TAHS─░L KAPISINDA

─░┼čaretler

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

hatice_kubra_ergin-yuzakidergisi-eylul2016

Ge├žti─čimiz y─▒l bir ├Â─črenci yurdunda, ├žo─čunlu─ču bizim gibi ailelerin ├žocuklar─▒ olan ├╝niversiteli k─▒zlar─▒m─▒zla sohbete ├ža─čr─▒lm─▒┼čt─▒m. Biraz sohbetten sonra;

ÔÇťGen├žler biz yeti┼čkinleri hep dinliyor, biraz da biz onlar─▒ dinleyelim.ÔÇŁ niyetiyle, soru ve fikirleri varsa s├Âylemelerini istedim. ├ľnce ├žekindiler, sonra yava┼č yava┼č a├ž─▒ld─▒lar. Bir k─▒z─▒m─▒z ┼č├Âyle dedi:

ÔÇťBen mimarl─▒kta okuyorum. Son s─▒n─▒fa geldi─čim h├ólde h├ól├ó okulu b─▒rakmay─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m oluyor. Niye okuyorum ki? Nas─▒l olsa ├žal─▒┼čamayaca─č─▒m. ├çal─▒┼čsam g├╝naha girece─čim, biz han─▒mlar i├žin mahremiyet ┼čartlar─▒na uygun bir ├žal─▒┼čma ortam─▒ yok. ┬źBu okulu niye se├žmi┼čim?┬╗ diyorum. Hayat─▒m boyunca erkeklerle i├ž i├že olmam gerekecek. Onlar da g├╝naha girecek ben de. Bizim de g├Âz├╝m├╝z g├Âr├╝yor, g├Ânl├╝m├╝z kay─▒yor. K├╝lt├╝r i├žin okuyacak olsam, ne ├Â─čreniyorum ki? Kendi medeniyetimi ├Â─črenmiyorum, hep bat─▒y─▒ ├Â─čreniyorum.ÔÇŁ

K─▒z─▒m─▒z─▒ s├Âz├╝n├╝ kesmeden dinledim. Ak─▒ll─▒ca konu┼čuyordu. Kendisini tebrik ettim, b├Âyle bir sorgulama i├žinde olmas─▒ndan dolay─▒. Elbet bir g├╝n bizim de kendi medeniyetimizi kuraca─č─▒m─▒z zamanlar gelece─čini, ├╝midini kesmemesini s├Âyledim.

Gen├žlerimizi e─čitim hayat─▒nda, bu i┼čin profesyonelleri denilen bir kadroya teslim ediyoruz. Onlar da k─▒z ├Â─črencileri erkeklerle e┼čit g├Âren bat─▒ zihniyetiyle onlara telkinde bulunuyorlar. Bizim toplumumuza uygun bir y├Ânlendirme yapm─▒yorlar.

Bug├╝n AvrupaÔÇÖda ├žal─▒┼čan kad─▒nlar─▒n yeti┼čkin kad─▒n n├╝fusuna oran─▒, y├╝zde altm─▒┼č il├ó yetmi┼č aras─▒nda. Bizde ise kad─▒nlar─▒m─▒z─▒n y├╝zde yirmi-otuz kadar─▒ ├žal─▒┼č─▒yor. Onlar─▒n da ├╝├žte biri; ziraat sahas─▒nda, kendi ailesinin topra─č─▒nda, i┼činde ├žal─▒┼č─▒yor. ├ťniversiteler her y─▒l mezunlar─▒n─▒n yar─▒s─▒na yak─▒n k─▒z ├Â─črenci yeti┼čtiriyor, ama bunlar─▒n ├žok az─▒ ├žal─▒┼č─▒yor.

