ESKİ RAMAZANLARDAN İKİ HÂTIRA

YAZAR : M. A┼č─▒r KARABACAK ma.karabacak@gmail.com

2014 y─▒l─▒nda yine b├Âyle kutlu bir Ramazan ay─▒nda ├╝lkemizin vak─▒f ┼čuurunu, vak─▒f medeniyetini farkl─▒ beldelere ta┼č─▒mak ad─▒na G├╝ney AfrikaÔÇÖn─▒n ├╝├ž ba┼čkentinden birisi olan Johannesburg ┼čehrine ve MozambikÔÇÖin ba┼čkenti MaputaÔÇÖya gitmi┼čtim.

T├╝rk Hava Yollar─▒ÔÇÖn─▒n en uzun direkt u├žu┼člar─▒ndan birisi Johannesburg seferi. MaputoÔÇÖya gitmek i├žin ise, her ne kadar bug├╝n ─░stanbulÔÇÖdan direkt sefer olsa da; o g├╝n i├žin ya G├╝ney Afrika ├╝zerinden ya da Kenya veya ba┼čka bir g├╝zerg├óh ├╝zerinden aktarmal─▒ gidilebilecek bir son var─▒┼č noktas─▒ idi.

Ta┼č─▒d─▒─č─▒m sorumluluk; T├╝rkiyeÔÇÖnin y├╝re─či geni┼č insanlar─▒n─▒n ruh olarak oralara, oralardaki karde┼člerimize m├ónev├« olarak ├žok ┼čey kataca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m bir Ramazan hediyesi idi. D├╝nyan─▒n di─čer taraf─▒nda sizi d├╝┼č├╝nen, sizi ├Âzleyen, sizin varl─▒─č─▒n─▒zla varl─▒klar─▒n─▒ ├╝mmet ┼čuurunda de─čerlendiren din karde┼čleriniz var demekti aslolan.

JOHANNESBURG / G├ťNEY AFR─░KA

Kenar mahallelerde ihtiya├žl─▒ olan ailelere kumanya da─č─▒t─▒m─▒m─▒z─▒ tamamlad─▒k. Ak┼čama do─čru da iftar mek├ón─▒na do─čru ge├žtik. Amerikan filmlerinden ├ž─▒kma binalar, bina altlar─▒nda koridor gibi y├╝r├╝me yollar─▒, her an omzunda b├╝y├╝k├že bir radyo ile ┼čapkas─▒ ters giyilmi┼č bir zencinin belden a┼ča─č─▒ya do─čru sarkan pantolonu ile ┬źrap┬╗ yaparak bir koridorda kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ sand─▒─č─▒m bir ortamda y├╝r├╝yoruz. Ama iki beyaz─▒n y├╝r├╝d├╝─č├╝n├╝ g├Âren ve iftar vaktini bekleyen siyah├« m├╝sl├╝man karde┼člerimizi g├Âr├╝yoruz. Y├╝zlerinde orucun hafif ve latif yorgunlu─ču ile g├╝l├╝ms├╝yorlar. Bembeyaz di┼čleri ay gibi parl─▒yor.

Hurma ve su ile orucumuzu a├ž─▒yoruz. Ard─▒ndan ak┼čam namaz─▒m─▒z─▒ k─▒l─▒yor ve iftar sofras─▒na oturuyoruz. Mescid olarak kullan─▒lan geni┼č salonv├óri bir bo┼člukta. ─░ftar sonras─▒ kalan son kumanyalar─▒ da burada da─č─▒t─▒p ayr─▒l─▒yoruz.

ÔÇťBuradaki i┼čimiz bitti, fakat biraz da JohannesburgÔÇÖta d├«n├« hayat─▒ tan─▒mak i├žin nerelere gidebiliriz?ÔÇŁ diye soruyorum mihmandar─▒ma. Mihmandar─▒m Abd├╝laziz, Kazak as─▒ll─▒ bir T├╝rk vatanda┼č─▒. Kendisinin de mezun oldu─ču, e─čitim s├╝resi 5 sene, art─▒ 1 y─▒l da hadis h├óf─▒zl─▒─č─▒ olarak kapsaml─▒ bir ilahiyat e─čitimi veren, 1500 talebeli b├╝y├╝k bir medreseyi ziyaret ettik.

T├╝rkiyeÔÇÖden bile ├Â─črencisi olan Zekeriya Medresesi.

Medrese dedi─čime bakmay─▒n, ad─▒n─▒ ├Âyle koyduklar─▒ i├žin buraya ├Âyle yaz─▒yorum. Asl─▒nda T├╝rkiyeÔÇÖdeki mukabili, e┼čde─čer stat├╝s├╝ ├╝niversite. ├ç├╝nk├╝ tam olarak ├╝niversite e─čitimi veriyor ve mezunlar─▒ ├╝niversite mezunu olarak kabul g├Âr├╝yor d├╝nyan─▒n her yerinde. E─čitim s├╝resince Arap├ža, ─░ngilizce ve Urduca da ├Â─čretiyorlar b├╝t├╝n talebelerine.

