HEDEF─░M─░Z DENGEL─░ ve HAYIRLI ├ťMMET OLMAKTIR

YAZAR : Ayd─▒n TALAY aydintalay@gmail. com

a_talay-SAYI-119

Bizlere ─░sl├ómÔÇÖ─▒ bah┼čederek m├╝sl├╝man ana-babadan meydana getiren ve b├╝y├╝k bir ┼čeref ta┼č─▒yan, orta yolu bah┼čeden RabbimizÔÇÖe sonsuz hamd ├╝ sen├ólar olsun.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ─░sl├óm ├╝mmetinin ├Âzelli─čini beyan eden Bakara S├╗resiÔÇÖnin 143. ├óyetinde me├ólen ┼č├Âyle buyurulur:

ÔÇťB├Âylece sizi m├╗tedil bir ├╝mmet k─▒ld─▒k ki insanlara kar┼č─▒ ┼čahitler olas─▒n─▒z. Peygamber de sizin ├╝zerinize ┼čahit olsun…ÔÇŁ

Vasat, geni┼č anlaml─▒ bir kelime olup; burada, her h├ól ve hareketimizde hay─▒rl─▒ olma, hay─▒rl─▒s─▒n─▒ se├žme, ifrat ve tefritten ka├ž─▒nma bas├«reti anlam─▒n─▒ ta┼č─▒yor. B├Âylece son derece ┼čefkat ve merhamet sahibi olan Mevl├óm─▒z ├«m├ón─▒m─▒z─▒n zayi olmamas─▒n─▒ mur├ód ediyor. Zira M├╝sl├╝manl─▒─č─▒; sa─člam ├«m├ón─▒n yan─▒nda, ┼čuurlu ib├ódet ve d├╝r├╝st ahl├ók tamamlar. Aksi h├ólde merhum ├ékifÔÇÖin dedi─či gibi;

┬źBat─▒ medeniyeti her de─čerimize, birlik ve beraberli─čimize sald─▒ran sinsi bir canavard─▒r.┬╗ Bu bak─▒mdan vasat ├╝mmet prensibini hayat─▒m─▒z─▒n nirengi noktas─▒ kabul ederek hareket etmemiz icap ediyor. Sadece ib├ódetler konusunda de─čil; ferd├«, ailev├« ve sosyal hayat─▒m─▒z─▒n her safhas─▒nda a┼č─▒r─▒l─▒klardan ka├žarak mutluluk i├žin elzem olan orta yolu ya┼čay─▒p ya┼čataca─č─▒z. KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin Furk─ün S├╗resiÔÇÖnin 67. ├óyeti ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťRahm├ónÔÇÖ─▒n o has kullar─▒; harcamalar─▒nda ne israf ederler, ne de eli s─▒k─▒ davran─▒rlar. Bu ikisi aras─▒nda denge tutarlar.ÔÇŁ

Acaba zaman zaman nefsimizi ├Ân├╝m├╝ze alarak s─▒ygaya ├žekti─čimiz oluyor mu? De─čer, d├╝┼č├╝nce, gelenek, parola ve hayat─▒n de─či┼čik safhalar─▒nda neredeyim? ─░b├ódet ve taatte disiplini bir dereceye kadar g├Âzetip d├╝zende, organizasyonlarda, ili┼čki ve irtibatlarda ├ža─č─▒n ve asr─▒n gere─či diye ├Âl├ž├╝s├╝z m├╝ davran─▒yorum? Tasavvur ve itikatta nerelerdeyim? ─░ktis├ód├« ve ticar├« ahl├ók─▒m─▒zda kimlerin ve hangi d├╝┼č├╝ncelerin pe┼čindeyim? Bat─▒ ideolojilerinden ilham al─▒narak medya ve gazetelerle de zirveye ta┼č─▒nan mide, para ve d├╝nya hastas─▒ m─▒ olduk?

