B─░RL─░K ve BERABERL─░K

YAZAR : ─░rfan ├ľZT├ťRK

i_ozturk-SAYI140

Tarih, yery├╝z├╝nde insanlara gayet net bir ┼čekilde ┼ču hakikati g├Âstermi┼čtir: Ge├žmi┼čte birlik ve beraberlik i├žinde ya┼čayan toplumlar, hep g├╝├žl├╝ olmu┼člard─▒r. Yery├╝z├╝ne ad├ólet da─č─▒tm─▒┼člar, zengin k├╝lt├╝r ve medeniyetler meydana getirmi┼člerdir. Buna kar┼č─▒l─▒k; birlik r├╗hunu tesis edemeyen toplumlar ise, iz ve adres b─▒rakamadan k─▒sa zamanda tarih sahnesinden silinip gitmi┼člerdir.

D├╝┼čman─▒n kl├ósik takti─či; b├Âl, par├žala ve yut veya y├Ânet ┼čeklinde ├Âzetlenebilir. Bilindi─či gibi on ├╝├ž├╝nc├╝ as─▒r AnadoluÔÇÖsunda; do─čudan Mo─čollar─▒n, bat─▒dan Ha├žl─▒lar─▒n sald─▒r─▒s─▒ ve i├ž ayaklanmalar ile birlik ve dirlik bozulmu┼č ve ├žalkant─▒l─▒ bir d├Ânem ya┼čanm─▒┼čt─▒r. B├Âylesi fec├« h├ódiselerin vuk├╗ buldu─ču, mill├« birlik ve beraberli─čin bozuldu─ču bir d├Ânemde; g├Â├žebe T├╝rkmenler aras─▒nda Y├╗nus Emre, esnaf aras─▒nda Ah├« Evran, m├╝nevverler aras─▒nda Mevl├ón├ó ve gezgin T├╝rkmenler aras─▒nda da Hac─▒ Bekta┼č Vel├« AnadoluÔÇÖda mill├« birlik ve b├╝t├╝nl├╝─č├╝ sa─člama faz├«letini g├Âsterebilmi┼člerdir.

En g├╝├žl├╝ d├Ânemde cihan padi┼čah─▒ Yavuz dah├«, bir cihan devleti olan Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n birlik ve beraberli─činin bozulmas─▒ndan ve halk─▒n─▒n ihtil├ófa d├╝┼čmesinden endi┼če ediyor ve ┼č├Âyle diyordu:

ÔÇťMilletimin ihtil├óf ve ayr─▒l─▒─ča d├╝┼čme endi┼česi; kabrimin k├Â┼česinde bile, beni rahats─▒z eder. D├╝┼čmanlar─▒m─▒n h├╝cumunu savu┼čturmak i├žin ├žaremiz; birlik iken, bir olmazsa millet, peri┼čan eyler beni. K─▒zg─▒n demirle da─članm─▒┼č gibi yanar─▒m.ÔÇŁ

YavuzÔÇÖun endi┼česi nice zaman sonra, ger├žek olmu┼čtur. ├ç├╝nk├╝ on dokuzuncu as─▒rda d├╝┼čman─▒n oyunlar─▒ ve entrikalar─▒ ile ve bizim de gafletimiz neticesinde, i├žte birlik ve beraberlik r├╗hunu kaybetmi┼čtik. Art─▒k dev Osmanl─▒, kan kaybetmeye ba┼člam─▒┼čt─▒. Bat─▒n─▒n; Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ Balkanlar, Kafkaslar ve Orta Do─čuÔÇÖda ├Ânce b├Âlmesi, sonra par├žalamas─▒ s├╝recini insanl─▒k yak─▒n tarihte g├Ârd├╝ ve ya┼čad─▒. ┼×u anda da Osmanl─▒ÔÇÖdan kopard─▒─č─▒ ├╝lkeleri kendi g├╝d├╝m├╝nde nas─▒l y├Ânetti─čini hep birlikte g├Ârmekteyiz. Bug├╝n FilistinÔÇÖe insanl─▒k d─▒┼č─▒ zulm├╝ uygulayan bat─▒ destekli ─░srailÔÇÖe, Arap devletlerinin hi├ž birisinin ses ├ž─▒karamamas─▒, bu hakikatin terc├╝man─▒ de─čil midir? Orta Do─čuÔÇÖda cereyan eden bug├╝nk├╝ el├«m h├ódiseler de ayn─▒ mant─▒─č─▒n ├╝r├╝n├╝d├╝r.

