Her ┼×ey Akar; SU, TAR─░H, ─░NSAN ve F─░K─░R

YAZAR : Raif KOÇAK raifkocak@gmail.com

Zaman; su gibi ak─▒p gidiyor. ├ľm├╝r; g├╝n g├╝n, an an eriyip bitiyor. Bu deveran, ├óhiret inanc─▒ olmayanlar i├žin, korkun├ž bir fel├ókete, deh┼čet verici bir sona do─čru ilerlerken; ├óhiret inanc─▒ olanlara ise, d├╝nyan─▒n bir imtihan mek├ón─▒ oldu─čunu kabul edip, k├órl─▒ bir al─▒┼čveri┼č yaparak, heybelerini doldurma imk├ón─▒ sunuyor.

Zaman─▒n h─▒zla akmas─▒ gibi, k├óinatta her ne varsa, s├╝rekli hareket edip, belli bir mecr├óya do─čru ilerleyip gidiyorlar. Bu dever├óna kar┼č─▒ durmak ve hareketsiz kalmak, bu muhte┼čem ve noksans─▒z sistem i├žerisinde yok olup gitmek demektir. Akmayan su bulan─▒r. Ak─▒┼č sadece bir ihtiya├ž de─čil, bir zarurettir. Akmazsan, mevcudu da muhafaza edemezsin. Ak─▒┼č tek├óm├╝l├╝n devam─▒d─▒r. Tek├óm├╝l etmeden, m├╝essiriyetin yolunu kimse bulamaz.

─░nsan, hem de─či┼čir hem de de─či┼čtirir.

Her ┼čeyin ak─▒p gitmesi gibi, insano─člu da do─čumundan itibaren kendisine takdir edilen ├Âmr├╝n sonuna kadar s├╝rekli de─či┼čip durmaktad─▒r.

Allah Te├ól├ó; insan─▒ di─čer mahl├╗klardan ayr─▒ olarak, d├╝┼č├╝nen, ara┼čt─▒ran, sorgulayan, imar eden ├Âzelliklerde yaratm─▒┼č ve imtihan edilmek ├╝zere d├╝nyaya g├Ândermi┼čtir. (el-Bakara, 155)

─░mtihan i├žin d├╝nyada bulunan insan; ya┼čad─▒─č─▒ yeri hem insanlar─▒n, hem hayvanlar─▒n, hem de bitkilerin rahat├ža ya┼čayabilece─či h├óle de getirebiliyor, zul├╝mle ve zorbal─▒kla bu mek├ónlar─▒ ya┼čanmaz h├óle de getirebiliyor.

─░mtihan─▒n s├╝rekli olmas─▒ gibi insan─▒n tek├óm├╝l├╝ de s├╝reklidir. ─░nsan s├╝rekli bir ┼čeyler ├Â─črenir. ├ç├╝nk├╝ yarad─▒l─▒┼č─▒ gere─či; hep ara┼čt─▒ran, sorgulayan bir yap─▒ya sahiptir. ├çocukluk devresinden ba┼člay─▒p, ├Âl├╝m ona ula┼č─▒ncaya kadar, ├Âmr├╝ boyunca; s├╝rekli ara┼čt─▒r─▒r, ├Â─črenir, ├Â─črendi─čini uygular, uygulad─▒─č─▒ ┼čeylerin daha fazlas─▒n─▒ ve daha iyisini yapmak i├žin gayret g├Âsterir, hep daha iyiyi ve daha fazlas─▒n─▒ yapmak i├žin ├žaba sarf eder.

─░nsanl─▒k tarihine bakt─▒─č─▒m─▒z zaman; ilk d├Ânem insanlar ile ┼čimdiki insanlar aras─▒nda, muazzam de─či┼čim ve d├Ân├╝┼č├╝m oldu─čunu fark ediyoruz.

─░nsan d├╝nya ├╝zerinde; s├╝rekli geli┼čen, de─či┼čen ve de─či┼čtiren bir yolculuk yap─▒yor. Bu yolculu─čun ve de─či┼čimin bir s─▒n─▒r─▒ da, sonu da yok. ├ç├╝nk├╝ insan; ara┼čt─▒rd─▒k├ža, ├Â─črendik├že kendisine verilen ak─▒l ve ilim ile yeni ke┼čifler yap─▒yor. Kendisinin rahat etmesi, daha g├╝zel ve rahat ya┼čamas─▒ i├žin icatlar yap─▒yor, yenilikler getiriyor.

