Evlâtlarımızın Hakkı

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

s_goksun

Yaz mevsiminin gelmesi ve okullar─▒m─▒z─▒n tatile girmesi ile birlikte; ├žocuklar─▒m─▒z─▒n ortaya ├ž─▒kacak bo┼č zamanlar─▒n─▒ de─čerlendirmek i├žin, anne ve babalara ├Ânemli vazifeler d├╝┼čmektedir. Bu konuda y├╝ce Rabbimiz, mesÔÇÖ├╗liyeti olanlar─▒ KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖinde ┼č├Âyle uyar─▒yor:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! Kendinizi ve aile efr├ód─▒n─▒z─▒ yak─▒t─▒ insanlar ve ta┼člardan ibaret olan ate┼čten koruyunuz.ÔÇŁ (et-Tahr├«m, 6)

Bu mevzuda Cen├ób-─▒ Hak a├ž─▒k├ža bizlere;

┬źEy o b├╝t├╝n ├«m├ón edenler! Kendinizi ve aile efr├ód─▒n─▒z─▒ ate┼čten koruyun.┬╗ derken;

┬źCehennem ate┼čine s├╝r├╝klenmelerine sebep olacak fitne ve isyandan koruyarak, All├óhÔÇÖ─▒n emirlerine uymaya ve yasaklar─▒ndan sak─▒nmaya sevk edin. ├ç├╝nk├╝ aile sahibi kendinden mesÔÇÖul oldu─ču gibi ailesindekilerden de mesÔÇÖuld├╝r.┬╗ demek istiyor.

Bu mevzuda ┼ču had├«s-i ┼čer├«finde de Sevgili Peygamberimiz bizleri ┼č├Âyle uyarmaktad─▒r:

ÔÇťHepiniz ├žobans─▒n─▒z, s├╝r├╝n├╝zdekilerden de mesÔÇÖuls├╝n├╝z…ÔÇŁ (Buh├ór├«, Nik├óh, 91)

Ayr─▒ca;

ÔÇťSizin hay─▒rl─▒n─▒z, ehline hay─▒rl─▒ olan─▒n─▒zd─▒r…ÔÇŁ (─░bn-i Hibb├ón, Sahih hadis no: 4177; Tirmiz├«, S├╝nen, hadis no: 3895; D├órim├«, S├╝nen, hadis no: 2260) buyurarak, mesÔÇÖ├╗liyetimiz alt─▒ndaki ├žocuklar─▒m─▒z─▒n hakikat istikametinde yeti┼čtirilmesi gerekti─čini bildirmektedir.

Ebu Hayy├ónÔÇÖ─▒n kaydetti─či ve├žhile Hazret-i ├ľmer -rad─▒yall├óhu anh-;

ÔÇťÔÇôY├ó Ras├╗l├óllah! Nefislerimizi muhafaza ederiz, fakat aile efr├ód─▒m─▒z─▒ nas─▒l muhafaza edebiliriz?ÔÇŁ diye sormu┼čtu.

Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurdu:

ÔÇťÔÇôAll├óhÔÇÖ─▒n sizi nehyetti─či ┼čeylerden onlar─▒ nehyedersiniz ve All├óhÔÇÖ─▒n size emretti─či ┼čeyleri onlara emredersiniz, b├Âylece onlar─▒ korumu┼č olursunuz.ÔÇŁ (M├╝slim, ─░m├óre, 20)

O h├ólde ├žocuklar─▒m─▒z─▒ ate┼čten koruman─▒n yolu nelerdir? Onlara kar┼č─▒ g├Ârevlerimiz nelerdir? Onlar ├╝zerinde biraz durarak a├ž─▒klamaya ├žal─▒┼čal─▒m:

├ľncelikle anne ve babalar olarak ├žocuklar─▒m─▒z─▒ yeti┼čtirirken tek kanatl─▒ de─čil, ├žift kanatl─▒ olarak yeti┼čtirmeliyiz. Bu hususta ├žocuklar─▒m─▒z─▒ e─čitirken; sadece d├╝nya i├žin de─čil, ├óhiret merkezli olarak da yeti┼čtirmeliyiz. Anne-babalar veya mesÔÇÖuller olarak, onlar─▒n k├╝├ž├╝k ya┼člardan itibaren g├╝zel yeti┼čmeleri noktas─▒nda gayret g├Âstermemiz gerekmektedir. Bizler e─čer yavrular─▒m─▒z─▒n yeti┼čmeleri i├žin itina g├Âstermez isek; hi├ž de ├╝zerlerine vazife olmayanlar, b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z t├╝m bu bo┼čluklar─▒ har├«s bir ┼čekilde doldurmaktad─▒rlar. Bizler yavrular─▒m─▒z─▒; hem bug├╝nlerini hem yar─▒nlar─▒n─▒ hem de ├óhiretlerini d├╝┼č├╝nerek yeti┼čtirmenin gayreti i├žinde olmal─▒y─▒z. ├ç├╝nk├╝ bunun ├óhirette hesab─▒ sorulacakt─▒r. ├çocuklar─▒m─▒z; bizler i├žin ya iyi bir ┼čah├ódette bulunup ├óhiretimizi kurtaracaklar yahut da aleyhimizde ┼čah├ódette bulunup kahr─▒m─▒za vesile olacaklar -Allah muhafaza-. Dolay─▒s─▒yla bu ├žok m├╝him bir mesÔÇÖ├╗liyettir.

