YA┼×LILARIMIZIN
AİLE İÇİNDEKİ YERİ

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

Toplum, ailelerden olu┼čur. Aile kurumuna tarih boyu b├╝t├╝n toplumlarda bir kutsiyet atfedilmi┼čtir. Bunun; ahl├ók├«, d├«n├«, k├╝lt├╝rel ve sosyal sebeplerinin var oldu─ču mal├╗mdur. Ailedeki bu yap─▒lar─▒n teker teker ├ž├Âkmesi, o toplumun ve dolay─▒s─▒yla da sistemin ├ž├Âk├╝┼č├╝ne giden s├╝reci h─▒zland─▒rmaktad─▒r.

Memleketimizdeki aile yap─▒s─▒ ├žok ┼č├╝k├╝r ki; kal─▒c─▒ ve g├╝├žl├╝ m├ónev├«-mill├« de─čerlere dayal─▒ inan├ž sistemimizdeki prensiplerle, toplum temelinde pompalanan tahribatlara ra─čmen h├ól├ó ayaktad─▒r.

Fakat i├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z modern ├ža─čda; kad─▒n ve erkek rollerindeki de─či┼čim ve geli┼čim (!), yo─čun stres alt─▒nda ya┼čama, h─▒zla akan ├ža─ča uygun beklentilerin y├╝kselmesi, her ┼čeyin makinele┼čti─či bir ├ža─čda l├╝ks hayat─▒n normal bir hayat gibi g├Âr├╝lmesinin getirdi─či problemler, ne yaz─▒k ki aileleri git gide psikolojik ve sosyal olarak bunaltmakta ve zorlamaktad─▒r.

├ça─čda┼č ve modern hayat, t├╝ketim ├ž─▒lg─▒nl─▒─č─▒, rekl├ómlarla s├╝rekli te┼čvik edilen rekabet; fertlerin beklentilerini ve hayat standard─▒n─▒ y├╝kseltti. Eskiden k├╝├ž├╝k ┼čeylerle mutlu olabilen insanlar yerini, her ┼čeye sahip oldu─ču h├ólde bir t├╝rl├╝ mutlu olamayan insanlara b─▒rakt─▒. Bat─▒ toplumlar─▒nda yap─▒lan istatistiklere g├Âre; her on ki┼čiden ├╝├ž├╝ mutlu, yedisi mutsuzdur. Tabi├« ki bunun pek ├žok sebebi var. Fakat en ├Ânde gelen sebep ailelerdeki mutlulu─čun ferd├«le┼čmesidir.

Ferdiyet├žilik, sadece kendi istek ve arzular─▒n─▒n ├Ân pl├ónda tutuldu─ču bir hayat tarz─▒n─▒n evlere h├ókim olma ┼čeklidir. Bu t├╝r evlilikler, maalesef ┬źbenmerkezli┬╗ evlilikler oldu. Oysa ┬źben┬╗ de─čil, ┬źbiz┬╗ diyerek sosyalle┼čip b├╝t├╝nle┼čmeli ki; ailede sa─čl─▒kl─▒ ileti┼čim kurulabilsin. Bu sebeple de bug├╝nk├╝ ailelerde, pek ├žok problem ├╝redi ve t├╝redi.

Bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra modern hayatta ├žekirdek aileler ├Âne ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ndan aileler iyice k├╝├ž├╝ld├╝. B├╝y├╝kler aile i├žinden ├ž─▒kar─▒ld─▒ ya bir k├Â┼čeye itildi ya da huzurevlerine g├Ânderildi. B├╝y├╝kler say─▒lmay─▒nca; ├žekirdek ailenin anne-babalar─▒ da kendi ├žocuklar─▒ taraf─▒ndan say─▒lmad─▒, s├Âzlerine itibar edilmedi. B├╝y├╝klere tahamm├╝l etmeme ve gereken sayg─▒n─▒n g├Âsterilmemesi sonucu, onlar─▒n ev d─▒┼č─▒na itilmesiyle; ├žekirdek aile mutlu olacak san─▒ld─▒. Sadece anne-baba ve ├žocuklardan olu┼čan bu k├╝├ž├╝k ailede de pek ├žok problem ba┼č g├Âsterdi. Bu sefer e┼čler birbirlerine tahamm├╝l g├Âsteremezken, sayg─▒ duymazken, hak ve hukukuna ri├óyet etmezken; ├žocuklar da, anne ve babas─▒na tahamm├╝l edemez ve sayg─▒ g├Âstermez oldu. Hatt├ó ├žocuklar ayn─▒ hislerle kendi aralar─▒nda ge├žim sa─člayamad─▒lar. Neticede aile i├žerisinde herkes, ba┼č─▒na buyruk havas─▒na girdi, kendi odas─▒na ├žekildi, yaln─▒zla┼čt─▒. B├Âylece ayn─▒ evin i├žinde ya┼čayan aile ├╝yeleri; gerekli sosyalle┼čmeyi sa─člayamad─▒lar, ayn─▒ ├žat─▒ alt─▒nda yaln─▒zla┼čt─▒lar.