Bunun gayet anla┼č─▒l─▒r sebepleri var. Bir k─▒z─▒n kocas─▒yla ayn─▒ ┼čehirde ve kendi tahsil g├Ârd├╝─č├╝ sahada i┼č bulmas─▒ bir k─▒smet meselesi. Ev i┼čleriyle ve ├žocuk sahibi olmakla bir arada i┼čini y├╝r├╝tebilmesi i├žin ise, ailesine yak─▒n olup onlardan destek almas─▒ l├óz─▒m. Ancak bu gibi ┼čartlar bir araya gelirse, ├žal─▒┼čmak m├╝mk├╝n olabiliyor. Tesett├╝r├╝ne gayretli, hay├ól─▒, edepli, mesafesine dikkat eden bir han─▒m─▒n tam bu ┼čartlara uygun i┼č bulmas─▒ ise; ├žok n├ódir baz─▒ meslekler i├žin m├╝mk├╝n olabiliyor. Ancak ├žocuklar─▒m─▒z─▒n tercihlerine y├Ân verenler bu hususlara dikkat ediyor mu?

E─čitime harcanan y─▒llar, bir insan─▒n hayat─▒n─▒n en de─čerli ├ža─č─▒. Ama bu k─▒ymetli ├ža─č─▒ de─čerlendirirken hangi d├╝┼č├╝ncelerle hareket ediyoruz? Varl─▒kl─▒ bir ailenin k─▒z─▒, d├Ârt y─▒ll─▒k ├╝niversite tahsilinden sonra ev han─▒m─▒ olmu┼č. Arkada┼člar─▒ soruyor:

ÔÇťÔÇôMadem ├žal─▒┼čmayacakt─▒n, neden okudun?ÔÇŁ

Cevap veriyor:

ÔÇťÔÇôOkumasayd─▒m doktor kar─▒s─▒ olabilir miydim?ÔÇŁ

Eski zamanlarda insanlar; k├Âylerde, mahallelerde birbirlerini uzun zaman tan─▒rlard─▒. M├óneviyata ├Ânem verildi─či ├Âl├ž├╝de; insanlar birbirlerini de─čerlendirirken temiz ge├žmi┼či, as├óleti, huyu ve ahl├ók─▒na bakarlard─▒. Aileler ├žocuklar─▒n─▒ evlendirirken bu hususlara ├Ânem veriyordu. B├╝y├╝k ┼čehirlerde insanlar kom┼čular─▒n─▒ bile asans├Ârlerde g├Âr├╝yor. Ge├žmi┼čini, bug├╝n├╝n├╝ bilmedi─či, pek tan─▒mad─▒─č─▒ ve derdiyle dertlenmedi─či, h├óliyle ilgilenmedi─či bu insanlar─▒; ekseriyetle d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č, tahsil, meslek, etiket, stat├╝ ve hayat standard─▒ ile de─čerlendiriyor. Bilhassa gen├žler evlenecekleri ki┼čileri se├žerken bu anlay─▒┼čtan etkileniyor.

Biz yeti┼čkinler de piyasan─▒n ihtiya├ž duydu─ču elemanlar─▒ yeti┼čtiren bir e─čitim modeli tasarlarken; gen├žleri puanlar─▒na g├Âre tasnif edip kalite kalite ay─▒rarak, onlar─▒ bu etiket merak─▒na y├Ânlendirmi┼č oluyoruz.

Ne tuhaft─▒r ki, o─čullar─▒m─▒z─▒ yeti┼čtirirken;

ÔÇťAman ev ge├žindirecekler, iyi gelir getiren bir meslek sahibi olsunlar!ÔÇŁ deyip m├ónev├« e─čitime ├Ânem vermiyoruz. Sonra da erkek ├žocuklar─▒m─▒z, fizik├« g├Âr├╝n├╝┼č├╝ne ve etiketine bakarak se├žim yapacak zihniyette yeti┼čiyor. Bizim babalar─▒m─▒z fak├╝lte mezunu olsalar da; ilkokul mezunu, ev han─▒m─▒ ile evli olmaktan gocunmazd─▒. Ama hi├ž han─▒m─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmay─▒ d├╝┼č├╝nmeyen bir erkek bile, arkada┼člar─▒na kar┼č─▒; ┬źHan─▒m─▒m tahsilli┬╗ diyebilmek i├žin, kad─▒n erkek kar─▒┼č─▒k oturup kalkarken, koluna tak─▒p yan─▒nda gezdirirken, yan─▒na yak─▒┼čs─▒n diye tercihini etikete bakarak yap─▒yor. Bunun yan─▒nda; ÔÇťTek maa┼čla evimi ge├žindiremezsem…ÔÇŁ endi┼česiyle ├žal─▒┼čan han─▒m isteyenler de az de─čil.

