TATLICININ VED├éSI…

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

halis_c_demircan-yuzakidergisi-ekim2015

AnadoluÔÇÖnun hemen hemen her ┼čehrinde ya┼čam─▒┼č m├ónev├« ┼čahsiyetler olmu┼čtur.

Bu dinamiklerin de─čeri; ehli taraf─▒ndan bilinmekte birlikte, asl─▒nda varl─▒klar─▒ndan, herkes haberdard─▒r. Dedeme g├Âre, mahallemizde ┼×am tatl─▒s─▒ satan sokak sat─▒c─▒s─▒ da b├Âyle bir z├ót idi.

Tatl─▒c─▒; yetmi┼čli ya┼člarda, olduk├ža uzun boylu, ├žok zay─▒f, sa├žlar─▒ her zaman usturayla kaz─▒nm─▒┼č, siyah├« bir ki┼čiydi. SuriyeÔÇÖden g├Â├ž etmi┼č Arap k├Âkenli biri oldu─čuna dair riv├óyetler vard─▒. Bildi─čimiz kadar─▒yla kimi kimsesi yoktu, nerede oturdu─čunu da kimse bilmezdi.

├ťzerinde her zaman; kollar─▒ k─▒vr─▒lm─▒┼č ├╝t├╝s├╝z beyaz bir g├Âmlek, onun ├╝zerinde cepken ┼čeklinde siyah bir yelek, alt─▒nda yine ├╝t├╝s├╝z siyah bir kuma┼č pantolon olur, ayaklar─▒nda ise ├žoraps─▒z giydi─či siyah terlikler olurdu.

Simit ┼čeklindeki yuvarlak minderi ba┼č─▒n─▒n ├╝zerine koyar, f─▒r─▒na girip ├ž─▒kmaktan iyice kararm─▒┼č tatl─▒ tepsisini onun ├╝zerine yerle┼čtirirdi.

Koluna; sat─▒┼č yapmak ├╝zere durdu─čunda, tatl─▒ tepsisini ├╝zerine koydu─ču katlanan tahta tezg├óh─▒n─▒ tak─▒p, kendisinden beklenmeyen o g├╝r sesiyle mahalleye ├Âyle bir giri┼č yapard─▒ ki;

ÔÇť┼×am tatl─▒ciyyyy! ┼×am i┼či ┼čeker i┼či, ┼×am tatl─▒ciyyyy!ÔÇŁ

Sesini duyar duymaz babamdan iki bu├žuk liray─▒ kapar, mutfaktan annemin verdi─či kalayl─▒ bak─▒r tasla yan─▒na se─čirtirdim.

Her zamanki gibi itinayla ─▒spatulas─▒n─▒ kullanarak tatl─▒lar─▒ sa─č─▒ndan-solundan ay─▒r─▒r, alt─▒ndan kavrad─▒─č─▒ gibi tas─▒n i├žerisine teker teker yerle┼čtirirdi. Son olarak da yine ─▒spatulas─▒yla tepsinin dibindeki koyu ┼čerbeti (ki o buna bal derdi) al─▒r, onu da tas─▒n i├žerisindeki dilimlerin ├╝zerine g├╝zelce gezdirirdi. Tas─▒n ├╝zerine bir par├ža ya─čl─▒ k├ó─č─▒t ├Ârt├╝p, benden ald─▒─č─▒ paray─▒ pantolonunun beline ba─člad─▒─č─▒ k├╝├ž├╝k siyah ├Ânl├╝─č├╝n├╝n cebine yerle┼čtirirken g├╝r sesiyle yine ba─č─▒r─▒rd─▒:

ÔÇťBall─▒ bunlar, ┼×am bal─▒ bunlar, ┼×am tatl─▒ciyyyy!ÔÇŁ

Tatl─▒c─▒ day─▒n─▒n o zamanlar bize tuhaf gelen ve k├╝├ž├╝c├╝k akl─▒m─▒zla anlam veremedi─čimiz baz─▒ davran─▒┼člar─▒ vard─▒. Mesel├ó mahallemize u─črad─▒─č─▒ g├╝ne denk gelir de semtimizdeki camiden kald─▒r─▒lan bir cenaze varsa; tan─▒s─▒n, tan─▒mas─▒n, namaz ├ž─▒k─▒┼č─▒ gelenlere ├╝cretsiz tatl─▒ da─č─▒t─▒rd─▒. Tatl─▒ dilimlerini ├╝├že b├Âler, lokum b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne getirip k├╝├ž├╝k ya─čl─▒ k├ó─č─▒tlarla verir, hel├óllik isterdi. Soranlara da; ┬źGelenlerin mevt├ó ├╝zerinde hakk─▒ kalmas─▒n.┬╗ derdi.

Dedeme g├Âre ise bu davran─▒┼č tuhaf de─čil tam da ├órif bir insana yak─▒┼čan bir davran─▒┼čt─▒. Ayr─▒ca yine dedeme g├Âre; bu olay, sadece tatl─▒c─▒n─▒n g├Âr├╝nen y├╝z├╝yd├╝ ve kim bilir ondan daha ├Â─črenece─čimiz neler vard─▒.