┬źArap├ža ve ─░ngilizce tamam da Urduca neden?┬╗ diyorsan─▒z siz de benim gibi g├Âz├╝n├╝z├╝ HollywoodÔÇÖdan yani bat─▒ tesirinden alamam─▒┼čs─▒n─▒z demektir hen├╝z. Ben de ├Âncelikle; ┬źGaliba m├╝teberr├«leri kendi dillerini yayg─▒nla┼čt─▒rmak istiyorlar…┬╗ ┼čeklinde d├╝┼č├╝nm├╝┼čt├╝m. Fakat Urdu dilinin (yani bug├╝n Pakistan ve HindistanÔÇÖ─▒n konu┼čtu─ču dilin) ├Ânemi ve tarih├« olarak o b├Âlgenin ─░sl├óm tarihinde m├╝him bir yer tuttu─čunu d├╝┼č├╝n├╝nce, i┼čin asl─▒n─▒n sadece kavmiyet asabiyeti olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝m.

Sadece bug├╝n PakistanÔÇÖda 160 milyondan fazla ve HindistanÔÇÖda da 150 milyondan fazla m├╝sl├╝man n├╝fus oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rseniz ne demek istedi─čimi anlars─▒n─▒z.

Bununla birlikte Muhammed B├ók├« Bill├óhÔÇÖtan, ─░m├óm-─▒ Rabb├ón├«ÔÇÖden Abdullah Dehlev├«ÔÇÖye kadar ┬źAlt─▒n Silsile┬╗nin 7 halkas─▒ da bug├╝n Hindistan s─▒n─▒rlar─▒ i├žerisinde. Ezc├╝mle hem tarih├« ba─člar a├ž─▒s─▒ndan hem de d├«n├« ba─člar a├ž─▒s─▒ndan Hindistan ve Pakistan ├žok m├╝him. Dolay─▒s─▒yla Urdu dilinin de mutlaka gen├ž neslin g├╝ndeminde yer tutmas─▒ gereken bir hedef olmas─▒ gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝yorum.

Rekt├Âr├╝ ile konu┼čtum. ┼×eyh Osman. Pakistan as─▒ll─▒. Birka├ž g├Âbektir G├╝ney Afrika vatanda┼č─▒. Fakat h├ól├ó akrabalar─▒ var, hem PakistanÔÇÖda hem HindistanÔÇÖda. ─░rtibat─▒n─▒ koparmam─▒┼č ata topraklar─▒ndan. Onlar da yenice T├╝rkiyeÔÇÖden d├Ânm├╝┼čler. T├╝rkiyeÔÇÖyi ve yak─▒n-uzak tarihini ├žok iyi biliyorlar. ┬źSuriyeli din karde┼člerimiz i├žin bir ┼čeyler yapmal─▒y─▒z.┬╗ endi┼česi ile etraflar─▒ndan toplad─▒klar─▒ bir miktar em├óneti T├╝rkiye ├╝zerinden m├╝ltec├«lere ve sava┼č ma─čdurlar─▒na ula┼čt─▒rm─▒┼člar.

Bana, yani T├╝rkiyeÔÇÖden gelmi┼č birisine; T├╝rkiyeÔÇÖnin mevcut siyasetinden, Recep Tayyip ERDO─×ANÔÇÖdan, Suriyeliler i├žin Filistin i├žin Kud├╝s i├žin yap─▒lanlardan, ┬źone minute┬╗tan, ┬źRabia┬╗dan bahsettiler heyecanla.

Ve dahas─▒!

Osmanl─▒ÔÇÖdan, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n en s─▒k─▒nt─▒l─▒ d├Ânemi olan bat─▒l─▒lar─▒n tabiriyle ┬źHasta Adam┬╗ denildi─či zamanda bile G├╝ney AfrikaÔÇÖya uzanan Hal├«feÔÇÖnin yani ─░kinci Abd├╝lhamidÔÇÖin temsilcisi Eb├╗bekir EfendiÔÇÖden bahsettik. Eb├╗bekir EfendiÔÇÖnin G├╝ney AfrikaÔÇÖya gitmesi ve orada ya┼čad─▒klar─▒ ba┼čl─▒ ba┼č─▒na bir yaz─▒ konusu. Allah nasip ederse ba┼čka bir say─▒da onun hik├óyesini derinlemesine inceleriz. Ve bakiyesi oldu─čumuz Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ve yine ├Âzellikle Ulu Hakan Abd├╝lhamid HanÔÇÖ─▒n vizyonunu ve d├╝nya siyasetine bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ anlamaya ├žal─▒┼č─▒r─▒z.

MAPUTO / MOZAMB─░K

JohannesburgÔÇÖtan 1 saatlik bir u├žu┼čla MozambikÔÇÖin ba┼čkenti MaputoÔÇÖya geldim. Kara yolunu kullansayd─▒m 7 saat art─▒, iki ├╝lke aras─▒ s─▒n─▒rda beklemeler d├óhil en az 8-9 saatte ula┼č─▒labilecek bir uzakl─▒ktan bahsediyoruz.

