MODERN KU┼×ATMA ve ├ť├ç DAYANA─×I

YAZAR : Sami B├ťY├ťKKAYNAK skaynak48@hotmail.com

sami_buyukkaynak_yuzakidergisi_ocak2016

─░sl├óm d├╝nyas─▒, y├╝z seneyi a┼čk─▒n bir zamand─▒r modern ku┼čatman─▒n alt─▒nda. Bu ku┼čatmadan ┼ču an i├žin kurtulmak m├╝mk├╝n m├╝? Elbette m├╝mk├╝n. Ama ├Âncelikle m├╝sl├╝manlar─▒n ┼čunu anlamas─▒ gerek: Bu modern ku┼čatman─▒n ana gayesi, g├óvurlar─▒n kendi fikirleri ├Âl├ž├╝s├╝nde yeni bir d├╝nya in┼ča ederek d├╝nyay─▒ ─░sl├ómÔÇÖdan uzakla┼čt─▒rmakt─▒r. ─░sl├óm d├╝nyas─▒, bunu iyi anlamal─▒ ve ─░sl├óm referansl─▒ hayat├« projeleri ortaya koymal─▒d─▒r.

Modern ku┼čatma ne zaman ba┼člad─▒? Modern ku┼čatma, m├╝sl├╝manlar─▒n kendi de─čerlerini donukla┼čt─▒r─▒p ileriye ta┼č─▒yamamalar─▒yla ba┼člam─▒┼čt─▒r. Tabi├« ki bunu f─▒rsat bilen g├óvur d├╝nyas─▒; m├╝sl├╝man d├╝nyan─▒n medeniyet olarak in┼ča etti─či de─čerleri kullanmak s├╗retiyle, sadece insanlar─▒n d├╝nyas─▒n─▒ mamur etmeye dayanan, onlar─▒n hev├ó ve heveslerine ├žal─▒┼čan projeler ├╝retmi┼čtir. Bu projelerin ise dayand─▒─č─▒ ├╝├ž ana kaide vard─▒r.

Birincisi: Sek├╝lerle┼čme,

─░kincisi: Ferd├«le┼čme,

├ť├ž├╝nc├╝s├╝: Mill├« devletler olu┼čturma.

Sek├╝lerle┼čme di─čer ad─▒yla d├╝nyev├«le┼čme, her ┼čeyin d├╝nya eksenli d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝ bir idrakin ve fiiliyat─▒n olu┼čturulmas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. Bunun i├žin d├╝nyada rahat etme, d├╝nyay─▒ mamur etme, d├╝nya hayat─▒n─▒ problemsiz bir ┼čekilde tamamlama eksenli bir hayat tarz─▒ olu┼čturma ├╝zerine ├žal─▒┼čmalar yap─▒l─▒r, ├╝retimler yap─▒l─▒r, ┬źthink-tank┬╗ler d├╝zenlenir. Zira sadece d├╝nyan─▒n ├Ân pl├óna al─▒nd─▒─č─▒ sek├╝lerle┼čmenin ana gayesi ┬ź├óhiret┬╗ ger├že─čini insanlar─▒n d├╝┼č├╝ncesinden ve g├╝ndeminden ├ž─▒karmakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ ├óhiret ger├že─či bu projenin kar┼č─▒s─▒nda b├╝y├╝k bir engeldir. ├éhirete ├«m├ón eden ve bunun gerektirdi─či ┼čekilde hayat─▒ anlamland─▒ran insanlardan modern insan ├╝retilemez. Zira onlar─▒n hayat─▒; All├óhÔÇÖ─▒n istedi─či ib├ódete, muamel├óta ba─čl─▒d─▒r. Bu ba─čl─▒l─▒k onlar─▒n All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ sorumlulu─čundan kaynaklan─▒r ve bu sorumlulu─ča ri├óyetin sonu, cennettir. Sek├╝lerle┼čmenin d├╝nya hayat─▒ndan ba┼čka bir hayat─▒ kabul etmemesi, t─▒pk─▒ m├╝┼čriklerin kar┼č─▒ duru┼čuna benzemektedir. Onlar da yeg├óne hayat─▒n d├╝nya hayat─▒ oldu─čunu ifade etmi┼člerdir:

