Hayat Yolculu─čunda┬áUNUTAMADI─×IM KARELER -4-

YAZAR : Mehmet MENCET

mehmet_mencet-yuzakidergisi-mayis2015

Erbaa, TokatÔÇÖla Amasya aras─▒nda g├╝zel bir il├že. KaradenizÔÇÖle ─░├ž Anadolu aras─▒nda; insanlar─▒ samim├«, s─▒cakkanl─▒, misafirperver, AnadoluÔÇÖnun bir├žok gelene─činin h├ól├ó ya┼čand─▒─č─▒, g├Ârg├╝l├╝, k├╝lt├╝rl├╝ bir il├že. K├Âyleri bile gayet temiz ve bak─▒ml─▒. Bilhassa ├çerkez k├Âylerine k├Ây demek, haks─▒zl─▒k olurdu. ─░nsanlar─▒n giyim ku┼čamlar─▒ ├žok d├╝zg├╝nd├╝. Han─▒mlar giyim ku┼čam al─▒┼čveri┼čleri i├žin ─░stanbulÔÇÖa giderlerdi. D├Ârt-be┼č tane tu─čla fabrikas─▒ vard─▒.

SulakyurtÔÇÖta yeni lojman yap─▒lm─▒┼čt─▒. ─░lk biz oturacakt─▒k, o kadar sevindik ki…

Bir h├ókimin kirada oturmas─▒ hususunda ┼č├Âyle denirdi:

ÔÇťEv sahibiyle ne kadar resm├« olursan─▒z olun, bir g├╝n mahkemeye i┼či d├╝┼čebilir veya evinde oturman─▒z─▒ istismar edebilir.ÔÇŁ

Neler i┼čittik bu konuda. Kimseyi tan─▒madan samim├« olam─▒yorsunuz; esnafla, kom┼čularla mesafeli olmak durumundas─▒n─▒z. Ancak kendi meslekta┼člar─▒n─▒zla diyalogunuz olabilir, o da ayn─▒ frekanstaysan─▒z.

─░n┼čaat teslimi evi uzun u─čra┼člarla temizledik, ta┼č─▒nd─▒k. ─░ki ay sonra daha iyice yerle┼čmeden tayinimiz ErbaaÔÇÖya ├ž─▒kt─▒, ├Ân├╝m├╝z Ramazan. Telgraf ├žektik. Yine ev sorunu. Kiral─▒k ev yok. ├ľzel ─░dareÔÇÖnin ├žok eski, ama bah├že i├žinde yan yana memurlar─▒n oldu─ču lojman var. L├ókin vermiyorlar. TokatÔÇÖa gidip valiyi g├Ârmek l├óz─▒m.

Tabi├« han─▒m ve ├žocuklar─▒ getiremedim. Evi ayarlayabilirsem bayramdan sonra. Misafirhaneden bana bir oda verdiler, otel de yok. Aceleyle ├╝zerimi de─či┼čtirip, bir lokantaya gittim. Karn─▒m─▒ doyurduktan sonra para ├Âdemek i├žin kasaya gittim. Elimi cebime att─▒m o da ne! C├╝zdan─▒m yok. Pantolonu de─či┼čtirirken almay─▒ unutmu┼čum. Ne yapaca─č─▒m─▒ ┼ča┼č─▒rd─▒m.

ÔÇťÔÇôKusura bakmay─▒n ben buraya yeni atand─▒m. Acele ├ž─▒kt─▒m, gidip paray─▒ al─▒p geleyim.ÔÇŁ dedim. Lokantac─▒ ┼č├Âyle bir bakt─▒. ─░stismar eden ├žok, bir ┼čey s├Âylesem inanmayabilirdi;

ÔÇťÔÇô├ľnemli de─čil.ÔÇŁ dedi, hakl─▒yd─▒:

ÔÇťÔÇô─░sterseniz kimli─čimi b─▒rakay─▒m…ÔÇŁ dedim. Ben o kadar mahcup olmu┼čtum ki, ko┼ča ko┼ča gidip al─▒p geldim;

ÔÇťÔÇô─░kram─▒m─▒z olsun.ÔÇŁ dedi. Fazlas─▒yla verdim, ilk g├╝n b├Âyle ge├žti.

├ľzel ─░dareÔÇÖnin lojmanlar─▒ ├žok eski, bah├žesi a─ča├žlarla dolu. E┼čyalar inerken hamallar gelinceye kadar kom┼čular seferber oldular, yar─▒s─▒n─▒ indirdiler. Yan─▒m─▒zdaki lojmandaki kom┼ču hemen bizi yeme─če ald─▒. Kime giderseniz gidin; elinize tabakla yemek-pasta gelmez. Ortaya mutlaka bir sofra a├ž─▒l─▒r. Oraya has lezzetli yemekler yaparlar.

