Gelece─či ─░n┼č├ó Vas─▒tas─▒; E─×─░T─░M

YAZAR : B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

b_cahit_ozdemir-yuzakidergisi-eylul2016

D├╝nyada, geli┼čme vet├«resine ba─čl─▒ olarak; n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒ d├╝┼č├╝yor, ortalama ya┼č s─▒n─▒r─▒ y├╝kseliyor ve buna ba─čl─▒ olarak gen├ž n├╝fusun nisbeti azal─▒rken, ya┼čl─▒ kesiminki art─▒yor. D├╝nya ├Âl├že─činde g├╝├žlerini kaybetmek istemeyen veya g├╝├žl├╝ler aras─▒na girmek i├žin yar─▒┼čan ├╝lkeler; kendileri i├žin bir problem olarak kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan bu mevzuyu ├ž├Âzebilmek i├žin, ├že┼čitli tedbirler almak durumunda kal─▒yorlar. Tabi├« bu durumun ├ž├Âz├╝me kavu┼čturulmas─▒ ne kadar ├Ânemli ise, en az onun kadar ├Ânemli olan di─čer bir husus da e─čitimdir. Aksi takdirde, gen├ž n├╝fus; hedefe varabilmek i├žin bir avantaj de─čil, aksine problemler yuma─č─▒ olarak g├╝ndeme gelecektir.

├ťlkemiz; y├╝ksek ├Â─čretim m├╝esseseleri de d├óhil olmak ├╝zere toplam yirmi iki milyon civar─▒nda talebe mevcuduyla, kalk─▒nmakta olan ├╝lkeler i├žerisinde ├žok ├Ânemli bir ├╝st├╝nl├╝─če sahiptir. Ancak geli┼čmi┼č ├╝lkeler, ya┼članm─▒┼č n├╝fus problemlerini a┼čabilmekle u─čra┼č─▒rken; bizim gibi ├╝lkeler de, ├ódeta bir y├╝k h├óline gelen gen├ž n├╝fusun bask─▒lar─▒ndan kurtulmaya ├žal─▒┼č─▒yorlar. D├╝nya siyasetine h├ókim olan s├Âm├╝rgeci devletler; kendilerinde n├╝fus art─▒┼č h─▒z─▒n─▒ y├╝kseltmek i├žin ├že┼čitli tedbirlere ba┼čvururlarken, geli┼čmekte olan ├╝lkelere de, tek ├ž├Âz├╝m yolu olarak do─čum kontrol├╝ hususunu g├Âsteriyor ve te┼čvik ediyorlar.

Gen├ž n├╝fus; milletin yar─▒nlar─▒n─▒ y├╝klenecek bir kesim olmas─▒ itibar─▒yla, gelece─či belirleyecek bir mahiyet arz eder. E─čitim meselesi ├╝zerinde mesai sarf eden Prof. Dr. Seyit Mehmet ┼×EN, bu hususla ilgili olarak ┼č├Âyle diyor:

ÔÇťGen├žlik, bir ├╝lkenin gelece─če uzanan elidir. Gelecek hesab─▒ olan ├╝lkeler, gen├žli─či iyi yeti┼čtirirler. Gen├žli─čin iyi yeti┼čmesi demek, her bak─▒mdan g├╝├žl├╝ olmas─▒ demektir; bedenen, zihnen, r├╗hen g├╝├žl├╝ bir gen├žlik… Bunun da yolu, iyi bir e─čitimden ge├žer.ÔÇŁ

Bir ├çin atas├Âz├╝;

ÔÇťBir y─▒l─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan, bu─čday ek; on y─▒l─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan meyve dik; y├╝z y─▒l─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsan adam yeti┼čtir.ÔÇŁ der.

Uzun v├ódeli bir ├žal─▒┼čma olan ve sonu├žlar─▒ sonradan al─▒nabilen e─čitim meselesi; ancak ufuklar ├Âtesine bakabilen, uza─č─▒ yeterince g├Ârebilen maharet ehline s─▒rr─▒n─▒ f├ó┼č eder. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin m├╝jdesine mazhar olan Fatih Sultan Mehmed Han, Ender├╗nÔÇÖa ay─▒rd─▒─č─▒ tahsisat─▒ fazla buldu─čunu hissettiren maliye ile ilgili vezirine;

┬źOradaki talebelerin ne kadar─▒n─▒n istenen evsafta yeti┼čti─čini…┬╗ sorar. Onun;

┬źPek az─▒┬╗ oldu─čunu belirtmesi ├╝zerine;

ÔÇťG├Âr├╝yor musun; ne kadar k─▒ymetli bir mahs├╗l i├žin ├žal─▒┼č─▒yoruz.ÔÇŁ diyerek, onu ikn├ó eder.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde, insanlar;

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! Kendinizi ve ailenizi, yak─▒t─▒ insanlar ve ta┼člar olan ate┼čten koruyun.ÔÇŁ (et-Tahr├«m, 6) diye ├«kaz buyurulur.

