Toplum Nizam─▒ ve C├Âmertlik

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; c├Âmert bir kavimde, hac─▒lara su da─č─▒tmay─▒ vazife bilen bir ailede, yoksullu─čuna ra─čmen c├Âmertli─či ve merhametiyle kavminin i├žinde sayg─▒ kazanm─▒┼č Eb├╗ T├ólibÔÇÖin himayesinde yeti┼čmi┼čti.

Aileleri; fakirlere tirit yedirmek i├žin ekmek ufalayan, m├ón├ós─▒na gelen H├ó┼čim lakab─▒yla an─▒l─▒rd─▒. Peygamber -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm-ÔÇÖ─▒n dedesi H├ó┼čimÔÇÖin as─▒l ad─▒ Amr idi, yokluk zamanlar─▒nda ┼×amÔÇÖdan getirtti─či un ile ekmek yapt─▒r─▒p, et suyu ile tiritler haz─▒rlatarak halka ikram etti─či i├žin ona H├ó┼čim denildi. Onun evl├ótlar─▒ da ayn─▒ c├Âmertlik ahl├ók─▒na sahipti. Hazret-i Abb├ós -rad─▒yall├óhu anh-, m├╝sl├╝man olmadan evvel de T├óifÔÇÖteki ba─člar─▒nda yeti┼čtirdi─či ├╝z├╝mlerin kurular─▒n─▒ zemzem suyunun i├žinde bekletir, halka ┼čerbet h├ólinde ikram ederdi.

C├Âmertlik ahl├ók─▒ Peygamber EfendimizÔÇÖde zirvesini bulmu┼čtu. Kavminden bir├žoklar─▒ ecd├ód─▒ndan ald─▒klar─▒ g├╝zel ├Ârne─če uygun hareket etmeyi terk ederken; O, atas─▒ Hazret-i ─░brahimÔÇÖin c├Âmertlik ahl├ók─▒n─▒ devam ettirenlerden olmu┼čtu. ├ľyle ki Hazret-i Hatice Annemiz OÔÇÖna ilk ├«m├ón etme ┼čerefine ko┼čarken, OÔÇÖnda g├Ârd├╝─č├╝ y├╝ksek ahl├ók─▒ ┼č├Âyle say─▒yordu:

ÔÇťAllah Te├ól├ó Sana hay─▒r ihsan eder ve hay─▒rdan ba┼čka bir ┼čey dilemez. Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n hakk─▒ i├žin bu ├╝mmetin Peygamberi olaca─č─▒na inan─▒yorum. Zira Sen, misafiri seversin. Do─čru s├Âylersin ve em├«nsin. ├écizlere yard─▒m eder, yetimleri korur, gariplere yard─▒mda bulunursun. ─░yi huylusun, bu hasletlerin sahibinde korku olmaz.ÔÇŁ

Allah -z├╝lcel├ól-ÔÇÖin insanl─▒─ča en g├╝zel ├Ârnek olarak g├Ânderdi─či son Peygamberi; kendisi darl─▒k ├žekerken bile eline ge├ženi da─č─▒t─▒r, bor├žlanma pahas─▒na isteyeni bo┼č ├ževirmemeye gayret eder, ikram ve seh├óvetiyle g├Ân├╝lleri fethederdi.

Allah Ras├╗l├╝ bu y├╝ksek ahl├ók─▒ ash├ób─▒na da emrederdi. OÔÇÖnun cimrilikten sak─▒nmak, infak ve ba─č─▒┼čta bulunmakla ilgili hadisleri ├žok dikkat ├žekicidir. Mesel├ó Peygamber Efendimiz; m├╝ÔÇÖmin karde┼či zor durumdayken, hi├žbir yard─▒mda bulunmay─▒p mal toplamaya devam edecek derecede cimrili─či, ├«man nokta-i nazar─▒ndan tehlikeli bir durum olarak g├Ârm├╝┼č ve;

ÔÇťBir kulun kalbinde ├«man ve cimrilik, asla bir arada bulunmaz.ÔÇŁ (Nesa├«, Cih├ód, 8) buyurmu┼člard─▒r.

Belki de ─░sl├ómÔÇÖ─▒n h─▒zla yay─▒lmas─▒ ve daha ├Ânce hi├žbir PeygamberÔÇÖe nasip olmayan bir ba┼čar─▒ya ula┼čmas─▒nda PeygamberimizÔÇÖin engin c├Âmertli─činin ├Ânemli bir tesiri vard─▒. Bug├╝n ─░sl├ómÔÇÖ─▒n yeniden g├Ân├╝llere ve d├╝nyaya h├ókim olmas─▒ i├žin de bu ahl├óka ihtiya├ž oldu─ču kesin.

Ne yaz─▒k ki bug├╝n d├╝nyada en b├╝y├╝k ins├ón├« meselelerin temelinde; insano─člunun paraya kul olmas─▒, imk├ónlar─▒ ihtiyac─▒ olanlarla payla┼čmamas─▒ bulunuyor.

