Hayat Yolculu─čunda UNUTAMADI─×IM KARELER -8-

YAZAR : Mehmet MENCET

mehmet_mencet-yuzakidergisi-eylul2015

ANTALYA

Temmuz 1988ÔÇÖde hi├ž beklemedi─čim bir anda tayinim AntalyaÔÇÖya ├ž─▒kt─▒. AntalyaÔÇÖn─▒n giri┼činde ┼ču c├╝mlelerle kar┼č─▒la┼čt─▒k:

┬ź┼×├╝phesiz Antalya d├╝nyan─▒n en g├╝zel yerlerinden birisidir!┬╗

Temmuz ve A─čustos aylar─▒, AntalyaÔÇÖn─▒n en ├žekilmez s─▒ca─č─▒n─▒n oldu─ču zaman. O y─▒llarda ev s─▒k─▒nt─▒s─▒ ├žok. N├╝fus fazla olmad─▒─č─▒ndan kiral─▒k ev ├žok az. Birisi asker arkada┼č─▒m di─čeri sevdi─čim bir dostum orada oturduklar─▒ i├žin bize ev arad─▒lar. Tesad├╝f bu ya ikisi de ayn─▒ evi tutmu┼člar.

KozanÔÇÖdan geldik ama ev k├╝├ž├╝k. Bat─▒ cepheli oldu─čundan b├╝t├╝n g├╝n g├╝ne┼č i├žinde. ┼×imdiki gibi klima da yok. ├ťstelik kavgac─▒ bir mahalle, gece yar─▒s─▒ g├╝r├╝lt├╝-pat─▒rt─▒ eksik olmuyor. ┬źBu evde oturulmaz!┬╗ diyerek yerle┼čmeden yeni ev aray─▒┼č─▒na girdik. Hi├žbir yeri bilmiyoruz, arabam─▒z yok; nereden inilir-binilir, nerede kiral─▒k ev var bilemiyoruz. G├╝nd├╝z zaten mesai, beni bekleyen birikmi┼č bir s├╝r├╝ i┼č var. ├çocuklar─▒n okul kay─▒tlar─▒n─▒n ba┼člad─▒─č─▒ bir d├Ânem, hangi semtten tutarsak oraya en yak─▒n okula verece─čiz; her y├Ânden s─▒k─▒nt─▒l─▒. ─░ki ay ev arad─▒k tam evi bulup gidiyorsunuz, ev sahibi ba┼čka yerde. Yandaki kom┼čuya rica ediyorsunuz;

ÔÇť┼×├Âyle bir bakabilir miyim?ÔÇŁ diye. Hi├ž kimse yard─▒mc─▒ olmuyor. O kadar bunald─▒k ki…

Nihayet k├╝├ž├╝k ve arka cephe de olsa bir ev bulduk. Ev sahibi h├ókimmi┼č ba┼čka yerde.

ÔÇť─░yi!ÔÇŁ dedik. ┬źBizi en iyi o anlar┬╗ d├╝┼č├╝ncesiyle evi badana ettirdik. Tam nakil olaca─č─▒m─▒z s─▒rada bir haber geldi;

ÔÇťBen h├ókime ev vermem!ÔÇŁ diye. ┼×ok olduk, meslekta┼č─▒z ama tan─▒┼čm─▒yoruz. Kim bilir? Ev onun… Tekrar arad─▒k. Bir ba┼čkas─▒ da;

ÔÇťBenim kiraya ihtiyac─▒m yok ama adliyede bir adam─▒m bulunsun!ÔÇŁ demi┼č. Yani evinde parayla oturup, birilerinin adam─▒ olacaks─▒n─▒z! Bizim moral iyice bozuldu. Hava ├žok s─▒cak, bir d├╝zene koyamad─▒k…

Nihayet ┼čimdi noter olan arkada┼č─▒m -Allah r├óz─▒ olsun- arabas─▒yla bah├že i├žindeki evine g├Ât├╝rd├╝ bizi. Birka├ž g├╝n sonra da bir ev buldu. Ev gayet g├╝zeldi. Ev sahibinin IspartaÔÇÖda dershanesi varm─▒┼č, o y├╝zden oturamam─▒┼č, d├Ârt y─▒ld─▒r bo┼č duruyormu┼č. Kiralad─▒k, tam e┼čyalar─▒ ta┼č─▒yaca─č─▒z; ev sahibi han─▒m bir s├╝r├╝ talimat veriyor:

ÔÇťEvinize temizlik├ži almay─▒n! Soba kurmay─▒n! ├çocuklar duvar k├ó─č─▒d─▒n─▒ ├žizmesin, y─▒rtmas─▒n! Gelen misafir topuklu ayakkab─▒yla girmesin!.. …ÔÇŁ

Allah kimseyi kimsenin kap─▒s─▒na g├Ândermesin! Paran─▒zla bir s├╝r├╝ i┼čitmek istemedi─činiz l├óflar. ┬źNas─▒l olsa burada de─čil┬╗ dedik tuttuk. Sekiz ay oturduk.