Millet olarak yediden yetmi┼če seferber olup, eski birlik ve dirli─čimizi tesis etmeye odaklanmam─▒z gerekir. ├ç├╝nk├╝; siz d├╝nyan─▒n en g├╝zel co─črafyas─▒nda ve en stratejik noktas─▒nda yurt tutmu┼čsan─▒z e─čer, d├╝nyan─▒n g├╝├žl├╝leri sizi rahat b─▒rakmazlar. Nitekim b─▒rakm─▒yorlar ve hi├žbir zaman da b─▒rakmayacaklar.

Biz k├óinatta gayet net olarak, birlik i├žinde hareket eden bir d├╝zen ve ├óhenk g├Ârmekteyiz. En basitinden ay ve g├╝ne┼č hareket h├ólinde olduklar─▒ h├ólde, birbirlerine h├╝cum ediyorlar m─▒? Y─▒ld─▒zlar birbirleriyle ├žarp─▒┼č─▒yor mu? G├Âk ile yer birbirine rakip oluyor mu?

Hepsi de bir ├óhenk i├žinde vazifelerini icr├ó etmekteler. B├╝t├╝n bunlar, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n mutlak birli─čine delildir.

Nitekim, KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde bu keyfiyete ┼č├Âyle temas edilir:

ÔÇťE─čer yerde ve g├Âkte AllahÔÇÖtan ba┼čka il├óhlar bulunsayd─▒, yer ve g├Âk (yani bunlar─▒n d├╝zeni) kesinlikle bozulup giderdi.ÔÇŁ (el-Enbiy├ó, 22)

D├«nimiz ─░sl├óm, tevhid (birlik) d├«nidir. Cen├ób-─▒ Hak, on sekiz bin ├ólemin tek il├óh─▒d─▒r. ─░b├ódet yeri olan cami ise; cem eden, toplayan, b├╝t├╝nle┼čtiren demektir. M├╝ÔÇÖminleri bir araya getiren mek├ónd─▒r.

Her y─▒l d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndan gelen; ─▒rklar─▒, renkleri ve dilleri farkl─▒ yakla┼č─▒k be┼č milyon m├╝sl├╝man─▒n ArafatÔÇÖta bir araya gelip, birlik olu┼čturmas─▒n─▒n da ├žok geni┼č m├ón├ós─▒ vard─▒r.

Rabbimiz KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťHepiniz birden All├óhÔÇÖ─▒n ipine (kitab─▒na ve d├«nine) s─▒ms─▒k─▒ sar─▒l─▒n. Par├žalan─▒p ayr─▒lmay─▒n.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 10) buyurur.

Bir ba┼čka ├óyet-i ker├«mede ise;

ÔÇťAllahÔÇÖa ve Ras├╗l├╝ÔÇÖne itaat edin. Birbirinizle didi┼čmeyin. Sonra i├žinize korku d├╝┼čer ve kuvvetiniz elden gider.ÔÇŁ (el-Enf├ól, 42) diye birlik olma hususunda bizi uyarmaktad─▒r.

Biz bu cennet vatanda dirlik ve huzur i├žinde olmak i├žin, birlik i├žinde ya┼čamay─▒ ─▒srarla vurgularken; tek tip bir birlikten elbette s├Âz etmiyoruz. ─░├žimizdeki farkl─▒l─▒klar k├╝lt├╝rel zenginli─čimizdir. Birbirimizi asimile etmeden, kar┼č─▒m─▒zdakine sayg─▒ g├Âstererek ve ho┼čg├Âr├╝l├╝ davranarak y├╝ce ideallere ula┼čmada birlik ve b├╝t├╝nl├╝k i├žinde hareket etmenin ├Ânemine ve gere─čine i┼čaret etmekteyiz.

Birlik i├žinde hareket etti─čimiz s├╝rece, d├╝n oldu─ču gibi bug├╝n de g├╝├žl├╝ ve kuvvetli olaca─č─▒m─▒z muhakkakt─▒r. Bizim ┬ź├çanakkale┬╗ ve ┬ź─░stikl├ól┬╗ zaferlerimizi; el ele vererek, mill├« ve d├«n├« ┼čahlan─▒┼č─▒m─▒zla birlikte, mill├« birlik ve beraberlik r├╗huyla kazand─▒─č─▒m─▒z─▒ unutmayal─▒m.

