Hayat Yolculu─čunda UNUTAMADI─×IM KARELER -5-

YAZAR : Mehmet MENCET

mehmet_mencet-yuzakidergisi-haziran2015

1988 y─▒l─▒ Temmuz ay─▒nda Adana KozanÔÇÖa tapulama h├ókimi olarak tayinim ├ž─▒kt─▒.

Kozan, da─č etraf─▒na kurulmu┼č tarih├« bir il├že. Eskiden her yerde lojman olmuyor, adliyeler yetersiz kal─▒yordu. N├╝fusun h─▒zla artmas─▒, ┼čehirlerin kalabal─▒kla┼čmas─▒ dolay─▒s─▒yla, d├óv├ó say─▒s─▒n─▒n artmas─▒; bina ve personel ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lam─▒yordu. Bir yere tayin oldu─čumuz zaman, ilk sordu─čumuz; ┬źLojman─▒ var m─▒?┬╗ sorusuydu. ├ç├╝nk├╝ bu g├╝nk├╝ kadar kiral─▒k evler yoktu. Hele k├╝├ž├╝k kasabalarda, herkes kendi ihtiyac─▒na g├Âre ev yapt─▒r─▒yor, fazlas─▒na gerek duymuyordu. Y├╝ksek kira vermeye r├óz─▒ olsan─▒z bile yine de ev bulam─▒yordunuz. Mesle─čimiz a├ž─▒s─▒ndan da bir ev sahibimiz olsun istemiyorduk. G├╝n├╝n birinde mutlaka i┼či d├╝┼čer, siz de tarafs─▒z olamazs─▒n─▒z. Tarafs─▒z olursan─▒z da bu sefer; ┬źEvimden ├ž─▒k─▒n!┬╗ vs. tats─▒zl─▒klar olabilirdi. Hamdolsun ┼čimdi adliye saraylar─▒ yap─▒ld─▒, lojmanlar bir hayli ├žo─čald─▒.

KozanÔÇÖdaki adliye binas─▒ da olduk├ža k├╝├ž├╝kt├╝. ─░htiyac─▒ kar┼č─▒lamad─▒─č─▒ndan kadastro mahkemesi ├žar┼č─▒ i├žinde, adliyeden uzakta hizmet vermekteydi. Kul├╝p ve lokanta i├ž i├žeydi, alt katta da noter vard─▒. Yemek kokular─▒ ortal─▒─ča yay─▒l─▒r, baz─▒ arkada┼člar yeme─če oraya gelir, bo┼č zamanlar─▒nda da oyun oynarlard─▒. Benden ├Ânce bir kadastro mahkemesi varm─▒┼č, benimle birlikte ikincisi kurulmu┼č oldu. Ama geldim ki odada do─čru d├╝r├╝st e┼čya yok. Lise m├╝d├╝r├╝ kendi odas─▒n─▒ yenilemi┼č savc─▒ bey de, onun ├ž─▒kard─▒─č─▒ 30 y─▒ll─▒k masa ile 5-6 sandalye temin edebilmi┼č. Onun d─▒┼č─▒nda hi├žbir e┼čyas─▒ olmayan 20-25 metrekare bo┼č bir odayla ba┼člad─▒k. ├ťstelik duru┼čmalar─▒m─▒z da orada yap─▒l─▒yordu. Evden, ne gerekliyse temin etmeye ├žal─▒┼čt─▒m.

S─▒ra i┼č b├Âl├╝m├╝ne geldi. H├ókimler Y├╝ksek Kurulundan gelen yetkiye g├Âre; sonu tek rakamla biten dosyalar─▒n benim, ├žift ile biten dosyalar─▒n da di─čer h├ókim a─čabey taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lmesi esas al─▒nm─▒┼č. Bu ┼čekilde payla┼čma yapt─▒k. Ancak h├ókim a─čabey; son rakam─▒ s─▒f─▒r olan -toplam adedi 200-300 olan- dosyalara da benim bakmam gerekti─čini iddia ediyordu. Ben, s─▒f─▒r─▒n tek rakam olmad─▒─č─▒n─▒ anlatmaya ├žal─▒┼čt─▒m, bir t├╝rl├╝ kabul etmiyordu.

