Milletin Varl─▒─č─▒ ─░├žin; B─░RL─░K-BERABERL─░K

YAZAR : B. Cahit ├ľZDEM─░R bcahit@hotmail.com

b_c_ozdemir

ÔÇťYaln─▒zl─▒k, Allah Te├ól├óÔÇÖya mahsustur.ÔÇŁ derler; bir arada ya┼čamak, canl─▒-cans─▒z yarat─▒lm─▒┼člara mahsus bir hususiyettir. Tabiatta, umumiyetle ayn─▒ t├╝r varl─▒klar bir arada bulunurlar; farkl─▒ bir t├╝r, d─▒┼član─▒r; hayat bulamaz. Canl─▒ varl─▒klar─▒n hayatlar─▒n─▒ id├óme ettirmeleri, bu beraberlikle m├╝mk├╝n h├óle gelir. En m├╝tek├ómil varl─▒k olan ve il├óh├« bir vazife ile m├╝kellef k─▒l─▒nan insano─člu ise; ┼čuurlu olarak, birtak─▒m kaideler manz├╗mesiyle, bu beraberli─či hukuk├« bir ├žer├ževede tesis eder.

─░nsanlar─▒n beraberli─či; millet ve onun te┼čkil├ótlanm─▒┼č h├óli olan devlet ad─▒ verilen i├žtim├ó├« m├╝esseselerle hayat bulur; ayn─▒ hissiy├ót─▒n payla┼č─▒lmas─▒ nisbetinde de, i├žtim├ó├« b├╝nye sa─člaml─▒k kazan─▒r. Bu beraberlikte, zaman ve mek├óna g├Âre a─č─▒rl─▒klar─▒ de─či┼čmek ├╝zere; dil, din, ─▒rk… gibi m├╝┼čterek hususiyetler belirleyici olur. S├Âm├╝rgeci emellerin ├Ân├╝ndeki engel olan Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ durdurmak i├žin; m├╝sl├╝man teba ─▒rk├«, h─▒ristiyan teba da d├«n├« asabiyetle tahrik edilerek birlik-beraberlik zaafa u─črat─▒lm─▒┼čt─▒. Ayn─▒ siyasetin h├╝k├╝m-ferm├ó oldu─ču g├╝n├╝m├╝zde de; bu esaslardan, uygulanan; ┬źb├Âl-par├žala-h├╝kmet┬╗ siyasetine en uygun olan─▒ ├Âne ├ž─▒kar─▒larak, beraberlik ve dayan─▒┼čma zedelenmeye, ortadan kald─▒r─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒l─▒yor; ├╝lkeler buhranlara s├╝r├╝kleniyor.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde, bahis mevzuu beraberli─čin hikmet ve rahmet y├Ân├╝ ┼č├Âyle ifade buyurulur:

ÔÇťEy insanlar! Sizi bir erkekle bir di┼čiden yaratt─▒k. Ve birbirinizle tan─▒┼čman─▒z i├žin sizi kavimlere ve kab├«lelere ay─▒rd─▒k. Muhakkak ki; Allah yan─▒nda en de─čerli olan─▒n─▒z, OÔÇÖndan en ├žok korkan─▒n─▒zd─▒r…ÔÇŁ (el-Hucur├ót, 13)

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de bu hususta;

ÔÇťArabÔÇÖ─▒n AcemÔÇÖe (Arap olmayana), AcemÔÇÖin ArabÔÇÖa ├╝st├╝nl├╝─č├╝ olmad─▒─č─▒ gibi; k─▒rm─▒z─▒n─▒n karaya, karan─▒n da k─▒rm─▒z─▒ya ├╝st├╝nl├╝─č├╝ yoktur. ├ťst├╝nl├╝k ancak takv├ó iledir…ÔÇŁ (Ahmed b. Hanbel, M├╝sned, 5/411) buyuruyor. Bu rahmete mazhar olmak i├žin, fertlerin il├óh├« de─čerler manz├╗mesi ├žer├ževesinde; takv├ó lib├ós─▒n─▒ giyinmi┼č, ihsan k─▒vam─▒nda s├ólih kullar olarak yeti┼čmeleri zarureti vard─▒r. Cemiyetler i├žtim├ó├« huzura, rahmet iklimine ancak bu s├╗retle kavu┼čur; d├╝nyaya bar─▒┼č bu yolla h├ókim olur.

