YARINLARA DO─×RU…

YAZAR : Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

Unutamad─▒─č─▒m─▒z y─▒llar─▒n aras─▒nda; mutlulu─čumuz, huzurumuz, sevin├žlerimiz ve ├╝z├╝nt├╝lerimiz vard─▒r. Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z g├╝nleri, zaman zaman ge├žmi┼či hat─▒rlayarak de─čerlendiririz.

Son y─▒llar─▒n moda kavram─▒ ÔÇťkentsel d├Ân├╝┼č├╝mÔÇŁ masal─▒d─▒r. Oturdu─čumuz evler eskimi┼čtir, ├Âyleyse yenilenmesi gerekir. Size vaÔÇśdedilen, maketler ├╝zerindeki g├Âr├╝nt├╝lerdir. Say─▒lamayacak kadar y├╝ksek katl─▒ binalar, y├╝zme havuzlar─▒, al─▒┼čveri┼č merkezleri… r├╗hunuza uymayan sanal bir hayat…

Soka─č─▒n─▒z, mahalleniz yok oluyor. Y─▒llar sonra, bu yeni hayata al─▒┼čman─▒z bekleniyor. ├çocuklu─čunuzun ge├žti─či soka─č─▒n─▒zdaki arkada┼člar─▒n─▒zla oynad─▒─č─▒n─▒z oyunlar, bakkal amcan─▒z─▒n g├╝ler y├╝z├╝… Yapt─▒─č─▒n─▒z al─▒┼čveri┼č kar┼č─▒l─▒─č─▒nda a├ž─▒lan veresiye defterine yaz─▒lanlar, baban─▒z maa┼č─▒n─▒ al─▒nca toptan ├Âdenecek ve yeni bir sahife a├ž─▒lacakt─▒r.

Bahar gelince, bah├ženizde a├žan renk renk ├ži├žekler ve a─ča├žlarda meyvelerin yava┼č yava┼č b├╝y├╝meye ba┼člamas─▒… Annenizin veya ninenizin toplanan meyvelerle yapt─▒─č─▒; vi┼čne, ┼čeftali, erik re├želleri, marmel├ótlar─▒ ve bu g├╝zel tatlar─▒ kom┼čulara da─č─▒tman─▒z… Ak┼čam├╝st├╝ bah├ženin g├Âlge bir yerinde i├žilen ├žaylar, yenen kurabiyeler, po─ča├žalar…

Bir ┼čiir gibi ya┼čanan ├žocuklu─čunuz… Evl├ótlar─▒m─▒za, torunlar─▒m─▒za ya┼čatamayaca─č─▒m─▒z g├╝zel g├╝nleri ÔÇťkentsel d├Ân├╝┼č├╝mÔÇŁ s├Âz├╝n├╝n i├žine hapsetmek. Mahallenin, soka─č─▒n yok olu┼čuyla beraber; hayat─▒m─▒z─▒n ├Ânemli m├ónev├« de─čerleri de yok oluyor… Vef├ó, yard─▒mla┼čma, payla┼čma, sel├ómla┼čma; hastal─▒klar─▒n, ├Âl├╝m├╝n zor g├╝nlerini kom┼čularla beraber ya┼čama; diplomalar─▒n─▒z─▒ ald─▒─č─▒n─▒z ├ón─▒n sevinci; d├╝─č├╝n, ni┼čan haz─▒rl─▒klar─▒n─▒ beraberce yapma…

Yeni yerle┼čim b├Âlgelerinde, camdan bir f├ónus i├žinde ge├žen hayat─▒n─▒z─▒n ┼čiiriyeti olabilir mi? Birka├ž g├╝n hasta yatsan─▒z, kap─▒n─▒z ├žal─▒nmaz… Evin di─čer fertleri i┼čindedir. Ayn─▒ saatte kap─▒n─▒z ├žal─▒n─▒r, kap─▒c─▒ u─čram─▒┼čt─▒r, sonra d─▒┼č d├╝nyayla ilginiz kesilir.

┬źBalkona ├ž─▒ksam, hava alsam…┬╗ deseniz, cam f├ónuslarda balkon da yoktur. D─▒┼č d├╝nyayla ilginizi, bilgisayar ve televizyon sa─člayacakt─▒r. Televizyonun d├╝─čmesine basarsan─▒z; y├╝ksek sesle konu┼čan yazarlar─▒, konu┼čmac─▒lar─▒, siyas├«leri g├Âr├╝rs├╝n├╝z. Hepsi birbiriyle kavga h├ólindedir. Tek do─čru, kendilerinin d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ ve s├Âyledi─čidir.

Seyredebilece─činiz bir tek film, dizi yoktur. Y─▒llar ├Ânce tenkit edilen Kemal SUNAL filmleri, size daha yak─▒n olmu┼čtur. Televizyonun kumandas─▒na sar─▒l─▒r, h─▒zla kapatma d├╝─čmesine basars─▒n─▒z. ├çok ┼č├╝k├╝r; ├ťsk├╝darÔÇÖ─▒n bir├žok b├Âlgesinde mahalle k├╝lt├╝r├╝ devam ediyor. Kasab─▒m─▒z, bakkal─▒m─▒z, yemi┼č├žimiz marketlere kar┼č─▒ dayanmak i├žin direniyor…

