KURBAN G├ľREV─░N─░ ├ÄF├é ETMEN─░N ├éD├éBI

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

K├Âyde kurban bayramlar─▒ bir ba┼čka g├╝zel ge├žerdi…

Bayramdan ├Ânce al─▒nan kurbanl─▒klar ├Âzenle se├žilir, sabah kalk─▒l─▒r kalk─▒lmaz ilk ├Ânce onun ihtiya├žlar─▒ kar┼č─▒lan─▒rd─▒. Biz de kendi yiyeceklerimizi onunla payla┼č─▒r, hatt├ó annelerimizden gizli olarak temin etti─čimiz yiyecekleri g├Ât├╝r├╝p ona verirdik.

Kurbanl─▒k; ev halk─▒ndan biri gibi kucaklan─▒r, ├Âp├╝l├╝r, sevilir, k─▒nalar yak─▒l─▒r, s├╝slenirdi. Kesime haz─▒rlan─▒rken g├Âzleri ba─član─▒r ve bah├ženin ├Âzel olarak haz─▒rlanan bir k├Â┼česinde, h├╝z├╝nl├╝ bir atmosfer ortam─▒nda kesim ger├žekle┼čirdi. Yani kesilmeden ├Ânceki ├Âzen, kesilirken de g├Âsterilirdi.

Kesim s─▒ras─▒nda herkesin bir g├Ârevi vard─▒. Benim g├Ârevim dedemin asistanl─▒─č─▒n─▒ yapmakt─▒. Kurban kesilirken onu tutmak, pa├žalar─▒ndan oklavayla yol a├ž─▒p postunun kolay s─▒yr─▒lmas─▒ i├žin ├╝fleyerek ┼či┼čirmek, kesilen kurbanl─▒─č─▒ a─čaca as─▒p derisini y├╝zmek, yenmeyen sakatat b├Âl├╝mlerini g├╝zelce g├Âmmek, i├ž organlar─▒n─▒ bir tak─▒m olarak ├ž─▒karmak ve hayvan─▒ par├žalamak gibi kesimin her a┼čamas─▒nda bulunurduk. Bu sayede bir ko├ž kesebilecek kadar, kesimin b├╝t├╝n ayr─▒nt─▒lar─▒ h├ól├ó g├Âz├╝m├╝n ├Ân├╝ndedir.

Bizler onun kesimini vah┼čet olarak g├Ârmedi─čimiz gibi korkmazd─▒k da. ├ç├╝nk├╝ o herhangi bir hayvan de─čil; ┬źm├╝b├órek bir hayvand─▒┬╗. O All├óhÔÇÖ─▒n bize bir l├╝tfuydu, bu m├ón├óda eti de kom┼čulara, fakirlere, misafirlere c├Âmert├že pay edilirdi.

Mesele hayvanlara ┼čefkat ise, Allah Ras├╗l├╝; sald─▒rgan bir k├Âpek bile olsa, herhangi bir canl─▒ya i┼čkence yap─▒lmas─▒n─▒ yasaklam─▒┼čt─▒r. (Buh├ór├«, Mez├ólim, 30, Me─č├óz├«, 36, Zeb├óih, 26; Eb├╗ D├óv├╗d, Cihad, 110, Hud├╗d, 3; Ahmed bin Hanbel, IV/246, 307, 428, 429)

Yine hadis kaynaklar─▒nda bir kediye i┼čkence yapmas─▒ sebebiyle cehenneme giren bir kad─▒ndan (M├╝slim, Sel├óm, 151-152, Tevbe, 25); susuzluktan ├Âlme derecesine gelmi┼č bir k├Âpe─če su vermesi sebebiyle g├╝nahlar─▒ ba─č─▒┼članan bir ┼čah─▒stan (Buh├ór├«, ┼×irb, 9, Mez├ólim, 23) bahsedilir.

Dolay─▒s─▒yla Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-; bu kadar ┼čefkatli olmas─▒na ra─čmen, kurban bayramlar─▒nda ve di─čer zamanlarda da kurban kesmi┼čtir.