C├óhiliyye karanl─▒─č─▒nda yolunu kaybetmi┼č insanl─▒─č─▒ n├╗ra kavu┼čturan, as─▒rlarca h├╝k├╝m-ferm├ó oldu─ču koca bir co─črafyay─▒ huzura gark eden ┼čanl─▒ medeniyetimiz art─▒k ge├žmi┼čte kald─▒. Osmanl─▒ÔÇÖdan sonra onun yerini alan ┬źhev├ós─▒n─▒ il├óh edinmi┼č┬╗ s├Âm├╝rgeci g├╝├žlerden kaynaklanan ruhsuz, d├╝nyev├« cereyanlar─▒n kas─▒p kavurdu─ču cemiyetler, bug├╝n buhranlarla k─▒vran─▒yor; d├╝nya, ate┼čler i├žinde yan─▒yor. Hususiyle m├╝sl├╝manlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ mazlumlar co─črafyas─▒, fitne-fesatla d├╝┼č├╝r├╝ld├╝─č├╝ ter├Âr batakl─▒─č─▒nda can ├žeki┼čiyor; uyanmaya ba┼člayan halk─▒yla bir t├╝rl├╝ ┼čahlanam─▒yor. Ancak, fitne-fesat mihraklar─▒n─▒n hesaplamakta hata ettikleri bir husus var; yang─▒n yay─▒l─▒c─▒d─▒r. ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒ ba┼čtan a┼ča─č─▒ saran yang─▒ndan, kendilerini kurtarmalar─▒ kolay olmayacakt─▒r; hele de, ├ž├╝r├╝m├╝┼č i├žtim├ó├« b├╝nyeleriyle. Allah Te├ól├ó -celle cel├ól├╝h├╗-ÔÇÖnun hayra vesile olmas─▒ mur├ód─▒yla yaratt─▒─č─▒ ─▒rk├« farkl─▒l─▒─č─▒, bencil ihtiraslarla ┼čerre sebep k─▒l─▒p; ad├óleti tecell├« ettirmek yerine kanl─▒ bir s├Âm├╝rge sistemi kuranlar, il├óh├« vaad m├╗cibince, i┼čledikleri zulm├╝n ├ók─▒beti olan h├╝sran─▒ da hak etmi┼člerdir ┼č├╝phesiz.

Bir milletin istikb├óle izzetle, g├╝├ž ve h├╝r olarak y├╝r├╝mesinin ┼čart─▒; i├žtim├ó├« dayan─▒┼čman─▒n temin edilmi┼č, fertlerinin birlik ve beraberlik i├žinde birbirlerine kenetlenmi┼č olmas─▒d─▒r. Bu durumda, devlet b├╝y├╝k g─üilelerle kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda; fertler, tehlikeye d├╝┼čen gemi misalinde oldu─ču gibi, ha┼čerat h├ólet-i r├╗hiyesi ile bir an ├Ânce gemiyi terk etme yar─▒┼č─▒na girmezler; her biri, ├óidiyet hissiyle gemiyi kurtarmaya ko┼čar. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz;

ÔÇť├çocuklar─▒n─▒za ikram (ve ihsan) ediniz. Onlar─▒ g├╝zel terbiye ediniz.ÔÇŁ (─░bn-i M├óce, Edeb, 3);

ÔÇťBirbirine kar┼č─▒ muhabbet ve merhamette, m├╝ÔÇÖminler bir v├╝cut gibidir…ÔÇŁ (Buh├ór├«, Edeb, 27)… buyuruyor. ├ťlkenin gelece─činin temin├ót─▒; birlik ve beraberlik r├╗hunu ku┼čanm─▒┼č nesiller yeti┼čtirmekle m├╝mk├╝nd├╝r. ┬źEzel Bezmi┬╗nde verdi─či s├Âze s├ód─▒k kalan, f─▒trat─▒ndan sapmama bas├«retine sahip, mukaddeslerine ba─čl─▒… kendine ve ├ževresine zulmetmeyip bar─▒┼č─▒k olan sa─člam karakterli ┼čahsiyetler, ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒ huzura kavu┼čturacaklar─▒ gibi, d├╝nyaya da kurtulu┼č iksirini sunacaklard─▒r; t─▒pk─▒ m├óz├«de y├╝r├╝tt├╝kleri niz├óm-─▒ ├ólem d├óv├ós─▒yla, rahmet iklimini as─▒rlara yayan ┼čanl─▒ ecd├ód─▒m─▒z gibi.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde, sosyal b├╝t├╝nl├╝─č├╝n ├Ânemi ve mahiyeti ile igili olarak;