ÔÇťHepiniz ├žobans─▒n─▒z; hepiniz g├╝tt├╝─č├╝n├╝z s├╝r├╝den sorumlusunuz…ÔÇŁ (Buh├ór├«, CumÔÇśa, 11) buyurarak insanlar─▒ sorumluluklar─▒ hususunda ├«kaz eden Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; evl├ótlarla ilgili olarak da ┼č├Âyle tavsiye buyurur:

ÔÇťHi├ž bir baba, evl├ód─▒na g├╝zel terbiye ve edepten daha de─čerli ve ├╝st├╝n bir miras b─▒rakamaz.ÔÇŁ (Tirmiz├«, 1953)

Mahl├╗kat─▒n en ┼čereflisi olmaya l├óy─▒k g├Âr├╝len insan; d├╝nyaya temiz olarak gelir, hayat defteri orada doldurulur. Fahr-i K├óinat -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, bu v├ók─▒ay─▒;

ÔÇťHer do─čan, ─░sl├óm f─▒trat─▒ ├╝zere do─čar. Sonra anne-babas─▒ onu, h─▒ristiyan, yahudi veya mec├╗s├« yapar.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Cen├óiz, 92) diye ifade buyurur. Bu c├╝mleden olarak, kendilerine em├ónet buyurulan ├žocuklar ├╝zerindeki ebeveynin sorumlulu─ču da ┼č├Âyle belirtilir:

ÔÇťEvl├ótlar─▒n─▒za de─čer verin ve onlar─▒ g├╝zel terbiye edin.ÔÇŁ (─░bn-i M├óce, Edeb, 3)

├çocuklar─▒n yeti┼čmesinde en ├Ânemli ├ómiller; aile, ├ževre ve okuldur. Karakterin ┼čekillendi─či ya┼člarda, aile vasat─▒nda bulunan ├žocuklar; daha sonra okul ┼čartlar─▒n─▒n da tesiri alt─▒nda kalmaya devam ederler. ├çevre ise; ya┼ča ve ailenin tavr─▒na ba─čl─▒ olarak, b├╝t├╝n hayat boyunca yeti┼čme ├╝zerinde tesirlidir.

Her ebeveyn i├žin, ├žocuklar─▒n─▒n de─čerli g├Âr├╝ld├╝─č├╝ muhakkakt─▒r. Ancak bu keyfiyetin de, onlar─▒n bu mefhumla ilgili idrakleri ile m├╝ten├ósip olaca─č─▒ tabi├«dir. ─░drakleri, d├╝nya hayat─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ bir ebeveynin, evl├ótlar─▒ ├╝zerindeki gayreti de bu ├žer├ževede olaca─č─▒ gibi; hayata bak─▒┼č tarz─▒ndaki eksiklik de, bu sarf edilecek gayrette tecell├« edecektir. B├╝t├╝n mesele, insan─▒n sadece d├╝nyaya ait bir varl─▒k olmad─▒─č─▒n─▒; bil├ókis bu hayat─▒n, ├óhiret denilen ebed├« hayat─▒n yan─▒nda bir hi├ž mes├óbesinde kald─▒─č─▒n─▒ idrak edebilmek, hi├žbir zaman bundan gafil kalmamakt─▒r.

Gelece─čimizin teminat─▒ olan ├žocuklar─▒m─▒z, gerekti─či ├Âl├ž├╝de yeti┼čtirilebiliyor mu? Ge├žmi┼čin ve bug├╝n├╝m├╝z├╝n h├óli; maalesef, buna m├╝sbet bir cevap verilemeyece─činin g├Âstergesidir. Modernlik tak─▒nt─▒s─▒ndaki aileler; ├žocuklar─▒n─▒ ├žok sevdikleri ve g├╝vendikleri gerek├žesiyle, hayat tarz─▒n─▒ belirleme hakk─▒n─▒n kendilerine verilmesi, e─čriyi do─čruyu kendilerinin bulmas─▒ kanaatine sahiptirler. Bir k─▒s─▒m aileler, sorumluluk ┼čuurundan mahrumken; baz─▒lar─▒ da, bu vazifeyi okula havale etme kolayl─▒─č─▒na sapm─▒┼č durumdad─▒rlar. Ait oldu─ču medeniyetin hayat tarz─▒n─▒ ve mukaddeslerini ├žocuklar─▒n─▒n ufkuna koymay─▒p; hen├╝z hayat─▒ tan─▒mayan onlar─▒, me├žhuller dery├ós─▒n─▒n ba┼č─▒nda yapayaln─▒z b─▒rakacaksa, aile v├ók─▒as─▒n─▒n hikmeti ne olsa gerektir? B├Âyle zay─▒f vasatlarda, karakterin te┼čekk├╝l etti─či okul ├Âncesi devresini tamamlayan ├žocuklar─▒n; okul ve ├ževre ┼čartlar─▒na haz─▒rl─▒ks─▒z girmeleri neticesinde, cemiyetin sa─čl─▒ks─▒z nesillerle temsil edilmesi bahis mevzuu olacakt─▒r.

