G─░Y─░NME ve ├ľRT├ťNME ESASLARIMIZ

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

s_goksun_yuzakidergisi_nisan2016

─░sl├óm d├«ni insan─▒n b├╝t├╝n hayat─▒n─▒ tanzim eder. Bu tanzime ri├óyet ederek ya┼čamak durumunday─▒z. O kadar ki; giyim ku┼čam─▒m─▒zdan yiyip i├žmemize, k─▒l─▒k k─▒yafetimizden oturup kalkmam─▒za, konu┼čmam─▒zdan tebess├╝m├╝m├╝ze, aile hayat─▒m─▒zdan tic├ór├« hayat─▒m─▒za, b├╝t├╝n amellerimiz ve davran─▒┼člar─▒m─▒za takv├ó yani Allah korkusu y├Ân vermelidir.

Bu mevzuda m├╝sl├╝man─▒n dikkat etmesi gereken hususlardan bir tanesi de; giyim ku┼čamla al├ókal─▒ olarak, temiz, d├╝zenli ve tesett├╝re ri├óyet ├╝zere giyinmektir. Yani m├╝sl├╝man─▒n hayat─▒nda kaba ve ├žirkin davran─▒┼člar─▒n yeri olmad─▒─č─▒ gibi; kirli ve d├╝zensiz, v├╝cut hatlar─▒n─▒ belli eden, tesett├╝re uygun olmayan giyim ve ku┼čam tarz─▒n─▒n da yeri yoktur. Bu noktada takip edece─čimiz yeg├óne rehberimiz Peygamber EfendimizÔÇÖdir. Ras├╗l-i Ekrem -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- insanlar─▒n en temiz ve g├╝zel giyineniydi. Bunun i├žindir ki OÔÇÖnun her h├ólini bize ├Ârnek olarak g├Âsteren Cen├ób-─▒ Hak, Sevgili PeygamberimizÔÇÖe;

ÔÇťEy elbisesine b├╝r├╝n├╝p ├Ârt├╝nen.ÔÇŁ (el-M├╝ddessir, 1) diyerek hitap etmi┼č ve elbisesine iz├ófe ederek anm─▒┼čt─▒r. Bu hitap ┼čekli; OÔÇÖnun incelik, zar├ófet ve g├╝zel g├Âr├╝nt├╝ye sahip olu┼čuna da del├ólet eder.

PeygamberimizÔÇÖe inen vahiylerin s─▒ras─▒ bize ─░sl├ómÔÇÖ─▒ tebli─č ve ir┼čad program─▒ verir. Y├╝ce Allah; evvel├ó EfendimizÔÇÖe ┬źRabbinin ad─▒yla okuma┬╗y─▒ yani derin bir tefekk├╝r├╝ emretmi┼čtir. Daha sonra n├ózil olan M├╝ddessir S├╗resiÔÇÖnde; ┬źKalk!┬╗ harekete ge├ž, faaliyete koyul; ┬źUyar!┬╗ ikazlara ba┼čla, ┬źRabbinin b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ zikret!┬╗ emirlerinden sonra OÔÇÖna ┼č├Âyle hitap etmi┼čtir:

ÔÇťElbiseni temiz tut, k├Ât├╝ ┼čeyleri terk et.ÔÇŁ (el-M├╝ddessir, 4-5)

Demek ki, ir┼čad ve tebli─č ehli, temiz ve g├╝zel elbise giymelidir. ─░r┼č├ód─▒n ba┼čar─▒s─▒ i├žin, d─▒┼č g├Âr├╝n├╝┼č├╝n b├╝y├╝k bir ehemmiyet ta┼č─▒d─▒─č─▒na da i┼čaret edilmektedir.

ÔÇťAllah g├╝zeldir g├╝zeli sever.ÔÇŁ (M├╝slim, ├Äm├ón, 1/93) M├╝sl├╝man; All├óhÔÇÖ─▒n nimetlerini yerken, i├žerken, giyerken… ┼č├╝kr├╝n├╝ ed├ó etmeyi de ihmal etmemelidir. All├óhÔÇÖ─▒n verdi─či nimetlerin ┼č├╝kr├╝n├╝ ed├ó etmeyenler, verilen nimetin eserini ya┼čay─▒┼č─▒ ile g├Âstermeyenler nank├Ârl├╝k etmi┼č olurlar. ├ç├╝nk├╝ Sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇť┼×├╝phe yok ki, Allah Te├ól├ó kulunun ├╝zerinde nimetinin eserinin g├Âr├╝lmesini sever.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Edeb, 54/2819; Ahmed, II, 311)

─░srafa ka├žmamak kayd─▒yla; her m├╝sl├╝man─▒n ib├ódet esnas─▒nda, m├óbede girerken, toplum huz├╗runa ├ž─▒karken en temiz ve en g├╝zel ┼čekilde giyinmeleri s├╝nnettir.