ÔÇť─░stersen bir matematik hocas─▒na soral─▒m. Onu bilirki┼či yapal─▒m.ÔÇŁ dedim. O s─▒rada ba┼čsavc─▒ bizi ziyarete geldi. S─▒f─▒r─▒n ├žift rakam oldu─čunu, dosyalara onun bakmas─▒ gerekti─čini a├ž─▒klad─▒. B├Âylece i┼če ba┼člam─▒┼č olduk.

─░nsanlar dertlerine ├žare bulabilmek i├žin mahkemeye ba┼čvurup ├ž├Âz├╝m├╝n├╝ ar─▒yorlar; ama bir yandan personel yetersizli─či, k─▒rtasiye, araba, bilirki┼či, avukatlar, eski tapular vb. gibi bir├žok sebepten dolay─▒ i┼čler gecikebiliyor.

20 metrekare yerde duru┼čma yap─▒p, karar yazd─▒raca─č─▒m. ├ľb├╝r arkada┼č, m├╝b├ó┼čiri al─▒p ke┼čfe gitmi┼č. Bir han─▒m k├ótiple kald─▒m, avukatlar bekliyor. D─▒┼čar─▒daki vatanda┼č─▒ kim ├ža─č─▒racak? Kalk─▒p d─▒┼čar─▒ bakt─▒m, bir delikanl─▒ s─▒ras─▒n─▒ bekliyor;

ÔÇťÔÇôGel evl├ód─▒m bize yard─▒mc─▒ ol.ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôNas─▒l?ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇô─░simleri ben sana okuyay─▒m, sen de ┼čahitleri ├ža─č─▒r!ÔÇŁ dedim. B├Âylece duru┼čmalar─▒ aksatmadan tamamlayabildik.

MEZARDA OKUNAN KARAR

Bir g├╝n ya┼č─▒ hayli ilerlemi┼č bir vatanda┼č; 30-40 y─▒l s├╝ren d├óv├ós─▒ndan dolay─▒ gelip gitmekten b─▒km─▒┼č, araziler de k─▒ymetli. D├óv├ó bir an ├Ânce bitsin istiyor, ama olmam─▒┼č. Bana;

ÔÇťH├ókim Bey sen yeni geldin. Benim ┼ču d├óv├óm─▒ bitir de ├Âlmeden g├Âreyim. Art─▒k ya┼čland─▒m, g├Âz├╝m a├ž─▒k gidecek…ÔÇŁ diye rica etti. Osmanl─▒ tapular─▒ h├ól├ó ge├žerli, ama onu uygulayacak ki┼čiler konuya v├ók─▒f de─čiller. Osmanl─▒cay─▒ okuyup anlayacak h├ókimler yok. Bunlar─▒ bilirki┼či bulup terc├╝me ettirmek y─▒llar s├╝r├╝yor. Ben de devlet ad─▒na su├žluluk duydum; ┬źBir ay sonraki duru┼čmaya yeti┼čtireyim de ┼ču adamca─č─▒z─▒n mur├ód─▒ olsun.┬╗ diye gayret ettim. Nihayet duru┼čma g├╝n├╝ geldi d├óv├óy─▒ sonu├žland─▒rd─▒k. O kadar rica eden, o kadar arzulu olan amcay─▒ g├Âremedim. Niye gelmedi─čini merak ettim. Nihayet o─člu geldi. Babas─▒n─▒n maalesef vefat etti─čini, ama bir vasiyeti oldu─čunu s├Âyledi;

ÔÇť┬źE─čer ben ├Âld├╝kten sonra bu karar ├ž─▒karsa, getir mezar─▒m─▒n ba┼č─▒nda oku!┬╗ dedi. ┬źKarar─▒ bana verirseniz mezar─▒ ba┼č─▒nda okurum.┬╗ÔÇŁ dedi. Karar─▒ verdik, vasiyeti yerine getirdi.