Bu geli┼čmelerin, makul ├Âl├ž├╝ler i├žerisinde kalmak kayd─▒ ile ya┼čad─▒─č─▒m─▒z ├ža─ča ve ihtiya├žlar─▒m─▒za olumlu yans─▒malar─▒ oluyor elbette. Ancak, k├óinatta her ┼čeyin z─▒dd─▒ ile k─üim olmas─▒ hasebiyle; ilim, irfan, ahl├ók sahalar─▒nda tek├óm├╝l etmesi gereken insanl─▒k, bu imk├ónlar─▒ maalesef ifs├ód etmek veya katli├óm yapmak i├žin de kullanabiliyor.

─░nsanl─▒─č─▒n tek├óm├╝l├╝ sadece teknoloji, fen ve bilimle olmuyor. ├ç├╝nk├╝ ilim ve fen ile elde edilen baz─▒ imk├ónlar, tek bir insan─▒n m├órifeti ile milyonlarca insan─▒n hel├ók edilmesini m├╝mk├╝n h├óle getiriyor.

─░nsanl─▒─č─▒n as─▒l tek├óm├╝l├╝; ├Ânce ├«man, sonra da ilim, irfan ve edep ile olur. ┼×ayet bu ├Âzellikler bir insanda olmazsa; elindeki imk├ónlar─▒ ─▒slah i├žin de─čil, ifs├ód i├žin kullan─▒yor. Bu mevzuda bir m├╝tefekkirin ┼ču s├Âz├╝ dikkatimizi ├žekiyor.

ÔÇťE─čer bir insan─▒ ak─▒l y├Ân├╝nden e─čitip de ahl├ók y├Ân├╝nden e─čitemiyorsan─▒z, toplumun ba┼č─▒na yaln─▒zca bir bel├ó yeti┼čtiriyorsunuz demektir.ÔÇŁ (Theodore Roosevelt)

─░nsanl─▒─č─▒n as─▒l tek├óm├╝l├╝, ─░sl├óm d├«ni ile olmu┼čtur. ─░sl├óm d├«ni gelmeden ├Ânce; gerek d├╝nyan─▒n tamam─▒nda, gerekse Arap Yar─▒madas─▒ÔÇÖnda, insanl─▒─č─▒n en karanl─▒k d├Ânemlerinden biri ya┼čanmaktayd─▒. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n h├ókim olmad─▒─č─▒ b├Âlgelerde, azg─▒nl─▒─č─▒n ve tekebb├╝r├╝n zirveleri ya┼čanmaktayd─▒ ve sava┼člar insanl─▒k d─▒┼č─▒ g├Âr├╝nt├╝lere sahne oluyordu. ┼×ayet bir yer sava┼čta ele ge├žirilmi┼čse, belli bir s├╝re o beldede askerlerin her ┼čeyi yapmas─▒ bir sava┼č gelene─čiydi. Ya─čma, talan, katli├óm ve tecav├╝zlerin yer ald─▒─č─▒ insanl─▒k d─▒┼č─▒ sahneler, s─▒radan h├ódiseler olarak kabul ediliyordu.

Ancak; her ┼čeye bir ├Âl├ž├╝ getiren ─░sl├óm d├«ni, sava┼ča ve ├Âld├╝rmeye bile ├Âl├ž├╝ getirdi. ├ç├╝nk├╝ ─░sl├óm, ├Âld├╝rmeye de─čil ya┼čatmaya talipti. ─░sl├óm hukukunda; bir belde sava┼č ile ele ge├žirilmi┼čse, o beldenin d├╝┼čk├╝nleri, ya┼čl─▒lar─▒, kad─▒n ve ├žocuklar─▒ dokunulmaz kabul ediliyordu.

─░sl├óm devrimci de─čil, tek├óm├╝lc├╝ bir anlay─▒┼ča sahiptir. Devrim (ink─▒l├óp, ihtil├ól); bir yerin mevcut d├╝zeninin, zor kullan─▒larak ├ón├«den de─či┼čtirilmesidir. Oysa ─░sl├óm; ├Ânce g├Ân├╝llerin fethini gaye edinir, zor kullanmay─▒ yani sava┼čmay─▒ en son se├ženek olarak g├Âr├╝r.