ÔÇťHep birlikte All├óhÔÇÖ─▒n ipine (KurÔÇÖ├ónÔÇÖa) s─▒ms─▒k─▒ sar─▒l─▒n. Par├žalan─▒p b├Âl├╝nmeyin…ÔÇŁ (├él-i ─░mr├ón, 103) buyurulur. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz de, bu hususun ├Ânemi hakk─▒nda;

ÔÇťBirlikte rahmet, ayr─▒l─▒kta azap vard─▒r.ÔÇŁ buyurur. Fitne ├Âyle bir ate┼čtir ki; yak─▒p mahvetmedi─či bir g├╝zellik yoktur. Daha, m├╝b├órek Hulef├ó-i R├ó┼čid├«n devrinde; yahudi bozguncular─▒n ih├ónet pl├ónlar─▒yla ├ž─▒kar─▒lan karga┼ča vasat─▒nda, on binlerce m├╝b├órek insan ┼čehid olmu┼čtur. ─░stikl├ól ┼čairimiz Mehmed ├ékif, milletin varl─▒─č─▒ bak─▒m─▒ndan fitne-fesad─▒n tehlikesini ve birlik-beraberli─čin zaruretini ┼č├Âyle terenn├╝m ediyor:

Girmeden tefrika bir millete, d├╝┼čman giremez;
Toplu vurduk├ža y├╝rekler, onu top sindiremez!

Ger├žek olan ┼ču ki; tefrika, d├╝┼čman─▒n ├Ânc├╝ kuvvetidir; fitne-fesatla h├ós─▒l olan karga┼ča ile ├╝lke her t├╝rl├╝ h├óin pl├ón i├žin haz─▒r h├óle gelir. Nitekim, Orta ├ça─čÔÇÖda bir medeniyet merkezi olan ve as─▒rlarca bu ├Ârnek vasf─▒n─▒ s├╝rd├╝ren ata yurdumuz Orta AsyaÔÇÖn─▒n, Rus ve ├çinÔÇÖin i┼čgaline u─čramas─▒, bu u─čursuz tefrika y├╝z├╝nden olmu┼čtur. Kez├ó, bir di─čer medeniyet merkezi olan, bat─▒daki End├╝l├╝s devleti ve ┼čanl─▒ medeniyetimizin son alt─▒n halkas─▒ olan Osmanl─▒ DevletiÔÇÖnin hazin ├ók─▒betleri de, bu fitne-fesat gayretlerinin bir neticesidir. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n bat─▒ya a├ž─▒lan kap─▒s─▒ mes├óbesindeki BalkanlarÔÇÖ─▒n el├«m kayb─▒n─▒n sebebi; siyasete kap─▒lm─▒┼č kumandanlar─▒n, aralar─▒ndaki ih├ónete varan ├žeki┼čmeleridir. Bug├╝n, ma─čribden Orta AsyaÔÇÖya kadar b├╝t├╝n ─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒n i┼čgaller, i├ž sava┼člar, ter├Âr faaliyetleri ile harap olup mecalsiz kalmas─▒, bir t├╝rl├╝ dirilememesi; ├╝mmetin d├╗├ž├ór oldu─ču tefrika sebebiyledir.

