K├╝├ž├╝k ─░skenderÔÇÖin ├ťlkesinde D├éRUSSEL├éM A├çE -2-

YAZAR : Prof. Dr. Osman ÇETİNKAYA osmancetinkaya@sdu.edu.tr

├ťMMEH├éT├ťÔÇÖL-M├ťÔÇÖM─░N├ÄN KIZ KURÔÇÖ├éN KURSU

A├žeÔÇÖye gitmi┼čken T├╝rkiyeÔÇÖden sivil toplum kurulu┼člar─▒n─▒n a├ž─▒p devam ettirdikleri yetimhaneleri ziyaret etmek istemi┼čtim. Ne var ki, hem yetimhanelerin yetkilileri ile sa─čl─▒kl─▒ bir ileti┼čim kuramay─▒┼č─▒m, hem de olduk├ža uzak mesafelerde olu┼člar─▒ dolay─▒s─▒yla, di─čer programlara kat─▒lamama riski sebebiyle, bu iste─čime kavu┼čamam─▒┼č, biraz ├╝z├╝lm├╝┼čt├╝m. Ben bu ruh h├óli i├žindeyken birka├ž gen├ž A├žeÔÇÖli, otelimize kadar gelerek bizi Banda A├že kent merkezine 40-50 kilometre uzakl─▒kta, ismini hat─▒rlayamad─▒─č─▒m bir k├Âye g├Ât├╝rd├╝ler. Bu k├Âyde bir k├╝lliye i├žinde yer alan b├╝y├╝k├že bir cami ile kar┼č─▒la┼čt─▒k. Cami g├Ârevlileri; bizi, k├Ây├╝n bir mahallesinde yer alan kursa g├Ât├╝rd├╝. Bu yat─▒l─▒ kursta; bir k─▒sm─▒ yetim, 180 kadar k─▒z evl├ód─▒m─▒z ├že┼čitli seviyelerde KurÔÇÖ├ón e─čitimi al─▒yor. Y├Âneticileri ile g├Âr├╝┼čmeler yapt─▒k. E─čitim g├Ârd├╝kleri mek├ónlar─▒, imk├óns─▒zl─▒klar─▒n─▒; ama tevekk├╝l ve azimlerini g├Ârd├╝m. T├╝rkiyeÔÇÖde refah i├žinde ya┼čayan ama kendi d├╝nyas─▒ d─▒┼č─▒na ├ž─▒kamayan biri s─▒fat─▒yla; kendi ad─▒ma ├žok utand─▒m, s├Âyleyecek s├Âz bulmakta g├╝├žl├╝k ├žektim. Kursu ziyaret ettikten sonra ved├óla┼č─▒rken, kurs giri┼činin solunda briket duvar ├╝zerine A├že dilinde ve Arap├ža yaz─▒lm─▒┼č k─▒smen solmu┼č bir yaz─▒ beni peri┼čan etti. ┬źPondok Pesantren Putri UMMAHATUÔÇÖL MUÔÇÖMININ┬╗ ┬ź├ťmmeh├ót├╝ÔÇÖl-M├╝ÔÇÖmin├«n Yat─▒l─▒ K─▒z Okulu). Kursa ait bu levhay─▒ g├Âsteren resimden ba┼čka sizinle payla┼čmaya cesaret edebilece─čim bir ┼čey yok.

