Ehl-i ├Äm├ón─▒n Ba┼čta Gelen Hasleti: YARDIMLA┼×MAK

YAZAR : ─░rfan ├ľZT├ťRK

irfan_ozturk-yuzakidergisi-ekim2015

─░nsan sosyal bir varl─▒kt─▒r. Hemcinsine ihtiya├ž duyar. Konu kom┼čuya, karde┼če, arkada┼ča ve dosta muhta├ž ya┼čar. ┬źYaln─▒zl─▒k All├óhÔÇÖa mahsustur.┬╗ denir. Bu sebeple; tarih boyunca insanlar bir arada ya┼čam─▒┼člar, ihtiya├ž h├ólinde birbirlerinin yard─▒m─▒na ko┼čmu┼člard─▒r.

Yard─▒mla┼čma sayesinde zenginle fakir aras─▒ndaki u├žurum kalkt─▒─č─▒ gibi; aralar─▒nda sevgi, ├╝lfet ve muhabbet de olu┼čur. Tok olanlar a├žlar─▒n h├ólinden anlar ve kendilerini onlar─▒n yerine koyarak daha fazla yard─▒m etme duygusu geli┼čtirirler.

Sevgili Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz; hicretten sonra Mekkeli muh├ócirlerle Medineli ens├ór─▒ karde┼č yapm─▒┼č ve onlar─▒ kucakla┼čt─▒rarak, yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čman─▒n en g├╝zel ├Ârne─čini vermi┼čtir. Zira yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čma, birlik ve beraberli─čin anahtar─▒d─▒r. Cen├ób-─▒ Hak da;

ÔÇťHepiniz birden All├óhÔÇÖ─▒n ipine s─▒ms─▒k─▒ sar─▒l─▒n, par├žalanmay─▒n.ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103) buyurmaktad─▒r.

Peygamber -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇťKom┼čusu a├žken kendisi tok yatan bizden de─čildir.ÔÇŁ (H├ókim, II, 15; Heysem├«, VIII, 167)

ÔÇťM├╝sl├╝man m├╝sl├╝man─▒n karde┼čidir. Ona zulmetmez ve onu d├╝┼čmana teslim etmez…ÔÇŁ (Buh├ór├«, Mez├ólim, 3) hadisleriyle m├╝sl├╝manlarla yard─▒mla┼čman─▒n en g├╝zel ┼čifrelerini vermi┼čtir.

Muhta├ž birisine yard─▒m etmek ve ihtiyac─▒n─▒ gidermek, a├ž birisini doyurmak, ├ž─▒plak birisini giydirmek, d├╝┼čen birisini kald─▒rmak, a─člayan birisini g├╝ld├╝rmek, insan─▒ mutlu etmeye yeten ne kadar g├╝zel davran─▒┼člard─▒r.

Hazret-i Hatice -rad─▒yall├óhu anh├ó- V├ólidemiz, ├žok fed├ók├ór bir ─░sl├óm kad─▒n─▒ idi. Hayat─▒nda yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čman─▒n en g├╝zel n├╝m├╗nesini g├Âstermi┼čti. O, Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- EfendimizÔÇÖin han─▒m─▒ idi. E┼či, Hir├ó Ma─čaras─▒ÔÇÖnda g├╝nlerce m├ón├ó ├óleminde Rabbi ile ya┼čarken; o Eb├╗ Kubeys TepesiÔÇÖnde merakl─▒ g├Âzlerle efendisinin yollar─▒n─▒ g├Âzl├╝yordu. OÔÇÖna erzak haz─▒rlayarak, Nur Da─č─▒ÔÇÖn─▒n eteklerindeki ┬ź─░c├óbe Mescidi┬╗nin oldu─ču yere getiriyor ve Hir├ó Ma─čaras─▒ÔÇÖndan inen efendisine teslim edip MekkeÔÇÖye d├Ân├╝yordu. O, ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ilk g├╝nlerindeki ├žileli devri, nice me┼čakkatlere katlanarak h├╝z├╝n i├žinde ya┼čad─▒. ├ľmr├╝ hicrete eri┼čemedi ve MedineÔÇÖdeki ┬źG├╝l Devri┬╗ni g├Âremedi.

Hazret-i Neb├«ÔÇÖye ─░sl├ómÔÇÖa davet g├Ârevi verildi─činde; han─▒m─▒ Hazret-i Hatice V├ólidemizÔÇÖe sormu┼čtu:

ÔÇťÔÇôY├ó Hatice bana kim inan─▒r?ÔÇŁ

O m├╝b├órek Anam─▒z zerre kadar teredd├╝t g├Âstermeden;

ÔÇťÔÇôBen y├ó Ras├╗l├óllah! Ben Sana inan─▒r─▒m!ÔÇŁ demi┼č ve ─░sl├óm defterinin ilk sahifesine kayd─▒n─▒ yapt─▒rm─▒┼čt─▒. MekkeÔÇÖnin e┼čraf─▒ndan ve en zenginlerindendi.