Peki, neden? Devaml─▒ tetiklenen bencille┼čmenin ailede h├ókim olmas─▒ bir sebeptir. Di─čer bir sebep ise; ailede d├«n├« ve ahl├ók├« vec├«belerin terk edilmesidir.

Elbette modern ├ža─čdan kopamay─▒z; ancak bug├╝n i├žinde ya┼čad─▒─č─▒m─▒z ├ža─čda┼č d├╝nyan─▒n problemlerine, yepyeni ├ž├Âz├╝mler ├╝retmekle beraber, terk etti─čimiz de─čerleri de geri kazanmal─▒y─▒z.

Bizde genelde her fert, kendi yeti┼čti─či aile ortam─▒ndan ald─▒─č─▒ m├╝spet veya menf├« prensiplerle e─čitiliyor. G├╝n├╝m├╝zde parmakla g├Âsterilecek kadar azalan m├╝sbet ├Ârnekleri ├žo─čaltmam─▒z l├óz─▒md─▒r.

Toplumda, ailelerin kendi de─čerlerimize uygun kurulmas─▒na ├Âzen g├Âsterilmesi elzemdir. Bunun ger├žekle┼čtirilmesi i├žin ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmal─▒d─▒r. Aile ├╝yelerinin her birine; tecr├╝beleriyle olumlu katk─▒lar sunabilecek aile b├╝y├╝kleriyle birlikte ya┼čama iste─či a┼č─▒lanmal─▒ ve toplumda te┼čvik g├Ârmelidir. Bu toplum ad─▒na bir kalitedir. Toplumun kalitesi insan─▒n kalitesini art─▒r─▒r. Bu yap─▒lmad─▒─č─▒ s├╝rece; toplumun temelini te┼čkil eden ┬ź├žekirdek aile┬╗lerde k─▒r─▒lmalar─▒n, yozla┼čmalar─▒n devam edece─či ├ó┼čik├órd─▒r.

Ya┼čl─▒lar─▒ aile d─▒┼č─▒na koyamay─▒z, onlar─▒ bir ba┼č─▒na yaln─▒z ya┼čamaya mecbur b─▒rakamay─▒z. Unutulmas─▒n, onlar ailenin rahmet tecell├«leridir. Onlar bizim ba┼č t├óc─▒m─▒zd─▒r. Ailenin temel unsurlar─▒d─▒r. Ebeveynler; kendi ebeveynlerini ├Ânemsemeliler ki, ├žocuklar─▒ da kendilerini ├Ânemsesinler. ─░leride ├Âmr├╝ olan herkes ayn─▒ noktalara gelecektir. Kim ne yaparsa kendine yapar. Ya┼čl─▒lar─▒m─▒z─▒ yaln─▒zla┼čt─▒rmayal─▒m, onlara en lat├«f muameleyi yapal─▒m iste─či ve du├ós─▒nday─▒z.

Bilindi─či gibi insanlar ya┼čland─▒k├ža iyice hassasla┼č─▒yor, daha hisli daha k─▒r─▒lgan daha titiz oluyorlar. Kendi yak─▒n ve uzak ├ževreleri ├Âzellikle de eskiden emek verdikleri ki┼čiler taraf─▒ndan; s─▒k s─▒k aranmak, sorulmak istiyorlar. Aranmay─▒, sorulmay─▒ kim istemez? Ama ya┼čl─▒ insanlar bunu di─čer insanlardan daha ├žok arzu ediyorlar. Aran─▒p sorulmasa dar─▒l─▒yorlar, k─▒r─▒l─▒yorlar. Bazen k─▒rg─▒nl─▒klar─▒ uzun s├╝rebiliyor, k├╝s├╝yorlar. Bu sebeple onlar─▒ s─▒k s─▒k aramal─▒, hat─▒rlar─▒n─▒ sormal─▒, sa─čl─▒k problemleriyle ilgilenmelidir. Hem zaten bu insanl─▒─č─▒n bir gere─čidir.

Onlar ya┼člar─▒ ilerledik├že, eski h├óllerinden farkl─▒ bir h├ólet-i r├╗hiye i├žerisinde olurlar. Ufac─▒k h├ódiseler sebebiyle hemen a─člay─▒verir, k├╝├ž├╝k bir olumsuzlukta hemen k─▒z─▒verirler. Ya┼člar─▒ gere─či; y├╝rekleri daha bir rakikle┼čir, al─▒nganla┼č─▒r, ├žabuk ├╝z├╝l├╝r, ├žabuk k─▒r─▒l─▒rlar. Sonra tamir etmesi de uzun zaman al─▒r. Ya┼čl─▒lar─▒n g├Ânl├╝n├╝ k─▒rmamak gerekir.