Yedinci asr─▒n sonlar─▒na do─čru Afrika valisi olan Ukbe bin N├ófiÔÇś; Kuzey AfrikaÔÇÖy─▒ bir ba┼čtan ├Âb├╝r ba┼ča fethediyor, Atlas OkyanusuÔÇÖna dayanarak at─▒n─▒ denize s├╝r├╝yor ve ellerini sem├óya a├žarak ┼č├Âyle diyordu:

ÔÇťY├ó Rabb├«! Bu dery├ó ilerlememe engel olmasayd─▒, senin ulu ad─▒n─▒ yaymak i├žin daha uzaklara gidecektim.ÔÇŁ

Kuzey Afrika valisi Musa bin NusayrÔÇÖ─▒n komutan─▒ Tar─▒k bin Ziyad; Atlas Okyanusu ile AkdenizÔÇÖi birbirine ba─člayan Septe Bo─čaz─▒ÔÇÖndan ─░spanyaÔÇÖya ge├žmi┼čti. Askerinin geriye d├Ân├╝┼č ├╝mitlerini k─▒rmak i├žin de, gemilerin tamam─▒n─▒ yakt─▒rm─▒┼čt─▒. 711ÔÇÖde ger├žekle┼čen bu hareket ├Âylesine h─▒zl─▒ yay─▒ld─▒ ki; ─░spanya tamamen fethedildikten sonra, Fransa i├žlerine kadar da ilerlemi┼čti.

M├╝sl├╝manlar─▒n ─░spanyaÔÇÖda kurduklar─▒ devletler; ├Âylesine bir medeniyet meydana getirmi┼člerdi ki, AvrupaÔÇÖda bir benzeri daha yoktu. ─░sl├óm medreselerinde okuyup, ilim tahsil etmek; Avrupal─▒lar aras─▒nda bir yar─▒┼ča d├Ân├╝┼čm├╝┼č ve moda h├óline gelmi┼čti. Hatt├ó AvrupaÔÇÖn─▒n her k├Â┼česinden y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n ├Â─črenci, ─░sl├óm medeniyetinin doru─ča ula┼čt─▒─č─▒ End├╝l├╝sÔÇÖe ak─▒n etmekteydi.

1030 tarihinde birlik bozuldu ve End├╝l├╝s Emev├«leri y─▒k─▒ld─▒. Onun yerinde ┬źTav├óif-i m├╝l├╗k┬╗ denilen tam 14 emirlik kuruldu. Birbirleriyle u─čra┼čt─▒lar. AvrupaÔÇÖda b├Âyle ├╝st├╝n bir medeniyet kuran m├╝sl├╝manlar─▒n varl─▒─č─▒na tahamm├╝l edemeyen h─▒ristiyan d├╝nyas─▒; onlar─▒n aralar─▒nda ayr─▒l─▒─ča d├╝┼čmelerini f─▒rsat bilerek, kendileri birlik kurdular ve m├╝sl├╝manlar─▒ AvrupaÔÇÖdan att─▒lar. End├╝l├╝s m├╝sl├╝manlar─▒n─▒n bu y─▒k─▒l─▒┼č─▒n─▒n en b├╝y├╝k sebebi, birlik ve beraberliklerini bozmalar─▒ ve kendi aralar─▒ndaki bo─ču┼čmalar─▒ olmu┼čtur.

End├╝l├╝sÔÇÖ├╝ (─░spanya) ele ge├žiren h─▒ristiyanlar, ─░sl├óm k├╝lt├╝r ve medeniyetine ait her ┼čeyi yak─▒p y─▒km─▒┼člar ve ta┼č ta┼č ├╝st├╝nde b─▒rakmam─▒┼člard─▒. Tam 600 cami, 80 medrese, 50 hastah├óne ve 900 hamam─▒ yerle bir etmi┼čler ve Kuzey AfrikaÔÇÖya ge├žemeyen m├╝sl├╝manlar─▒n hepsini kitleler h├ólinde k─▒l─▒├žtan ge├žirip katletmi┼člerdi.

O muhte┼čem ─░sl├óm medeniyetine sahip olan End├╝l├╝s, kendi i├žindeki birlik ve beraberli─či bozduktan sonra yok olmu┼čtur. Hunlar─▒n ve G├Âkt├╝rklerin y─▒k─▒lmalar─▒ da, kendi aralar─▒ndaki ayr─▒l─▒ktan kaynaklanm─▒┼čt─▒r. Sel├žuklu ve Osmanl─▒ da h├ókez├ó ├Âyledir.

Bu noktada Hazret-i MusaÔÇÖn─▒n yapt─▒─č─▒ du├óy─▒ hat─▒rlayal─▒m:

ÔÇť─░├žimizdeki beyinsizler y├╝z├╝nden bizleri hel├ók eder misin All├óhÔÇÖ─▒m?ÔÇŁ (el-AÔÇśr├óf, 155) ve KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖden bir uyar─▒:

ÔÇťEy m├╝sl├╝manlar! Birbirinize girmeyin; sonra kalplerinize meskenet, korku, acz ├ž├Âker de devletiniz, g├╝c├╝n├╝z, kuvvetiniz gider.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103) (De─čerler E─čitimi, M. Turan, 61-66ÔÇÖdan ├Âzetlenmi┼čtir.)

Celâliniz olmasın,
Cem├ólinize ├žengel.
Cemâliniz olmasın,
Celâlinize engel. (Gülzâr-ı İrfan)