ÔÇťDediler ki: ┬źD├╝nya hayat─▒m─▒zdan ba┼čka hayat yoktur. ├ľl├╝r├╝z ve ya┼čar─▒z. Bizi ancak zaman yok eder.┬╗ Bu hususta onlar─▒n bir bilgisi yoktur. Onlar sadece zanda bulunuyorlar.ÔÇŁ (el-C├ósiye, 24)

M├╝┼črikler niye bu tepkiyi vermi┼člerdi veya sek├╝lerle┼čme niye bu tepkiyi vermektedir? ├ç├╝nk├╝ ├óhiret hayat─▒n─▒n varl─▒─č─▒ kabul edildi─činde; insan─▒n m├ónev├« sorumlulu─ču artacak, insan yap─▒p ettiklerinin bir hesab─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝ncesiyle ┬źkul┬╗ sorumlulu─čuyla hareket edecektir. Hesap olmad─▒─č─▒ndan hareketle davranacak olursa; d├╝nyan─▒n alt─▒n─▒ ├╝st├╝ne getirme, serbest davranma gibi bir tav─▒r i├žerisinde olacak, bunun neticesinde d├╝nyadan haz alabilmek i├žin her t├╝rl├╝ menf├« h├óli kendisi i├žin normal g├Ârebilecektir. T├óbiri c├óizse, kendisini ├Âyle avutacakt─▒r.

Ayn─▒ zamanda sek├╝lerle┼čme; d├«ni, d├╝nyal─▒k i┼člere m├╝d├óhil k─▒lmamay─▒, All├óhÔÇÖ─▒ d├╝nya i┼člerine kar─▒┼čt─▒rmamay─▒ kabul etmektedir. Buna g├Âre t─▒pk─▒ m├╝┼čriklerin anlay─▒┼č─▒ gibi h├ó┼č├ó; ÔÇťAllah; g├Âkleri, yerleri yaratm─▒┼čt─▒r. Sonra kenara ├žekilmi┼č, olanlar─▒ izlemektedir. ─░nsanlar─▒n hayat─▒n─▒ d├╝zenleyecek, onlara do─čruyu-e─čriyi g├Âsterecek m├╝dahalelerde bulunmamaktad─▒r.ÔÇŁ B├Âyle bir Allah inanc─▒; insan─▒n d├╝nyada istedi─či gibi s├Âz hakk─▒na sahip bulundu─ču, -insan─▒n kendi d├╝┼č├╝nce d├╝nyas─▒nda kurgulad─▒─č─▒- All├óhÔÇÖa ra─čmen d├╝nya projelerini hayata ge├žirme g├╝c├╝n├╝n kendisinde oldu─ču ├╝zerine kuruludur. Bu pasif tanr─▒ inanc─▒ kabul edilince, -All├óhÔÇÖa ra─čmen- All├óhÔÇÖa kar┼č─▒ yap─▒lacak her t├╝rl├╝ i┼čin ├Ân├╝n├╝n a├ž─▒laca─č─▒ zannedilir. Oysaki bu d├╝┼č├╝ncenin bir g├╝n a┼č─▒lmaz duvar─▒n ├Ân├╝nde ifl├ós edece─či ger├žektir. Zira tarih boyunca All├óhÔÇÖa ra─čmen giri┼čilen her t├╝rl├╝ i┼čin sonu hel├ók olmu┼čtur. All├óhÔÇÖ─▒n m├╝hlet verdi─či, ama ihmal etmedi─či bir ger├žektir.