Mahalleye haftada iki kere gelir, hi├ž olmazsa haftan─▒n bir g├╝n├╝ mutlaka u─črard─▒.

Gelmedi─či g├╝nlerden bir g├╝n, evde konusu ge├žince dedem;

ÔÇťÔÇô├ça─č─▒rm─▒┼člard─▒r, evl├ód─▒m, vazifelidir!ÔÇŁ diye kar┼č─▒l─▒k vermi┼čti.

ÔÇťÔÇôKim ├ža─č─▒rm─▒┼čt─▒r dede?ÔÇŁ dedi─čimde ise, bana g├╝l├╝mseyerek, ┼čunlar─▒ anlatt─▒:

ÔÇťÔÇôGe├ženlerde caminin yan─▒ndaki ├žayhanede ez├ón-─▒ Muhammed├«ÔÇÖyi beklerken G├╝ney Do─čuÔÇÖda askerli─čini yapm─▒┼č bir gen├ž geldi. Senin tatl─▒c─▒ da tatl─▒ tepsisini ├žayc─▒ya teslim etmi┼č abdest al─▒yordu. Asker a─čan─▒n anlatt─▒─č─▒na g├Âre bir g├╝n n├Âbetteyken can─▒ ├žok tatl─▒ ├žekmi┼č. N├Âbet bitiminde kumandanlar─▒ onlar─▒ bir araya toplam─▒┼č ve bir amcan─▒n karakola u─črad─▒─č─▒n─▒ onlara bir tepsi tatl─▒ getirdi─čini s├Âylemi┼č. Hem d├╝┼č├╝n├╝ld├╝kleri i├žin hem de canlar─▒ ├žekti─či i├žin ├žok ho┼člar─▒na gitmi┼č, gencin anlatt─▒─č─▒na g├Âre yedikleri, bizim tatl─▒c─▒n─▒n tatl─▒s─▒na ├žok benziyormu┼č.ÔÇŁ

ÔÇťÔÇô─░┼čte b├Âyle evl├ód─▒m.ÔÇŁ dedi.

Bir seferinde tatl─▒c─▒ o hafta hi├ž gelmedi, hemen dedeme ko┼čup sordum, dedem ├╝zg├╝n;

ÔÇťÔÇôBekleyelim evl├ód─▒m!ÔÇŁ dedi.

Sonraki hafta yine gelmedi, dedem;

ÔÇťÔÇôGitti herh├ólde evl├ód─▒m.ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôNas─▒l yani dede?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôVazifesi bitti gitti!ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôGelmeyecek mi peki bir daha?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôGelmeyecek evl├ód─▒m.ÔÇŁ dedi. ┼×a┼čk─▒nd─▒m.

O hafta, bir sabah namaz─▒ vakti, dedem heyecanla beni uyand─▒rd─▒. Biraz ┼ča┼čk─▒n, biraz korkulu, dedemin y├╝z├╝ne bakt─▒m. Dedem bir taraftan tatl─▒ tatl─▒ g├╝l├╝ms├╝yor bir taraftan da parma─č─▒yla; ┬źSus ve dinle!┬╗ diyordu.

Kulak verince sabah ezan─▒n─▒n ├ó┼čin├ó oldu─čumuz g├╝r sesli biri taraf─▒ndan ve Arap a─čz─▒yla okundu─čunu fark ettim.

Ezan─▒ birlikte dinledik ve dedeme d├Ân├╝p;

ÔÇťÔÇôNeler oluyor dede?ÔÇŁ dedim. Dedem;

ÔÇťÔÇôTatl─▒c─▒, o─člum, tatl─▒c─▒ bize ved├ó ediyor.ÔÇŁ diye kar┼č─▒l─▒k verdi. Yine bir ┼čey anlamam─▒┼čt─▒m.

Dedem:

ÔÇťBak evl├ód─▒m Mevl├ón├ó Hazretleri Rabbine nas─▒l seslenmi┼č?

┬ź├ľlmek ┼čeker gibi tatl─▒ bir ┼čey, c├ón─▒ sen ald─▒ktan sonra, seninle olunca da; tatl─▒, candan da tatl─▒d─▒r, ├Âl├╝m.┬╗ÔÇŁ*

Dedeci─čim ben ├╝z├╝lmeyeyim diye, do─črudan s├Âylemese de anlad─▒m ki tatl─▒c─▒ vefat etmi┼čti.

Ne mutlu hayat─▒n─▒ b├Âyle s├ólih amellerle s├╝sleyip Rabbinin r─▒z├ós─▒na erenlere.

Allah bizlere de indinde b├Âyle se├žkin ve hay─▒rl─▒ z├ótlar gibi olmay─▒ nasip etsin.

Âmîn.

_______________________

* Ali┼čan ├ľzatill├ó, Hak ├é┼č─▒─č─▒ Mevl├ón├ó Cel├óleddin, 180-181.