D├╝nyan─▒n en zenginlerinin ya┼čad─▒─č─▒ b├Âlgelerde ortaya ├ž─▒kan, ad─▒na ┬źKaliforniya Sendromu┬╗ denilen bir psikolojik bozukluk var. ┬źMadd├« zevklere, e─členceye d├╝┼čk├╝nl├╝k, bencillik ve neticesinde yaln─▒zl─▒k, doyumsuzluk ve derin bir mutsuzluk h├óli┬╗ diye tarif ediliyor.

Bu sendrom; geli┼čmi┼č ├╝lkeler kadar, geli┼čmekte olan ├╝lkelerin gen├žlerini de tesiri alt─▒na al─▒yor. Onlar─▒n imk├ónlar─▒na sahip olmasalar da ellerindeki imk├ónlar─▒ hep zevkli, e─členceli faaliyetlere, sadece haz veren ama mesÔÇÖ├╗liyet y├╝klemeyen ili┼čkilere harcamaya sevk eden bu hayat g├Âr├╝┼č├╝, m├óneviyat bo┼člu─ču i├žindeki nesilleri esir al─▒yor. Bu gen├žler bir├žok zaman f├óizle bor├žlan─▒yor ve gelece─čini rehin veriyor. Bir├žo─ču rekl├óm edilen bir cep telefonunu bir an ├Ânce alabilmek i├žin, yar─▒n─▒n ekme─čini bug├╝nden t├╝ketiyor. Elbette bu ┼čekilde bor├žland─▒k├ža, ahl├ók├« hass├ósiyetlerden daha da uzakla┼č─▒yor, para kazanmak i├žin her ┼čeyi me┼čr├╗ sayar h├óle geliyor.

─░nsan bir kez paraya kul olmaya g├Ârs├╝n, art─▒k kalbi ├Âylesine kat─▒la┼č─▒yor ki; bile bile k├Ât├╝l├╝─če ├ólet oluyor.

Bat─▒n─▒n hep tek ba┼č─▒na sahiplendi─či ve ├╝st├╝nl├╝klerinin en temel dayana─č─▒ olarak g├Ârd├╝─č├╝ bilim ve teknoloji bile, bu anlay─▒┼ča sahip nesiller elinde fel├ókete d├Ân├╝┼č├╝yor. Bug├╝n d├╝nyada o kadar imk├ón var ama bunlar─▒n k├╝├ž├╝k bir k─▒sm─▒ bile daha insanca bir payla┼č─▒m i├žin ayr─▒lm─▒yor. Her ┼čey paraya kurban verilmi┼č durumda.

Bir t─▒p fak├╝ltesi ├Â─čretim ├╝yesi kapitalizmin ortaya ├ž─▒kard─▒─č─▒ manzaray─▒ ┼č├Âyle izah ediyor:

ÔÇťAfrikaÔÇÖda s─▒tma, kolera gibi hastal─▒klar h├ól├ó can almaya devam ederken, bunlar─▒n tedavisi i├žin etkili il├ó├ž geli┼čtirilmiyor. ├ç├╝nk├╝ Afrikal─▒n─▒n ve Afrika h├╝k├╗metlerinin sa─čl─▒k b├╝t├želerinin bu il├óca verecek paras─▒ yok. ─░l├ó├ž firmalar─▒ ise, yeme-i├žme al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ de─či┼čtirmeden sa─čl─▒kl─▒ kalmak isteyen bat─▒l─▒ zenginlerin arzular─▒n─▒ tatmin etmek i├žin, yeni kolesterol il├ó├žlar─▒ geli┼čtirmek i├žin kaynak ay─▒r─▒yor.ÔÇŁ

Geli┼čmi┼č ├╝lkelerin yoksul kesimi bile kendilerince ma─čduriyetler ya┼č─▒yor; mesel├ó bir y─▒─č─▒n Amerikal─▒ gen├ž, ├╝niversite e─čitimi i├žin ald─▒─č─▒ kredileri ├Âdemekte zorland─▒─č─▒ndan ┼čik├óyet ediyor. Afrika ve AsyaÔÇÖn─▒n b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝nde ise insanlar, hayatta kalmak i├žin gerekli asgar├« ge├žim ┼čartlar─▒n─▒ sa─člaman─▒n derdinde.

┬źEkonomik ┼čiddet┬╗ diye bir kavram var. Bunu daha ├žok aile i├ži ┼čiddetin t├╝rlerinden biri olarak kad─▒n haklar─▒ savunucular─▒ kullan─▒yorlar. Mesel├ó; kad─▒n─▒n istemedi─či h├ólde ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒, gelirinin elinden al─▒nmas─▒, mal─▒na el konulmas─▒ veya nafakas─▒n─▒n kar┼č─▒lanmamas─▒ ve ├žal─▒┼čmas─▒na m├óni olup kendi ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermesine izin verilmemesi gibi maddiyat konulu bask─▒lar i├žin kullan─▒l─▒yor. Raporlara g├Âre, d├╝nyadaki yoksullar─▒n y├╝zde yetmi┼či; kad─▒n ve kad─▒n─▒n yoksullu─ču. Bu durum, onu her ├že┼čit s├Âm├╝r├╝ye a├ž─▒k h├óle getiriyor.