Ya┼čl─▒lar─▒m─▒zla ilgili bir di─čer husus da; torunlar─▒n─▒n m─▒zm─▒zl─▒klar─▒na, yaramazl─▒klar─▒na tahamm├╝l g├Âsteremeyebilmeleridir. Bilhassa da dedelerin, kafalar─▒ g├Ât├╝rmeyebilir. Gen├žli─činde ├žok ├žile ve ─▒zd─▒rap ├žektiklerinden dolay─▒; torunlar─▒n─▒ ├žok sevmelerine ra─čmen onlar─▒n az─▒c─▒k g├╝r├╝lt├╝lerini ├žekemezler, hemen yak─▒nmaya, ┼čik├óyet etmeye ba┼člarlar.

Etraf─▒n kalabal─▒─č─▒ndan baz─▒ ya┼čl─▒lar rahats─▒z olur, kimisi de kalabal─▒ktan ho┼član─▒r. Herkesin onlar─▒ ziyaret etmesini, ├žocuklar─▒n─▒n s├╝rekli onlara gelmesini ister dururlar, ilgisizli─če tahamm├╝l edemezler. M├╝tem├ódiyen yak─▒nlar─▒ndan ilgi ve al├óka beklerler.

Ya┼čl─▒lar ayn─▒ ├žocuklar gibi hassasla┼č─▒yorlar, ├ž├╝nk├╝ onlar eskiden bu yana sinir sistemlerini gere─činden fazla kullanm─▒┼č ve y─▒pratm─▒┼člard─▒r.

Bize d├╝┼čen; onlar─▒n bu y├Ân├╝n├╝ anlay─▒┼čla kar┼č─▒lay─▒p, m├╝mk├╝n oldu─čunca g├╝zel davran─▒┼člar sergilemek olmal─▒d─▒r. Onlar nas─▒l bize k├╝├ž├╝kl├╝kte tahamm├╝l ettiler ise, biz de onlar─▒n ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda pek ├žok ┼čeyine tahamm├╝l etmeli, o ya┼čl─▒ ve mahzun g├Ân├╝lleri hep ho┼čnut etmeye ├žal─▒┼čmal─▒y─▒z.

Yeti┼čkin insanlar, bilhassa da gen├žler; g├╝n├╝m├╝zde, ├žo─čunlukla ya┼čl─▒lar─▒n kendilerine verdikleri nasihatlerden ho┼članmazlar.

ÔÇť┼×imdi o devirlerde de─čiliz, art─▒k farkl─▒ bir ├ža─čda ya┼č─▒yoruz. Bak her ┼čey sizin zaman─▒n─▒zdan nas─▒l da farkl─▒!ÔÇŁ diyerek ya┼čl─▒lar─▒m─▒z hor g├Âr├╝l├╝p, s├Âylediklerine kulak as─▒lm─▒yor. H├ólbuki onlar─▒n ge├žmi┼čte ya┼čad─▒klar─▒ cidd├« bir hayat birikimleri ve tecr├╝beleri var. Bunu etraflar─▒yla da payla┼čmak isterler. Onlar─▒n tecr├╝be birikimleri neden ├Ânemsenmesin? Velev ki; ├Ânemli olmasa bile, en az─▒ndan kibarca dinleyip onu ├Ânemsedi─čimizi g├Âstermek ├žok mu zor? Bir ya┼čl─▒ g├Ânl├╝ yapm─▒┼č ve onun du├ós─▒n─▒ alm─▒┼č olursunuz.

Bizim inan├ž de─čerlerimizde; ya┼čl─▒lar─▒m─▒za h├╝rmet edilir, sayg─▒ duyulur. Bilgi ve tecr├╝belerinden istifade edilir. Onlar; kendilerinden, bilgi ve birikimlerinden yararlan─▒lacak rahmet hazineleridir. H├╝rmet ve sayg─▒yla elleri ├Âp├╝l├╝p, dertleri dinlenmeli, az─▒c─▒k nazlar─▒na katlanmal─▒d─▒r. Zira onlar da y─▒llar ├Ânce, nice nazlara katland─▒lar. Kendileri gibi sa─čl─▒k problemleri de ├Ânemsenmeli.

