├ľL├ťM├ť D├ť┼×├ťN ve ONU UNUTMADAN YA┼×A

YAZAR : Nurten Selma ├çEV─░KO─×LU nurtencevikoglu@hotmail.com

n_s_cevikoglu_yuzakidergisi_ocak2016

Do─črusu ├Âl├╝m├╝ d├╝┼č├╝nmemek, ger├žeklerden ka├žmakt─▒r. Er ya da ge├ž herkes ├Âl├╝m ger├že─čiyle y├╝z y├╝ze gelece─čine g├Âre, ├Âl├╝m├╝ d├╝┼č├╝nmek ak─▒ll─▒ olanlar─▒n harc─▒d─▒r. Nas─▒l ebediyete oranla ├╝├ž g├╝nl├╝k olan ┼ču d├╝nyada do─čru d├╝r├╝st ya┼čamak i├žin gerekli haz─▒rl─▒klar yap─▒l─▒yorsa, elbette ├óhiret i├žin yani ├Âl├╝m i├žin de haz─▒rl─▒k yapmak ┼čartt─▒r.

Evet; keyifleri ka├ž─▒ran, lezzetleri yitiren, ┼čehvetleri bitiren, insanlar─▒ ay─▒ran ├Âl├╝m├╝ d├╝┼č├╝nmek gerekiyor. ├ľl├╝m ka├ž─▒n─▒lmaz son, insan─▒n d├╝nya imtihan─▒n en son par├žas─▒. Ama ayn─▒ zamanda ├Âl├╝m, yeni bir v├órolu┼č ve dirili┼č ├ža─čr─▒s─▒d─▒r.

├ľl├╝m├╝ her ak─▒l sahibi d├╝┼č├╝nmeli… ├ľl├╝m acaba sadece can─▒n tenden ayr─▒l─▒p bamba┼čka ├ólemlere gitmesi mi? Hayat─▒n biti┼či, bir yok olu┼č mu? Yoksa insan─▒n sahte hayattan kurtulu┼ču ve ger├žek hayatla t├╝m ├ž─▒plakl─▒─č─▒yla y├╝z y├╝ze kal─▒┼č─▒ m─▒?

├ľl├╝m d├╝nya hayat─▒n─▒n son kap─▒s─▒, r├╗hun as─▒l vatan─▒na d├Ânmesi, insan─▒n m├ób├╗duna iltic├ó edi┼či, hakik├« ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n zirvesi… HakkÔÇÖa y├Âneli┼č, s├╝k├╗na eri┼č, huzura gark olu┼č ├Âl├╝m… Tabi├« hak edene… ├ľl├╝m ile d├╝nya liman─▒ndan son kez ayr─▒lan insan─▒n, ├ócizli─činin t├╝m netli─čiyle ortaya konu┼ču… ┼×iirlere, ┼čark─▒lara konu olmu┼č ┼ču yalan d├╝nyan─▒n ger├žekten yalan olu┼čunun cidd├« m├ón├óda ikr├ór─▒d─▒r ├Âl├╝m. Ancak ├Âl├╝m bir yok olu┼č de─čildir, hele hi├žlik hi├ž de─čildir. ├ľl├╝m asl─▒nda yeni bir d├╝nyaya uyan─▒┼čt─▒r.

├ľl├╝m├╝ fikretmek, akletmek insan─▒ g├╝├žl├╝ k─▒lar, iradesini hesaba katt─▒r─▒r. Hayat─▒ daha derli toplu ya┼čat─▒r. ─░nsan ├Âl├╝m├╝ d├╝┼č├╝nerek; nefsinin isteklerine, ┼čeytan─▒n tuzaklar─▒na, d├╝nyan─▒n aldatmacalar─▒na kanarak yanl─▒┼člara meyletmez. Ya┼čanan hayat─▒n zevklerine, keyiflerine dalmadan insan─▒n davran─▒┼člar─▒n─▒ hak ├Âl├ž├╝ler ├žer├ževesinde bi├žimler. Ki┼či m├╝ÔÇÖminse s├ólih amellerini ├žo─čaltma gayretinde olur. B├Âylece; ┬źeli bo┼č gidilmez mutlak gidilecek kap─▒ya┬╗ diyerek ┬ź├óhiret sand─▒─č─▒┬╗n─▒ t─▒ka basa doldurma gayretinde olur.

Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n takdiri ve kesin bir emri olan ├Âl├╝m hakikatini, b├╝t├╝n netli─čiyle kavramak gerekiyor. Bu ├žizgide insan─▒n, hayat─▒n─▒n hesap verilir bir ┼čekilde ya┼čama ger├že─čini g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmas─▒ l├óz─▒md─▒r. Bu y├Ân├╝yle asl─▒nda ├Âl├╝m, insan─▒n f├ón├«lik basama─č─▒ndan ebed├«lik basama─č─▒na bir ge├ži┼č nimeti olarak de─čerlendirilebilir. Yine insanlar─▒n; ya┼čad─▒klar─▒ hayat s├╝re├žleri istikametinde, farkl─▒ h├ól ve boyut de─či┼čikli─čidir diye de vasfedebiliriz. ─░nsan─▒n vatan-─▒ asliyesine intikalidir de denebilir. D├╝nyada icr├ó edilenlerin de─čer buldu─ču m├╝stak├«m ruhlar─▒n vuslat koridoruna girdi─či bir firdevs a├ž─▒l─▒m─▒d─▒r ├Âl├╝m.

├ľl├╝m;

ÔÇťHer nefis ├Âl├╝m├╝ tadacakt─▒r.ÔÇŁ (el-Ankeb├╗t, 57) hakikatine y├╝r├╝mektir. M├╝sl├╝manlar─▒n ├Âl├╝me bak─▒┼č─▒ son derece duru ve berrakt─▒r. Bu cihetle ├Âl├╝m, ┬źd├╝nya hapish├ónesinden kurtulu┼č┬╗tur. S─▒k─▒nt─▒l─▒, problemli, me┼čakkatli bir hayattan; s─▒k─▒nt─▒s─▒z, problemsiz ve me┼čakkatsiz bir ├óleme ge├ži┼čtir. Bu kadar g├╝zelliklerini sayd─▒─č─▒m─▒z ├Âl├╝mden yine de korkulur de─čil mi? Neden? ├ç├╝nk├╝ hi├ž ├Âlmeyecek gibi ┼ču ├╝├ž kuru┼č etmez d├╝nyaya ├Âyle bir ba─čl─▒ ya┼č─▒yoruz ki ondan kopam─▒yoruz? H├ólbuki bu d├╝nyada aynen bir yolcu gibi ya┼čamal─▒y─▒z kuts├« ger├že─čini g├Âz ard─▒ ediyoruz.

D├╝nyam─▒z─▒ cennete ├ževirdi─čimizden cenneti ├Âzleyemiyor, hayal edemiyoruz. Hi├ž ├Âlmeyecek gibi bu d├╝nyaya ├žal─▒┼č─▒rken; yar─▒n ├Âlecek gibi b├ók├« ├ólem i├žin ├žal─▒┼čm─▒yor, tezatlar i├žinde ya┼č─▒yoruz. O y├╝zden ├Âl├╝m akl─▒m─▒za gelince uykular─▒m─▒z ka├ž─▒yor. ├ľl├╝m etraf─▒m─▒zda s─▒k├ža gezinirken, nedense kendimize kondurmuyoruz. Hatt├ó ya┼čad─▒─č─▒m─▒z co─črafyada; her g├╝n onlarca, y├╝zlerce m├╝sl├╝man karde┼člerimizin ├Âl├╝m haberleri bile bizi sarsmaya yetmiyor. ├ľl├╝m├╝n bir g├╝n bizim de kap─▒m─▒z─▒ ├žalaca─č─▒n─▒ art─▒k d├╝┼č├╝nmeli de─čil miyiz?

Ey karde┼č! ├ľl├╝m├╝ d├╝┼č├╝n ve onu d├╝┼č├╝nerek hayat─▒n─▒ ya┼ča.

├ľl├╝m hayat ├╝zerinden daha anlaml─▒ yorumlanabilir. ├ça─čda┼č d├╝┼č├╝ncenin en b├╝y├╝k handikaplar─▒ndan birisidir ├Âl├╝m. ├ľl├╝m herkesin mutlak sonudur, ancak ki┼čilerin kendileri i├žin kabullenmesi ve yak─▒┼čt─▒rmas─▒ zor bir kavramd─▒r. Ba┼čkalar─▒n─▒n ├Âl├╝mleri konu┼čulur, ├╝z├╝l├╝n├╝r, ac─▒lar payla┼č─▒l─▒r; fakat ki┼činin kendisi i├žin olabilecek ├Âl├╝m hakikatinin yan─▒na yakla┼č─▒lmaz. Hakikaten ├Âl├╝m so─čuk bir kavram, ona yakla┼čmak ve konu┼čmak ancak inan├ž boyutuyla kolayla┼čabilir.