Asl─▒nda bu s─▒rf aile i├ži bir mesele de─čil, d├╝nya ├žap─▒ndaki gelir da─č─▒l─▒m─▒ bozuklu─ču, kad─▒nlar─▒ kat kat daha fazla etkiliyor. Yoksulluk ile ahl├ók├« ├ž├Âk├╝nt├╝ bir araya gelince; kad─▒nlar─▒n, ├žocuklar─▒n, ya┼čl─▒lar─▒n ve b├╝t├╝n ├ócizlerin hayat─▒n─▒ fel├ókete ├ževiriyor. Mesel├ó AfrikaÔÇÖda bir kad─▒n, kurakl─▒k sebebiyle zor bir d├Ânem ge├žirirken, bir de ├╝st├╝ne siy├ós├« kar─▒┼č─▒kl─▒k ve kab├«leler aras─▒ ├žat─▒┼čma sebebiyle ailesinin erkeklerini kaybediyor. Evinden, yurdundan edilip m├╝ltec├« durumuna d├╝┼č├╝yor. Erkeklerin bile i┼č bulamad─▒─č─▒ zorlu bir co─črafyada; kad─▒n eme─činin ne kadar de─čeri olur, tahmin etmek zor de─čil.

Bizim ├╝lkemizde en e─čitimsiz bir kad─▒n; konu kom┼čusunun seras─▒nda, tarlas─▒nda ├žal─▒┼č─▒r, temizli─če gider, ├žocuk veya hasta bakar. Olmad─▒, en az─▒ndan ├ž├Âpten hurda metal, k├ó─č─▒t, cam, pl├óstik vs. toplar satar, ekme─čini kazan─▒r. D├╝┼č├╝n├╝n ki, orada kar─▒┼čt─▒racak ├ž├Âp bile yok.

Bir ├╝lkenin en b├╝y├╝k yoksullu─ču; elektrik, su, yol, okul, hastah├óne olmamas─▒ de─čildir. Bunlar da ├Ânemlidir ama bunlardan daha ├Ânce gelen ├ócil ihtiya├ž; ├╝lkenin her yerinde emniyet ve ├ós├óyi┼čin sa─članmas─▒, meseleleri hukuk ├žat─▒s─▒ alt─▒nda ├ž├Âzecek bir kanun ve nizam─▒n bulunmas─▒d─▒r. Eme─činizi, kazan─▒mlar─▒n─▒z─▒ koruyan bir kanun d├╝zeni yoksa, her an birileri gelip ekti─činiz tarlay─▒ ate┼če verecekse, mahsul tam yeti┼čmi┼čken ya─čmalayacaksa, ailenize sald─▒racaksa asla orada bir d├╝zen kurmazs─▒n─▒z.

Ecd├ód─▒m─▒z bu sebeple devletin birli─čini, dirli─čini korumas─▒na ├žok ├Ânem vermi┼č; ┬źYa devlet ba┼ča, ya kuzgun le┼če!┬╗ demi┼čler. Bug├╝n ─░sl├óm co─črafyam─▒z─▒n baz─▒ yerlerinde en b├╝y├╝k yoksulluk, emniyet ve ├ós├óyi┼č yoksunlu─čudur. B├Âyle bir co─črafyada, kad─▒nlar─▒ bir yana b─▒rak─▒n; e─čitimsiz, sermayesiz, g├╝├žs├╝z erkeklerin bile ne kadar ┼čans─▒ olabilir ki?

Peygamber Efendimiz -sall├ól┬şl├óhu aleyhi ve sellem- ─░sl├ómÔÇÖa giren kab├«lelere; imam, zek├ót ├ómili, kad─▒ ve muallim olarak vazife yapacak sah├ób├«ler g├Ânderiyordu. Seriyyeler vazifelendirerek, yar─▒madan─▒n emniyet ve ├ós├óyi┼čini temin ediyordu. Bir yandan zenginlerden zek├ót al─▒p, sermaye birikimi az olanlara vererek onlara ge├žimlerini sa─člama ┼čans─▒ sunuyor, di─čer yandan emeklerini koruyacak bir ad├ólet temin ederek ├žal─▒┼čmaya te┼čvik ediyordu. K─▒sacas─▒ ahl├ók├« bir hayat─▒n m├ónev├« taraf─▒n─▒ ├Â─čretti─či gibi madd├« ┼čartlar─▒n─▒ da en g├╝zel ┼čekilde haz─▒rl─▒yordu.

Allah -z├╝lcel├ól-; bu ├╝mmete, PeygamberimizÔÇÖin g├Âsterdi─či yoldan giderek yeniden ─░sl├óm medeniyetini y├╝kseltmeyi nasip eylesin.