HALEP ARTIK ┼×EN DE─×─░L

YAZAR : Hayrettin DURMU┼× hayrettindurmus@gmail.com

HalepÔÇÖin her yan─▒ duman. ─░nsanlar─▒n h├óli yaman… ├ľl├╝m kol geziyor her yerde, kalanlar perme peri┼čan. ├çocuklar─▒n s─▒─č─▒nacak duldalar─▒ yok. ├ç─▒rp─▒n─▒yorlar kafesteki ser├želer gibi. Geceler uzun mu uzun. G├╝nd├╝zler katran karas─▒. HalepÔÇÖte belli oluyor insanl─▒─č─▒n daras─▒.

Uzak bir yerden, ge├žmi┼č bir tarihten bahsetmiyorum. Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z ├ža─čdan, biz ya┼čarken olandan bahsediyorum. En az─▒ndan do─čumuzdaki, bat─▒m─▒zdaki m├╝ÔÇÖminlerin dertleriyle dertlenelim diye. ├Äm├ón─▒m─▒z─▒n k├ómil bir ├«man h├óline gelmesinin de ┼čart─▒ de─čil mi bu dertlenme?

Burnumuzun dibinde bir yang─▒n var. Bu bir Nemrut ate┼či. Asr─▒m─▒z─▒n modern Nemrutlar─▒ ate┼č kusuyor HalepÔÇÖte. Ate┼či yakan belli. Dumana ├╝f├╝ren biliniyor. Zehir kusan, ├Âl├╝m sa├žan u├žaklar─▒n adresi ortada…

Halep… Neresi Halep? Sadece SuriyeÔÇÖnin bir ┼čehri mi? Bizimle olan ilgisi ne? Uzun y─▒llar Osmanl─▒ devletinin bir ┼čehri olan, BursaÔÇÖn─▒n karde┼čidir Halep. Halep o kadar yak─▒nd─▒r ki bize; ┬źHalep oradaysa ar┼č─▒n burada┬╗ deriz ger├že─či ortaya ├ž─▒karmak i├žin. ├ťnl├╝ halk hik├óyemizde anlat─▒lan ├é┼č─▒k KeremÔÇÖin Asl─▒ÔÇÖn─▒n ate┼čine d├╝┼č├╝p yand─▒─č─▒, k├╝l oldu─ču yerdir Halep. Ke┼čke sadece ├ó┼č─▒klar yan─▒p k├╝l olsayd─▒… Bu g├╝nlerde HalepÔÇÖin kendisi de yan─▒yor cay─▒r cay─▒r, hem de meden├« d├╝nyan─▒n g├Âzleri ├Ân├╝nde…

├é┼č─▒k GaripÔÇÖin dilinden d├Âk├╝len ├Âzlem, vef├ó ve ┼č├╝kran ifadesi olarak s├Âyledi─či bir s├Âz vard─▒r:

┼×en olas─▒n Halep ┼čehri…

Namdar Rahmi KARATAY da me┼čhur ┼čiirlerinden birinde;

Biz batakta k├Âpr├╝ olduk,
Ba┼čkalar─▒ nehri ge├žti.
─░┼čte geldik gidiyoruz,
┼×en olas─▒n Halep ┼čehri…

der. Ne g├╝zel bir dilektir bu. Ancak gel g├Âr ki son y─▒llarda ya┼čad─▒─č─▒ ac─▒larla h├╝z├╝n diyar─▒ h├óline gelen Halep ┼čehri ┼čen de─čil art─▒k… Oysa 2006 y─▒l─▒nda ┬ź─░sl├óm K├╝lt├╝r Ba┼čkenti┬╗ olarak il├ón edilmi┼čti. SuriyeÔÇÖde be┼č y─▒ld─▒r ya┼čanan i├ž sava┼č harabeye ├ževirdi g├╝zelim HalepÔÇÖi. Bombard─▒man alt─▒nda kalan; Firdevs, Ens├ór├«, Tar─▒k Kap─▒s─▒ ve Sahur semtleri yerle bir oldu.

HalepÔÇÖte ─░kinci D├╝nya Sava┼č─▒ÔÇÖndan bu yana en b├╝y├╝k katli├óm─▒n ya┼čanaca─č─▒ endi┼česini Halep sokaklar─▒ndaki cesetler hakl─▒ ├ž─▒kar─▒yor. Katledilenler kim? Suriyeli. Katledenler kim? Suriyeli. SuriyeÔÇÖdeki i├ž sava┼čta ├Âlenlerin say─▒s─▒ yar─▒m milyonu buldu. ├ťlkenin yar─▒s─▒, evini bark─▒n─▒ terk etti. Sokaklar kan g├Âl├╝. ─░nsanlar ├Âl├╝yor insanl─▒kla birlikte. Kalanlar a├ž, susuz, b├«il├ó├ž .

