├ľMR├ť DE─×ERLEND─░RME YARI┼×I

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

Zaman ├žok k─▒ymetlidir. Bir ├ólim ┼č├Âyle bir temenn├«de bulunur:

ÔÇťYeme, i├žme ve uyku ihtiyac─▒ olmasayd─▒ da bu zamanlar─▒m─▒z─▒ ilimle, hizmetle ve ib├ódetle ge├žirseydik.ÔÇŁ

Vaktin k─▒ymetini bilenler, b├Âyle zarur├« ihtiya├žlar─▒ bile israf kab├«linden g├Ârm├╝┼čken, mevcut imk├ónlar─▒n─▒ hi├že sayarak, hep elinde olmayan ┼čeylerin temenn├«siyle vakitlerini ├Âld├╝renler de az de─čildir. Bunun i├žin m├╝ÔÇÖmin; elinde olmayan, hatt├ó m├╝mk├╝n g├Âr├╝lmeyen ┼čeylerin temenn├«sinden ├žok, mevcut imk├ónlar─▒n─▒ en iyi ┼čekilde kullanmal─▒d─▒r.

Bu mevzuda Peygamber Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇťSiz bildi─činizle amel ederseniz, Allah -celle cel├ól├╝h├╗- bilmediklerinizi de size ilham buyurur.ÔÇŁ (Beyhak├«, S├╝nen├╝ÔÇÖl-K├╝br├ó, c. 4, s. 316)

Bu had├«s-i ┼čer├«fi; ┬źSahip oldu─čunuz imk├ónlar─▒ kullan─▒rsan─▒z, sahip olmad─▒klar─▒n─▒z─▒ da Allah celle cel├ól├╝h├╗ size kolayla┼čt─▒r─▒r.┬╗ ┼čeklinde anlayabiliriz.

Tarihimize bakt─▒─č─▒m─▒zda, ├Âyle ┼čahsiyetlerle kar┼č─▒la┼č─▒yoruz ki; Allah i├žin hizmet yolunda g├Âsterdikleri fed├ók├órl─▒klarla ├Âm├╝rleri bereketlenmi┼č, elli sene civar─▒nda ya┼čam─▒┼č olmalar─▒na ra─čmen, y├╝z y─▒ll─▒k i┼čleri Mevl├óÔÇÖn─▒n yard─▒m─▒yla ba┼čarm─▒┼člar. Mesel├ó ─░mam S├╝y├╗t├« Hazretleri (849- 911) hicr├« tarihleri aras─▒nda ya┼čad─▒; fakat bu kadar k─▒sa ├Âm├╝r i├žerisinde, talebeli─či ve hocal─▒─č─▒n─▒n yan─▒nda, 400 civar─▒nda eser yazm─▒┼čt─▒r.

Tarihte ya┼čam─▒┼č ilim, idare ve kahramanl─▒k sahas─▒nda ┼č├Âhretleri olan pek ├žok kimse de i┼čte b├Âyle az zamanda ├žok i┼čler ba┼čarm─▒┼čt─▒r. ├ťlkeler fetheden Fatih Sultan Mehmed Han; 25 ya┼č─▒nda iken, m├╝hendisli─če dair 13 ris├óle yazm─▒┼čt─▒r. Hakik├« tarihimiz bize, FatihÔÇÖin di─čer ├že┼čitli ilim ve sanat dallar─▒ndaki maharetlerini de g├Âstermektedir. Fatih Sultan MehmedÔÇÖin, vefat etti─či zaman 50 ya┼č─▒nda bile olmad─▒─č─▒n─▒ biliriz. Onun ikindi namaz─▒n─▒n s├╝nnetini bile hi├ž terk etmeyen bir takv├ó eri oldu─čunu da unutmayal─▒m.

Demek ki mesele, ├žok ya┼čamak de─čildir. Mesele az zamanda ├žok i┼čler yapmaktad─▒r.

Yine hakik├« tarihimiz ├Âyle g├╝zel insanlardan bahseder ki; bir Y├╗nus, bir Mevl├ón├ó, bir Mimar Sinan, bir Osman Gazi bir Aziz Mahmud H├╝d├óy├« ve niceleri. B├╝t├╝n bunlar hen├╝z hayatta imi┼č gibi an─▒l─▒rlar. Onlar hi├ž ├Âlmemi┼č gibidirler. Adlar─▒yla da ya┼čamaktad─▒rlar.