Mekkeli m├╝┼čriklerin m├╝sl├╝manlara uygulad─▒─č─▒ ├╝├ž y─▒ll─▒k ambargo esnas─▒nda, t├╝m varl─▒─č─▒n─▒ m├╝sl├╝manlara da─č─▒tm─▒┼čt─▒. ├ľmr├╝n├╝n son g├╝nlerini Ben├« H├ó┼čim MahallesiÔÇÖnin s─▒rtlar─▒nda kurulan bir ├žad─▒rda, yoksulluk i├žinde ge├žirdi. Allah Ras├╗l├╝; onun o h├ólini g├Âr├╝nce, ─░sl├óm u─čruna onun yapt─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nm├╝┼č ve g├Âzya┼člar─▒n─▒ ondan saklam─▒┼čt─▒…

Milletimiz de ─░sl├óm k├╝lt├╝r├╝nden ald─▒─č─▒ g├╝├žle her zaman, ├Âzellikle de fel├óket zamanlar─▒nda; yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čman─▒n en g├╝zel ├Ârneklerini sergilemektedir. Depremlerde, g├Â├ž├╝klerde, ├ófetlerde b├╝t├╝n milletimiz yekv├╝cut ma─čdurun yan─▒nda yer almaktad─▒r.

Yard─▒mla┼čma ve dayan─▒┼čma ile zorluklar kolay h├óle gelir. Yard─▒m alan da yard─▒m eden de mutlu olur. Ac─▒lar payla┼č─▒ld─▒k├ža azal─▒rm─▒┼č. Sevin├žler de payla┼č─▒ld─▒k├ža ├žo─čal─▒rm─▒┼č.

Biz dayan─▒┼čma i├žinde olmasayd─▒k, birlik ve beraberlik i├žinde bulunmasayd─▒k; S├Â─č├╝tÔÇÖten ViyanaÔÇÖya ula┼čabilir miydik? MalazgirtÔÇÖi, ├çanakkaleÔÇÖyi, Mill├« M├╝cadeleÔÇÖyi kazanabilir miydik?

Bat─▒l─▒ seyyahlardan Aubry de La Motraye, seyahatn├ómesinde ecdad─▒m─▒z─▒n dayan─▒┼čmas─▒na dair ┼ču bilgileri verir:

ÔÇťHayrat ve hasenat yaln─▒z KurÔÇÖ├ón ve T├╝rk imamlar─▒ taraf─▒ndan iyice telkin ve te┼čvik edilmi┼č olmakla kalmay─▒p, halk taraf─▒ndan da sad├ókat ve el birli─či ile tatbik edilir. Alacakl─▒n─▒n tecil (erteleme) kabul etmemesinden dolay─▒, bor├žlunun biri hapse at─▒lm─▒┼čsa hemen zenginler gidip borcunu ├Âder ve onu hapisten kurtar─▒rlar. Bir ba┼čkas─▒n─▒n evi mi yand─▒; hay─▒rsever ahali derh├ól evin yap─▒m─▒na ve mefru┼č├ót─▒na yard─▒m eder. Hastal─▒─ča tutulanlar; ister akraba, ister yabanc─▒ olsun terk edilmezler… B├╝t├╝n T├╝rkiyeÔÇÖde hemen hi├žbir dilenciye tesad├╝f edilmez.ÔÇŁ

Bug├╝n de;

├ťlkemizdeki madd├« ve m├ónev├« g├╝zelliklerin temelinde yatan yeg├óne iksir, dayan─▒┼čmad─▒r. ─░l ve il├želerimizde bulunan ┬źSosyal Yard─▒mla┼čma ve Dayan─▒┼čma Vak─▒flar─▒┬╗ ├žok ├Ânemli g├Ârevler ├«f├ó etmekte; fakir-fukar├ó, garip-gureb├ón─▒n imd├ód─▒na yeti┼čmektedirler. Sivil toplum kurulu┼člar─▒m─▒z aras─▒nda yard─▒m ama├žl─▒ pek ├žok k├╝lt├╝rel dayan─▒┼čma dernek ve vak─▒flar─▒ vard─▒r. Buralarda mesai mefhumu g├Âzetmeden, s─▒rf Allah r─▒z├ós─▒ i├žin gece-g├╝nd├╝z ├žal─▒┼čan karde┼člerimizin ├╝st├╝n gayretleri, her t├╝rl├╝ takdirin fevkindedir. Allah hepsinden r├óz─▒ olsun ve hizmet dertlilerinin dertlerini art─▒rs─▒n. ├ém├«n…

Karde┼čler olarak birbirimize yard─▒m etmemiz, yekdi─čerimizin derdiyle ile dertlenmemiz ve problemiyle ilgilenmemiz inanc─▒m─▒z─▒n gere─čidir. Zaten HaitiÔÇÖden SomaliÔÇÖye, BosnaÔÇÖdan GazzeÔÇÖye kadar d├╝nyan─▒n neresinde ├ófet veya sava┼č olsa, biz millet ve devlet olarak oralar─▒n yard─▒m─▒na ko┼čuyoruz.