E─čitim sistemimizde; okulun seviyesine g├Âre, umum├« veya ihtisas dal─▒na uygun olarak, bilgi vermek esast─▒r. Bir├žok bilginin de, gerekli olup olmad─▒─č─▒ ve yeterince ├Â─črenilip ├Â─črenilemedi─či ara┼čt─▒r─▒lmaya muhta├žt─▒r. Bununla ilgili olarak, en ├žok dile getirilen hususlardan birisi de; tahsil s├╝resi boyunca g├Âr├╝len, ancak bir par├ža konu┼čmaya bile yetecek kadar ├Â─črenilemeyen yabanc─▒ dil dersleridir.

Bilgi, ancak hikmetle bir m├ón├ó kazan─▒r, irfana ula┼č─▒r; aksi takdirde, sadece ilgili mevzuda i┼če yaray─▒p, zihinde bir y├╝k olarak kal─▒r. Bilgi; hikmet boyutuyla temess├╝l edilirse, r├╗h├óniyeti kem├ól├ótla y├╝celtir. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťAll├óhÔÇÖ─▒m! Fayda vermeyen ilimden, hu┼č├╗ duymayan kalpten, kabul olunmayan du├ódan, doymayan nefisten Sana s─▒─č─▒n─▒r─▒m!ÔÇŁ (M├╝slim, Zikir, 73) buyuruyor. Sine─čin g├Âz├╝nden, ar─▒n─▒n sindirim sistemine; atomun yap─▒s─▒ndan, k├óinat sistemine… kadar b├╝t├╝n bilgiler, ancak hikmetle m├╝tal├óa edildi─činde, insan─▒ sa├ódete ula┼čt─▒ran faydal─▒ ilim h├óline gelir.

├ťlkemizin, bir u├žurumun kenar─▒ndan d├Ând├╝─č├╝ 15 Temmuz kanl─▒ darbe te┼čebb├╝s├╝; e─čitim meselesinin ne kadar ├Ânemli oldu─čuna dair de bir i┼čarettir. En y├╝ksek e─čitimlerden ge├žmi┼č ki┼čilerin, her kademeden ba┼čkalar─▒ ile de i┼č birli─či yaparak; g├╝venli─či sa─člamak i├žin em├ónet edilen sil├óhlar─▒ millete ├ževirip barbarca katli├óma giri┼čmeleri, fevkal├óde vahim bir h├ódisedir. Bu milletin i├žinden ├ž─▒k─▒p da, has─▒m d─▒┼č mihraklar─▒n hizmetine girme zilleti, derinlemesine tahlil edilmesini gerektiren bir f├óciad─▒r.

Tahsilden maksat, s├ólih bir kul; yani irfan sahibi, milletine hizmet eden iyi bir vatanda┼č yeti┼čtirmek olmal─▒d─▒r. Ancak ├žocuklar─▒na iyi bir gelecek haz─▒rlamak kayg─▒s─▒yla onlar─▒ y├Ânlendiren aileler ve tahsil yapmak i├žin ├Âm├╝rlerinin en k─▒ymetli devirlerini harcayan gen├žler, ne nisbette bunun fark─▒ndalar? Ka├ž ki┼či; rahat bir hayat hasretinin yan─▒nda, cemiyete hizmet ederek, insanlara faydal─▒ olarak Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝yor? H├ólbuki, hemen hemen b├╝t├╝n meslekler; az veya ├žok, insanlar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin ihdas edilmi┼člerdir; yani hepsi de insana y├Âneliktir. Had├«s-i ┼čerifte;

ÔÇťAmeller (ba┼čka de─čil) ancak niyetlere g├Âredir; herkesin niyeti ne ise eline ge├žecek odur…ÔÇŁ (Buh├ór├«, BedÔÇśuÔÇÖl-Vahy, 1) buyuruluyor. Niyet g├╝zel olursa, ├žekilen onca emekler z├óy├« olmaz; s├ólih bir kul olmakla Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ kazan─▒p, d├╝nya ve ├óhiret sa├ódetine n├óil olmak m├╝mk├╝n h├óle gelir.

Mazlumlar co─črafyas─▒, b├╝t├╝n ├╝midi ile milletimize bak─▒yor. Yar─▒nlardaki sa├ódetimiz; vatan─▒na-milletine ba─čl─▒, ilim-irfan ehli nesillerle m├╝mk├╝n olacakt─▒r. Gelece─čimizin bu y├Ânde in┼č├ós─▒, e─čitim meselesinin k├Âkl├╝ bir ┼čekilde ele al─▒narak, buna imk├ón verecek ┼čekilde yeniden tanzimi ile m├╝mk├╝nd├╝r.