Kalb├« Hayat─▒m─▒z─▒n Geli┼čmesi ─░├žin

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

nurten_selma_cevikoglu_yuzakidergisi_temmuz2016

Her insan normal hayat ┼čartlar─▒nda; yer, i├žer, gezer, uyur, aile ve evl├ót sahibi olur, konu┼čur, g├╝ler, r├╝tbesi y├╝kselir, ┼č├Âhreti artar, kazanc─▒ fazlala┼č─▒r, nimetler i├žinde y├╝zer yahut fakirlik ├žeker, r─▒zk─▒ daral─▒r, hastal─▒k sahibi olur, s─▒k─▒nt─▒ya d├╝┼čer. M├╝sl├╝man olarak ├╝zerimize farz olan ib├ódetleri; kimi m├╝ÔÇÖminler ihl├ósla yapar, kimi de ba┼č─▒ndan savu┼čtururcas─▒na yapar. D├╝nya hayat─▒nda ya┼čayan insanlar normal s├╝re├žte yapt─▒klar─▒yla de─čerlendirilirler. ─░cr├ó edilenler baz─▒lar─▒na g├Âre iyi iken baz─▒lar─▒na g├Âre k├Ât├╝ olabilir.

Davran─▒┼člar─▒n insan kat─▒nda bir de─čerlendirmesi oldu─ču gibi, y├╝ce Rab kat─▒nda da de─čerlendirilmesi vard─▒r. Nas─▒l g├╝zel tav─▒rl─▒, ho┼čg├Âr├╝l├╝, yumu┼čak, iyi davran─▒┼čl─▒ insanlar sevilirse Cen├ób-─▒ Hak da pek tabi├« kendi iyi diye de─čerlendirdi─či kategoriye; kalb├« hayata ├Ânem veren, y├╝re─činin sesini ├Ânemseyen, vicdan─▒n─▒n g├Âsterdi─či ibreye dikkat edenleri koyar ve onlar─▒ ebed├« ikramlarla ├Âd├╝llendirir. B├Âylelerini s─▒k─▒nt─▒lar, ├╝z├╝nt├╝ler, bel├ólar, musibetler y─▒kmaz, ├ž├Âkertmez; bil├ókis onlar dertlerini Mevl├óÔÇÖdan gelen hediyeler olarak yap─▒c─▒ bir ┼čekilde de─čerlendirirler, yeise d├╝┼čmez, i┼člerini ├ólemlerin Rabbine ─▒smarlarlar. Kendilerine ve dertlerine hakem olarak Allah -azze ve celle-ÔÇÖyi se├žerler. Bu niyetle en ufak bir endi┼čeye yahut teredd├╝de d├╝┼čmezler, Cen├ób-─▒ HakÔÇÖtan geleni al─▒r ve kabul ederler. Onlara g├Âre hayat; dert olsa da ho┼čtur, olmasa da. Kalb├« hayat─▒ olanlar, nice s─▒k─▒nt─▒lar i├žinde bulunsalar dah├« Cen├ób-─▒ Hak ile olan beraberlikleri onlar─▒n en b├╝y├╝k kazanc─▒d─▒r. Bunun de─čerine paha bi├žilmez.

ÔÇť─░nsan, bu imtihan ├óleminde muhabbet etti─či varl─▒─č─▒n liy├ókati nispetinde bir netice elde eder. Onun i├žindir ki; son┬şsuz bir i┼čtih├ó kabiliyeti ile yarat─▒lm─▒┼č olan insan kalbi, f─▒tr├« olan sevme tem├óy├╝l ve vasf─▒n─▒ ancak Cen├ób-─▒ Hak Te├ól├óÔÇÖya y├Âneltti─či takdirde muhabbette kem├óle ula┼čabilir. Aksi h├ólde s├╝fl├« ve bo┼č gayeler pe┼činde ko┼čmaktan kurtulamaz. ├ľm├╝r, h├╝sran ├žal┬şkant─▒lar─▒ i├žinde nihayet bulur. Yani insano─člu, tabi├« ve f─▒tr├« olan sevme meylini Rabbine ve OÔÇÖnun sevdiklerine hasretti─či nispette ve r├╗h├óniyetinin ┼čiddeti derecesinde m├ónen y├╝kselme nimetine sahiptir.

Nitekim insan─▒n t├ób├« tutuldu─ču il├óh├« imtihanlar, bir nev├« muhabbeti nas─▒l kulland─▒─č─▒ ile al├ókal─▒d─▒r. Bunun i├žin Allah Te├ól├ó, insan─▒n yap─▒s─▒na m├╝sbet tem├óy├╝llerin yan─▒nda menf├« hu┬şsusiyetler de koymu┼čtur. Bu istikamette Cen├ób-─▒ Hak; mutlak varl─▒k, mutlak g├╝zellik ve mutlak hay─▒r gibi ├╝├ž b├╝y├╝k s─▒fat─▒n┬şdan insana nasip bah┼četmi┼č ve onu bunlar─▒n z─▒tlar─▒ olan mut┬şlak yokluk, mutlak ├žirkinlik ve mutlak ┼čer ile de m├ólul k─▒lm─▒┼č┬şt─▒r. ├éyette buyurulur:

