NES─░LLER─░ KAYNA┼×TIRAN Z─░YARET

YAZAR : Fatih GARCAN fatihgarcan@hotmail.com

S├╝tl├╝ ┼čekerleri ve po┼četlenmi┼č bu─čdaylar─▒ eline al─▒p kap─▒n─▒n ├Ân├╝ne asker gibi ├žak─▒ld─▒:

ÔÇôDede! Ben haz─▒r─▒m!

ÔÇôTamam evl├ót! Geldim, geldim. Sen atla bakal─▒m bizim emektara…

Selim, dedesinin yandan kasal─▒ 60 model emektar Jawa marka motosikletine bindi. Hele o, y─▒llar─▒n eskitemedi─či kask dillere destand─▒. Bir a─čz─▒ olsa da ba┼č─▒ndan ge├ženleri anlatsa…

Her bayram oldu─ču gibi bu bayram da Selim ve ailesi, dedesinin yan─▒na gelmi┼člerdi. Her arefe g├╝n├╝ de mutlaka kabristana gidilir; vefat eden e┼č-dost ve akraban─▒n ard─▒ndan du├ólar okunur, kabirleri ziyaret edilirdi.

Yaln─▒z bu seferki ziyaret farkl─▒ bir anlam ta┼č─▒yordu. ├ç├╝nk├╝ Selim art─▒k bir KurÔÇÖ├ón kursu talebesi idi. Y├ós├«n, M├╝lk ve NebeÔÇÖ s├╗relerini ezberlemi┼čti ve kabir ziyaretlerinde ezberden okuyacakt─▒. Dedesi de en az Selim kadar heyecanl─▒ idi. ├ç├╝nk├╝ ilk defa ailesinden biri bu s├╗releri ezbere okuyacakt─▒. B├Âylece garip anac─▒─č─▒n─▒n ve babac─▒─č─▒n─▒n kabirlerine bir nebze olsun ferahl─▒k g├Ât├╝recekti.

Ali DedeÔÇÖnin ├žocuklu─ču ve gen├žli─či ├╝lkenin en zor d├Ânemlerine denk gelmi┼čti. Memlekette hoca bulunamad─▒─č─▒ i├žin, bu y├Ârenin ├žocuklar─▒ KurÔÇÖ├ón e─čitimi alamadan b├╝y├╝m├╝┼člerdi. Dolay─▒s─▒yla bu durum bir sonraki nesle de k─▒smen yans─▒m─▒┼čt─▒. Ali Dede, kendisi ├Â─črenemedi─či i├žin b├╝y├╝k bir hevesle g├Ândermi┼čti ├žocuklar─▒n─▒ hocalara; ama zaman─▒n ┼čartlar─▒, yeterli imk├ónlar─▒n ve ┼čuurlu ilgilerin olmamas─▒, bu nesli de l├óy─▒k─▒yla bir KurÔÇÖ├ón k├╝lt├╝r├╝nden mahrum b─▒rakm─▒┼čt─▒. Nasip torunlara idi…

Selim ve dedesi emektar motorla, babas─▒ ve amcalar─▒ da araba ile gelmi┼člerdi mezarl─▒─ča.

Ali Dede, ├Ânce anne ve babas─▒n─▒n mezar─▒ ba┼č─▒na vard─▒. M├╝eddep bir sel├ómdan sonra, torunu SelimÔÇÖi yan─▒na oturttu;

ÔÇťÔÇôHaydi o─člum ba┼čla bakal─▒m KurÔÇÖ├ón okumaya!ÔÇŁ dedi.

Hen├╝z 6. s─▒n─▒fa giden Selim, o incecik sesi ile ┼č─▒r─▒l ┼č─▒r─▒l akan sular gibi ba┼člad─▒ okumaya. Dedesi, babas─▒ ve amcalar─▒ p├╝r edep dinliyorlard─▒. Etraftaki ziyaret├žiler de bu halkaya kat─▒ld─▒lar. Ali DedeÔÇÖnin heyecan─▒na diyecek yoktu. Eee ne de olsa okuyan onun torunu idi.