Yukar─▒da bahsetti─čim yurdun idarecileriyle konu┼čurken; k─▒zlar─▒n okumaya o kadar merakl─▒ olmad─▒─č─▒, daha ├žok ailelerinin okumalar─▒n─▒ istedikleri konusundan bahis ge├žti. Bilhassa anneler; k─▒zlar─▒n─▒n evlilikteki problemlere sabredemeyeceklerini, kay─▒nvalidelerinden, kocalar─▒ndan bir eziyet g├Ârseler hemen valizi al─▒p baba evine d├Âneceklerini d├╝┼č├╝n├╝yorlar. ÔÇťOkusunlar da, evliliklerinde ezilmesinler.ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝n├╝yorlar. Tahsilli ve bilhassa ├žal─▒┼čan gelinlere; ev han─▒m─▒ gelinlere yap─▒ld─▒─č─▒ kadar bask─▒ yap─▒lmad─▒─č─▒ y├Ân├╝nde, pek de yabana atamayaca─č─▒m─▒z tespitler yap─▒l─▒yor. ├çok ├že┼čitli d├╝┼č├╝ncelerle k─▒zlar─▒n─▒ okutanlar─▒n oran─▒ her ge├žen g├╝n y├╝kseliyor.

─░sl├ómÔÇÖda k─▒zlar─▒n, kad─▒nlar─▒n ev ge├žindirme m├╝kellefiyeti yok; ama asl─▒nda okumalar─▒n─▒, ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ tamamen yasaklayan bir h├╝k├╝m de yok. Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖe baz─▒ t├ócire kad─▒nlar gelip, ticarette mallar─▒ hakk─▒nda nas─▒l konu┼čtuklar─▒n─▒ anlatarak fetv├ó soruyorlard─▒. Ras├╗lullah -aleyhissal├ót├╝ vessel├óm- Efendimiz;

ÔÇťKad─▒nlar ticaret yapamaz!ÔÇŁ dememi┼č, nelere dikkat etmeleri gerekti─čini anlatm─▒┼čt─▒. (─░bn-i SaÔÇśd, et-Tabak─üt, VIII, 312; ─░bn├╝ÔÇÖl-Es├«r, ├ťsd├╝ÔÇÖl-G├óbe, VII, 245)

Osmanl─▒ toplumunda da yoksul ve biraz ya┼čl─▒ca kad─▒nlar, boh├žac─▒l─▒k tabir edilen pazarlama i┼čleri yaparlard─▒. ├çar┼č─▒-pazarda dola┼čmayan asilzade han─▒mlar─▒n sipari┼člerini getirir ve bu arada ├ž├Âp├žatanl─▒k gibi baz─▒ i┼člere de yard─▒m ederlerdi.

─░sl├óm d├«ni ne kad─▒n─▒ erkekle e┼čit tutmu┼č ne de tamamen ├óciz ve mahrum b─▒rakm─▒┼čt─▒r. ─░sl├ómÔÇÖda h├╝k├╝mler daha ├žok kad─▒nlar─▒n emniyet ve mahremiyetinin temin edilmesi noktas─▒nda. Esasen emniyet ve mahremiyet hususundaki tehlikeler sadece ├žal─▒┼čma hayat─▒nda ya┼čanm─▒yor. Bir gelini kay─▒nbiraderiyle, eni┼čtesiyle ayn─▒ evde hatt├ó zaman zaman da ba┼č ba┼ča zaman ge├žirecek ┼čekilde oturtmak da ─░sl├ómÔÇÖa uygun de─čil. Hem evlerde, hem ├žal─▒┼čma sahas─▒nda mahremiyete dikkat edilmesi gerekiyor ve istenirse bu konularda pek├ól├ó d├╝zenleme yap─▒labilir.