Y├╝z├╝nc├╝ y─▒l─▒n─▒ idrak etmekte oldu─čumuz ├çanakkale zaferi; milletimizin mukaddeslerine ba─čl─▒l─▒─č─▒n─▒n ve m├╝┼čterek de─čerler zemininde birlik-beraberli─činin fevkal├óde parlak bir semeresidir. Kolu-kanad─▒ k─▒r─▒lm─▒┼č, her t├╝rl├╝ mahrumiyetler i├žinde bitmi┼č zannedilen bir milletin, zaman─▒n her t├╝rl├╝ imk├ónlar─▒yla donanm─▒┼č d├╝┼čman ordular─▒na kar┼č─▒ kazanm─▒┼č oldu─ču bu zafer; ├«m├ón─▒n demir-├želi─če, m├óneviy├ót─▒n maddeye galebesinin n├ódir tez├óh├╝rlerinden birisidir. Birka├ž g├╝nde ─░stanbulÔÇÖa girme hayalleriyle yola ├ž─▒k─▒p; ├žok b├óriz bir madd├« g├╝├ž ├╝st├╝nl├╝─č├╝ne ra─čmen ├çanakkaleÔÇÖyi ge├žemeden, b├╝y├╝k bir hezimete u─črayarak geri d├Ânen d├╝┼čmanlar─▒n, bu muharebenin seyrine hi├ž ak─▒llar─▒ ermemi┼čtir. Nitekim, d├╝┼čman donanmas─▒ kumandan─▒ Churchill, u─črad─▒klar─▒ ma─čl├╗biyeti ┼č├Âyle izah edebilmi┼čtir:

ÔÇťBiz Tanr─▒ ile harp ettik ve kaybettik.ÔÇŁ

Bu ┼čanl─▒ muharebe, ayn─▒ hissiyatta birle┼čerek devle┼čen milletimizin; ecdat y├ódig├ór─▒ vatan u─črunda fed├ók├órl─▒k, ihl├ós, din gayreti, sab─▒r, azim, dayan─▒┼čma… gibi faz├«letlerle ba┼čard─▒─č─▒ bir destand─▒r. ├çanakkale i├žin en g├╝zel ┼čiiri yazan Mehmed ├ékif; bir ┼čiirinde, milletimize hayat veren, ba┼čar─▒l─▒ k─▒lan bu vasf─▒ ┼č├Âyle kaydediyor:

De─čil mi cephemizin s├«nesinde ├«man bir;
Sevinme bir, ac─▒ bir, g─üye ayn─▒, vicdan bir.
De─čil mi ortada bir s├«ne ├žarp─▒yor, y─▒lmaz,
Cihan y─▒k─▒lsa emin ol, bu cephe sars─▒lmaz.

Dede-o─čul-torun olarak ├╝├ž ku┼čaktan aile fertlerinin omuz omuza sava┼čt─▒─č─▒, muhtelif liselerden ve ├╝niversitelerden talebelerin okulu b─▒rak─▒p fevc fevc ├Âl├╝me ko┼čtu─ču, zalimlere onlar─▒ hayran b─▒rakan insanl─▒k derslerinin verildi─či, her t├╝rl├╝ mahrumiyete il├óveten g├╝nde iki ├Â─č├╝n ├╝z├╝m ho┼čaf─▒na kanaat edildi─či… gibi her biri tarife s─▒─čmayan m├╝stesn├ó davran─▒┼člarla kazan─▒lan bu zafer; mukaddeslere ba─čl─▒l─▒k ve birlik-beraberlik ┼čuurunun esas─▒ olan sars─▒lmaz ├«man kuvvetiyle hak edilen il├óh├« bir ikramd─▒r. Osmanl─▒ k├Âkle┼čirken, ona can suyu verenlerden Hac─▒ Bekt├ó┼č-─▒ Vel├« HazretleriÔÇÖnin;

Bir olal─▒m, iri olal─▒m, diri olal─▒m.

diye ifade etti─či bu ┼čuur, ┬źdevlet-i ebed-m├╝ddet┬╗ olman─▒n bir icab─▒d─▒r. Milletimizin ve ─░sl├óm ├óleminin i├žine d├╝┼č├╝r├╝ld├╝─č├╝ tuzaklardan kurtulabilmesi, y├╝klendi─či mukaddes d├óv├ó m├╗cibince yine insanl─▒─č─▒ rahmet iklimine kavu┼čturmaya talip olmas─▒; ├çanakkale zaferini kazanan ruhla, tefrikay─▒ yenip birlik-beraberli─čini sa─člayabilmesiyle m├╝mk├╝nd├╝r.