├ľyleyse k─▒ymetli m├╝sl├╝manlar, ├Âzellikle ┼ču noktalarda ├žok hass├ósiyet g├Âstermeliyiz:

Anne ve babalar olarak ├žocu─čumuza ├Âncelikle g├╝zel bir isim koymal─▒y─▒z. ├ç├╝nk├╝ isim m├╝semm├óy─▒ ├žeker. Koyaca─č─▒m─▒z isimlerin g├╝zel bir m├ón├ós─▒ olmal─▒d─▒r. Allah -Z├╝ÔÇÖl-cel├ól-ÔÇÖin sevdi─či isimleri, peygamberlerimizin, sah├óbe-i kiram efendilerimizin ve Hak dostlar─▒n─▒n isimlerini, ecdad─▒m─▒z─▒n g├╝zel adlar─▒n─▒ ├žocuklar─▒m─▒za koyabiliriz.

Yine bizler ├žocuklar─▒m─▒z─▒ yeti┼čtirirken, kazan├žlar─▒m─▒z─▒n hel├ólinden olmas─▒na ve hel├ól olarak harcanmas─▒na dikkat etmeliyiz.

Anne ve babalar olarak, ├žocuklar─▒m─▒z─▒ yeti┼čtirirken; onlar─▒n d├«n├« ve ahl├ók├« y├Ânlerini, edep ve ├ód├ób y├Ânlerini ├Âncelikli olarak ele almal─▒y─▒z. ├ç├╝nk├╝ atalar─▒m─▒z;

ÔÇťA─ča├ž ya┼č iken e─čilir.ÔÇŁ demi┼člerdir. Onun i├žin ├žocuklar─▒m─▒za ├Ânce All├óhÔÇÖ─▒, PeygamberÔÇÖi, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ ve ─░sl├ómÔÇÖ─▒ sevdirerek anlatmal─▒ ve ├Â─čretmeliyiz. Sonra ib├ódetleri sevdirmeli ve uygulamal─▒ olarak yapmaya al─▒┼čt─▒rmal─▒y─▒z. Onlara nelerin iyi, nelerin k├Ât├╝ oldu─čunu ├Â─čretmeli; iyi ┼čeyleri yapmalar─▒n─▒ ve k├Ât├╝ ┼čeylerden uzak durmalar─▒n─▒ istemeliyiz. Bu konuda onlara iyi ├Ârnek olmal─▒y─▒z. ─░┼čte bunlar, ├žocuklar─▒m─▒z─▒n g├╝zel terbiyeli olmalar─▒na vesile olacakt─▒r.

Ras├╗l-i Ekrem -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz bu konuda bir had├«sinde ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇť├çocuklar─▒n─▒za ho┼č muamelede bulunun ve onlar─▒ g├╝zel terbiye edin.ÔÇŁ (─░bn-i M├óce, Edeb, 3)

Yine bu konuda Efendimiz ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇť├çocuklar─▒n─▒z─▒ ├╝├ž haslet ├╝zere terbiye ediniz:

1. PeygamberimizÔÇÖi sevmelerini onlara a┼č─▒lay─▒n.

2. Ehl-i beyt sevgisini onlara a┼č─▒lay─▒n.

3. KurÔÇÖ├ón okumas─▒n─▒ onlara ├Â─čretiniz.ÔÇŁ (C├ómiuÔÇÖs-Sa─č├«r, 311)

Bunlar─▒ ├žocuklar─▒na ├Â─čreten ve ya┼čatan anne ve babalar, ├žocuklar─▒ndan her zaman itaat ve h├╝rmet g├Âr├╝rler. Onlardan ┼čik├óyet├ži olmazlar. ├ç├╝nk├╝ iyi terbiye edilmi┼č ├žocuklar; anne ve baba hakk─▒n─▒n ne demek oldu─čunu bildikleri i├žin, onlara itaat ve hizmette kusur etmemeye gayret g├Âsterirler.