K─▒zlar─▒n okumas─▒, kad─▒nlar─▒n ├žal─▒┼čmas─▒ konusunda m├╝sl├╝manlar aras─▒nda bir fikir birli─či olmad─▒─č─▒ i├žin; bu konuda ├ž├Âz├╝m ├╝retil-e-miyor. Ya tamamen; ÔÇťEvde otursunlar, okurlarsa dikba┼čl─▒ olurlar!ÔÇŁ genellemesi yap─▒l─▒yor ya da k─▒zlar─▒m─▒z tamamen kad─▒n-erkek kar─▒┼č─▒k ortamlarda, yetersiz bir tesett├╝rle ├žal─▒┼č─▒yor.

Eskiden zaten ├╝retimin ├žo─ču evlerde oldu─ču i├žin, kad─▒nlar─▒n yeterince me┼čguliyeti vard─▒. Bug├╝n t├╝ketimin bile ├žo─ču ev d─▒┼č─▒nda ger├žekle┼čiyor. ├çocuklar be┼č-alt─▒ ya┼č─▒ndan itibaren g├╝n├╝n ├žo─čunu ev d─▒┼č─▒nda ge├žiriyor. Kad─▒nlar b├╝t├╝n g├╝n durmadan tesbih mi ├žekecek? Televizyon kar┼č─▒s─▒nda, gezmelerde bo┼č konu┼čmalarla zaman ge├žiriliyor. Hatt├ó daha beteri var.

Bug├╝n aile b├╝y├╝kleriyle bir arada veya yak─▒n adreslerde oturanlar azald─▒. Akrabal─▒k, kom┼čuluk ba─člar─▒ koptu. Kimsenin birbirini tan─▒mad─▒─č─▒ sitelerde han─▒mlar, b├╝t├╝n g├╝n nefsiyle ba┼č ba┼ča. ÔÇťBo┼č kalana ┼čeytan bir i┼č bulurmu┼č.ÔÇŁ Bir de internet, nefs├óniyeti tahrik eden hemen her ┼čeyi parmaklar─▒n ucuna kadar getiriyor. Kalplerde kuvvetli bir Allah korkusu olmad─▒ktan sonra, hi├ž kimse g├╝vende de─čil. Bu sebeple k─▒zlar okumas─▒n, ├žal─▒┼čmas─▒n demek yerine;

ÔÇťTahsil ve ├žal─▒┼čma hayat─▒n─▒ ─░sl├ómÔÇÖa g├Âre nas─▒l d├╝zenlemeliyiz?ÔÇŁ ┼čeklinde d├╝┼č├╝nme vakti geldi. Yoksa hayat ┼čartlar─▒ bask─▒n ├ž─▒k─▒p, ├Âl├ž├╝lerimizi t├órum├ór ediyor.

KurÔÇÖ├ón├« ve d├«n├« tahsil g├Âr├╝p, bu sahalarda Diyanet ve vak─▒f-dernek hizmetlerinde ├žal─▒┼čmak, elbette en g├╝zel yollardan biri. Fakat herkes bu sahada kabiliyetli de─čil. Bu alan da herkesi alabilecek kadar geni┼č de─čil.

ArabistanÔÇÖda; market kasiyerleri, ma─čaza ├žal─▒┼čanlar─▒ bile pe├želi, eldivenli ├žal─▒┼č─▒yor. Asl─▒nda bir├žok sahada kad─▒n m├╝┼čteri ve hizmet al─▒c─▒lar─▒n─▒n, kendi hemcinsinden hizmet verene ihtiya├ž duydu─čunu g├Âr├╝yoruz. Sa─čl─▒k, e─čitim ve benzeri bir├žok sahada mahremiyet ├Âl├ž├╝lerine uygun hizmet verilirse, bundan herkes memnun kalacakt─▒r. Yeter ki bizler, karma olmayan e─čitim ve hizmet m├╝esseselerini g├╝ndemimize alal─▒m. Madem ┼čehir hayat─▒nda ya┼č─▒yoruz, ┼čehirlerimizin her taraf─▒n─▒ ─░sl├ómÔÇÖa uygun bir ┼čekilde d├╝zenleyebiliriz.