┬ź(Allah) ona (yani insana) iyilikleri de k├Ât├╝l├╝kleri de il┬şham etmi┼čtir.┬╗ (e┼č-┼×ems, 8)

─░┼čte insan─▒n bir ├Âm├╝r; c├ózibesine kap─▒ld─▒─č─▒ biri menf├«, di┬ş─čeri m├╝sbet iki sonsuz z─▒t kutup! Ancak bilmelidir ki; insan i├žin as─▒l ve b├╝y├╝k iptil├ó, menf├« kutba y├Âneli┼čtir. Zira bu kutba meyledenler, ├Âyle bir k├Ârl├╝k ya┬ş┼čarlar ki; s─▒rf kendilerini ve yapt─▒klar─▒n─▒ be─čenirler. Bu ise, be┬ş┼čer├« aczi fark ettirmeyen b├╝y├╝k bir gaflet ve zaaft─▒r. Hatt├ó ruh hastal─▒klar─▒n─▒n en zararl─▒s─▒d─▒r. Bu, il├óh├« kudrete yabanc─▒ kal─▒p kendinde kudret vehmiyle ┬źben┬╗ diyerek kibirlenmek ve gurur┬şlanmakt─▒r.ÔÇŁ1

B├Âylesi tak─▒nt─▒lardan nefsini ar─▒nd─▒ran, fel├óha kavu┼čan kalp ehli olmak insan─▒n en b├╝y├╝k ├žabas─▒ olmal─▒d─▒r. Kalb├« hayat─▒ olanlar ya┼čad─▒klar─▒ s├╝rece ba┼člar─▒na gelen h├ódiseleri hep y├╝ce Yarat─▒c─▒ g├Âz├╝yle de─čerlendirip hakik├« huzura erenlerdir.

Abdulk─üdir Geyl├ón├« Hazretleri F├╝t├╗huÔÇÖl-Gayb isimli eserinde ┼ču hakikatlere i┼čaret eder:

ÔÇť─░nsan; hayat─▒ boyunca emir, yasak ve kader ├žizgisi i├žindedir. Hi├žbir zaman bunlar─▒n haricine ├ž─▒kamaz. D─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č├╝n├╝ HakkÔÇÖ─▒n emirlerine uydurduktan sonra, i├ž ├ólemi i├žin ├╝├ž g├Ârev daha ba┼člar. Bu g├Ârevler de ┼čunlard─▒r:

1. ─░nsan, ├Âz varl─▒─č─▒ olan kalbine, i├ž ├ólemine d├Ân┬şmeli…

2. Ruh ve iyilik taraf─▒ olarak, k├Ât├╝l├╝─če meyilli olan nefsini muhasebe etmeli, hesaba ├žekmelidir…

3. B├Âylece b├╝t├╝n gidi┼č├ót─▒n─▒, yolunu Allah -celle cel├ól├╝h├╗- yolunun hakik├« yolcular─▒na uydurmal─▒d─▒r…ÔÇŁ2

Kalb├« hayat─▒m─▒z─▒n geli┼čmesi ad─▒na yap─▒lmas─▒ gerekenler vard─▒r.

─░nanan ki┼či nehy edilen herhangi bir ┼čeyi nefsi i├žin de─čil, s─▒rf y├╝ce Yarat─▒c─▒ emretti─či i├žin terk etmelidir. E─čer bunu yaparsa o -tabiri c├óizse-; iliklerine kadar r├╗h├óni bir lezzet, m├ónev├« bir huzur h├óli hisseder, ayn─▒ zamanda sevap kazan─▒r. Bazen de s─▒rf Allah Te├ól├ó emir verdi─či i├žin al─▒r veya verir, bunun da ayr─▒ bir m├╝k├ófat─▒ vard─▒r. Bu duruma gelmi┼č insan─▒n kalb├« hayat─▒ ba┼člam─▒┼č demektir. O art─▒k Rabbin emirlerine tamam─▒yla r├óm olur. Onlar d├╝nya ad─▒na istedi─či ┼čeylerin pe┼činde ko┼čmazlar, nasipleri onlar─▒n aya─č─▒na kendili─činden kolayca gelir. Kalb├« hayat─▒ olan insanlar; d├óim├« huzura sahip, davran─▒┼člar─▒nda sakin ve tel├ó┼čs─▒zd─▒r. Hep iyiye y├Ânelik olan ┼čahs├« istekleri, onlardan fenal─▒k ├ž─▒kmas─▒n─▒ ├Ânler. Her zaman il├óh├« emirler ├žer├ževesinde ├Âm├╝r s├╝rerken, kaderin tecell├«lerine hayat ak─▒┼č─▒ i├žinde kar┼č─▒ ├ž─▒kmayarak r─▒z├ó hedefli ya┼čarlar. B├Âyleleri Hak Te├ól├ó HazretleriÔÇÖnin kalb├« hayata ├Ânem veren has kullar─▒d─▒r.