Bir de ┼ču konu var: Kalabal─▒k ┼čehir hayat─▒nda ├žekirdek aile modeli, maalesef yuvalarda ya┼čl─▒lara hayat hakk─▒ tan─▒m─▒yor. ├çekirdek ailedeki yo─čun hayat, ev i├žindeki herkesin okullara ve i┼če gitmesi; e─čer evde varsa a─čz─▒ du├ól─▒ nine ve dede; onlar─▒ b├╝t├╝n g├╝n tek ba┼č─▒na evde oturmak zorunda b─▒rak─▒yor. Hatt├ó kentlerdeki evlerde, b├╝y├╝klerin kalabilece─či bir oda dah├« bulunmuyor. Misafir odas─▒, yatak odas─▒, ├žocuk odas─▒ bulunuyor ┼čehir tipi evlerde. Ancak ya┼čl─▒ aile b├╝y├╝klerinin kalabilece─či bir yer d├╝┼č├╝n├╝lm├╝yor.

Peki, yeni d├╝nya d├╝zeni; ├Âmr├╝ uzayan, say─▒lar─▒ artan bu ya┼čl─▒ insanlar i├žin ne d├╝┼č├╝n├╝yor?

Ara┼čt─▒rmac─▒lar; yeni d├╝nya d├╝zeninde, ya┼čl─▒lar─▒n hayata ve ekonomiye kazand─▒r─▒lmas─▒ i├žin ├žal─▒┼čmalar yap─▒yorlar. Gelecekte daha dinamik, sosyal hayat ve sosyal medyayla daha ├žok uyum ve ileti┼čimde olan bir ya┼čl─▒l─▒k tablosu olu┼čturmay─▒ pl├ónl─▒yorlar. Eskiden; emekliye ayr─▒lm─▒┼č, k├Â┼česine ├žekilmi┼č, hayattan kopmu┼č olarak g├Âr├╝len ya da kendisine yaln─▒zca torun bakma rol├╝ bi├žilen bir ya┼čl─▒ ihtiyar konumu tasarlanm─▒yor. Tecr├╝besi ve hayat tecr├╝besiyle, bizzat sosyal hayat─▒n i├žinde bir ┬źbilge adam┬╗ veya ┬ź├ókil insan┬╗ tabirine uygun ya┼čl─▒lar d├╝┼č├╝n├╝l├╝yor. Ayr─▒ca; gen├žliklerinde yapmay─▒ tasarlay─▒p da yapamad─▒klar─▒na daha ├žok zaman ay─▒rarak, kendini belli hususlarda yeti┼čtirmeyi hedefleyen bir yeni nesil ya┼čl─▒lar─▒ hedefleniyor.

Biz de âcizâne bu fikirlere ilâve olarak;

ÔÇťBu ya┼čl─▒ kesimin farkl─▒ hususlarda donan─▒ml─▒ olanlar─▒ndan, gen├žlerin faydalanmas─▒n─▒ temin edecek ortamlar─▒n haz─▒rlanmas─▒ sa─članmal─▒ ve onlar─▒n tecr├╝belerinden istifade edilmeli.ÔÇŁ diyoruz. Ya┼čl─▒lar─▒m─▒z─▒n bilgelik ve birikimleri heb├ó olup gitmemeli. Ya┼člar kem├óle erince; kemal vas─▒flar gen├žlere de bula┼čmal─▒, belki vak─▒flar bu i┼če arac─▒l─▒k etmeli. Gelecek d├Ânemlerde ya┼čl─▒lar i├žin; ┬źd├«n├«, ilm├« ve bilgi hususlar─▒nda istekleri artm─▒┼č, etraflar─▒yla bar─▒┼č─▒k, ├Âm├╝rlerinin son d├Ânemlerini hem d├╝nyalar─▒ hem ukb├ólar─▒ ad─▒na daha verimli ge├žirsinler.┬╗ diye temenn├« ediyoruz. Ya┼čl─▒lar─▒m─▒z─▒n; evin bir k├Â┼česine terk edilmi┼č, devaml─▒ azarlanmaya m├╝stehak ki┼čiler olarak de─čil de, evin en de─čer verileni, eli ├Âp├╝l├╝p du├ós─▒ al─▒nan, k─▒ymet g├Âren b├╝y├╝kler olarak g├Âr├╝lmesi tek dile─čimizdir. Yine ya┼čl─▒lar─▒m─▒z─▒n; evsiz, sevgisiz, ilgisiz b─▒rak─▒larak, huzurevlerine terk edilip, tek ba┼č─▒na kaderleriyle ba┼č ba┼ča b─▒rak─▒lan de─čil, devaml─▒ aran─▒p sorulan, yuvalar─▒m─▒z─▒n temel direkleri olarak g├Âr├╝len bir konumda olmas─▒n─▒ y├╝rekten arzuluyoruz.

Tabi├« bu bir e─čitim i┼čidir. Zaman i├žinde in┼č├óallah bu g├╝nlere ula┼čmak temenn├«siyle ya┼čl─▒lar─▒m─▒z─▒n h├╝rmet ve sayg─▒yla ellerinden ├Âp├╝yoruz efendim…