Bu sebeple k─▒yafetlerimizi al─▒rken; onun enine, boyuna, darl─▒─č─▒na ve geni┼čli─čine de dikkat edilmelidir. S├╝nnete uygun olanlar─▒ se├žilmelidir. Erkek olsun, kad─▒n olsun; giyilen k─▒yafetler, v├╝cut hatlar─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karan t├╝rden olmamal─▒d─▒r. Maalesef g├╝n├╝m├╝zde giyilen k─▒yafetlerin bir├žo─ču, bizim ├Ârf├╝m├╝ze uygun d├╝┼čmemektedir. Erkek k─▒yafeti ile kad─▒n k─▒yafeti birbirine kar─▒┼čm─▒┼č vaziyettedir. Kad─▒nlar erkek k─▒yafeti giyerken, erkekler de kad─▒n k─▒yafetleri giyer h├óle geldiler. ├çar┼č─▒ ve pazarlar, cadde ve sokaklar, vitrinler bak─▒lmaz h├óldedir. Kad─▒nlar─▒m─▒z; modan─▒n, rekl├ómlar─▒n ve markalar─▒n tesiri alt─▒nda kalarak, evinin en mahrem yerinde bile giyemedi─či k─▒yafetlerini d─▒┼čar─▒da giyer h├óle geldiler. AvrupaÔÇÖn─▒n ve yabanc─▒lar─▒n da tesiriyle ve ad─▒na da h├╝rriyet diyerek, edep ve hay├ó s─▒n─▒rlar─▒n─▒ f├╝tursuzca ├ži─čneyerek ortal─▒klarda dola┼č─▒r oldular. ├éhiret ve hesap kayg─▒s─▒n─▒ ya unuttular ya da umursamaz oldular. Ama ┼čunu hi├ž unutmamak gerekir ki, b├╝t├╝n bunlar─▒n hesab─▒ elbette Cen├ób-─▒ Hak taraf─▒ndan bir g├╝n sorulacakt─▒r ve herkes yapt─▒─č─▒ hata ve yanl─▒┼člar─▒n cezas─▒n─▒ kar┼č─▒s─▒nda bulacakt─▒r. O g├╝n; b├╝t├╝n bu g├╝nahlar─▒ i┼čleyenler pi┼čman olacaklar ama, o pi┼čmanl─▒k orada fayda vermeyecektir.

─░nsanlar hem kendilerine yak─▒┼čan, hem de d├«nen yasak olmayan elbiseleri giymeli. Erkek ne giyece─čini, kad─▒n ne giyece─čini bilmeli. Zaman─▒m─▒zdaki gibi birbirinin s─▒n─▒r─▒na ge├žmemeli. Erkek kad─▒n─▒n, kad─▒n erke─čin giyece─či elbiseyi giymemeli. Y├╝ce Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bu hususta bizleri uyarmaktad─▒r.

Eb├╗ H├╝reyre -rad─▒yall├óhu anh-ÔÇÖ─▒n riv├óyet etti─čine g├Âre, Ras├╗l-i Ekrem Efendimiz;

ÔÇťZaruretsiz kad─▒n elbisesini giyen erkeklere ve erkek elbisesi giyen kad─▒nlara l├ónet etti.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óvud, Lib├ós, 28)

Ayr─▒ca elbiselerimizi giyerken ├žok uzun giyinerek ve bunu da bir kibirlenme ┼čeklinde d├╝┼č├╝nerek yerde s├╝r├╝mek ve bu ┼čekilde y├╝r├╝mek de do─čru de─čildir. Ras├╗l-i Ekrem Efendimiz bu konuda bizleri ┼č├Âyle uyarmaktad─▒r:

ÔÇťAll├óh, b├╝y├╝kl├╝k taslayarak elbisesinin eteklerini yerde s├╝r├╝yen kimsenin k─▒y├ómet g├╝n├╝nde y├╝z├╝ne bakmaz.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Lib├ós, 1, 5)

Yaz g├╝nlerinin yakla┼čmas─▒ sebebiyle biraz da tesett├╝r ├╝zerinde durmak istiyorum.

Tesett├╝r demek, edep ve mahrem yerlerinin ├Ârt├╝lmesi demektir. D├«nimiz kad─▒na da erke─če de ├Ârt├╝nmeyi farz k─▒lm─▒┼čt─▒r.

Erke─čin avret ve edep yerleri, g├Âbe─činden dizkapa─č─▒n─▒n alt─▒na kadar olan k─▒sm─▒d─▒r. Gerek ├Ânden gerekse arkadan bu iki uzvun aras─▒n─▒ ├Ârtmesi erkekler i├žin farzd─▒r. A├žmas─▒ ise haramd─▒r, g├╝naht─▒r.

Kad─▒n─▒n ├Ârt├╝nmesine gelince, kad─▒n─▒n yabanc─▒ erkeklere kar┼č─▒ bedeninin her taraf─▒ mahremdir, avrettir. Ba┼č─▒, sa├žlar─▒, kulaklar─▒, kollar─▒ ve bedeni avrettir, mahremdir. Kad─▒n─▒n bu uzuvlar─▒n─▒ a├žmas─▒, bakt─▒rmas─▒ ve bak─▒lmas─▒ haramd─▒r, g├╝naht─▒r.