├ç├╝nk├╝ ┼čefkat ve merhamet hissi All├óhÔÇÖ─▒n emrini yapmaya engel de─čildir. Allah -celle cel├ól├╝h├╗- KurÔÇÖ├ónÔÇÖda, yap─▒lmas─▒n─▒ istedi─či ib├ódetin ├Âzellikle ad─▒n─▒ belirtmi┼čtir.

ÔÇťHer ├╝mmet i├žin, All├óhÔÇÖ─▒n kendilerine r─▒z─▒k olarak verdi─či hayvanlar ├╝zerine ismini ans─▒nlar diye kurban kesmeyi me┼čr├╗ k─▒ld─▒k. ─░┼čte sizin il├óh─▒n─▒z bir tek il├óht─▒r. ┼×u h├ólde yaln─▒z OÔÇÖna teslim olun. Al├žak g├Ân├╝ll├╝leri m├╝jdele!ÔÇŁ (el-Hac, 34)

Velh├ós─▒l ├žocuklu─čumuzda kesilen bu kurban; merhametin, payla┼čman─▒n, ac─▒man─▒n en ├╝st noktas─▒n─▒ olu┼čturur, kurban bayram─▒ bu hiss├« ortam i├žinde ge├žerdi.

Di─čer yandan bug├╝n T├╝rkiyeÔÇÖde, ├Âzellikle de b├╝y├╝k ┼čehirlerde; kurban─▒n kesim bi├žiminde cidd├« problemler vard─▒r. Bu ib├ódetin yerine getirilmesi kadar y├Ântemi de ├Ânemlidir. Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- kurbanlar─▒n─▒ MedineÔÇÖde ┼čehir i├žinde ├Âzel bir kurban kesim yeri olan (menhar)de ve bayram namazlar─▒na tahsis edilen, ad─▒na musall├ó (namazg├óh) denilen a├ž─▒k alana yak─▒n olan bir yerde kesmi┼čtir. (Eb├╗ D├óvud, Dah├óy├ó, 8-9; Buh├ór├«, Ed├óh├«, 6; ─░bn-i M├óce, Ed├óh├«,17; Nes├ó├«, Dah├óy├ó, 3)

PeygamberimizÔÇÖin bu tavr─▒, kurban─▒n ┼čehir i├žinde ├Âtede beride rastgele kesilmemesi a├ž─▒s─▒ndan ├Ârnek al─▒nmas─▒ gereken bir davran─▒┼čt─▒r.

├ľzellikle bu konuyla ilgili alt yap─▒ imk├ónlar─▒n─▒n olmad─▒─č─▒ ┼čehir hayat─▒nda, otoyol kenarlar─▒nda hayvan bo─čazlaman─▒n, caddelerde kurbanl─▒k kovalay─▒p hayvanlara eziyet etmenin ├ólemi yok; zaten her taraf kasap, market, v─▒c─▒k v─▒c─▒k et ile dolu!

Kurban kesimi i├žin uygun bir ev ve mahir bir kesim ustas─▒ yok ise belediye kurumlar─▒ taraf─▒ndan tahsis edilen yerlerden faydalan─▒labilir; ancak herh├ólde en iyisi bildik, tan─▒d─▒k, g├╝venilir ─░sl├óm├« vak─▒flar vas─▒tas─▒yla, yurt i├ži ve yurt d─▒┼č─▒nda, ger├žek ihtiya├ž sahiplerine, yerinde kesilip da─č─▒t─▒lmak ├╝zere vek├ólet verilmesi olur.

Velh├ós─▒l kurban ib├ódeti, insan─▒n Allah ile ileti┼čimini sembolize eden ├Ânemli ib├ódetlerden birisidir. M├╝ÔÇÖminin bu ib├ódetin hakk─▒n─▒ verebilmesi i├žin onu, ak─▒ll─▒ ve ┼čevkli bir h├óle d├Ân├╝┼čt├╝rmesi gerekir, yeter ki bu ├«m├ón├« g├Ârevin ├«f├ós─▒ edepli olsun.

Sa─čl─▒cakla kal─▒n.