All├óhÔÇÖ─▒n y├╝ce Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bir had├«s-i ┼čeriflerinde ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇť(Her i┼čte) orta yolu izleyin ki hedefe ula┼čabilesiniz.ÔÇŁ (Buh├ór├«, Rik─ük, 18) Hatt├ó hay─▒r ve hayratta bile ├Âl├ž├╝l├╝ olma emrediliyor. Sah├óbe-i kir├óm─▒n ileri gelenlerinden Mu├óz ─░bn-i Cebel -rad─▒yall├óhu anh- bir g├╝n EfendimizÔÇÖe gelerek mal─▒n─▒n tamam─▒n─▒ Allah yolunda sadaka olarak vermek istedi─čini beyan edince; Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ailesini ne ile ge├žindirece─čini sormu┼čtu. O da yeme-i├žme ve di─čer ihtiya├žlar─▒ asgar├« seviyeye indirece─čini ifade etti. Efendimiz, onlar─▒n hakk─▒ oldu─čunu bildirerek teklifi red buyurdular. Demek ki her h├ól ve hareketimizde ana s─▒n─▒r─▒ korumaya ├ózam├« dikkat edece─čiz:

Harcamam─▒z ├Âylesine ├Âl├ž├╝l├╝ olacak ki ne kendimize ne de ba┼čkas─▒na zarar vermesin. M├╝sl├╝man ne m├╝srif ne de cimri olmay─▒p daima insan i├žin ideal olan orta yolu takip edecektir. ─░ster davet ve d├╝─č├╝nlerde ister di─čer harcamalarda esas olan faydal─▒ olmakt─▒r. Yoksa ├ódetler ve te├óm├╝ller S├╝nnet-i Seniyyenin yerine ge├žerse; d├╝nyev├« hayatta s─▒k─▒nt─▒ ├žekildi─či gibi, uhrev├« hesab─▒ da a─č─▒r olacakt─▒r. Cimrilikten de savurganl─▒ktan da Rabbimize s─▒─č─▒naca─č─▒z ki fel├óh bulal─▒m. Nitekim ─░sr├ó S├╗resiÔÇÖnin 29. ├óyetinde Rabbimiz me├ólen ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇťEli s─▒k─▒ olma; b├╝sb├╝t├╝n eli a├ž─▒k da olma! Sonra k─▒nan─▒r, kaybettiklerinin hasretini ├žekersin.ÔÇŁ

Geli┼čig├╝zel sa├ž─▒p savurma anlam─▒na gelen israf, sadece para konusunda de─čil; inan├ž, s├Âz ve davran─▒┼člardan ev, e┼čya, giyecek, ekmek, yemek, su, zaman ve benzeri hususlara kadar varl─▒k ve hayat─▒m─▒z─▒n maalesef ├žok geni┼č bir k─▒sm─▒nda yer al─▒yor.

Torba torba direklere as─▒p israf etti─čimiz bir y─▒ll─▒k ekmek bedeli ile 30 fabrika veya 8 baraj yap─▒labilece─či hesaplanm─▒┼čt─▒r. Hac ve umre yolundaki otellerde bile ├Âl├ž├╝s├╝z yemek art─▒klar─▒ ├ž├Âpe gitmektedir. Nefis; kulun imtihan─▒ i├žin doyumsuz olarak yarat─▒lm─▒┼čsa da onu m├ónev├« terbiye ile ─▒slah ederek orta yola sevk edecek ise insan─▒n azim ve gayretidir. ─░deal ├Âl├ž├╝ler a┼č─▒ld─▒─č─▒ i├žin; h─▒rs alabildi─čine artm─▒┼č, kanaat azalm─▒┼čt─▒r. Cen├ób-─▒ Hak y├╝ce kitab─▒m─▒z─▒n Nahl S├╗resiÔÇÖnin 71. ├óyetinde me├ólen ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťAllah r─▒z─▒k y├Ân├╝nden bir k─▒sm─▒n─▒z─▒ di─čerlerinden ├╝st├╝n k─▒ld─▒. Kendilerine bol r─▒z─▒k verilenler r─▒z─▒klar─▒n─▒ ellerinin alt─▒ndakilere vermiyorlar ki onda e┼čit olsunlar. Durum b├Âyle iken All├óhÔÇÖ─▒n nimetini ink├ór m─▒ ediyorlar?ÔÇŁ

