N─░CEYE B─░R BU K├ľT├ť ─░┼×LER?

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

h_c_demircan_yuzakidergisi_subat2016

D├╝nya hepimizi tedirgin eden ve giderek artan ┼čiddet olaylar─▒ ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya.

G├╝n├╝m├╝z insan─▒; art─▒k kendisini g├╝ndelik i┼člere adam─▒┼č, kendi ├Âz yap─▒s─▒ndan kopmu┼č, ili┼čkilerine, d├╝nyaya ve hayata kar┼č─▒ yabanc─▒la┼čm─▒┼č durumda.

Yani; ┬źBen kimim?┬╗, ┬źHayat─▒m─▒n gayesi nedir?┬╗ gibi temel sorulara bile cevap veremiyor.

Ak─▒l, ahl├ók ve m├óneviyat─▒n─▒ kaybetmi┼č olan bu insan; varl─▒k olu┼čumunun alt mertebelerinde kalm─▒┼č, bir aymazl─▒k, bir ceh├ólet i├žerisinde sald─▒r─▒yor.

Nedir bu aymazlık, bu cehâlet?

Bilinmez mi?

Cahil insan, k├Ât├╝ huylar─▒n ve arzular─▒n h├ókimiyeti alt─▒ndad─▒r.

Cahil insan, ba┼čkalar─▒na zulmeder,

Yalan, talan, gasp; cahil insanların en bâriz vasıflarıdır.

Cahil insanlar a├žg├Âzl├╝d├╝r, doymak bilmez. Egoisttir. Hep almak ister, vermeyi sevmez. Sadece kendisinin do─čru oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝r, di─čerlerinin g├Âr├╝┼člerine h├╝rmet etmez.

Hazret-i Mevlânâ sorar bu insanlara:

ÔÇťNiceye bir bu k├Ât├╝l├╝k, niceye bir bu su├ž i┼čleyi┼čler?

Niceye bir bu alay edi┼č, niceye bir bu sa├žma sapan s├Âzler?

Niceye bir bu k├Ât├╝ i┼čler, niceye bir bu asl─▒ olmayan s├Âzler?

Niceye bir bu d├╝zen, niceye bir bu hile?

Niceye bir bu t├Âre, niceye bir bu ├ódetler?ÔÇŁ1

┬źNereye kadar?┬╗

Ne zaman fark─▒na varacaks─▒n?┬╗ der bu ifadeleriyle.

Ve devam eder:

ÔÇť├çok fena i┼čler yapt─▒n, ya bo┼č bulundu─čundan veya bilgisizli─činden yapt─▒─č─▒n bu i┼člerin k├Ât├╝ oldu─čunu bilmiyorsunÔÇŁ2

Ama art─▒k senin gibi insanlar ├žo─čald─▒.

Art─▒k toplum bir karga┼ča, bir anar┼či i├žerisinde.

Art─▒k herkes kendi ba┼č─▒na hareket ediyor, herkes kendi menfaatini d├╝┼č├╝n├╝yor ve ferd├« hareket ediyor. Her kafadan bir ses ├ž─▒k─▒yor. B├Âyle olunca da bir di─čerinin hakk─▒na ri├óyet etmek yerine, onu imha etmeye ├žal─▒┼č─▒yor.

Art─▒k insanlar birbirlerini anlamaya ├žal─▒┼čmak yerine, zorla dayat─▒yor.

Ahl├ók├« de─čerleri ├ž├Âkm├╝┼č, birbirine d├╝┼čm├╝┼č, ba┼čkalar─▒n─▒ d├╝┼čman g├Âren, onlar─▒n z├ófiyetleri ├╝zerine iktidar kurmaya ├žal─▒┼čan, b├Âyle bir toplumda; bar─▒┼č ve huzur olmas─▒ m├╝mk├╝n m├╝d├╝r?

Bu gidi┼če bir; ┬źDur!┬╗ demek gerekmez mi?

├ľz├╝nde; ad├ólet, hak, hukuk, e┼čitlik, payla┼č─▒m, sayg─▒, c├Âmertlik, eme─če sayg─▒ olan, yap─▒lan─▒ takdir etme gibi temel ahl├ók├« ilkeler etraf─▒nda ┼čekillenen, erdemli bir toplumu kim istemez?

O h├ólde bu ideale ula┼čmak i├žin ├žok sa─člam prensipler ve kurallar yolu olan tasavvufun, ahl├ók ve irfan yolunun k─▒lavuzlu─čuna ihtiyac─▒m─▒z var.

M├╝sl├╝man toplumlarda; ceh├óletin besledi─či ┼čiddete sebep olan, sosyal ve ahl├ók├« hastal─▒klar─▒n ├ž├Âz├╝me kavu┼čturulmas─▒nda, tasavvuf yolu, art─▒k daha fazla rol ├╝stlenmeli.

├ç├╝nk├╝ derleyen, toparlayan, bar─▒┼čt─▒ran, birle┼čtiren y├Ân├╝yle ─░sl├óm tasavvufu; do─čudan bat─▒ya, kuzeyden g├╝neye bar─▒┼č ve huzurun, sayg─▒ ve m├╝samahan─▒n zeminini g├╝├žlendirir, b├Âylece toplum hayat─▒na hayat├« katk─▒larda bulunur.

G├╝n├╝m├╝zde, ├žo─ču ─░sl├óm ├╝lkesinde, h├ól-i haz─▒rda; art─▒k y├╝r├╝medi─či g├Âr├╝len bu d├╝zenin, bu k├Ât├╝ i┼člerin, bu su├ž i┼čleyi┼člerin d├╝zelmesinde ba┼čvurulacak yol, ecd├ód─▒m─▒z─▒ alt─▒ y├╝z y─▒la yak─▒n ayakta tutan, y├╝zlerce y─▒ll─▒k ahl├ók, irfan ve ir┼čad yolu olan, ─░sl├óm tasavvufundan ba┼čka bir yol de─čildir.

Sa─čl─▒cakla kal─▒n.

___________________________

1 Mevl├ón├ó, 1965, Mec├ólis-i SebÔÇśa, ├çev. ve Haz. Abd├╝lbaki G├ľLPINARLI, s. 52.
2 Mevl├ón├ó, 1990, F├«h-i M├óf├«h, ├çev. M. ├ť. ANBARCIO─×LU, ─░stanbul, s. 103.