Y─▒llar ├Ânce okudu─čum Alexis CarrelÔÇÖin ┬źYar─▒nlara Do─čru┬╗ kitab─▒n─▒ elime al─▒yorum. Kur┼čunkalemle ├žizdi─čim paragraflar─▒ tekrar okuyup d├╝┼č├╝nmeye ba┼čl─▒yorum:

ÔÇť─░nsanlar hayatlar─▒ boyunca biraz para, biraz da ┼č├Âhret i├žin didinip durur. Zanneder ki; bunlardan birine sahip olursa, bu emek ve s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alm─▒┼č olacakt─▒r. Oysa her bak─▒mdan ├žaresizlik i├žine girdi─činin, yava┼č yava┼č bitti─činin fark─▒nda de─čildir. ├ľmr├╝ boyunca elde etmek istedi─či ve kullanmak i├žin can att─▒─č─▒ ┼čeylerden zevk almas─▒ g├╝├žle┼čecektir. ├ľlmek ├╝zere olan bir kimse i├žin mutluluk, servet ├žok anlams─▒zd─▒r.ÔÇŁ

ÔÇťAll├óhÔÇÖa inanmay─▒ peki┼čtiren bir unsur da du├óya sar─▒lmakt─▒r. Tam ihl├ósla inanarak ve kar┼č─▒l─▒k beklemeden yap─▒lan du├ólar, belki madd├« sonu├žlar─▒ da beraberinde getirecektir.ÔÇŁ

ÔÇťModern ┼čehirlere bakt─▒─č─▒m─▒zda baz─▒ ger├žeklerle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒r─▒z. Y├╝ksek binalar, katedraller ve kuleleler… Modern ┼čehir binalar─▒ mukaddes bir anlay─▒┼čtan ├žok uzak. ├édeta isyan bayraklar─▒ gibi y├╝kselmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r g├Â─če do─čru. Bu binalar, ticaret ama├žl─▒ ve ba┼čkalar─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin dikilmi┼čtir. Medeniyetlerin kurulu┼čunda yap─▒lan hatalar, insanlarla yak─▒n ├ževreleri aras─▒nda b├╝y├╝k bir fark olu┼ču, kar┼č─▒lanmas─▒ zor hatalard─▒r.ÔÇŁ

ÔÇťKentsel d├Ân├╝┼č├╝mÔÇŁ├╝ daha ak─▒ll─▒ca ├žareler bularak insan r├╗huna uygun yapamaz m─▒y─▒z? Y├╗nus Emre as─▒rlar ├Âtesinden bize sesleniyor:

Mal sahibi, m├╝lk sahibi,
Hani bunun ilk sahibi?
Mal da yalan, m├╝lk de yalan,
Var biraz da sen oyalan…

M─▒sralar─▒ d├╝┼č├╝n├╝rken, zeytinliklerimizin yazl─▒k vill├ólar yapmak i├žin yok edili┼čine seyirci kalabilir miyiz? O vill├ólarda bir ayl─▒k mutlu ya┼čamak i├žin kesilen a─ča├žlar─▒, yok edilen ormanlar─▒ d├╝┼č├╝nsek, orada ya┼čayabilir miyiz?

Tarih├« ┼čehirlerimizde y├╝kselen binalar─▒n tarihimizi nas─▒l yok etti─čine ┼čahit olabiliyoruz. Camilerimizle, minarelerimizle yar─▒┼čan kuleler… Burada ya┼čamakla ├Âv├╝nen yeni zenginlerimiz… Cuma namaz─▒na giden l├╝ks semtlerin i┼č adamlar─▒;

ÔÇť├çok ┼č├╝k├╝r, marka ayakkab─▒ giyenler art─▒k Cuma namaz─▒na gidiyor.ÔÇŁ diye televizyonda ├Âv├╝nmeye devam ediyor. C├╝mleyi hangi a├ž─▒dan ele alsak, yanl─▒┼člarla dolu… M├╝sl├╝man, giydi─či marka ile ├Âv├╝nmeli mi? Bu zenginlerin hocalar─▒ susuyor. Bu konularda konu┼čmas─▒ gerekenler konu┼čmuyor. Susarak yanl─▒┼ča ortak olmal─▒ m─▒, konu┼čan ki┼čiye ula┼čarak do─črular─▒ anlatmal─▒ m─▒?

Baz─▒ konularda tavizsiz olmam─▒ yanl─▒┼č bulanlara; ahl├ók├« de─čerlerimizi savunmadan b─▒k─▒p b─▒kmad─▒─č─▒m─▒ soranlara ┼čunu s├Âyleyebilirim:

ÔÇť├çocukluk y─▒llar─▒mda babam; yanl─▒┼člar─▒ ve do─črular─▒; hik├óyelerle, canl─▒ ├Ârneklerle anlat─▒rd─▒. Annemin nasihatlerine, ilkokuldaki ├Â─čretmenlerimi, okudu─čum hik├óye ve romanlar─▒ il├óve edersek hayata bak─▒┼č─▒m ortaya ├ž─▒kar.ÔÇŁ

D├«nimizin g├╝zelliklerini; yasaklarla, g├╝nahlara hapsederek insanlar─▒ d├╝┼č├╝nmeden uzakla┼čt─▒r─▒rsak;

Y├╝ksek binalar─▒n pl├ón─▒n─▒ ├žizen mimarlar, ona; ┬źEvet!┬╗ diyen yetkililer; ac─▒mas─▒zca tabiat─▒ katleden yeni; ┬ź─░nan├žl─▒y─▒m.┬╗ diyen insanlar yeti┼čecektir…