AÇE EYÂLETİ VALİSİ DR. ZÂİNÎ ABDULLAH İLE

A├žeÔÇÖde ge├žirdi─čimiz ilk g├╝n├╝n ak┼čam─▒nda Banda A├žeÔÇÖdeki Ey├ólet Valili─čini ziyaret ettik. Valilikte bizi kabul salonuna ald─▒lar; bir s├╝re bekledikten sonra, vali ve yak─▒n ├žal─▒┼čma arkada┼člar─▒ salona geldiler. Grubumuzu temsilen, bir hocam─▒z; kendimizi, ├╝niversitemizi tan─▒tan ve ziyaret amac─▒m─▒z─▒ beyan eden bir konu┼čma yapt─▒. Sonra Ey├ólet Valisi Dr. Z├óin├« Abdullah; bize, A├žeÔÇÖnin bug├╝nk├╝ durumu, T├╝rkiye ile ili┼čkiler, T├╝rk h├╝k├╗meti ve insan├« yard─▒m kurulu┼člar─▒n─▒n A├žeÔÇÖye katk─▒lar─▒ hakk─▒nda ├Âzet bilgiler verdi. ├ťniversiteler aras─▒ndaki akademik i┼čbirli─činin g├╝├žl├╝ ve s├╝rd├╝r├╝lebilir olmas─▒ i├žin, T├╝rk ve Endonezya h├╝k├╗metleri ile her iki ├╝lkenin i┼č adamlar─▒ d├╝zeyinde de ili┼čkiler kurulmas─▒ gereklili─čini vurgulad─▒. A├žeÔÇÖnin i├ž i┼člerinde; g├╝venlik, sosyo-ekonomik konular, y├Ânetim ve ad├ólet olarak ├Âzerk olmakla birlikte, uluslararas─▒ sosyo-ekonomik-k├╝lt├╝rel ili┼čkilerin Endonezya h├╝k├╗meti bilgisi ve onay─▒yla hatt├ó b├Âlgeye ait ekonomik i┼čbirli─či anla┼čmalar─▒ (ASEAN gibi) ├žer├ževesinde ger├žekle┼čebilece─činin alt─▒n─▒ ├žizdi. Bu ba─člamda da salona biti┼čik olan ofisine birka├ž dakikal─▒─č─▒na ge├žerek; ├ľzg├╝r A├že Hareketi (GAM, Gerakan Aceh Merdeka) ile Endonezya h├╝k├╗meti aras─▒nda tsunami fel├óketi sonras─▒nda 2005ÔÇÖte imzalanm─▒┼č mut├óbakat anla┼čmas─▒ yan─▒nda, 2006ÔÇÖda y├╝r├╝rl├╝─če girmi┼č olan 11 say─▒l─▒ A├že Y├Ânetimi kanunlar─▒n─▒ takdim etmi┼člerdi.

Dr. Z├óin├« Abdullah, A├žeÔÇÖnin do─črudan se├žimle gelen 2. Ey├ólet Valisi. 2012 se├žimlerinde se├žmenlerin % 56ÔÇÖs─▒n─▒n oyunu alarak 5 y─▒ll─▒─č─▒na se├žilmi┼č. Kendisiyle g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝m├╝zde, bu g├Ârevi iki y─▒ld─▒r y├╝r├╝tmekteydi. Bir t─▒p doktoru olan Dr. Z├óin├« Abdullah, 1940 do─čumlu 74 ya┼č─▒nda. Ya┼č─▒na mukabil; din├ž g├Âr├╝n├╝ml├╝, g├Ârevine, ├╝lkesine ve d├╝nyada olup bitenlere, d├╝nya siyasetine h├ókim bir y├Ânetici intib├ó─▒n─▒ b─▒rakt─▒ bende.

