┼×U GE├çT─░─×─░M YOLLAR…

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

Dizlerinden gelen itirazlara ald─▒rmay─▒p kendini bir sonraki ad─▒m─▒ atmaya zorlarken;

┬ź─░nsan yoku┼č t─▒rman─▒rken ya┼čland─▒─č─▒n─▒ daha ├žok hissediyor.┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Bu dar ve dik yoku┼člu soka─ča girdi─činde, ayaklar─▒ kendili─činden temposunu yava┼člat─▒rd─▒. Sanki b├╝t├╝n bedeni a─č─▒z birli─či etmi┼č; ┬źArt─▒k emekli olmal─▒s─▒n!┬╗ diye figan ediyordu.

On bir senedir; i┼če gitti─či her g├╝n├╝n sabah─▒, dura─ča varmak i├žin ayn─▒ yolu ad─▒ml─▒yordu. Oturdu─ču siteden birka├ž dakika i├žinde ├ž─▒k─▒p, geni┼č bir caddeden ge├žiyor, sonunda bu yoku┼čtan yukar─▒ t─▒rman─▒yordu.

┬ź┼×u ge├žti─čim yollar, hayat─▒n safhalar─▒na ne kadar da ├žok benziyor.┬╗ diye ge├žirdi i├žinden.

Parklar ve ye┼čillikler i├žindeki site, ├žocukluk safhas─▒na benziyordu; sakin, tasas─▒z, biraz da keyifli… Sonra iki yan─▒nda uzay─▒p giden ma─čazalar, ofisler ve kamu binalar─▒yla t─▒pk─▒ gen├žlik ├ža─č─▒na benzeyen cadde… Aynen gen├žlik devresi gibi cazibeli, hareketli, ko┼ču┼čturmal─▒, biraz da tehlikeli… Sonunda ┼ču iki yan─▒nda ya┼čl─▒ apartmanlar─▒n birbirine omuz vererek dikildi─či dar yoku┼č… Tenha, kasvetli, ama hayat─▒n ger├žek y├╝z├╝ denilebilecek kadar hakik├«…

Bu dar yoku┼čun apartmanlar─▒ gibi, sakinleri de ekseriyetle ya┼čl─▒yd─▒. Bilhassa alt katlar sanki belli bir ya┼č ├╝st├╝ne tahsis edilmi┼č gibiydi. Y─▒llard─▒r gidip geldi─či bu soka─č─▒n bir├žok s├«m├ós─▒na ├ó┼činayd─▒ art─▒k. Mesel├ó ┼ču y├╝ksek giri┼čte oturan g├╝le├ž y├╝zl├╝ kad─▒nca─č─▒z; hemen her sabah, elinde sepetiyle, kahvalt─▒ i├žin taze ekmek alacak bir hay─▒rseverin yolunu g├Âzlerdi. ┼×u k├Â┼čedeki pencerenin perdesi arkas─▒ndan gelip ge├ženleri g├Âzetleyen g├Âzl├╝kl├╝ amca ise ├ž├Âp b─▒rakanlar─▒n korkulu r├╝yas─▒yd─▒. Yaln─▒z ┼ču zemin kattaki dairesinin penceresinde g├╝n├╝n├╝ ge├žiren ┼čakaklar─▒ ├ž├Âkm├╝┼č ihtiyar adamla g├Âz g├Âze gelmemeye dikkat etmeliydi. ├ç├╝nk├╝ bu adamca─č─▒z gece boyunca haberleri seyreder ve onu dinleyecek birini buldu mu, di┼čsiz a─čz─▒yla ate┼čli bir nutuk atmaya ba┼člard─▒. ├ťstelik s├Âz├╝n├╝n kesilmesine tahamm├╝l edemezdi, e─čer ona bir yakalan─▒rsa, otob├╝s├╝ ka├ž─▒r─▒rd─▒.

Elinde olmadan g├╝l├╝msedi. ┬źBen nas─▒l olaca─č─▒m acaba?┬╗ diye ge├žirdi i├žinden. ÔÇť├ç├Âpleri kar─▒┼čt─▒ran bu teyze gibi olur muyum? Do─črusu bazen ben de ├ž├Âplere at─▒lan ┼čeyleri g├Âr├╝nce k─▒yam─▒yorum. Ya da ┼ču, her sabah g├╝ne sigarayla ba┼člayan, gelip ge├ženlerin sel├óm─▒n─▒, kartla┼čm─▒┼č sesiyle alan kad─▒n gibi?.. Neyse ki, ├Âyle bir al─▒┼čkanl─▒─č─▒m yok, elhamd├╝lill├óh.ÔÇŁ

Ard─▒ndan bir-iki kere ├Âks├╝rd├╝, soluk solu─ča kald─▒─č─▒n─▒ o zaman fark etti.

┬źYa┼čl─▒l─▒k ka├ž─▒n─▒lmaz, peki bu sokaktaki ya┼čl─▒lardan hangisine benzemek isterim?┬╗ diye d├╝┼č├╝n├╝rken g├Âz├╝ne torununun elinden tutmu┼č bir dede ili┼čti.

