayatla al├ókal─▒ ├žok ├Ânemli kaideler vaz etmi┼č ve her zaman ahl├ók├« kaideleri ├Ân pl├ónda tutmu┼čtur.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde muhtelif ├óyetlerde; m├╝sl├╝manlar aras─▒nda sevgi ve karde┼čli─čin olmas─▒ gerekti─či, hatt├ó birbirlerine karde┼č olarak sahip ├ž─▒kmalar─▒ gerekti─či konular─▒ hep vurgulanm─▒┼čt─▒r:

ÔÇťM├╝ÔÇÖminler ancak karde┼čtirler.

├ľyleyse karde┼člerinizin aras─▒n─▒ d├╝zeltin ve AllahÔÇÖtan korkun ki esirgenesiniz.ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 10)

ÔÇťHep birlikte All├óhÔÇÖ─▒n ipine (─░sl├ómÔÇÖa) s─▒ms─▒k─▒ yap─▒┼č─▒n; par├žalanmay─▒n.

All├óhÔÇÖ─▒n size olan nimetini hat─▒rlay─▒n:

Ô×ó Hani siz birbirinize d├╝┼čman ki┼čilerdiniz de O, g├Ân├╝llerinizi birle┼čtirmi┼čti ve OÔÇÖnun nimeti sayesinde karde┼č kimseler olmu┼čtunuz.

Ô×ó Yine siz bir ate┼č ├žukurunun tam kenar─▒nda iken oradan da sizi O kurtarm─▒┼čt─▒.

─░┼čte Allah size ├óyetlerini b├Âyle a├ž─▒klar ki do─čru yolu bulas─▒n─▒z.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103)

┼×imdi oldu─ču gibi eskiden Medineli ens├ór─▒n nas─▒l muh├ócir karde┼člerine yard─▒m ettikleri hususu da belirtilir:

ÔÇťOnlar, hicret edip yanlar─▒na gelenleri severler.ÔÇŁ (el-Ha┼čr, 9)

─░sl├ómÔÇÖ─▒n y├╝ce ├Ânderi de bu hususlarda muhte┼čem tespitlerde bulunmu┼čtur. ─░┼čte Peygamberimiz -aleyhis┬şsel├óm-ÔÇÖ─▒n bu konudaki hadisleri:

ÔÇťM├╝ÔÇÖminler birbirlerini sevmekte, birbirlerine ┼čefkat g├Âstermekte ve korumakta, herhangi bir organ─▒ rahats─▒z oldu─čunda di─čer organlar─▒ da bu y├╝zden uykusuzlu─ča ve hummaya tutulmu┼č bir v├╝cut gibidirler.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 27)

ÔÇťM├╝sl├╝man m├╝sl├╝man─▒n karde┼čidir.

Ona ih├ónet etmez, yalan s├Âylemez, onu s─▒k─▒nt─▒da b─▒rakmaz.

Her m├╝sl├╝man─▒n di─čerine namusu, mal─▒ ve kan─▒ haramd─▒r.

Takv├ó i┼čte buradad─▒r (kalptedir).

Bir kimsenin m├╝sl├╝man karde┼čini hor g├Ârmesi, kendisine yapaca─č─▒ k├Ât├╝l├╝k olarak yeter.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Birr, 18)

ÔÇťKim m├╝sl├╝man karde┼činin ihtiyac─▒n─▒ giderirse, Allah da onun ihtiyac─▒n─▒ giderir.

Kim m├╝sl├╝man karde┼čini bir s─▒k─▒nt─▒dan kurtar─▒rsa Allah da onu s─▒k─▒nt─▒dan kurtar─▒r.

Kim m├╝sl├╝man karde┼činin bir kusurunu gizlerse Allah da onun kusurunu gizler (affeder).ÔÇŁ (M├╝slim, Birr, 58)

İNFÂK ET ALLAH İÇİN!