Allah devlete zeval vermesin! Lojman sat─▒n al─▒nd─▒ seve seve gittik. En az─▒ndan kimseye minnetiniz yok, kendinizin gibi, g├Ân├╝l rahatl─▒─č─▒yla oturuyorsunuz. Etraf─▒n─▒zda da meslekta┼člar─▒n─▒z… ┼×imdi gen├žler bilmiyorlar. Tabi├« bu s─▒k─▒nt─▒lar─▒ ├žekmediler; yok kat be─čenmezler, cephe be─čenmezler…

Ev satın alsak ancak bu kadar sevinirdik. On yıl oturduk elhamdülillâh.

─░nsan gurbette olgunla┼č─▒r. S─▒k─▒nt─▒lar, yokluklar, gariplik… Zamanla her ┼čeye al─▒┼č─▒l─▒yor ama o ilk g├╝nler ├žok zor.

Bir arkada┼č─▒m Antalya d─▒┼č─▒na hi├ž ├ž─▒kmam─▒┼č. Hep akrabalar─▒ bu civarda;

┬źKe┼čke ├žocuklar─▒m─▒z d─▒┼čar─▒larda olsalar da bizler de memleket g├Ârsek…┬╗ diyordu. O─člu ├╝niversiteyi kazan─▒nca onun yan─▒na gittiler. Tabi├« buradan birka├ž arkada┼č adresi al─▒p gitti. O kadar ilgilenmi┼čler ki ├žok memnun olmu┼č. Geldikten sonra;

ÔÇťGurbet ne kadar zormu┼č! Fazla kalmasam bile anlad─▒m. Bundan sonra buraya kim gelirse benim haberim olsun ilgileneyim, ├Ânceleri pek akl─▒ma gelmezdi.ÔÇŁ dedi.

─░lk g├╝nler ├žok ├Ânemli. O zamanlar fazla y├╝ksek bina yoktu. ─░l ├ľzel ─░dare binas─▒ g├Âkdelen gibiydi, adliye de bu binan─▒n bir b├Âl├╝m├╝nde yetersiz de olsa hizmet vermekteydi.

VAKIF HASSÂSİYETİ

Antalyal─▒lar -m├╝bal├ó─čas─▒z- y├╝zlerce gayrimenkulle u─čra┼čan insanlar. 226 parsel Duraliler semtini, ├çamk├Ây 229 NoÔÇÖlu ta┼č─▒nmazlar─▒ dillerinden d├╝┼č├╝rmezler. ┼×ehir i├žinde Muratpa┼ča Vakf─▒ÔÇÖna ait olan binlerce d├Ân├╝m zeytinli─či i├žine alan araziyi vakfa verdik. Bu arazilerin evveliy├ót─▒n─▒n 1938 y─▒llar─▒na dayanmakta oldu─čunu tespit ettik. Bu vak─▒f zeytinli─či AntalyaÔÇÖn─▒n giri┼činde ├ódeta ┼čehrin akci─čeri mes├óbesinde; ├žarp─▒k yap─▒lanman─▒n, y├╝ksek ve s─▒k binalar─▒n nefes al─▒namaz h├óle gelen yerlerinden ├ódeta kurtulan bir oksijen deposu. Zeytin ve zeytinya─č─▒ ├ž─▒kar─▒lan bir vak─▒f arazisi. Hatt├ó bu y├╝zden s├Âylentiler duyduk:

ÔÇťBu h├ókim her yeri vakfa veriyor. Acaba vak─▒flarda m─▒ okumu┼č?..ÔÇŁ diye.

├çamk├Ây, Varsak, Alt─▒nova gibi merkez├« yerle┼čim yerlerini i├žine alan 1925 tarihinde tesis edilen tapular─▒n d├óv├ós─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒k.

Maalesef vak─▒f arazilerine gereken hassasiyet g├Âsterilmiyor.

KIZ EVL├éT AYRIMCILI─×I

Eskiden Antalya sahilleri hi├žbir i┼če yaramad─▒─č─▒ndan oralar─▒ k─▒zlara verirler, erkeklere ise tar─▒m arazilerini ve portakal bah├želerini miras olarak b─▒rak─▒rlard─▒.