Neler ya┼čand─▒─č─▒n─▒ k─▒saca ├Âzetleyelim isterseniz:

Birle┼čmi┼č MilletlerÔÇÖin, SuriyeÔÇÖye ins├ón├« yard─▒m ula┼čt─▒rmaktan sorumlu yetkilisi olan Jan Egeland, kentteki durumu ┬źfel├óket┬╗ olarak nitelendirmi┼čti yapt─▒─č─▒ a├ž─▒klamada.

Al Jazeera 5 ┼×ubat 2016 tarihli yay─▒n─▒nda ┼č├Âyle demi┼čti:

ÔÇťHalepÔÇÖin kuzey k─▒rsal─▒ndaki Duveyr Zeytun, Tel Cibbin ve Hardet Til kasabalar─▒n─▒ ele ge├žiren Esed rejimi; RusyaÔÇÖn─▒n hava deste─čiyle ilerlemesini s├╝rd├╝rd├╝. Rusya sadece pazartesi ve sal─▒ g├╝n├╝ bu b├Âlgelere toplam 270 hava sald─▒r─▒s─▒ d├╝zenledi. B├Âylece HalepÔÇÖin kent merkezi, Halep kuzey k─▒rsal─▒ndan kopmu┼č oldu.

Halep ile ba─člant─▒s─▒ kesilen Azez koridoru, muhaliflerin can damar─▒. T├╝rkiyeÔÇÖden t├╝m yard─▒mlar bu koridordan ge├žiyor. Bu koridorun kaybedilmesi demek, HalepÔÇÖin k─▒rsal─▒ndaki muhaliflerin bundan b├Âyle tamamen ─░dlib taraf─▒ndaki muhalif b├Âlgeye ba─č─▒ml─▒ h├óle gelmesi demek. Ancak bu b├Âlge de HalepÔÇÖe uzak oldu─čundan; asker├«, t─▒bb├« ve sivil yard─▒mlar─▒n HalepÔÇÖe ula┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒n zaman alaca─č─▒ anlam─▒na geliyor. Bu durum RusyaÔÇÖn─▒n T-90 tanklar─▒ ve TOS-1 Buratino f├╝ze f─▒rlat─▒c─▒lar─▒yla donatt─▒─č─▒ rejim g├╝├žlerine kar┼č─▒ muhalifleri, stratejik olarak tamamen savunmas─▒z h├óle getirebilir. Rejimin ─░dlibÔÇÖe do─čru ilerlemesi s├Âz konusu. HalepÔÇÖin ─░dlibÔÇÖdeki muhaliflerle de ba─člant─▒s─▒ kesilirse, kentteki 300 bin ki┼či ku┼čatma alt─▒nda kalacak.ÔÇŁ

Denilen oldu. ┼×imdi Halep ku┼čatma alt─▒nda. HalepÔÇÖte ya┼čamak zor. Meden├« (!) d├╝nyan─▒n g├Âzleri ├Ân├╝nde ┬źne a─č─▒r imtihand─▒r┬╗ HalepÔÇÖte ya┼čayanlar─▒n ├žektikleri…

Son g├╝nlerde ya┼čanan olaylar daha da vahim. Art─▒k ekmek, su ve il├ó├ž bile g├Ât├╝r├╝lemiyor HalepÔÇÖe. Bir an ├Ânce HalepÔÇÖe yard─▒m ula┼čt─▒r─▒lmal─▒; ├žocuklar ├Âlmesin, insanlar a├ž kalmas─▒n diye. Halep kurtar─▒lmal─▒. T├╝rk milletinin meseleyi sahiplenmesi ve sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒n yard─▒m ├žabalar─▒ elbette takdire ┼č├óyan.

ÔÇťOsmanl─▒ gitti. Orta Do─ču bitti.ÔÇŁ diyen bat─▒l─▒ tarih├ži ne kadar hakl─▒. Ke┼čke hakl─▒ ├ž─▒kmasayd─▒. Orta Do─ču kan g├Âl├╝ne d├Ânmeseydi. Barut kokusu, g├Âzya┼člar─▒na kar─▒┼čmasayd─▒. ┼×iirlerde s├Âylendi─či gibi ┬ź┼čen┬╗ olsayd─▒ Halep ┼čehri. Ne yaz─▒k ki Halep art─▒k ┼čen de─čil…

├çoban ├Âlmeye g├Ârs├╝n… S├╝r├╝den ayr─▒ld─▒n m─▒ bir kere, seni kurdun kapaca─č─▒ akl─▒nda olacak. Da─č─▒lmayacaks─▒n. Par├žalanmayacaks─▒n. ┬źDuvar─▒ ├Âren tu─člalar┬╗ gibi kenetleneceksin. Yery├╝z├╝n├╝n bir k├Â┼česinde karde┼činin aya─č─▒na diken batsa, can─▒ incinse bir insan─▒n, y├╝re─čin Afyon kamas─▒yla yar─▒lm─▒┼č├žas─▒na ─▒st─▒rap duyacaks─▒n ve diri tutacaks─▒n umudunu yar─▒nlar i├žin.