Eskiye g├Âre epeyce zenginle┼čen bir d├╝nyada ya┼čayan insanlar, d├╝n oldu─ču gibi bug├╝n az ┼čeyle yetinmiyorlar. Her zaman almay─▒, t├╝ketmeyi ├Ânceleyen bir anlay─▒┼č─▒n h├ókim oldu─ču bu d├╝nyada m├╝sl├╝manlar, kendi prensiplerini bir kenara b─▒rak─▒p i├žinde ├Âm├╝r s├╝rd├╝rd├╝kleri hayat tarz─▒n─▒n dayatmalar─▒na kendilerini teslim etmi┼č durumdalar. G├╝n├╝m├╝zde t├╝ketim toplumu, insanlara devaml─▒ ihtiya├ž fazlas─▒n─▒ almay─▒ sadece benimsetmiyor hatt├ó emrediyor. ─░nsan yedik├že i┼čtah─▒ daha ├žok art─▒yor, doyduk├ža da art─▒k ufak ┼čeylerden memnun olmay─▒p tatminsizle┼čiyor.

H├ólbuki biz ihtiya├ž fazlas─▒n─▒ di─čer ihtiya├ž sahibi karde┼člerimizle payla┼čan ve bundan b├╝y├╝k haz alan bir medeniyetin ├žocuklar─▒y─▒z. Bug├╝n AvrupaÔÇÖn─▒n i┼če yaramaz ve son derece sa─čl─▒ks─▒z prensipleriyle hayat─▒ doyumsuzca ya┼č─▒yoruz. Biraz akl─▒m─▒z─▒ kullansak daha iyi olacak. Bilindi─či gibi d├╝nya n├╝fusunun ├╝├žte biri beslenme yetersizli─činden, ├╝├žte ikisi de yanl─▒┼č ve k├Ât├╝ beslenme sebebiyle bir├žok hastal─▒kla y├╝z y├╝zedir. Ne yaz─▒k ki ├╝lkemizde de ┬źobez┬╗ insanlar─▒n say─▒s─▒ az de─čil, hatt├ó g├╝nbeg├╝n gere─činden fazla kilolu insanlar─▒n say─▒s─▒ artmakta. Son derece sa─čl─▒ks─▒z ve kimyev├« maddelerin kar─▒┼čt─▒─č─▒ g├╝n├╝m├╝z g─▒dalar─▒n─▒n s─▒hhati de ayr─▒ bir tart─▒┼čma konusu!

─░nanan m├╝ÔÇÖmin ki┼čiler i├žin, ihtiya├ž fazlas─▒ her malda ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čah─▒slar─▒n yani di─čer ihtiya├žl─▒ ki┼čilerin hakk─▒ vard─▒r. Asl─▒nda ferd├« ihtiya├žlar─▒n ├Âl├ž├╝s├╝, ki┼čilerin vicdan─▒d─▒r. Vicdan, v├ór olan─▒ vermeyi ister. ├ç├╝nk├╝ mal, varl─▒k, zenginlik; kullara y├╝ce Yarat─▒c─▒ taraf─▒ndan em├óneten verilmi┼čtir. ─░┼čte m├╝ÔÇÖmin bu noktada, ihtiya├ž fazlas─▒n─▒ hakik├« ihtiya├žl─▒ya da─č─▒tmakla daha a├ž─▒k├žas─▒ ┬źinf├ók┬╗ etmek ile m├╝kelleftir. ─░nfak, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n m├╝ÔÇÖmine ikram etti─činden yine OÔÇÖnun r─▒z├ós─▒n─▒ g├Âzeterek Allah -celle cel├ól├╝h├╗- i├žin vermektir. Bu sahip olunana bir ├že┼čit ┼č├╝k├╝r ifadesidir. ─░nfak; insan─▒ c├Âmert yapar, cimrilikten s─▒y─▒r─▒r. ─░nf├ók eden; kendi sevdi─činden, kendi be─čendi─činden vermelidir. Bunu yapan ki┼činin g├Ânl├╝n├╝ sevin├ž kaplar, g├Âzleri ─▒┼č─▒ldar, kalbi yumu┼čar, r├╗hu ve bedeni m├╝thi┼č bir potansiyel enerjiyle dolar. ─░nfak, kulu Rabbe yakla┼čt─▒ran bir ib├ódettir. S─▒rf Allah i├žin vermek; ayn─▒ zamanda mal─▒ da ├Âmr├╝ de bereketlendirir. M├╝ÔÇÖminin aff─▒na ve ma─čfiretine vesile olur. ─░├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z cemiyette bir sosyal dayan─▒┼čma vazifesi g├Âren infak, toplumun huzuruna ├Ânemli katk─▒ sa─člar. B├Âyle yapmak m├╝ttak├« m├╝ÔÇÖminlerin vas─▒flar─▒d─▒r.