Modern d├╝┼č├╝ncenin ├Âl├╝m├╝ en s─▒k─▒nt─▒l─▒ bir mesele olarak g├Ârmesi; hayat ile ├Âl├╝m aras─▒nda ba─č kurmaktan ├žok, z─▒tl─▒k ├╝zerinden de─čerlendirmesinden kaynaklan─▒yor. Modern hayatta; ya┼čad─▒─č─▒n s├╝rece d├╝nyan─▒n nimetlerinden her ┼čekilde faydalanmal─▒, hevesler tatmin edilmeli, m├╝mk├╝n olan en iyi ┼čeylerden istifade etmeli fikri h├ókimdir. ├ç├╝nk├╝ insan en sonunda ├Âl├╝m ile yok olacakt─▒r. ├ľl├╝m yokluk demek oldu─čuna g├Âre; madem ya┼č─▒yorsun, o h├ólde hayat─▒ ├Âl├╝m fikri ile zorla┼čt─▒rma. B├Âyleleri d├╝nyan─▒n hakk─▒n─▒ vermek ad─▒na, ├Âl├╝m d├╝┼čmanl─▒─č─▒ ├╝zerinden kendilerine geni┼č bir varl─▒k alan─▒ a├žmaya ├žal─▒┼č─▒rlar. Hayat ile ├Âl├╝m aras─▒ndaki bu farkl─▒l─▒k; zaman i├žinde a┼č─▒r─▒ u├žlara kayarak, hayat ile varl─▒k ve ├Âl├╝m ile yokluk aras─▒nda anlam birlikteli─či sa─članmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒r. H├ólbuki ├Âl├╝m ile yokluk kavramlar─▒n─▒n beraber tel├óffuzu anlams─▒z bir kofluktur. Ki┼čiyi r├╗h├« boyutlu hi├žli─če s├╝r├╝kler. ─░nsan her t├╝rl├╝ g├╝zelli─čiyle, faydal─▒ art─▒lar─▒yla, faz├«letli davran─▒┼člar─▒yla hem hayat─▒ anlaml─▒ h├óle getirebilir hem de ├Âl├╝m├╝ r├╗hunda ├Âld├╝rebilir. ├ľl├╝m├╝n yok olu┼č iddias─▒; insan─▒n d├╝┼č├╝nce d├╝nyas─▒na bir ┼čey kazand─▒rmaz, aksine hayat─▒ hi├že sayd─▒r─▒r.

Bir de meseleye ┼ču a├ž─▒dan bakal─▒m:

├ľlenler, ├Âlmekle yok olmazlar. ┬ź├ľlenle ├Âl├╝nmez!┬╗ s├Âz├╝ de yanl─▒┼č anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. ├ľlenler arkalar─▒nda ac─▒-├╝z├╝nt├╝-g├Âzya┼č─▒ b─▒rak─▒rlar ama hat─▒rlan─▒rlar, y├ód edilirler; baz─▒lar─▒ b─▒rakt─▒klar─▒ ├Âl├╝ms├╝z eserleriyle aram─▒zda h├ól├ó ya┼čamaya devam ederler. Yani ki┼čiler ├Âlseler dah├« d├╝nyada bize kendilerini unutturmazlar. O h├ólde ├Âl├╝mle insan; d├╝nyas─▒n─▒ de─či┼čtirir, asla yok olmaz. Ki┼či ├Âlse bile d├╝nyada b─▒rakt─▒klar─▒yla; varl─▒─č─▒n─▒ d├╝nyada devam ettirirken, nas─▒l topra─ča girince yok olur? Bu sebeple ├Âl├╝m, yokluk d├╝┼č├╝ncesiyle ba─čda┼čmaz. Ayr─▒ca insan akl─▒n─▒n hakikat s─▒n─▒rlar─▒, yokluk d├╝┼č├╝ncesini idrak etmekten ├ócizdir. Her insan varl─▒k hayat─▒n─▒ ve ├Âl├╝m ger├že─čini asl─▒na uygun bir ┼čekilde kafas─▒na ve g├Ânl├╝ne indirmeli ve sindirmelidir.