Sosyal y├Ânden ├žok geli┼čmi┼č bir y├Âreydi. ─░lkokul ├žocuklar─▒ yar─▒m g├╝n e─čitimden sonra mutlaka KurÔÇÖ├ón e─čitimi al─▒rd─▒. ─░lkokul bitmeden KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ hatmederler ve o g├╝n onlar i├žin ├žok ├Ânemli olurdu… Bir merasim yap─▒l─▒rd─▒. KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒ hatmeden k─▒zlara en g├╝zel elbiseler giydirilirdi. Hocas─▒ gelir; ├žocu─ču okuturlar, b├╝t├╝n e┼č-dost, yak─▒nlar─▒ hediyeler getirirlerdi.

Ramazan mevsimi; ErbaaÔÇÖda ├žok g├╝zel, co┼čkulu ge├žerdi. Hemen her iki evin birinde, mukabele okunur; han─▒mlar iki veya daha fazla mukabele takip ederlerdi.

Bir g├╝n savc─▒ bey bana geldi;

ÔÇťÔÇôSeninkilerin yapt─▒─č─▒n─▒ duydun mu?ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôBenimkiler de kim?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇô─░mam hatip ├Â─črencisi… Pazardan ya─č ├žalarken yakalanm─▒┼č.ÔÇŁ dedi.

Babas─▒ imam olmas─▒na ra─čmen; savc─▒ bey ara s─▒ra alkol al─▒rd─▒, namaza pek y├╝z├╝ yoktu. Ama merhametli biriydi. ┬źNeden ba┼čka bir ┼čey de─čil de ya─č?┬╗ diye merak etmi┼č, ├žocu─čun kald─▒─č─▒ eve gitmi┼č. Evde birka├ž ├Â─črenci kal─▒yormu┼č, bulgurdan ba┼čka da hi├žbir yiyecek yokmu┼č, ├žok etkilenmi┼č. Karakola gidip ┼čik├óyetlerini geri almalar─▒n─▒ s├Âylemi┼č. ┬źH─▒rs─▒zl─▒k tespit edildi─činde siciline i┼členir, ├Âm├╝r boyu kamu g├Ârevi yapamaz.┬╗

Ben de;

ÔÇťSavc─▒ bey, bu bizim ay─▒b─▒m─▒z. Allah bizden sorar. Bu ├žocuklar─▒n elinden tutmam─▒z l├óz─▒m.ÔÇŁ dedim. ─░mam-hatip lisesi m├╝d├╝r├╝ne gittik;

ÔÇťÔÇôSizin ├Â─črencileriniz neden bu durumda, ni├žin yard─▒m edilmiyor?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇô300 tane ├Â─črenci var, hepsi birbirinden gariban. Hangi birine yard─▒m edelim?ÔÇŁ dedi.

Do─čru ya bug├╝n de ├Âyle de─čil mi? KurÔÇÖ├ón kurslar─▒na giden ├Â─črenciler de hep gariban. Zenginler ├žocuklar─▒n─▒ ├╝niversitede okutma gayretinde. Hele o zamanlar imam-hatipler pek istikbal de vaÔÇśdetmiyordu. ┬źAll├óhÔÇÖ─▒n izniyle bu i┼č bize d├╝┼č├╝yor.┬╗ diyerek i┼če esnaftan, arkada┼člardan, b├╝rokratlardan ba┼člad─▒k. Sadece imam-hatiplilere de─čil, di─čer lisedeki ├Â─črencilere de yard─▒m edildi. Diyanet Vakf─▒ÔÇÖna ┼čartl─▒ ba─č─▒┼č yap─▒ld─▒.

Ba─č─▒┼č toplan─▒rken ibretlik bir h├ódise ya┼čand─▒:

Sa─čl─▒k oca─č─▒nda iki doktor vard─▒; birisi dindar g├Âr├╝n├╝yor, di─čeri bohem hayat─▒ ya┼č─▒yordu. Biti┼čikteki kom┼čum m├╝ft├╝l├╝kte ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ i├žin ├Â─črenci paras─▒n─▒ o tahsil ediyordu. M├╝tedeyyin sand─▒─č─▒m─▒z doktor beye durumu anlat─▒nca;

ÔÇťÔÇôElim dar, veremem.ÔÇŁ demi┼č. Hi├ž ummad─▒─č─▒m─▒z di─čer doktor ise tesad├╝fen listeyi g├Ârm├╝┼č;

ÔÇťÔÇôBenim ad─▒m neden yok?ÔÇŁ demi┼č.

Kom┼čum vaziyeti idare etmi┼č;

ÔÇťÔÇôOlmaz olur mu efendim, sizi en ├Ânce s├Âylediler ama galiba ben temize ge├žerken yazmay─▒ unuttum.ÔÇŁ demi┼č ve doktor y├╝kl├╝ce bir para vermi┼č.