Modern ku┼čatman─▒n ikinci unsuru ferd├«le┼čmedir. Ferd├«le┼čme; insan─▒n kendi ba┼č─▒na buyruk, her istedi─čini, istedi─či zaman yapmas─▒ ├╝zerine kuruludur. T├óbiri c├óizse ferd├«le┼čme, insan─▒n tek ba┼č─▒na kendisini takdis etmesi, kuds├« g├Ârmesi demektir. Ferd├«le┼čme; insan─▒n cemaatle┼čme, toplumu g├Âzetme, topluma sahip ├ž─▒kma, di─čerg├óm olma, hasb├« olma gibi d├«nin asl├« unsurlar─▒na kar┼č─▒ ├╝retilmi┼č, olu┼čturulmu┼č bir sald─▒r─▒ giri┼čimidir. Bu sald─▒r─▒ neticesinde; insan, kendisi i├žin her ┼čeyi yapan ama kendisi d─▒┼č─▒ndakileri umursamayan bir h├óle getirilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Bu hedef istikametinde d├«n├«, m├ónev├« de─čerlerin tesir alan─▒ azalt─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒r.

Mill├« devlet de modernizmin en ├Ânemli unsurudur. Y─▒llarca d├╝nyaya h├╝kmetmi┼č ─░sl├óm medeniyeti; b├Âl├╝n├╝p par├žaland─▒─č─▒, birbirine d├╝┼čman h├óle getirildi─či zaman, modernizmin ├Ânemli bir projesi ger├žekle┼čmi┼č oldu. ├ç├╝nk├╝ b├Âl├╝nen, par├žalanan ─░sl├óm d├╝nyas─▒ i├žerisinde yeni bir medeniyetin in┼čas─▒ zor olacakt─▒r. Modernizmin istedi─či istikamette imal edilen ├╝r├╝nlerin, hayat tarzlar─▒n─▒n pazarlanmas─▒ kolayla┼čacakt─▒r. Bug├╝n ─░sl├óm d├╝nyas─▒ denilen topraklar─▒n durumuna bak─▒ld─▒─č─▒ zaman; ├╝retilen mill├« devletlerin geldi─či durum, bu d├╝nya ├žap─▒ndaki projenin nas─▒l i┼čledi─čini g├Âzler ├Ân├╝ne sermektedir. M├╝sl├╝manlar ne yaz─▒k ki bu projenin ta┼č─▒y─▒c─▒s─▒, uygulay─▒c─▒s─▒ olmu┼člard─▒r.

D├╝nyev├«le┼čme, ferd├«le┼čme ve mill├« devlet unsurlar─▒yla t├╝m d├╝nyay─▒ oldu─ču gibi m├╝sl├╝manlar─▒ da ku┼čatan bu modern projeden kurtulmak elbette m├╝mk├╝nd├╝r. Bu da, m├╝sl├╝manlar─▒n kendi de─čerlerine sahip ├ž─▒kmalar─▒ ve bu projenin kar┼č─▒s─▒nda tamamen ─░sl├óm├« projeler ├╝retmelerine ba─čl─▒d─▒r. ┬źNe yapal─▒m, art─▒k bu d├╝nyay─▒ saran cendereden kurtulmak m├╝mk├╝n de─čil!┬╗ gibi bir ├╝mitsiz tav─▒r, m├╝sl├╝mana yak─▒┼čmaz. Zira bu, modernizme teslim olman─▒n bir ifadesidir. ─░sl├óm medeniyeti, nas─▒l kurulmu┼č ve nas─▒l as─▒rlarca d├╝nyaya insan├« de─čerler nakletmi┼čse; ayn─▒ de─čerleri tevz├« edecek, ├╝mmetin s─▒z─▒s─▒n─▒ ├žeken nesillere, ├ólimlere ihtiya├ž vard─▒r. ─░sl├óm d├╝nyas─▒, bir an ├Ânce bu projenin alternatifi olacak ─░sl├óm├« projeler geli┼čtirmenin yollar─▒n─▒ aramal─▒d─▒r. G├╝ne┼čin yeniden do─čudan do─čaca─č─▒ ve All├óhÔÇÖ─▒n n├╗runu mutlaka tamamlayaca─č─▒n─▒ bilen m├╝sl├╝manlar─▒n; bunun kendi elleriyle, ├žabalar─▒yla olmas─▒ i├žin m├╝cadele etmekten ba┼čka ├žareleri yoktur. Zira bu, ├«m├ón├« bir meseledir.