HER İNSAN BİR ÂLEMDİR!

YAZAR : Do├ž. Dr. Harun ├ľ─×M├ť┼× ogmusharun@yahoo.com

h_ogmus_yazi-SAYI120

Her insan bir ├ólemdir. Kendi d├╝nyas─▒nda ya┼čar, kendisiyle ilgili olan─▒ g├Âr├╝r. Bunu ne zaman d├╝┼č├╝nsem fak├╝ltedeki odamda arkada┼člarla hararetli bir ilm├« m├╝z├ókere h├ólindeyken ├žay getiren ├žayc─▒ akl─▒ma gelir. S├Âz├╝m├╝z├╝ ─▒srarla keserek;

ÔÇťBen gelmeden gidecek olursan─▒z bo┼člar─▒ kap─▒n─▒n ├Ân├╝ne koyun, ├ž├╝nk├╝ bug├╝n Cuma oldu─ču i├žin bardaklar─▒ ozonlayaca─č─▒z, odada kal─▒rsa ozonlanmaz.ÔÇŁ demi┼čti. O zaman s├Âyleni┼č tarz─▒n─▒ ├žok perv├ós─▒z ve patavats─▒zca bulup ┼ča┼č─▒rd─▒─č─▒m, biraz da i├žten i├že k─▒z─▒p bozuldu─čum bu s├Âz├╝; ┼čimdi hat─▒rlad─▒k├ža bir Nasreddin Hoca f─▒kras─▒ kadar m├ónidar bulup tebess├╝m ederim ve adama hak veririm. ├ç├╝nk├╝ onun d├╝nyas─▒ bardaklardan ibarettir. Ak┼čam kantini kapatmadan bardaklar─▒ eksiksiz toplamal─▒ ve ozona yat─▒rmal─▒d─▒r! Ona g├Âre bunun d─▒┼č─▒ndaki hi├žbir ┼čeyin ehemmiyeti yoktur!

Demek ki ilgi saham─▒za giren hususlar─▒ se├žiyor, hep onlar─▒ ├Ân pl├ónda tutuyor, onlar─▒ ├Ânemsiyoruz. Bu da gayet tabi├« bir ┼čeydir. Ancak yi─čit odur ki; ilgi alan─▒ i├žine m├╝mk├╝n olduk├ža kal─▒c─▒ ve ├óhirette de yaray─▒┼čl─▒ olan hususlar─▒ al─▒r, onlara itina g├Âsterir. Yoksa d├╝nyada derdini ve gam─▒n─▒ ├žekti─či, ├╝zerine titredi─či ┼čeyler hi├žbir fayda sa─člamad─▒─č─▒ gibi, -Allah muhafaza- yar─▒n ├óhirette de h├╝sran─▒na sebep olabilir.

Mevl├ón├óÔÇÖya atfedilen bir s├Âzde belirtildi─či gibi;

ÔÇť─░nsanlar, derdini ├žektikleri ┼čeyden ibarettirler.ÔÇŁ Yani neyin derdini ├žekiyorlarsa k─ümetleri odur, o kadar k─▒ymete sahiptirler! Kimi makam-mevk├«, mal-m├╝lk, ┼čan-┼č├Âhret gibi tamam─▒yla d├╝nyev├« ama├žlar pe┼činde ko┼čar, kimi arzu ve heveslerini tatmin etmekten ba┼čka bir ┼čey d├╝┼č├╝nmez, kimi ├žok daha ulv├« g├óyeler ve m├ónev├« hazlar─▒ ├Âzler. Fuz├╗l├«ÔÇÖnin dedi─či gibi:

Herkesin takd├«rden maks├╗du ├Âz kadrincedir,
Ehl-i ─▒┼čk ister z├╝l├ól-i vasl, z├óhid selseb├«l.

ÔÇťHerkes kabiliyeti ├Âl├ž├╝s├╝nde takdirden nasip almaya ├žal─▒┼č─▒r. A┼čk ehli AllahÔÇÖla bulu┼čmay─▒ ister, kaba sofular ise cennetteki selseb├«l ┼čarab─▒n─▒ arzular.ÔÇŁ

Demek ki ├óhiret i├žin yap─▒lan amellerde bile niyete g├Âre farkl─▒ dereceler vard─▒r. Nitekim ┼×eyhulisl├ómYahya ┼č├Âyle der:

Hâcının maksûdu Kâbe, bana kûyundur garaz,
Fikr-i cennet z├óhidin, u┼č┼č├óka r├╗yundur garaz.

ÔÇťHacca gidenlerin kimi yaln─▒zca K├óbeÔÇÖyi ama├ž edinir, kimi ise All├óhÔÇÖ─▒. Ham sofular yaln─▒zca cennete girme arzusundad─▒rlar, ├ó┼č─▒klar ise All├óhÔÇÖ─▒n cem├ólini g├Ârmeyi ama├ž edinirler.ÔÇŁ

Fuz├╗l├«; cennette h├╗ri ve g─▒lm├óna kavu┼čmak i├žin ib├ódet edenlere, ├óhirete kadar beyh├╗de beklemeyip bu d├╝nyada iken vuslat keyfini ├ž─▒karmay─▒ tavsiye eder:

Z├óhid├ó! Terk etme ┼č├óhidler vis├óli r├óhat─▒n,
Ger ibâdetten hemin gılmân u hûrâdır garaz!.