Selim, s├╗releri bitirmi┼čti. Dedesi duyguland─▒:

ÔÇôAllah r├óz─▒ olsun o─člum senden de seni yeti┼čtiren hocalardan da. ┼×u g├╝n├╝ g├Ârd├╝m ya o─člum, art─▒k ├Âlsem de gam yemem! Ard─▒mdan iki sat─▒r KurÔÇÖ├ón okuyan─▒m olacak in┼č├óallah.

ÔÇôAllah sizden r├óz─▒ olsun dede.

ÔÇôGel bakal─▒m delikanl─▒! Sana ┼ču mezarl─▒─č─▒ bir gezdireyim. Biz buran─▒n bir hayli eskilerindeniz. Bir s├╝r├╝ akrabam─▒z yat─▒yor buralarda. Bir yandan da getirdi─čimiz ┼čekerleri da─č─▒t bakal─▒m. Bu─čdaylar─▒ da ku┼člara serpelim.

SelimÔÇÖin babas─▒ ve amcalar─▒ ┼ča┼čk─▒nd─▒. ├ç├╝nk├╝ babalar─▒n─▒n daha ├Ânce kendilerini bile b├Âyle gezdirdi─či v├óki de─čildi.

Dedesi Ali Efendi, tek tek kabirleri tan─▒t─▒yordu torununa. SelimÔÇÖin bir sorusu birden duraklatt─▒ herkesi:

ÔÇôDede peki bunlar kim?

ÔÇôHangisi o─člum?

ÔÇôBunlar dede?

Ali Dede mahcuptu:

ÔÇôO─člum onlar Arap├ža. Ben 37ÔÇÖde do─čdum. Eski yaz─▒y─▒ hi├ž bilmem. O y├╝zden o kabirlerin kime ait oldu─čunu bilmiyorum.

Selim bu cevap ├╝zerine babas─▒na ve amcalar─▒na bakt─▒. Onlardan da bir cevap alamad─▒. Selim ┼č├Âyle bir etraf─▒na bakt─▒. Yak─▒n civarda kendilerinden ba┼čka kimse yoktu.

ÔÇôDede yaln─▒z bu Arap├ža de─čil galiba. Osmanl─▒ca sanki… Bu d├Ânem; kurstaki hocalar, bize Osmanl─▒ca dersi de vermeye ba┼člad─▒lar. Hatt├ó Osmanl─▒ca hocam─▒z, bir ├╝niversite hocas─▒. Bizi ├žok seviyor. Bizi k─▒sa s├╝rede baz─▒ gazete yaz─▒lar─▒n─▒, kitaplardan baz─▒ metinleri okur h├óle getirdi. E─čer yanl─▒┼č─▒m yoksa ┼ču harf ┬ź├ç┬╗… Arap├žada bu harf yok. Ecd├ód─▒m─▒z da bu harfi bu ┼čekilde kullanm─▒┼č. ┼×u aral─▒kl─▒ yaz─▒lan yerleri az ├žok okudum ama tam anlayamad─▒m.

Herkes mahcup bir edayla SelimÔÇÖin g├Âsterdi─či yere bakt─▒. Selim, bir hayli dikkat kesilmi┼čti:

ÔÇôDede, ┼čurada galiba ┬ź├çanakkale…┬╗ gibi bir ┼čey yaz─▒yor; ama yaz─▒n─▒n kar─▒┼čt─▒─č─▒ yerleri okuyam─▒yorum.

Selim babas─▒na d├Ând├╝:

ÔÇôBaba telefonunu verir misin? Bu mezar ta┼č─▒n─▒n foto─čraf─▒n─▒ ├žekip hocam─▒za g├Ânderece─čim ├žok merak ettim.

ÔÇôAl bakal─▒m, ben de merak ettim do─črusu.

Selim foto─čraf─▒ ├žekti. Hocas─▒n─▒ arad─▒ ve durumu nakletti. Selim okumaya ├žal─▒┼č─▒yordu:

ÔÇôDede bu ki┼či galiba ├çanakkale gazisi… Bizim akrabalar─▒m─▒z aras─▒nda b├Âyle biri var m─▒yd─▒?