─░┼čte y├╝ce d├«nimiz ─░sl├óm, kad─▒na bu minvalde tesett├╝r├╝ farz k─▒lm─▒┼čt─▒r. Kad─▒na ├Âl├ž├╝l├╝ hareket etmesini, ├Ârt├╝nme us├╗l├╝ne ri├óyet etmesini emretmi┼čtir. Yukar─▒da ifade etti─čimiz gibi, zaman─▒n moda ve rekl├ómlar─▒na uyarak istedi─či kadar a├ž─▒lmas─▒na asla m├╝saade etmemi┼čtir.

Bu konuda yine bir had├«s-i ┼čer├«finde Efendimiz bizleri ┼č├Âyle uyar─▒yor:

Hazret-i ├éi┼če -rad─▒yall├óhu anh├ó- anlat─▒yor:

ÔÇťEsm├ó bint-i Eb├« Bekr -rad─▒yall├óhu anh├ó- ├╝zerinde ince bir elbise oldu─ču h├ólde Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin huz├╗runa girmi┼čti. Ras├╗l-i Ekrem Efendimiz, ondan y├╝z├╝n├╝ ters istikamete ├ževirdi ve;

ÔÇťEy Esm├ó! B├╝l├╗─ča erdikten sonra kad─▒nlar─▒n, -y├╝z├╝ne ve eline i┼čaret ederek- ┼ču ve ┼čundan ba┼čka bir yerinin g├Âr├╝lmesi do─čru olmaz.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Lib├ós, 31)

Netice itibar─▒yla ┼čunu s├Âyleyebiliriz ki; All├óhÔÇÖ─▒n emretti─či gibi ve d├«nin ana prensiplerine uygun olarak giyinecek, k─▒yafetlerimizi ona g├Âre alaca─č─▒z. Renginden kuma┼č─▒na kadar hel├ól olan, ├Ârf├╝m├╝ze, geleneklerimize, anÔÇśanelerimize daha do─črusu bize ve bizim ├Âz varl─▒─č─▒m─▒za uygun ve KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒n emretti─či gibi olan─▒n─▒ giymeliyiz. Bizden olmayanlar─▒n oyununa gelmemeliyiz. A├ž─▒l─▒p sa├ž─▒larak benli─čimizi kaybetmemeliyiz. O h├ólde -kad─▒n olal─▒m erkek olal─▒m- vakar ve haysiyetimize uygun olanlar─▒ giyelim.

Bilhassa yavrular─▒m─▒za; ┬źK├╝├ž├╝kt├╝r.┬╗ diyerek uygunsuz k─▒yafetler giydirmeyelim ├ç├╝nk├╝ k├╝├ž├╝k diyerek giydirilen uygunsuz k─▒yafetlere ├žocuklar zamanla al─▒┼č─▒yor, daha sonra giymesi gereken uygun k─▒yafetleri giydirmekte zorlan─▒yoruz. Bu noktadan hareketle; k├╝├ž├╝k yavrular─▒m─▒z─▒ yabanc─▒lar─▒n de─čil, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n giyim tarz─▒na al─▒┼čt─▒ral─▒m.

Asl─▒nda m├╝ÔÇÖmin kad─▒n ve erkekler olarak bizler; Nur S├╗resiÔÇÖnin 30. ve 31. ├óyetlerini bir tablo h├ólinde yazd─▒r─▒p evimizin ba┼čk├Â┼česine asarak, her g├╝n okuyup ona g├Âre amel etmeliyiz. Y├╝ce Rabbimiz o ├óyetlerinde bizlere ┼č├Âyle t├ólimat buyuruyor:

ÔÇťEy Ras├╗l├╝ÔÇÖm! M├╝ÔÇÖmin erkeklere, g├Âzlerini (harama) dikmemelerini, ─▒rzlar─▒n─▒ korumalar─▒n─▒ s├Âyle. ├ç├╝nk├╝ bu, kendileri i├žin daha temiz bir davran─▒┼čt─▒r. ┼×├╝phesiz Allah, onlar─▒n yapmakta olduklar─▒ndan haberdard─▒r. M├╝ÔÇÖmin kad─▒nlara da s├Âyle, g├Âzlerini (harama bakmaktan) korusunlar, namus ve iffetlerini esirgesinler. G├Âr├╝nen k─▒s─▒mlar─▒ m├╝stesn├ó olmak ├╝zere, ziynetlerini te┼čhir etmesinler. Ba┼č├Ârt├╝lerini, yakalar─▒n─▒n ├╝zerine kadar sals─▒nlar…ÔÇŁ

Cen├ób-─▒ Hak bizlere, KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ ve ├óyetlerini hakk─▒yla anlamay─▒ nasip eylesin ve bizleri onunla amel etmeye muvaffak eylesin.

├ém├«n…