Bu aile her sabah beraberce kalk─▒p kahvalt─▒ yaparlard─▒. K─▒z─▒yla damad─▒ m─▒, o─čluyla gelini mi bilmiyordu; gen├ž ├žift beraberce giyinip i┼če gidiyordu. Anla┼č─▒lan torunlara da b├╝y├╝kanneyle b├╝y├╝kbaba bak─▒yordu.

┬ź├çocuklar da bizimle beraber oturur mu acaba?┬╗ diye d├╝┼č├╝n├╝rken buldu kendini…

Sonra g├Âz├╝ ikinci kattaki camek├ónl─▒ balkona ili┼čti. ─░┼čte benzemek isteyece─či bir ihtiyar! Sakall─▒ amcay─▒ ne zaman g├Ârse, ya camiye gidip geliyordur ya da balkona yerle┼čtirdi─či iskemlesinde KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim okuyordur. Han─▒m─▒ kar┼č─▒l─▒kl─▒ i├žecekleri ├žaylar─▒ doldurup gelince, eline tesbihini al─▒p sehpan─▒n kar┼č─▒ k├Â┼česindeki iskemlesine oturur. Ama teyze, amcaya nazaran daha can─▒ tez olmal─▒ ki; yerinde duramaz, bir oturur, bir kalkar. Bazen gelip ge├žene nereye gitti─čini, nereden geldi─čini sorar. Amca ise pek r├óz─▒ olmaz l├╝zumsuz konu┼čmalara. MushafÔÇÖtan hafif├že kald─▒rd─▒─č─▒ ba┼č─▒n─▒ iki yana sallayarak, g├Âzl├╝klerinin alt─▒ndan ters ters bakar. Han─▒m─▒ da;

ÔÇťÔÇôAmaan, ne olmu┼č sorduysam?..ÔÇŁ gibi ┼čeyler s├Âyleyerek kendini m├╝dafaa eder. Arada bir tatl─▒ tatl─▒ ├žeki┼čseler de beraberce pazara giderler, parkta otururlar.

Aile her zaman s─▒─č─▒nak, her zaman sa├ódet kayna─č─▒ ama hele ya┼čl─▒l─▒kta bamba┼čka bir g├╝zellik…

─░├ži iyimser duygularla doluyken birden her sabah k├Âpe─čini gezdirmeye ├ž─▒kan adamla burun buruna geldi. B├╝t├╝n sokakta benzemekten en ├žok korktu─ču ki┼či oydu herh├ólde. Ya kimsesi yoktu veya ge├žimsizli─činden dolay─▒ terk edilmi┼čti. Asl─▒nda ├žok ya┼čl─▒ say─▒lmazd─▒, belki ancak ellisinde bir adamd─▒… Sa├žlar─▒n─▒n k─▒rla┼čmas─▒ d─▒┼č─▒nda bir ya┼čl─▒l─▒k em├óresi yoktu ├╝zerinde, uzunca boyuyla gayet din├ž ve sa─čl─▒kl─▒ g├Âr├╝n├╝yordu. Y├╝z├╝ndeki ├žizgilerin ├žo─ču ya┼čl─▒l─▒ktan de─čil, ka┼č ├žatmas─▒ndan veya surat asmas─▒ndan meydana gelmi┼č izlere benziyordu.

┬źNe ibretlik de─čil mi?┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝. ┬ź─░nsan─▒n ahl├ók─▒, orta ya┼čtan itibaren y├╝z├╝ne nak┼čoluyor. ├çok kullan─▒lan mimikler, bir m├╝h├╝r gibi kaz─▒n─▒yor insan─▒n s├╗retine.┬╗ Adam─▒n sesini duydu ard─▒ndan:

ÔÇťÔÇôO─člum buraya gel. Dur bakay─▒m orada, beni bekle!ÔÇŁ

K├Âpe─čine, insana hitap eder gibi bir edayla konu┼čurdu. Ona terbiye vermekten, s├Âz├╝n├╝ ge├žirmekten pek memnun ve ma─črur bir h├óli vard─▒. Asl─▒nda bu h├óli; ac─▒ ac─▒ g├╝l├╝mseten, ac─▒nd─▒r─▒c─▒ bir komediydi. Adam─▒n k├Âpeklerle daha iyi anla┼č─▒yor olmas─▒n─▒n sebebi, insanlardan da k├Âpek├že davranmalar─▒n─▒ beklemesi miydi acaba?