ABD├ťLHAM─░D HANÔÇÖIN TAPUSU

Tarih ve h├ódiselerde ger├žekler zamanla ortaya ├ž─▒k─▒yor. Adana ve di─čer il├želeri, Kozan, ─░mamo─člu etraf─▒ndaki k├Âyler, SuriyeÔÇÖye kadar olan geni┼č ve verimli araziden Osmanl─▒ zaman─▒nda yahudiler gelip toprak sat─▒n almaya ba┼čl─▒yorlar. Cennetmek├ón Abd├╝lhamid Han; ileriyi g├Âren, fir├ósetli, vatanperver bir padi┼čaht─▒. H├ódiseyi fark etmi┼č ve s├óbit s─▒n─▒rlarla, tevile imk├ón b─▒rakmayacak ┼čekilde; Ceyhan Nehri, Anavarza Kalesi, Adana telgraf hatt─▒, Kozan-Adana yolu, ─░mamo─člu ve etraf─▒n─▒ i├žine alacak ┼čekilde tespit ettirmi┼č, tapu kayd─▒n─▒ yapt─▒rm─▒┼č. Ancak bu tapunun 1950ÔÇÖlerde fark─▒na var─▒lm─▒┼č ve bu tapunun uygulamas─▒na da 1980ÔÇÖlerde kadastronun gelmesiyle, yeniden ├Âl├ž├╝lmesiyle ba┼čland─▒. Tapu kayd─▒ b├╝t├╝n ├çukurovaÔÇÖy─▒ i├žine alacak ┼čekilde tesis edilmi┼č, k─▒ymetli tar─▒m arazilerinin yabanc─▒lar─▒n eline ge├žmesine hukuken m├óni olunmu┼č. Yabanc─▒lar─▒n; sistemli, hissettirmeden T├╝rkiyeÔÇÖyi etki alan─▒na alma ├žabas─▒na kar┼č─▒; herkesin g├╝c├╝ oran─▒nda, bir hizmete, gayrete kat─▒lmas─▒ gerekmez mi?

Ne yapacaksak elimizle yapal─▒m. Arkaya kal─▒nca ne olur ne olmaz… ├éhiret az─▒─č─▒n─▒ haz─▒rlarken biraz da acele etmeli; ├Âl├╝m ne zaman gelir, hangi i┼čimiz yar─▒m kal─▒r bilemeyiz, hep; ┬źYar─▒n yapar─▒m.┬╗ deriz ama yar─▒n bize gelmeyebilir.

Lojmana yak─▒n bir yerde cami vard─▒, ├žifte minare. Ama ├╝st kata ├ž─▒k─▒lacak merdiveni yok. Bilhassa RamazanÔÇÖda han─▒mlar ve ├žocuklar ├╝st kata ├ž─▒kmak i├žin minarenin merdivenini kullanmak mecburiyetinde kal─▒yorlar, ├žok zorlan─▒yorlard─▒. Camiyi yapt─▒ran ki┼či, hen├╝z bitiremeden vefat etmi┼č. Evl├ótlar─▒ da ilgisiz kalm─▒┼člar. Hep beraber, d─▒┼čar─▒dan ├╝st kata merdiven yap─▒lmas─▒na karar verdik, naz─▒m─▒z─▒n ge├žti─či herkese haber verildi. Bir g├╝n bakt─▒m ki masam─▒n ├╝zerinde bir hayli para var;

ÔÇťÔÇôBunlar nedir?ÔÇŁ diye sordum. Dediler ki;

ÔÇťÔÇôEfendim kul├╝pteki yeme─če gelen arkada┼člar verdiler, minare i├žin…ÔÇŁ

Elhamd├╝lill├óh merdiveni, o y─▒l RamazanÔÇÖa kadar bitirdik.