┬źORU├ç TUTUN, SIHHAT BULURSUNUZ┬╗1

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

Hasta olmak, kısaca vücudun tabiî hâlinin bozulması olarak tarif edilebilir.

Asl─▒nda dengenin bozulmas─▒yla, v├╝cudu hastal─▒k gibi anormal sonu├žlara g├Ât├╝ren sebepler; genellikle insan─▒n kendi davran─▒┼člar─▒ndand─▒r.

Nitekim KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde de bu konuya;

ÔÇťEy ├ódemo─člu! Ba┼č─▒n─▒za gelen her hay─▒rl─▒ ┼čey AllahÔÇÖtand─▒r. Ba┼č─▒n─▒za gelen her ┼čer ise kendi davran─▒┼člar─▒n─▒zdand─▒r.ÔÇÖÔÇÖ (en-Nis├ó, 79) ┼čeklinde i┼čaret edilmektedir.

S─▒k s─▒k ve fazla yemek yeme, yediklerine dikkat etmeme, sigara ve alkol kullan─▒m─▒, ayn─▒ zamanda gere─činden fazla gerginlik ve haddinden fazla cins├« d├╝┼čk├╝nl├╝k gibi yanl─▒┼člar, bu zararl─▒ davran─▒┼člardan say─▒labilir.

KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde de belirtildi─či ├╝zere, ┼čerlere sebep olan bu davran─▒┼člardan kurtulmak; ancak zihni e─čitmek ve bedene h├ókim olmak ile m├╝mk├╝nd├╝r.

Bu h├ókimiyeti sa─člayacak olan davran─▒┼č bi├žimi ise yine KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ┼ču ├óyet-i ker├«meyle belirlenmi┼čtir:

ÔÇťEy ├«m├ón edenler! Oru├ž tutmak; sizden ├Âncekilere oldu─ču gibi size de farz k─▒l─▒nm─▒┼čt─▒r / kurallarla belirlenmi┼čtir. B├Âylece sak─▒n─▒rs─▒n─▒z / kendinize h├ókim olmay─▒ ├Â─črenebilirsiniz.ÔÇŁ (el-Bakara, 183)

Demek ki oru├žlu; yiyecek, i├žecek ve cins├« arzular─▒ndan ge├žici bir s├╝re uzak kalarak, sadece midesini dinlendirmekle kalmaz; ayn─▒ zamanda bu t├╝r davran─▒┼člar─▒ kontrol eden hormonlar─▒n salg─▒lanmas─▒n─▒n d├╝zene girmesiyle, iradesine h├ókim olmay─▒ ├Â─črenir.

Ayr─▒ca orucun bir ib├ódet olarak tutulmas─▒, kudretli bir varl─▒─č─▒n himayesine girildi─čine inanman─▒n getirdi─či g├╝ven duygusu ile ki┼čilere mutluluk verir. Bu da beyinde endorfin denilen mutluluk hormonunun sal─▒n─▒┼č─▒yla ger├žekle┼čir.

B├Âylece oru├ž tutarak duygu durumunu y├╝kselten ki┼či; stres, anksiyete ve depresyon gibi durumlara kar┼č─▒ zihn├« a├ž─▒dan dayan─▒kl─▒ h├óle gelirken, ┼čerli davran─▒┼člardan uzakla┼čarak, fizik├« a├ž─▒dan da Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin i┼čaret etti─či gibi s─▒hhat bulur.

Bu irade terbiyesi ile organlar─▒n─▒n her t├╝rl├╝ k├Ât├╝l├╝kten uzakla┼čmas─▒n─▒ sa─člayan m├╝ÔÇÖmin, kalbini k├Ât├╝ duygulardan ar─▒nd─▒r─▒r. Bu sayede madd├« ba─člardan, f├ón├« ihtiraslardan uzakla┼čt─▒k├ža kullu─čun zirvesine ula┼č─▒r ve All├óhÔÇÖa yakla┼č─▒r.

Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n dedi─či gibi;

ÔÇťRamazan ay─▒nda gere─či gibi oru├ž tutarsan, senin v├╝cut topra─č─▒n─▒ alt─▒n ederler. Senin f├ón├« varl─▒─č─▒n─▒ ta┼č gibi ezerler de g├Â─če s├╝rme yaparlar. ─░ftar vaktinde yedi─čin yemek lokmas─▒n─▒n her biri, birer m├ón├ó incisi olur. RamazanÔÇÖda yemekte, i├žmekte, k├Ât├╝ s├Âz s├Âylemekte, k├Ât├╝ i┼č i┼člemekte sab─▒rl─▒ oldu─čun i├žin; bu sab─▒r, senin m├ónev├« g├Âr├╝┼č├╝n├╝ art─▒r─▒r, g├Ânl├╝n├╝n g├Âz├╝n├╝ a├žar.ÔÇŁ (D├«v├ón-─▒ KebirÔÇÖden Se├žmeler, c. IV, Rub├ó├« no. 368)

Allah Te├ól├ó t├╝m m├╝sl├╝manlara Reyy├ón2 kap─▒s─▒ndan ge├žmeyi nasip etsin. ├ém├«n…

_______________________________

1 Berkî, h: 250 Hadis., Diyanet yay., Ank. 1977, s. 130.
2 Oru├ž tutanlar─▒n cennete girecekleri kap─▒.