Bir g├╝n k├Ây├╝n birinde ya┼čl─▒ bir adam─▒n intihar etti─čini duyduk. K├Âylerde intihar olay─▒ pek olmaz; herkes birbirini tan─▒r, utan─▒r, ├žekinir. Dikkatimi ├žekti nedir bu i┼čin asl─▒ diye merak edip, savc─▒l─▒ktan ├Â─črendim. Bu adam b├╝t├╝n mal─▒n─▒ o─čullar─▒na ba─č─▒┼člam─▒┼č, gelinler de bakmay─▒nca k─▒zlar─▒n─▒n yan─▒na gitmi┼č. Bu sefer de damatlar;

┬źMademki mal─▒n─▒ o─članlara verdi, onlar baks─▒nlar!┬╗ diye han─▒mlar─▒na rahat vermemi┼čler. Adamca─č─▒z k├Ây odas─▒na yerle┼čmi┼č. Orada da gelen giden ileri geri konu┼čunca dayanamam─▒┼č kendini Devlet Su ─░┼člerinin sulama kanal─▒na atm─▒┼č, bo─čulmu┼č.

Evlâtları mahkemeye geldiklerinde;

ÔÇťMadem ki baban─▒za bakmad─▒n─▒z, o h├ólde hakk─▒n─▒z neyse onu al─▒rs─▒n─▒z!ÔÇŁ dedim.

D├éV├éLILARIN ─░KRAMI…

D├Â┼čemealt─▒ k├Âylerinden birine ke┼čfe gittik. Tarla sahibi han─▒m;

ÔÇťBen kalp hastas─▒y─▒m; tarla uzak, ben ├ž─▒kamam.ÔÇŁ dedi. Fen memuru bilirki┼či. Yeri tespit ettik, ke┼čfi yazd─▒k. Hazine avukat─▒;

ÔÇťÔÇôTarla sahibi han─▒m─▒n bir iste─či var;

┬źBen t├╝m ke┼čfe gelenlere ikram edilmek ├╝zere pi┼či yapt─▒m e─čer yemezlerse kendimi araban─▒n ├Ân├╝ne atar─▒m!┬╗ demi┼č. Ne yapal─▒m?ÔÇŁ dedi.

Pi┼či dedi─či puf b├Âre─či. Ke┼čifte benim kimseden bir ┼čey yemedi─čimi bildikleri i├žin ├žekinerek s├Âylediler.

ÔÇťÔÇô┼×imdi m├╝sait de─čiliz. Cumadan sonra…ÔÇŁ dedim. Bu temiz han─▒m─▒ k─▒ramad─▒k, gittik. Temiz bir bah├že… ─░├žmek i├žin ayr─▒, kullanmak i├žin ayr─▒, tertemiz sular… G├╝ler y├╝zl├╝ bir teyze… ├çay─▒n─▒ i├žtik.

Aradan biraz zaman ge├žti, karar─▒ almak ├╝zere o teyze mahkemeye geldi;

ÔÇťÔÇôHem ├žay ikram edelim hem de hediye verelim bu misafirperver han─▒ma!ÔÇŁ diye k├ótiplere tembih ettim. O g├╝nk├╝ ├žay i├žin te┼čekk├╝r ettim;

ÔÇťÔÇôBunda abartacak bir ┼čey yok. Bir ├žay─▒m─▒ i├žtiniz.ÔÇŁ dedi.

Raporu okuyunca;

ÔÇťÔÇôBir itiraz─▒n var m─▒?ÔÇŁ diye sorduk;

ÔÇťÔÇôDevletin verdi─či karar neyse do─črudur. Ben hakk─▒ma r├óz─▒y─▒m.ÔÇŁ dedi.

E┼čini kaybedeli y─▒llar olmu┼č;

ÔÇťÔÇôEvlilik tarihini hat─▒rl─▒yor musun?ÔÇŁ diye sorduk belgeleri doldururken;

ÔÇťÔÇô─░nsan hi├ž evlilik tarihini unutur mu?..ÔÇŁ dedi.

K├Ây, ┼čehir fark etmiyor. N├ózik ruhlu insanlara her yerde rastlayabilirsiniz.

Normalde niye ke┼čiflerde hi├ž ikram kabul etmedi─čimizin de bir misalini anlatal─▒m:

Y─▒llar evvel yine s─▒cak bir g├╝nde ke┼čfe gitmi┼čtik; birisi elinde bakra├žla gelip ayran ikram ediyordu. Da─č─▒n ba┼č─▒ herkes susam─▒┼č, -zaten tan─▒m─▒yorlar- kimin getirdi─čine bakmaks─▒z─▒n herkes i├žti. AllahÔÇÖtan ben i├žmemi┼čtim. Ke┼čif bitti. Ayran ikram eden, kaybeden tarafm─▒┼č;

┬ź─░├žti─činiz ayran g├Âz├╝n├╝ze dizinize dursun!┬╗ demi┼č. Bir yudum suyu bile ne niyetle veriyorlar, bilemezsiniz.