C├Âmertlik, di─čerg├óml─▒k ayr─▒ bir olay, herkese nasip olmuyor. ─░nsan ne kadar yan─▒l─▒yor. Di─čer doktor alt─▒ ay sonra vefat etti. Dolay─▒s─▒yla il├žede b├╝t├╝n lise ├Â─črencilerine burs imk├ón─▒ sa─čland─▒.

Kom┼čumuz Kemal KIVIRCIKO─×LU vard─▒, Allah rahmet eylesin. Babas─▒ h├ókim olarak ErbaaÔÇÖya gelmi┼č, orada emekli olup kalm─▒┼č. Oto yedek par├žas─▒ satard─▒, ava merakl─▒yd─▒. Bir sabah erken saatlerde kenar mahalledeki bir kahvede arkada┼č─▒n─▒ beklerken, bir ├žocu─čun gelip ayakkab─▒lar─▒n─▒ aya─č─▒ndan ├ž─▒kar─▒p okula giden karde┼čine verdi─čini g├Ârm├╝┼č, ├žok etkilenmi┼č. Hemen b├╝t├╝n mal varl─▒─č─▒n─▒ vakfetti, yak─▒nda bir okul yapt─▒rd─▒. Kendisinin ├žocu─ču yoktu, evi ├žok m├╝tev├óz─▒ idi, her ┼čeyini ├žocuklara vakfetti. O y─▒llarda okul yapt─▒rma gibi bir al─▒┼čkanl─▒k yoktu, b├Âyle i┼čler sadece devletten bekleniyordu.

ErbaaÔÇÖn─▒n da─čl─▒k arazisinde bir ke┼čfe gitmi┼čtim. Ona yak─▒n tarla vard─▒, taraflar─▒ anla┼čt─▒rd─▒m. Bir tanesi hem ├žok uzak hem de yolu ├žok k├Ât├╝yd├╝; trakt├Ârle, kat─▒rlarla gidiliyordu. O kadar dil d├Âkt├╝m bir t├╝rl├╝ insanlar─▒ uzla┼čt─▒ramad─▒m. O s─▒rada namaz vakti geldi, gidip camide namaz k─▒ld─▒k. Ya┼čl─▒ bir amca yan─▒ma geldi;

ÔÇťÔÇôH├ókim Bey bo┼čuna u─čra┼čma, bunlar─▒ bar─▒┼čt─▒ramazs─▒n. ├ç├╝nk├╝ bunun k├Âk├╝ haram!ÔÇŁ dedi;

ÔÇťÔÇôNas─▒l?ÔÇŁ diye sorunca;

ÔÇťÔÇôBu ├žocuklar─▒n babas─▒ tarlay─▒ birisine satm─▒┼č, ama tapusunu vermemi┼č. ─░ki y─▒l sonra kendi mal─▒ gibi geri alm─▒┼č.ÔÇŁ dedi.

Kar┼č─▒m─▒zda iki katl─▒ bah├želi bir ev vard─▒. O─člumuz bebek oldu─ču i├žin han─▒m geceleri s─▒k uyan─▒yordu. ─░lgisini ├žekmi┼č;

ÔÇťKom┼čunun k├Âpe─či bir haftad─▒r uluyor, hay─▒rd─▒r in┼č├óallah…ÔÇŁ dedi.

Bir g├╝n bir feryat figan. Duyduk ki kom┼čumuz ├Âlm├╝┼č, cenazeye gittim, k├Âpek tabutun etraf─▒nda d├Ârt d├Ân├╝yor… Aradan birka├ž g├╝n ge├žince evdekiler yeni fark─▒na var─▒yorlar ki k├Âpek ortada yok;

ÔÇťAllah Allah! Bu hayvan nerede? Gitmez, buradan hi├ž ayr─▒lmazd─▒!ÔÇŁ diye merak edip, etrafa bak─▒yorlar. Ama yok. ├ť├ž├╝nc├╝ g├╝n, mezar─▒ bir ziyaret edelim; diye gittiklerinde k├Âpe─čin mezar─▒n ├╝zerinde yatt─▒─č─▒n─▒, ├ódeta sahibini bekledi─čini g├Ârm├╝┼čler. ├éh insanlarda bile bu kadar vef├ó yok.

ErbaaÔÇÖda 4 y─▒l kald─▒k. Geldi─čimde d├óv├ó dosyalar─▒ o kadar birikmi┼č ki; masada yer kalmam─▒┼č, sandalyelerin ├╝zerine konmu┼č, gelen misafirlere oturacak yer kalmam─▒┼čt─▒. Y─▒llar i├žinde elhamd├╝lill├óh bitirdik. Adl├« tatil d├Ân├╝┼č├╝ geldi─čimde, k├ótibe han─▒m;

ÔÇťH├ókim Bey, senin bu y─▒l tayinin ├ž─▒kar. Buray─▒ temizledin, kim bilir seni nereler bekliyor?ÔÇŁ dedi. Dedi─či gibi de oldu. Hi├ž beklemiyorduk, tayinimiz KozanÔÇÖa ├ž─▒kt─▒.