Nitekim mukaddes kit├ób─▒m─▒z KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťO m├╝ttak├«ler ki g├Âr├╝nmeyen ├óleme inan─▒rlar. Namazlar─▒n─▒ tam dikkatle ├«f├ó ederler. Kendilerine ihsan etti─čimiz nimetlerden inf├ók ederler.ÔÇŁ (el-Bakara, 2-3) buyurulur. ├éyetten de anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere Cen├ób-─▒ Hak bizzat inf├ók─▒ kullar─▒ndan istemektedir.

─░slam ├ólimleri inf├ók─▒n farz olan─▒n─▒ ┬źzek├ót┬╗, v├ócib olan─▒n─▒ ┬źf─▒t─▒r sadakas─▒┬╗, di─čerlerini de ┬źsadaka┬╗ olarak tan─▒mlarlar. Bu t├╝r hay─▒r ib├ódetleri, daha ├žok sevap olmas─▒ cihetiyle genellikle Ramazan ay─▒nda ├«f├ó edilir. Kurban Bayram─▒ÔÇÖn─▒n yakla┼čt─▒─č─▒ ┼ču g├╝nlerde yine zek├ótlar─▒m─▒z─▒, sadakalar─▒m─▒z─▒ c├Âmert├že verelim. Zek├ót─▒n ve f─▒t─▒r sadakalar─▒n─▒n gizlisi, sakl─▒s─▒ olmaz. Ama di─čer n├ófile olan sadakalar─▒n; riy├ó ve g├Âsteri┼č olmas─▒n, ki┼činin nefsi bu hay─▒rl─▒ i┼čten nem├ólanmas─▒n diye gizli tutulmas─▒ tercih edilir.

M├╝sl├╝man ki┼čilerin ├╝zerlerinde bir bor├ž durumunda olan zek├ótlar─▒n ve f─▒t─▒r sadakalar─▒n─▒n ihmal edilmeden ihtiya├žl─▒ya takdim edilmesi, inanan insanlar─▒n en asl├« ve kuds├« vazifesidir. Bu hay─▒rlar en asgar├«sinden de─čil en fazlas─▒ndan verilse ne iyi olur! Mal─▒n k─▒rkta birinin zek├ót olarak verilmesi en alt limittir. Verelim Allah -celle cel├ól├╝h├╗- i├žin m├╝tem├ódiyen, hem de ├žok├ža, bolca verelim. Verirken aile efr├ód─▒m─▒z─▒n b├╝t├╝n ├╝yeleriyle birlikte bu i┼či yapal─▒m, hatt├ó bu hay─▒r i┼čini m├╝mk├╝nse ├žocuklar─▒m─▒za yapt─▒ral─▒m ki onlar da ihtiya├žl─▒ya vermenin gerekli oldu─čunu idrak etsinler.

Bug├╝n├╝n m├╝sl├╝man insanlar─▒; kendilerine ┬źihtiya├žl─▒ya verme┬╗ prensibine dayanan bir hayat program─▒ ├žizse, d├╝nya ve ├óhiretleri ad─▒na ├žok k├órl─▒ bir i┼č yapm─▒┼č olurlar! Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z d├╝nyada; pek ├žok a├ž ve a├ž─▒kta, muhta├ž insan varken, g├╝n├╝m├╝z ailelerinin t├╝m ├╝yelerine bilhassa da ├žocuklar─▒n ruhlar─▒na ┬źinfak┬╗ yapma duygusu mutlaka yerle┼čtirilmelidir. B├╝y├╝kler verirken ├žocuklar da bu i┼čin ehemmiyetini anlam─▒┼č olacaklard─▒r.

Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n bizlere lutfettiklerinden, bah┼čettiklerinden ba┼čkalar─▒n─▒ faydaland─▒rma duygusu bir nev├« y├╝ce Yarat─▒c─▒ÔÇÖya olan ┼č├╝kran borcumuzdur. Hayat─▒m─▒z bu g├╝zel hasleti ├«f├ó etmenin mutlulu─čuyla huzur bulsun. Kim etraf─▒n─▒ inf├ók─▒yla sevindirirse ne mutlu ona!