Buradaki mihmandar─▒m ise TanzanyaÔÇÖdan tan─▒d─▒─č─▒m eski bir dost. Trabzonlu Ahmet Ha┼čim. Bize; ┬źHer yer Trabzon!┬╗ dedi─či i├žin MaputoÔÇÖya inince;

ÔÇťTrabzonÔÇÖa ho┼č geldin hocam!ÔÇŁ diyor. Ahmet Ha┼čim de gerekli organizeyi ayarlam─▒┼č.

Evvel├ó, Dar├╝ssel├óm MedresesiÔÇÖni ziyaret ettik. Orada; k├╝├ž├╝k talebeleri, yokluklar i├žinde, ├╝st├╝ sadece branda ile ├Ârt├╝l├╝ s─▒n─▒flarda KurÔÇÖ├ón ve d├«n├« ilimleri tahsil eden talebeleri ziyaret ettik. Her birine kumanya paketlerimizi takdim ettik. Ve di─čer baz─▒ mahalleleri dola┼čt─▒k; oralarda da daha ├Ânceden ayarlanm─▒┼č m├╝sl├╝man fakir ailelere kumanyalar─▒n─▒, T├╝rkiyeÔÇÖden g├Ân├╝l dolusu sel├ómlarla ula┼čt─▒rd─▒k.

Da─č─▒t─▒m i┼čimiz bitip de MaputoÔÇÖya d├Ânerken; ak┼čam namaz─▒ ge├žmek ├╝zere oldu─ču i├žin rastgele bir camiye girmi┼č, namaz─▒m─▒z─▒ ed├ó etmi┼čtik. Mescidin i├ži KurÔÇÖ├ón b├╝lb├╝lleri ile doluydu. Her metrekaresinde KurÔÇÖ├ón ezberleyen h├óf─▒z adaylar─▒. Ar─▒ v─▒z─▒lt─▒s─▒ gibi m├╝thi┼č bir u─čultu. Fakat r├╗ha dinginlik veren tatl─▒ bir u─čultu. O an, orada o sahnenin bir par├žas─▒ olmak ne b├╝y├╝k bir huzur ve tasavvuru zor bir mutluluk.

Talebelerin ba┼č─▒nda bulunan hoca da elinde Mushaf bir dire─čin ├Ân├╝nde KurÔÇÖ├ón okuyor. Hint as─▒ll─▒ ve daha ├╝├ž-d├Ârt ay olmu┼č MaputoÔÇÖya geleli. ─░ki beyaz adam─▒n gelip namaz k─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝nce ├Âncelikle ve her zaman oldu─ču gibi Arap zannetmi┼č, fakat k─▒yafetimizdeki T├╝rk bayra─č─▒n─▒ g├Âr├╝nce a├žt─▒ ellerini o da ba┼člad─▒ du├ó etmeye.

O zaman─▒n s─▒cak g├╝ndemi olan ve h├ól├ó da devam eden Suriyeli m├╝ltec├«lere yap─▒lan yard─▒mlar, ┬źone minute┬╗ ve tabi├« ki Recep Tayyip ERDO─×AN vard─▒ onun da dilinde.

All├óhÔÇÖ─▒m! Ne garip bir telezz├╝z idi ya┼čad─▒─č─▒m…

Ve ne garip bir tezat…

├ťlkemizdeki baz─▒ n├ód├ónlar;

ÔÇťNe i┼čimiz var SuriyeÔÇÖde, ne i┼čimiz var AfrikaÔÇÖda, orada, burada?..ÔÇŁ derken HindistanÔÇÖdan kalk─▒p KurÔÇÖ├ón ├Â─čretmek i├žin AfrikaÔÇÖn─▒n bir ├╝lkesine gelen bir hoca; oradan T├╝rkiye i├žin t├╝m samimiyetiyle, kar┼č─▒l─▒k beklemeksizin du├ó ediyor.

Ve daha neler neler!?.

D├╝nyan─▒n b├╝t├╝n masum ve mazlum g├Âzlerinin m├╝sl├╝man liderler ve m├╝sl├╝man topluluklar ├╝zerinde oldu─ču ve h├óssaten T├╝rkiyeÔÇÖnin ├╝zerinde oldu─ču bu d├Ânemde, d├Ânemin mesÔÇÖ├╗liyetini ve hakk─▒n─▒ verebilmeyi nasip etsin Rabbimiz hepimize.

Ve…

Bu m├╝b├órek Ramazan ay─▒n─▒n kadrini, k─▒ymetini hakk─▒yla bilip ya┼čamay─▒ Ramaz├ónÔÇÖ─▒n nihayetine de af ile y├╝z ak─▒ ile ├ž─▒kabilmeyi hepimize nasip etsin.