Gelece─čimizin teminat─▒, g├Âzlerimizi n├╗ru evl├ótlar─▒m─▒z─▒ yeti┼čtirirken dikkat edece─čimiz en ├Ânemli hususiyetlerden biri de, onlara g├╝zel ├Ârnek olmakt─▒r.

Burada da rehberimiz yine KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim olmal─▒d─▒r. Saff S├╗resi 2. ├óyetinde y├╝ce Rabbimiz bizlere ┼č├Âyle t├ólimat buyurmaktad─▒r:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! Yapmayaca─č─▒n─▒z ┼čeyleri ni├žin s├Âyl├╝yorsunuz?ÔÇŁ

Burada y├╝ce Rabbimiz yalan s├Âylenmemesi gerekti─čini vurgulamaktad─▒r. Anne ve babalar ├žocuklar─▒n─▒n yan─▒nda k├Ât├╝, yalan s├Âz ve davran─▒┼člardan hem uzak kalmal─▒ hem de hi├ž yapmamal─▒d─▒r. Onlara tavsiye ettiklerini de kendileri mutlaka yerine getirmelidirler.

Mesel├ó, ├žocu─čuna; ┬źNamaz k─▒l!┬╗ deyip kendisi k─▒lmayan; ┬źSigara i├žme!┬╗ deyip kendisi i├žen; ┬ź┼×unlar k├Ât├╝d├╝r!┬╗ dedi─či h├ólde onlar─▒ kendi yapan bir anne-baban─▒n ├žocuklar─▒na verebilece─či bir ┼čey yoktur. Vermeye kalk─▒┼čsalar da onlar─▒ inand─▒ramazlar. ├çocuklar onlar─▒n dediklerini yapmazlar.

Anne-baba ├žocu─čuna g├╝zel hareketleri, iyi davran─▒┼člar─▒ s├Âz ve davran─▒┼člar─▒ ile ├Ârnek olmal─▒d─▒r. Baz─▒ g├╝zel davran─▒┼člar─▒ uygulamal─▒, anlatmal─▒ ve ├Â─čretmeliyiz. ├çocu─ča; ┬ź┼×unu yap!┬╗ demektense, bizi o fiili yaparken g├Ârmesi daha tesirli olur. B├╝y├╝klerimiz ├Âzellikle hay─▒r i┼člerinde yard─▒m yaparken ├žocuklar─▒n─▒ yanlar─▒nda bulundururlar ki, vermeye al─▒┼čs─▒n. ┬ź├çocu─čum merhametli ol, g├Ârd├╝─č├╝n yoksullara ac─▒, ihtiya├ž sahibi ├žaresizlere yard─▒m et!..┬╗ demekten ziyade onlar─▒n g├Âz├╝ ├Ân├╝nde yard─▒m etmek, onlara ac─▒mak, daha etkili ve kal─▒c─▒ olur.

Y├╝ce Rabbimiz ┼ču ├óyet-i ker├«me ile bize ne g├╝zel yol g├Âsteriyor:

ÔÇťAilene namaz─▒ emret; kendin de ona sab─▒rla devam et.ÔÇŁ (T├óh├ó, 132)

Evet, mesel├ó; ├žocu─ča namaz k─▒ld─▒rabilmek ve onun namaz k─▒lmas─▒n─▒ temin i├žin, ├Ânce anne-baban─▒n namazlar─▒n─▒ k─▒lmalar─▒ ┼čartt─▒r. Anne-baba kendileri namaz k─▒lm─▒yorlarsa, ├žocuklar─▒na; ┬źNamaz k─▒l!┬╗ demelerinin yarar─▒ olmaz. ├ç├╝nk├╝ ├žocuk i├žin en g├╝zel model anne ve babalard─▒r.

Hul├ósa ├žocuklar─▒m─▒z bizim gelece─čimizdir. Onlar─▒n ├žok iyi yeti┼čmeleri; istikametin bulunmas─▒ i├žin son derece ├Ânemlidir ki, bu istikamet KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet yoludur. Gayemiz bu olursa Allah -celle cel├ól├╝h├╗- i┼člerimizi kolayla┼čt─▒r─▒r ve bir ├ž─▒k─▒┼č kap─▒s─▒ lutfeder.

Y├╝ce Mevl├óÔÇÖm r├óz─▒ olaca─č─▒ bir nesil yeti┼čtirme noktas─▒nda, bizlere bas├«ret ve fer├óset nasip eylesin. O nesli yeti┼čtirip, r─▒z├ós─▒na n├óil olabilmeyi nasip eylesin…

├ém├«n…