─░sl├ómÔÇÖ─▒n ekonomik sisteminden okullarda bahsedilmezken, insan─▒m─▒z─▒ madd├« yar─▒┼ča iten bat─▒l─▒ sistem, ticaretimizde ana mek├ón─▒ tutmu┼č gibidir. Son y─▒llarda mill├« gelirimizin y├╝kseldi─čine ┼č├╝kredip yerinde sarf etme bas├«retini g├Âstermemiz gerekirken; maalesef a┼č─▒r─▒ t├╝ketim yar─▒┼č─▒, ithal├ót seviyesini olduk├ža y├╝kseltti─či gibi, elzem olmayan l├╝ks maddelere kayd─▒rmaktad─▒r. Ne gelirler, ne meslek, ne maa┼č be─čeniliyor art─▒k. Kibir, yalanc─▒l─▒k, acelecilik, inat, alaya alma ve benzeri menf├« duygular insan─▒m─▒z─▒ ┬źben merkezli┬╗ yaparak sald─▒rgan h├óle getirmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. L├╝ks araba sevdas─▒, fazla satabilme yar─▒┼č─▒, hemen her yolu mubah g├Ârerek t├╝ketmeye zorlayan ticaret anlay─▒┼č─▒, kredi kart─▒ merak─▒, al─▒┼čveri┼č merkezine e─členmek amac─▒ ile gitme duygusu insan─▒m─▒z─▒ derinden yaralad─▒.

Ticaret merkezlerinin levhalar─▒, tekstilcilerin ├╝retti─či ti┼č├Ârtler gibi ayr─▒ bir dert. ─░nsan─▒m─▒z─▒ robot zannederek ├žok rahats─▒z etmeye ba┼člad─▒. G├╝zel T├╝rk├žemizi unuttururcas─▒na ve ├žo─ču kimsenin ne dedi─čini anlamad─▒─č─▒ bat─▒ lisanlar─▒ ├╝zerinde haddinden fazla levhalar, -bir de ─▒┼č─▒kl─▒ h├óle getirilince- ├ódeta ┼ča┼čk─▒n h├óle geldik. H├ólbuki eskiden hem d├╝kk├ónlarda hem de evlerde g├╝zel dersler verici ve tefekk├╝re sevk eden az ve ├Âz levhalar vard─▒. ├çocuk terbiyesinde ├Ânemli bir yeri vard─▒ bunlar─▒n. ┼×imdi ise -beni ba─č─▒┼člay─▒n ama- mideler devle┼čmi┼č ve fir├ósetler c├╝cele┼čmi┼č durumda iken, g├Âzlerimiz yanl─▒┼člar─▒ g├Ârm├╝yor. E┼č ve ├žocuklar; kontrols├╝z facebook ve internet sebebiyle, sayg─▒ ve sevgi hududunu a┼čmaya ba┼člad─▒─č─▒ gibi, bundan da tabiat─▒yla en fazla ter├Âr ├Ârg├╝tleri istifadeye yelteniyor.

Ula┼č─▒m─▒n rahatlamas─▒ i├žin gayretler s├╝rd├╝r├╝l├╝rken; i┼čleri yoku┼ča s├╝ren, acaba biraz da bizim ├Âzel ara├žlara binmedeki israf─▒m─▒z de─čil midir? Elbette ├žok ├Ânemli i┼či olan, zaman zaman tek ba┼č─▒na ├Âzel arabas─▒n─▒ kullanacakt─▒r. Ama toplu ta┼č─▒ma ara├žlar─▒n─▒n artt─▒─č─▒ ve hemen hemen ├žo─ču yerde ser├« h├óle geldi─či bir ortamda, ├Âzel ara├žlar─▒n ├žo─čunda tek ki┼či seyrediyorsa, acaba bu a─čal─▒─ča ne diyece─čiz?

Bu ve benzeri konular g├Âsteriyor ki z├╝hd ve takv├ó ahl├ók─▒n─▒ k├╝├ž├╝k ya┼čtan itibaren neslimize elbirli─či ile yerle┼čtirip ├Ânemle ├╝zerinde durmal─▒y─▒z. Hiss├«, vehm├« b├╝t├╝n hur├ófeleri silkip atarken, g├Ân├╝l a├ž─▒c─▒ ders ve sohbetlerden geri kalmayaca─č─▒z. ─░┼č adamlar─▒m─▒za ki┼čili─či koruma ve hizmeti sevdirme a┼čk ve ┼čevkini yaymal─▒y─▒z. S├ólih amellerle do─čru bildi─čimizi yapma ve ya┼čamaya gayret g├Âstermekle, yanl─▒┼čl─▒klar─▒n ve bize s├╝sl├╝ kelimelerle kabul ettirilmeye ├žal─▒┼č─▒lan oyunlar─▒ bozmaya All├óhÔÇÖ─▒n izni ile muvaffak olabiliriz.