ÔÇťEy ham sofu! E─čer All├óhÔÇÖa kulluktan ama├ž h├╗ri ve g─▒lmanla zevk etmekse, bu d├╝nyada g├╝zellerle beraber olup keyif ├žatmay─▒ b─▒rakma!ÔÇŁ

Bu beyitler; cennet nimetlerini -h├ó┼č├ó- hafife almak i├žin de─čil, All├óhÔÇÖa kullukta beden├« hazlara vesile olacak m├╝k├ófatlar─▒n ├Âtesinde y├╝ksek gayeler g├╝tmenin ehemmiyetine i┼čaret eden Y├╗nus EmreÔÇÖnin me┼čhur;

Cennet cennet dedikleri,
Birka├ž k├Â┼čkle birka├ž h├╗ri,
─░steyene ver onlar─▒,
Bana seni gerek seni!

┼čeklindeki tart─▒┼čmal─▒ s├Âzleriyle ayn─▒ istikamettedir.

Neyse, biz boyumuzu a┼čan derinliklere do─čru kula├ž atarak ┼čer├«atin hududunu daha fazla zorlamayal─▒m.

Ba┼čtan beri kaydetti─čimiz ┼čiirlere g├Âre uhrev├« kar┼č─▒l─▒k beklemek dah├« uygun olmay─▒p yaln─▒zca All├óhÔÇÖ─▒n sevgisi g├Âzetilmelidir. Ya ikisi de g├Âzetilmiyor; yani yaln─▒zca All├óhÔÇÖ─▒n sevgi ve r─▒z├ós─▒n─▒n hedeflenmesi ┼č├Âyle dursun, uhrev├« kurtulu┼č da hedeflenmiyor; yap─▒lan i┼čler, insanlar i├žinde itibar kazanmak, ├Âv├╝lmek, ┼čan-┼č├Âhret kazanmak ve para-pul edinmek gibi tamam─▒yla d├╝nyev├« ama├žlar i├žin yap─▒l─▒yorsa? Allah muhafaza! B├Âyle i┼člerin kazanc─▒ yaln─▒zca bu d├╝nyada kal─▒r, ├óhirette es├óm├«si bile okunmaz. Hatt├ó farz amellerini bu ama├žlar i├žin yapan ki┼či ┼čirke bile d├╝┼čer!

Demek ki, yapt─▒─č─▒m─▒z i┼člerin de─čerli olu┼ču yetmiyor. Onlar─▒ yaparken All├óhÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒na uygun bir niyet ta┼č─▒yor olmam─▒z da l├óz─▒md─▒r. Mesel├ó ilim (tabi├« faydal─▒ olan─▒) bi-z├ótih├« de─čerlidir. Ancak ilimle me┼čgul olan ki┼či; insanlara ne kadar ├ólim oldu─čunu g├Âstermek i├žin ilimle me┼čgul oluyorsa, o ilmin ├óhirette ona bir faydas─▒ olmaz.

─░sl├óm denge d├«nidir. D├╝nyan─▒n tamamen ihmal edilmesini istemez. Zaten ┼čer├«atin emirleri bu d├╝nya i├žindir. Zek├ót gibi baz─▒ h├╝k├╝mler do─črudan d├╝nyal─▒kla ilgilidir. KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde;

ÔÇťAll├óhÔÇÖ─▒n sana verdi─činden (OÔÇÖnun yolunda harcayarak) ├óhiret yurdunu iste; ama d├╝nyadan da nasibini unutma!ÔÇŁ (el-Kasas, 28/77) buyurulur. Ancak d├╝nya ama├ž olmamal─▒d─▒r. ├éhiret i├žin ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒nda d├╝nya onun pe┼činden gelecektir:

ÔÇťKim ├óhiret kazanc─▒n─▒ istiyorsa, onun kazanc─▒n─▒ artt─▒r─▒r─▒z. Kim de d├╝nya k├ór─▒n─▒ istiyorsa ona da d├╝nyadan bir ┼čeyler veririz, fakat onun ├óhirette bir nasibi yoktur.ÔÇŁ (e┼č-┼×├╗r├ó. 42/20)

K─▒sacas─▒ ├Ânemli olan niyettir. Rahmetli hocam─▒n bir s├Âz├╝ vard─▒:

ÔÇťKimi b├╝y├╝k servetler i├žinde y├╝zerken All├óhÔÇÖa ┼č├╝kretmekten geri durmaz, kimi ise topal e┼če─činin ard─▒nda gezerken All├óhÔÇÖ─▒ hat─▒rlamaz!ÔÇŁ derdi. Demek ki; Allah yoluna engel olan servetin kendisi de─čil, ona duyulan tutku ve sevgidir.

Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n me┼čhur ├Ârne─činde belirtti─či ├╝zere; d├╝nyal─▒k ve servet bir deniz, ki┼či onun ├╝st├╝nde y├╝zen bir gemi gibidir. E─čer il├óh├« r─▒z├óy─▒ g├Âzetirse onun ├╝st├╝nde gemisini y├╝r├╝t├╝r. Yok e─čer onu sevip ba─čr─▒na basarsa, batar!