Peygamberler du├ólar─▒nda; ├žok ya┼čamay─▒ de─čil, iyi bir adla an─▒lmay─▒ dilemi┼člerdir. Cen├ób-─▒ Hak ┼×uar├ó S├╗resiÔÇÖnin 84. ├óyetinde Hazret-i ─░brahimÔÇÖin du├ós─▒n─▒ ├Ârnek bir du├ó olarak bize bildiriyor:

ÔÇťBana, sonra gelecekler i├žinde, iyilikle an─▒lmay─▒ nasip eyle!..ÔÇŁ

Hazret-i ─░brahimÔÇÖin bu du├ós─▒n─▒n kabul olundu─čundan kim ┼č├╝phe eder? Ayn─▒ ┼čekilde S├óff├ót S├╗resiÔÇÖnin 77 il├ó 79. ├óyetlerinde Hazret-i N├╗h -aleyhissel├óm- i├žin ┼č├Âyle buyuruluyor:

ÔÇťBiz yaln─▒z N├╗hÔÇÖun soyunu kal─▒c─▒ k─▒ld─▒k. Sonra gelenler aras─▒nda ona iyi bir nam b─▒rakt─▒k. ├élemler i├žinde N├╗hÔÇÖa sel├óm var.ÔÇŁ

Hadislerde, ├žok ya┼čamak bir lutf-i il├óh├« olarak ├Âv├╝lm├╝┼čt├╝r. Fakat g├╝zel, s├ólih amellerle ge├žen uzun bir ├Âm├╝r. Efendimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bu mevzuda bir had├«s-i ┼čeriflerinde;

ÔÇť├ľmr├╝ uzun, ameli g├╝zel olan kimseye ne mutlu!ÔÇŁ (Tirmiz├«, Ahmed bin Hanbel) buyurmu┼čtur.

Bir m├╝sl├╝man i├žin ├«man ve ib├ódet ne┼čeleri i├žinde ileri ya┼člara varmak ┼č├╝phesiz ayr─▒ bir bahtiyarl─▒kt─▒r. Kuds├« hadiste Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n;

ÔÇťM├╝sl├╝man olarak sa├ž─▒-sakal─▒ a─čarm─▒┼č kuluma azap etmekten hay├ó ederim.ÔÇŁ (M├╝sned├╝ Eb├« YaÔÇśl├ó) buyurdu─ču riv├óyet edilmi┼čtir. Tabi├« ki m├╝sl├╝man olarak…

Bunun tersi ├«mans─▒z, ib├ódetsiz, m├óneviyats─▒z bir ├Âm├╝r ge├žirenlerin h├ólini Efendimiz ┼č├Âyle bir te┼čbih ile anlat─▒r:

ÔÇťBir g├╝n Efendimiz sah├óbe-i kiram ile sohbet ederken bir g├╝r├╝lt├╝ duyuldu. Etraf─▒ndakilere buyurdu ki;

┬źYetmi┼č seneden beri yuvarlanmakta olan bir ta┼č ┼ču anda cehennemin dibine d├╝┼čt├╝.┬╗ Bir m├╝ddet sonra yetmi┼č ya┼č─▒ndaki bir ─░sl├óm d├╝┼čman─▒n─▒n ├Âld├╝─č├╝ haberi geldi.ÔÇŁ (M├╝slim)

Di─čer yandan, uzun ├Âm├╝r, art─▒k kulun bahanesinin kalmamas─▒ demektir. Bak─▒n cehennem ehline neler soruluyor:

ÔÇťOnlar orada: ┬źRabbimiz! Bizi ├ž─▒kar, (├Ânce) yapt─▒─č─▒m─▒z─▒n yerine iyi i┼čler yapal─▒m!┬╗ diye feryad ederler. (Onlara ┼č├Âyle denilir:)

┬źSize d├╝┼č├╝necek kimsenin d├╝┼č├╝nebilece─či kadar bir ├Âm├╝r vermedik mi? Size uyar─▒c─▒ da gelmedi mi? (Ni├žin inanmad─▒n─▒z?) ┼×imdi tad─▒n (azab─▒)! Zalimlerin yard─▒mc─▒s─▒ yoktur.┬╗ÔÇŁ (F├ót─▒r, 37)

D├╝┼č├╝n├╝p ibret alm─▒┼č, hayat─▒n─▒ de─čerlendirmi┼č ya┼čl─▒ ve hay─▒rl─▒ insanlar─▒n tecr├╝beleri toplumlar i├žin b├╝y├╝k bir hazinedir. Millet olarak, devlet olarak, fertler olarak; ilim, g├╝zel ahl├ók, takv├ó ve muamel├ót sahalar─▒nda hizmet vermi┼č ya┼čl─▒ insanlar─▒n etraf─▒nda perv├óne olmas─▒n─▒ bilmeli, onlardan ├ózam├« derecede istifade etmeliyiz.