┬źBazen ben de s├Âz├╝m├╝n dinlenmemesi kar┼č─▒s─▒nda asab├«le┼čiyorum. Ya┼član─▒nca b├Âyle olur muyum acaba?ÔÇŁ diye endi┼čelendi. ┬ź─░nsan ya┼čland─▒k├ža, senelerdir emek verdiklerinin ├╝zerinde s├Âz├╝ ge├žsin istiyor. Hakl─▒ da… Ama itibar ve itaat zorla elde edilemiyor i┼čte… Peki, ├žare ne? Nas─▒l itibar kazanmal─▒, itaat hususunda nas─▒l ├Ârnek olmal─▒?┬╗

Yoku┼č bitmi┼č, yolu yine insan selinin akt─▒─č─▒ geni┼č bir caddeye ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Otob├╝s duraklar─▒nda s─▒ralanan insanlar aras─▒nda herkes e┼čit g├Âr├╝n├╝yordu. Kad─▒n-erkek, gen├ž-ya┼čl─▒, ilim irfan ehli-cahil… hi├ž fark etmiyordu. Hepsi de sadece vatanda┼č, hepsi de sadece yolcu, hepsi de sadece emek├žiydi i┼čte…

┬źKom├╝nizmden korkuyorduk, ayn─▒ ┼čeyi kapitalizm yapt─▒…┬╗ diye eseflendi.

Otob├╝se bindi─činde akl─▒ h├ól├ó ya┼čl─▒l─▒k ├ža─č─▒nda oldu─čundan olsa gerek, yanlar─▒nda dikilen ihtiyarlara yer vermeyen pi┼čkin gen├žlere ters ters bakas─▒ geldi. Tabi├« hi├žbiri onun ters bakt─▒─č─▒n─▒ fark etmeyecekti, hatt├ó ba─č─▒rmazsa sesini bile duymazlard─▒. ├ç├╝nk├╝ kulaklar─▒ kulakl─▒kla t─▒kal─▒, g├Âzleri de o, ellerindeki kitap b├╝y├╝kl├╝─č├╝nde koca telefonlardayd─▒…

Bir internet sitesinde mi rastlam─▒┼čt─▒ ne, ┼č├Âyle bir hikmet yumurtlam─▒┼člar:

ÔÇťE─čer son zamanlarda ├ž─▒kan teknolojik ├óletlerin, ismini bile ├Â─črenmeye yeti┼čemiyorsan─▒z ve kullanmay─▒ ├Â─črenmekten b├╝sb├╝t├╝n vazge├žtiyseniz ya┼članm─▒┼čs─▒n─▒z demektir.ÔÇŁ

┬źRekl├óm kokan bir ├óhirzaman vec├«zesi!┬╗ diye ge├žirdi i├žinden. Gen├žlik iddias─▒ndan vazge├žmeyen insanlar, piyasaya s├╝r├╝len en son model cihaz─▒ sat─▒n almak i├žin yar─▒┼č h├ólinde ko┼ču┼čtursun diye s├Âylenmi┼č herh├ólde.

Ama onun i├žin fark etmiyordu, ├ž├╝nk├╝ ya┼čland─▒─č─▒n─▒ ├žoktan kabul etmi┼čti. Gen├žlerin hareketleri fazlas─▒yla g├Âz├╝ne batt─▒─č─▒na g├Âre kesin ├Âyle olmal─▒yd─▒. Hay├ó, edep kalmam─▒┼čt─▒, ars─▒zca bir y├╝z ifadesiyle, umursamazca, her ak─▒llar─▒na geleni yap─▒yorlard─▒. Ne k├╝├ž├╝k biliyorlard─▒, ne b├╝y├╝k…

Ger├ži ┼ču ayakta dikilen ya┼čl─▒lara bak─▒nca da ne d├╝┼č├╝nece─čini bilemiyordu. Giyim-ku┼čamda, sa├ž-sakal t─▒ra┼č─▒nda gen├žlerle yar─▒┼čmaya ├žal─▒┼čan bu insanlar─▒n da ne fark─▒ vard─▒ ki?

┬ź┼×u anda orta ya┼čl─▒ olan kitle, altm─▒┼č sekiz ku┼ča─č─▒n─▒n eseri. Ne ├Â─črendiler ki ne ├Â─čretecekler? Onlar─▒n eserinden ne beklersin?┬╗ diye d├╝┼č├╝nd├╝.

Hakikaten ihtiyarl─▒k da bir sanatt─▒. Sanat, ustas─▒ndan ├Â─črenilir; severek, h├╝rmet ederek, ├Ârnek alarak… Sonra da sevilen, h├╝rmet uyand─▒ran, ├Ârnek al─▒nan bir usta olunur, sonraki nesle ├Â─čretilir. Kendi b├╝y├╝kleriyle kavgal─▒ bu ihtiyarlar, ihtiyarl─▒k sanat─▒n─▒ nereden ├Â─čreneceklerdi?

Otob├╝sten inerken;

┬źHayat─▒ kazanmay─▒ ├Â─črendik ama ya┼čanmas─▒ gerekti─či gibi ya┼čamay─▒ ├Â─črenemedik…┬╗ diye i├ž ge├žirdi ve karar─▒n─▒ verdi:

┬źDaha fazla ge├ž kalmadan, kendime bir usta bulmal─▒y─▒m!┬╗