D├╝n Afganl─▒lara, Irakl─▒lara, bug├╝n Suriyelilere kucak a├žt─▒k. Bu yard─▒mla┼čma bize atalar─▒m─▒zdan m├«rast─▒r. Darda kalan─▒n yard─▒m─▒na s─▒rf Allah r─▒z├ós─▒ i├žin ko┼čmak… Bu ├Âyle herkese ve her millete nasip olacak bir ├Âzellik de─čildir.

Herkesin kendini d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ bir toplumda bu g├╝zel duygular geli┼čmez. ┼×u k─▒ssay─▒ okuyal─▒m da halk─▒n ne kadar di─čerg├óm oldu─čunu, ne kadar fed├ók├ór oldu─čunu anlayal─▒m:

Fatih Sultan Mehmed Han, zaman zaman tebd├«l-i k─▒yafet eder ve halk─▒n aras─▒na kar─▒┼č─▒rd─▒. Bir g├╝n yine k─▒l─▒k de─či┼čtirerek, rastlad─▒─č─▒ ilk d├╝kk├óna girdi ve bir okka tuz, bir okka ┼čeker ve bir okka da sabun istedi. D├╝kk├ón sahibi bir okka tuzu tart─▒p FatihÔÇÖe verdi ve dedi ki:

ÔÇťL├╝tfen di─čer istediklerinizi de kar┼č─▒daki kom┼čumdan al─▒n. Zira kom┼čum hen├╝z sabah siftah─▒n─▒ yapmad─▒.ÔÇŁ

Memnun bir ed├ó ile d├╝kk├óndan ├ž─▒kan Fatih, i┼čaret olunan d├╝kk├óna girdi ve iki kalem mal─▒ ondan istedi. O bakkal da bir okka ┼čekeri tart─▒p FatihÔÇÖe verdi ve dedi ki:

ÔÇťDi─čer istedi─činizi de yandaki kom┼čumdan al─▒n. ├ç├╝nk├╝ o daha siftah yapmad─▒.ÔÇŁ

Yan taraftaki d├╝kk├óna giren FatihÔÇÖe o sat─▒c─▒ da ayn─▒ ┼čekilde davran─▒nca, FatihÔÇÖin g├Âzleri dolmu┼čtu. Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖa ┼č├╝krederek;

ÔÇťBen b├Âyle bir halkla de─čil ─░stanbulÔÇÖu, d├╝nyay─▒ fethederim!ÔÇŁ demekten kendini alamad─▒.

Ey karde┼č!

Ne g├╝zel de─čil mi? Ke┼čke ayn─▒ duygular─▒ ve bu g├╝zel esnaf ahl├ók─▒n─▒ bug├╝n de ya┼čatabilsek. T├╝m g├Ân├╝lleri fethedip insanlara huzurun gelmesi i├žin bu dayan─▒┼čmay─▒ g├Âsterebilsek… Rabbim c├╝mlemize nasip eylesin.

Osmanl─▒ÔÇÖda ┬źzimem defterleri┬╗ vard─▒. Bor├žlular─▒n ve bor├žlar─▒n yaz─▒ld─▒─č─▒ defterler. Madd├« durumu yerinde olanlar, Ramazan ay─▒nda esnafa u─črayarak; ┬źZimem defterin var m─▒?┬╗ diye sorarlar, esnaf bu defteri ├ž─▒kar─▒nca da rastgele birka├ž sayfa a├žt─▒r─▒rlar ve bor├žlu insanlar─▒n bor├žlar─▒n─▒ ├Âderlerdi. ┬źAllah kabul etsin!┬╗ diyerek d├╝kk├óndan ayr─▒l─▒rlard─▒. Bor├žlu ┼čah─▒s, bu yard─▒m─▒ yapan─▒n kim oldu─čunu bilmezdi.

ÔÇťKim bir karde┼činin ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒larsa, Allah da onun ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lar. Kim bir karde┼činin s─▒k─▒nt─▒s─▒n─▒ giderirse, Allah da onun k─▒y├ómet s─▒k─▒nt─▒lar─▒ndan birini giderir.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Mez├ólim, 3; M├╝slim, Birr, 58)

Ne kadar zarif bir davran─▒┼č de─čil mi? Allah c├╝mlemize kaybetti─čimiz bu g├╝zel de─čerlere yeniden kavu┼čmay─▒ nasip eylesin. ├ém├«n y├ó RabbeÔÇÖl-├ólem├«n…

ÔÇťNeyi kaybetti─čini bilmeyen, neyi arad─▒─č─▒n─▒ bilemez!..ÔÇŁ (G├╝lz├ór-─▒ ─░rfan)

(Mustafa TURAN, De─čerler E─čitimi, s. 116-120ÔÇÖden istifade edilmi┼čtir.)