Gen├žlerin enerjisi, azim ve iradesi ile ya┼čl─▒lar─▒n tecr├╝besi mutlaka birle┼čtirilmelidir. Ne yaz─▒k ki baz─▒ kimseler 60-70 ya┼č─▒na var─▒nca hemen irade zaaf─▒na u─čruyor, kendi kendisine yapt─▒─č─▒ fena bir telkinle hi├žbir i┼č yapamayaca─č─▒n─▒ zannediyor ve k├Â┼česine ├žekiliyor. Bu yanl─▒┼čt─▒r.

Eb├╗ Eyy├╗b el-Ens├ór├« Hazretleri 80 ya┼člar─▒ civar─▒nda gen├ž m├╝c├óhidlere kat─▒l─▒p ─░stanbulÔÇÖa kadar geldi. Ya┼č─▒na bakmadan cih├óda kat─▒l─▒p ┼čehid oldu. O g├╝n bu g├╝n ─░stanbulÔÇÖumuzun m├ónev├« muhaf─▒zl─▒─č─▒n─▒ yapmaktad─▒r.

Mimar Sinan; EdirneÔÇÖde Selimiye Camii gibi de─čerli eserlerini ya┼čl─▒l─▒─č─▒nda ortaya koymu┼čtur. ─░┼čte insanlar─▒m─▒z bu g├╝zel insanlar─▒ ├Ârnek almal─▒d─▒r.

Bizim insan─▒m─▒z─▒n bir├žo─ču ba┼č─▒na bir i┼č gelse, bir rahats─▒zl─▒k ge├žirse hemen hayattan kopuyor, bahaneler ve mazeretler ileri s├╝rerek kendisini eve kapat─▒yor. Bu takdirde her ├žareyi aramas─▒, durumunu ─▒slah edip, yeniden i┼člerine ba┼člamas─▒ l├óz─▒md─▒r. Bir ilim adam─▒ bu konuda ┼č├Âyle s├Âyl├╝yor:

ÔÇťHayat ne devaml─▒ yas g├╝n├╝, ne de devaml─▒ bayram g├╝n├╝d├╝r. Bunlar gelip ge├žen ┼čeylerdir. Hayat; ├žal─▒┼čma, gayret ve hizmet g├╝n├╝d├╝r.ÔÇŁ

Bug├╝n hayat─▒m─▒zda i┼č ve hizmet alanlar─▒ ├žok geni┼člemi┼čtir. Yeter ki insan─▒n hizmet ve gayret a┼čk─▒ olsun. E─čer insan; i├žindeki bu a┼čk ve gayreti canl─▒ tutabilirse, yap─▒lacak o kadar i┼č var ki; hangisine sar─▒laca─č─▒m─▒z─▒ bilemeyiz.

Muhammed M├ósum Hazretleri bu h├óli ne g├╝zel tahlil etmi┼čler:

ÔÇť├ľm├╝r ├žok k─▒sad─▒r, ama ebed├« m├╝lk onunla elde edilir. O h├ólde, k─▒ymetli karde┼člerim ├Âm├╝rlerini beyh├╗de harcamas─▒nlar.ÔÇť Yani; ┬źBu k─▒sa ├Âm├╝rde bo┼č bo┼č yatmay─▒n, tembellik etmeyin, ├óhiret i├žin gayret edin.┬╗ demektedir. Yataca─č─▒m─▒z ve istirahat edece─čimiz bir g├╝n de mutlaka gelecektir.

Hul├ósa! ─░├žinde bulundu─čumuz ├ón─▒ gan├«met bilmeli, KurÔÇÖ├ón ├╝zerinde ├žal─▒┼čmal─▒ ve bir tefekk├╝r derinli─či i├žinde zaman─▒m─▒z─▒ de─čerlendirmeliyiz. Nas─▒l bir h├ólde ├Âlmek arzusunda isek, g├╝n ve gecelerimizi ├Âylece ge├žirmeliyiz.

Cen├ób-─▒ Hak c├╝mlemize r├óz─▒ olaca─č─▒ hay─▒rl─▒ bir ├Âm├╝r, ├Âmr├╝m├╝z├╝n her ├ón─▒na da bereket nasip eylesin. ├ém├«n…