Allah Te├ól├ó onlar─▒ faz├«letlerle donat─▒r, l├╝tuf ve keremine eri┼čtirir. Onlar ba┼člar─▒na gelen h├ódiselerin d├╝nyev├« boyutlar─▒na de─čil, uhrev├« boyutlar─▒na odaklan─▒rlar. Sab─▒r ve edep ehlidirler, merhamet ve tev├ózu sahibidirler. Her ┼čeye kar┼č─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ ve tahamm├╝ll├╝d├╝rler. Nefs├« davranmazlar, nefs├« isteklere hemen; ┬źEvet!┬╗ demezler. Bu yap─▒l─▒rsa zaten ki┼čiye m├óneviyat kap─▒lar─▒ kapan─▒r. Zira o zaman hak ve hakikat terk edilmi┼č, yanl─▒┼č yollara girilmi┼č olur. Onlar k├Ât├╝l├╝─če ayn─▒yla mukabele etmezler, hep iyilikten yanad─▒rlar. Ko┼čarcas─▒na hay─▒r i┼člerine giderler, ihtiya├žl─▒lar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermek i├žin y├╝rekten ├žal─▒┼č─▒rlar, di─čerg├ómd─▒rlar. Bu h├óller Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n onlara ihsan etti─či ├Âzel ikramlard─▒r. Zaten onlar mihnetleri l├╝tuf olarak de─čerlendirirler. Ufac─▒k bir s─▒k─▒nt─▒, onlar─▒n g├Âz├╝nde ├žok farkl─▒ hikmetlere sebeptir.

Bu g├╝zellikler ki┼čiler i├žin ne b├╝y├╝k kazan├žt─▒r! Kazan├žlar da ├žok ├že┼čitlidir. D├╝nyev├« ve uhrev├« kazan├žlar vard─▒r. Onlar da kendi aralar─▒nda ├že┼čitlenir. Uhrev├« kazan├ž denince hemen akla altlar─▒ndan ─▒rmaklar akan cennetler gelir, h├ólbuki cennetten de ├Âte Hak Te├ól├ó HazretleriÔÇÖnin cemal tecell├«lerine ula┼čmak en b├╝y├╝k kazan├žt─▒r. D├╝nyada ya┼čarken; herkes gibi s─▒radan bir hayat ya┼čamak, g├╝nahlardan sak─▒nmak, hel├ól ve haram hudutlar─▒na dikkat etmek, farzlar─▒ yerine getirmek, ├«m├ón eden ki┼čilerin zaten yapmalar─▒ gereken ┼čeylerdir. Hi├ž ┼č├╝phesiz bunlar─▒n hepsinin ayr─▒ ayr─▒ getirileri vard─▒r. Ama bir de g├Âr├╝lenin ├╝st├╝nde, yap─▒lmas─▒ gerekenin d─▒┼č─▒nda, incelikle ya┼čanan bir hayat vard─▒r ki; onun getirisi pek tabi├«dir ki ├žok, ├žok fazlad─▒r. Hayat─▒ m├╝mk├╝n oldu─čunca incelikleriyle; t├╝m zar├ófetiyle, nez├ófetiyle ya┼čayan ki┼čiler kalb├« hayat─▒ olan ki┼čilerdir. Bu ├Âzellikler, Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n o ki┼čilere bir ├že┼čit m├╝k├ófat─▒d─▒r. Y├╝ce Rab b├Âylelerinin y├ór ve yard─▒mc─▒s─▒d─▒r:

ÔÇťHi├ž ┼č├╝phesiz, benim vel├«m Kit├ób─▒ indiren AllahÔÇÖt─▒r ve O s├ólihlerin koruyuculu─čunu (vel├«li─čini) yap─▒yor.ÔÇŁ (el-AÔÇśr├óf, 196)

Kalb├« hayata ehemmiyet verenler, d├╝nyalar─▒n─▒ her ┼čeye ra─čmen temiz tutmaya gayret ederler. Y├╝ce Yarat─▒c─▒ÔÇÖn─▒n huz├╗runa sel├«m bir kalp ile y├╝z ak─▒yla ├ž─▒kmak isteyenler; k├Ât├╝ davran─▒┼člardan ve k├Ât├╝ yerlere gitmekten, g├╝nahlardan hep sak─▒n─▒rlar. Ki┼čilerin y├╝re─činde m├ónev├« taraf─▒n, madd├« y├Âne g├Âre daha a─č─▒r basmas─▒yla kalb├« hayat ortaya ├ž─▒kar.

Rabbim her birimizin kalbini, Hak tecell├«lere uyand─▒rs─▒n. Bizleri m├óneviyat iklimlerinde gezdirsin, her d├óim hay─▒r ├╝zere k─▒ls─▒n in┼č├óallah.

________________________________

1 Osman N├╗ri TOPBA┼×, Muhabbetteki S─▒r, ─░st, 2001, s. 11-12.
2 A. Geyl├ón├«, F├╝t├╗huÔÇÖl-Gayb, (├çev: Seyfettin ├ľ─×├ťT), ─░st, Tarihsiz, s. 39.