Aradan birka├ž dakika ge├žmi┼čti ki hocas─▒ telefonla arad─▒:

ÔÇôSel├óm├╝n aleyk├╝m Selim. ├ľncelikle te┼čekk├╝r ederim, beni arad─▒─č─▒n i├žin. Bu kimse bir ├çanakkale gazisi imi┼č. Sava┼čtan sa─č s├ólim d├Ânmesine ra─čmen gen├ž ya┼čta vefat etmi┼č. Hatt├ó lakab─▒ da; ┬źPehlivan Ali┬╗ imi┼č. Peki, sen okuyabildin mi az─▒c─▒k da olsa?

ÔÇôHocam ben ┬ź├çanakkale gazisi┬╗ s├Âz├╝n├╝ ve ┬źo─člu┬╗ kelimelerini okumu┼čtum.

ÔÇôHepsini okuman─▒ beklemiyordum; emin ol bu kadar─▒ fazlas─▒yla memnuniyet verici. Yard─▒mc─▒ olmam─▒ istedi─čin ba┼čka bir ┼čey var m─▒?

ÔÇôAllah r├óz─▒ olsun hocam. ├çok te┼čekk├╝r ederim. All├óhÔÇÖa em├ónet olun.

ÔÇôSenden de Allah r├óz─▒ olsun. Sen de…

Selim hocas─▒n─▒n s├Âylediklerini aktard─▒. Dedesi g├Âzya┼člar─▒ i├žerisinde;

ÔÇôY├ó evl├ót! ─░┼čte h├ólimiz. Daha birbirimizden haberimiz yok… Bu Ali, bizim ├Âz day─▒m─▒zm─▒┼č… Pehlivan Ali… Anlat─▒rlard─▒, g├Âz├╝pek bir yi─čitmi┼č. Burada efe-e┼čk─▒y├ó, dinlemezmi┼č. Elin g├óvuru ├Âld├╝rememi┼č de gencecikken burada bir e┼čk─▒y├ó kur┼čununa kurban gitmi┼č. ┼×ehid olmay─▒ ├žok arzu edermi┼č. ÔÇťSil├óh arkada┼člar─▒m orada kald─▒…ÔÇŁ diye hay─▒flan─▒rm─▒┼č, yaz─▒k! Annem h├ót─▒ralar─▒n─▒ anlat─▒rd─▒. Gen├ž ya┼čta vefat etti─či i├žin ben kendisine yeti┼čemedim. Ama evl├ót, Allah senden r├óz─▒ olsun. ┼×uncac─▒k ya┼č─▒na ra─čmen, bu ger├že─či ├Â─črenmemize sen vesile oldun. ─░nan ben bu kabrin ona ait oldu─čunu bilmiyordum. Bizi tarihimizden koparacak ├Âyle hamleler yapm─▒┼člar ki; gel g├Âr i┼čte ├Âz day─▒m─▒n kabrini bilmiyor, mezar ta┼č─▒n─▒ okuyam─▒yorum. Ben ki ka├ž y├╝z defa gelmi┼čimdir buralara… Avucumun i├ži gibi bilirim buralar─▒…

Selim biraz mahcup, biraz ├╝zg├╝n, biraz da tatl─▒ bir heyecanla cevap verdi:

ÔÇôBak dede nasip bug├╝neymi┼č! Sen demez miydin her yemekte; ┬źO─člum nasipsiz dayak bile yenmez!┬╗ diye.

SelimÔÇÖin babas─▒ ┼č├Âyle s─▒k─▒ca bir kafakola ald─▒ SelimÔÇÖi;

ÔÇôSeni gidi yaramaz!

Amcalar─▒ ve dedesi g─▒pta ile bakt─▒lar bu g├╝zel delikanl─▒ya. ┬źM├ó┼č├óallah!┬╗ dediler defalarca.

Ara├žlara do─čru y├╝r├╝meye ba┼člad─▒klar─▒nda b├╝y├╝k amca, SelimÔÇÖi yan─▒na ald─▒. Biraz geriden y├╝r├╝meye ba┼člad─▒lar:

ÔÇôDelikanl─▒ sana hel├ól olsun! ─░nan, biz babam─▒za ┼č├Âyle bir an ya┼čatamad─▒k. Amcao─člun da bu sene okulu bitiriyor. Art─▒k onun bir hocas─▒ da sensin. O da senin okudu─čun yerde yeti┼čir de b├╝lb├╝ller gibi KurÔÇÖ├ón okur in┼č├óallah.