Kad├«m d├╝┼č├╝ncede ├Âl├╝m; insan─▒n varolu┼č h├óllerinden birisi olarak g├Âr├╝l├╝rd├╝ ki bu bak─▒┼č, hayat ile ├Âl├╝m├╝ birle┼čtiren bir g├Âr├╝┼čt├╝r. ─░nsanlar ├Âl├╝m hakikatiyle i├ž i├že ya┼čarlar, hatt├ó kabristanlar dah├« eskiden ┼čehirlerin tam tam─▒na i├žinde idi. ┼×imdiki gibi kabristanlar ┼čehrin d─▒┼č─▒nda de─čildi. Bunun sebebi, insanlar gelip ge├žerken ├Âl├╝m ger├že─činden uzakla┼čmas─▒nlar istenirdi. Bug├╝n insanlar her ne kadar ├Âl├╝m ger├že─činden uzak dursalar da, bir g├╝n kendilerinin de ├Âlece─čini biliyorlar. Madem bu sondan ka├ž─▒┼č yok; o zaman ├ža─čda┼č insan, ├Âl├╝m bilgisi ile mutlak bir ili┼čki kurmal─▒ ve bu bilgiyi akl─▒n─▒n de─čil g├Ânl├╝n├╝n ├Ânemli bir yerine koymal─▒d─▒r kanaatini ta┼č─▒yoruz. Ama bug├╝n├╝n insan─▒; bilmek ile inanmak aras─▒nda birbirini besleyen ve destekleyen d├╝┼č├╝nce ufkundan ├žok, bu ba─člant─▒y─▒ yok edecek tezlerle kendini bo┼ča yoruyor. Ne yaz─▒k ki bu keskinlik, insan─▒ bug├╝n yokluk ve hi├žlik u├žurumuna yuvarl─▒yor

Sanki bilgiyi ├Â─črenmek, onu yok etmek i├žin kullan─▒l─▒yor. ├ça─čda┼č hayat, ├Âl├╝m├╝ bildi─čini zannediyor ve ├Âl├╝m ger├že─či ile ├Âl├╝m bilgisini kendinden hep uzak tutuyor. Bunun neticesinde inan├žs─▒zl─▒k d├╝┼č├╝ncesi geli┼čiyor. Oysaki inanmak, hayat s├╝reklili─činin en olumlu ve pozitif yan─▒n─▒ te┼čkil eder. ─░nan├žs─▒zl─▒k; her t├╝rl├╝ yanl─▒┼č─▒, k├Ât├╝l├╝─č├╝, hukuksuzlu─ču hatt├ó cinneti de beraberinde getirir.

─░nan├žs─▒zl─▒k; insan─▒n r├╗h├« melekelerini k├Âreltiyor, duygudan ├žok ya┼čanan hayat ├Ânceleniyor ve hayat istenen d├╝zeyde gitmiyorsa, ki┼či kendini hel├ók ediyor. Sab─▒r, tahamm├╝l, dayanma, r├óz─▒ olma, tevekk├╝l, kanaat erdemleri; inan├žla birlikte ki┼čiyi hayat─▒n s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ a┼čacak faz├«letli erdemliler olarak ├Âl├╝m├╝ unutmadan ya┼čamam─▒z─▒ sa─člar ve insan─▒ hayata ba─člar.

Her g├╝zel davran─▒┼č; hesab─▒ verilebilir her g├╝n ├Âl├╝m├╝ kolayla┼čt─▒ran pek ├Ânemli de─čerlerdir. ├ľl├╝mle g├╝n gelip kar┼č─▒la┼čmadan ├Ânce, ├Âl├╝m├╝ hayat ve bilgi g├╝ndemimize bir an ├Ânce almal─▒y─▒z kanaatindeyiz. B├Âyle devam edilirse, ba┼čkalar─▒n─▒n ├╝zerinden ├Âl├╝m├╝ konu┼čmaya devam etmekle kalaca─č─▒z. H├ólbuki insan her an ├Âl├╝mle kar┼č─▒la┼čabilir. O h├ólde bug├╝n, ├Âl├╝m├╝ ├Âl├╝ms├╝zle┼čtirecek faz├«letli erdemleri hayata koyma zaman─▒d─▒r.

Y├╝ce Rab Te├ól├ó; hayat─▒ en do─čru bir ┼čekilde de─čerlendirip, ├Âl├╝m hakikatine g├Âre, ├Âmr├╝m├╝ze bi├žim verebilmemizi nasip etsin.