─░sl├óm bir beldeye h├ókim oldu─ču zaman; o beldede mevcut ├ódetler, kanunlar ve uygulamalar ┼čayet ─░sl├ómÔÇÖa uygunsa, muhafaza eder. Uygun de─čilse ve ─▒slah edilmesi m├╝mk├╝n ise ─▒slah eder. ┼×ayet ─▒slah edilmesi m├╝mk├╝n de─čilse ilg─ü eder. E─čer; b├Âyle bir uygulama yoksa hem toplumun, hem de b├Âlgenin ihtiyac─▒ varsa; yeniden in┼ča eder. ├ç├╝nk├╝ ─░sl├óm y─▒kmak, yok etmek i├žin de─čil ihy├ó ve in┼ča i├žin g├Ânderilmi┼čtir.

Bir ┼čeyleri de─či┼čtirmek isteyen ├Ânce kendisinden ba┼člamal─▒.

Bir toplumun d├╝zelmesi ├Âncelikle fertlerden ba┼člar. Tarihteki en b├╝y├╝k hareketler bile, yaln─▒zca bir insan─▒n harekete ge├žmesi ile ba┼člam─▒┼čt─▒r. C├óhiliyye karanl─▒─č─▒ i├žerisinde bo─čulan insanl─▒─ča, ├Ânder olarak g├Ânderilen Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; insanl─▒k tarihinin en b├╝y├╝k de─či┼čimini ger├žekle┼čtirmi┼čtir.

─░nsan ├Âmr├╝; h─▒zla akan, bir nehir gibidir. Bu ├Âmr├╝n her ├ón─▒, bir kere ya┼čanan ve paha bi├žilmez de─čerde bir hazinedir. Ne var ki, bir├žo─čumuz bu hazineden habersiziz ve bu hazineyi heder etmekteyiz. Kendisine verilen ├Âm├╝r ve zaman nimetini iyi de─čerlendirenler; k─▒sa zamanda menzil almakta, de─čerlendirmeyenler ise zaman─▒n ├žarklar─▒ aras─▒nda ├Â─č├╝t├╝l├╝p gitmektedir.

─░nsano─čluna lutfedilen, ancak ├žo─čunlukla heb├ó edilen en b├╝y├╝k nimet ve imk├ónlardan birisi de zamand─▒r. Zaman─▒n k─▒ymetini Allah dostlar─▒ndan D├óv├╗d-i T├ó├« Hazretleri, ┼ču g├╝zel s├Âzle ne g├╝zel ifade ediyor:

ÔÇťGece ile g├╝nd├╝z yol ├╝zerindeki konaklama yerleri gibidir. ─░nsanlar onlarla merhale merhale son dura─ča do─čru gitmektedir. Her merhalede g├╝c├╝n yeterse, ├Ân├╝ndeki yol i├žin az─▒─č─▒n─▒ haz─▒rla. Elinden geleni yap.ÔÇŁ
Kendisine takdir edilen ├Âmr├╝; hay─▒r ve hasen├óta, iyili─če, do─črulu─ča, HakkÔÇÖ─▒n hizmetine ve yery├╝z├╝nde, t├╝m mahl├╗klar─▒n rahat, huzur ve g├╝ven i├žerisinde ya┼čamalar─▒ i├žin adayan insanlar─▒n; bedenleri ├Âlse de, isimleri k─▒y├ómete kadar ya┼č─▒yor. Bunun i├žin insan─▒n biraz gayret g├Âstermesi ve tek├óm├╝l etmesi gerekiyor.

─░nsan─▒n tek├óm├╝l etmesi i├žin ├╝├ž basamak vard─▒r:

1. ─░├ž ├ólemini AllahÔÇÖtan uzakla┼čt─▒ran her ┼čeyden tahliye etmesi,

2. Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n r─▒z├ó ve muhabbetini celbedecek g├╝zel ahl├ók ve s├ólih amellerle h├óllenmesi.

3. M├órifetullah ve ┬źmuhabbetullah┬╗tan hissedar olmas─▒. (Osman N├╗ri TOPBA┼× Hocaefendi)
Rabbimiz bizleri HakkÔÇÖ─▒n yolunda, halk─▒n hizmetinde ko┼čtursun. Sadece kendi i├žin ya┼čayanlardan de─čil; karde┼čleri i├žin ya┼čayan, ├╝z├╝len ve yorulanlardan eylesin. D├╝nyada ve ├óhirette s├ólihler ve s├ód─▒klarla birlikte eylesin in┼č├óallah. ├ém├«n…