Bizimle g├Âr├╝┼čmesinde kendisinden hi├ž bahsetmemi┼č idi, ben de hakk─▒nda herhangi bir bilgiye sahip de─čildim. Daha sonra, ├╝niversite ├ževresinden akademisyenlerle g├Âr├╝┼čmeler ve internet kaynaklar─▒ndan edindi─čim bilgilere g├Âre, Dr. Z├óin├« Abdullah; 1977ÔÇÖye kadar A├že ve Sumatra Adalar─▒n─▒n farkl─▒ kentlerinde uzman doktor ve klinik ┼čefi olarak ├žal─▒┼čm─▒┼č. GAM, 1976ÔÇÖda Jakarta merkez├« h├╝k├╗metine ┬źkar┼č─▒ tavr─▒n─▒┬╗ net olarak a├ž─▒klay─▒nca GAMÔÇÖa kat─▒lm─▒┼č ve bu tarihten sonra GAMÔÇÖ─▒n kurucusu Hasan Di TiroÔÇÖnun yak─▒n dan─▒┼čman─▒ olarak hep yan─▒nda olmu┼č. Hasan Di Tiro; 1981ÔÇÖde zorunlu olarak ─░sve├žÔÇÖe giderken, Dr. Z├óin├« de ona e┼člik etmi┼č. ─░sve├ž Uppsala ├ťniversitesinde de t─▒p e─čitimi ald─▒ktan sonra bir s├╝re ─░sve├žÔÇÖte hekim olarak ├žal─▒┼čm─▒┼č. Daha sonra 2002ÔÇÖde TokyoÔÇÖda ve di─čer yerlerde yap─▒lan bar─▒┼č g├Âr├╝┼čmelerinde, GAM delegasyonunda yer alm─▒┼č. A─čustos 2005ÔÇÖte HelsinkiÔÇÖde imzalanan A├že-Endonezya Mutabakat Anla┼čmas─▒ÔÇÖn─▒n da kilit roldeki ├╝yeleri aras─▒nda yer alm─▒┼č.

Kendisiyle kar┼č─▒l─▒kl─▒ konu┼čurken;

ÔÇťBundan 35 y─▒l ├Ânce, ├╝niversite ├Â─črencili─čim y─▒llar─▒nda duymu┼čtum ilk defa A├že adl─▒, m├╝sl├╝manlar─▒n ya┼čad─▒─č─▒ bir ├╝lkeyi ve onun Tungku Hasan Di Tiro adl─▒ ├Âzg├╝rl├╝k liderini. Allah ┼čimdi, i┼čte A├žeÔÇÖde olmay─▒ ve A├žeÔÇÖnin valisiyle samim├« bir sohbeti nasip etti bana…ÔÇŁ gibi c├╝mleleri sarf etmi┼čtim. O anda kendisinin sustu─čunu, h├╝z├╝nlendi─čini, belki dudaklar─▒n─▒n titredi─čini fark etmi┼č ne var ki o zaman buna bir m├ón├ó verememi┼čtim. Di─čer c├╝mlelerime cevaplar verirken, bu s├Âzlerim neden kar┼č─▒l─▒ks─▒z kalm─▒┼čt─▒? ┼×imdi onu anlamaya, duygular─▒n─▒ hissetmeye ├žal─▒┼č─▒yorum.

T├╝rkiyeÔÇÖde belki de en iyi tan─▒nan A├žeÔÇÖli olan Hasan Di Tiro (1925-2010); arkas─▒nda ┼čanl─▒ bir m├╝cadele, ├Ârnek bir ┼čahsiyet ve bir d├óv├ó adam─▒ modeli b─▒rakarak 3 Temmuz 2010ÔÇÖda HakkÔÇÖa y├╝r├╝m├╝┼čt├╝. Onun hayat─▒ ve T├╝rk├žeye de ├ževrilen kitab─▒ ┬ź├ľzg├╝rl├╝─č├╝n Bedeli: Bitmemi┼č Sava┼č G├╝nl├╝kleri, Nehir Yay─▒nlar─▒, 2005┬╗ ayr─▒ bir yaz─▒ya bile s─▒─čmayacak geni┼člikte. Hasan Di TiroÔÇÖya AllahÔÇÖtan rahmet, d├óv├ó arkada┼č─▒ A├že Valisi Dr. Z├óin├« Abdull├óhÔÇÖa da sa─čl─▒kl─▒ ve uzun bir ├Âm├╝r, g├Ârevinde ba┼čar─▒lar temenn├« ediyorum. (Devam edecek.)