S├ľZ ULUNUN SU K─░├ç─░─×─░N*

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN cetindemircan2@hotmail.com

ÔÇťAll├óhÔÇÖ─▒n n├╗ru; insan─▒n hekimi olursa, ona
ihtiyarl─▒ktan, hararetten hi├žbir eksiklik gelir mi?ÔÇŁ
(Hazret-i Mevlânâ, Mesnevî)

Toplumlar sanayile┼čtik├že; bu durumun dayatt─▒─č─▒ bat─▒ tipi modernle┼čme ve ┼čehirle┼čme sebebiyle, ya┼čl─▒lar─▒n toplum i├žerisindeki yerleri konusunda, s─▒k─▒nt─▒lar ba┼č g├Âstermeye ba┼člad─▒.

Bu gibi toplumlar; kl├ósik toplumlara g├Âre, daha fazla n├╝fus ve g├Â├ž hareketlerine maruz kald─▒─č─▒ndan ve aile yap─▒lar─▒ geni┼č aile tipinden ziyade; anne, baba ve ├žocuktan olu┼čan ├žekirdek aile tipine uydu─čundan, bu s─▒k─▒nt─▒lar daha da b├╝y├╝d├╝.

Ya┼čl─▒ insanlar, bu tip toplumlarda; bak─▒ma muhta├ž, y├╝r├╝me g├╝├žl├╝kleri olan, de─či┼čime kapal─▒, mutsuz, yaln─▒z ve sosyal ili┼čkileri zay─▒flam─▒┼č ki┼čiler olarak kabul edilir oldu.

B├Âylece sanayile┼čmenin getirdi─či bu sosyo-ekonomik de─či┼čimler (vah┼č├« kapitalizm) ve farkl─▒ ideolojilerin toplumlar─▒ de─či┼čtirmesi (materyalist d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝) ile ya┼čl─▒lar toplum d─▒┼č─▒na itildi.

Oysa tasavvuf├« d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝nde, ya┼čl─▒ alg─▒s─▒n─▒n ne kadar farkl─▒ oldu─čunu Hazret-i Mevl├ón├ó ┼ču s├Âzleriyle ne g├╝zel anlat─▒r:

ÔÇťCen├ób-─▒ Allah; bu ├ólemde kul olman─▒n zevkine varanlara, uzun bir ├Âm├╝r lutfederek bu zevki daha da uzun ya┼čamalar─▒n─▒, yarat─▒lm─▒┼člara daha fazla yararl─▒ olmalar─▒n─▒ ba─č─▒┼člam─▒┼čt─▒.ÔÇŁ

Bu s├Âzden yola ├ž─▒karak, kendi k├╝lt├╝r miras─▒m─▒za bakt─▒─č─▒m─▒zda;

─░sl├ómiyet ├Âncesi T├╝rklerde; yoksullara yard─▒m etme, ├ž─▒plaklar─▒ giydirme, a├žlar─▒ doyurma gibi sevgi ve merhamet duygular─▒ olduk├ža geli┼čmi┼čti. Nitekim destanlardan da izlenildi─či ├╝zere T├╝rk obalar─▒nda tecr├╝beli ya┼čl─▒lar; topluluk i├žinde yararl─▒, h├╝rmete l├óy─▒k ki┼čilerden say─▒l─▒rd─▒. Bu davran─▒┼č bi├žimi t├Âre h├óline gelmi┼čti.

T├╝rklerin ─░sl├ómiyetÔÇÖi kabul etmelerinden sonra; ├Âzellikle Peygamberimiz Hazret-i Muhammed -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin s├╝nneti ─▒┼č─▒─č─▒nda, sevgi ve merhamet duygular─▒ daha da k├Âkle┼čti ve geli┼čti. B├Âylece m├╝sl├╝man T├╝rkler; atalar─▒na sayg─▒da kusur etmeden, muhta├ž ve g├╝├žs├╝zlere yard─▒m ederek, fitre ve zek├ót─▒n ├Âncelikle ya┼čl─▒lara verilmesini sa─člayarak ya┼čl─▒lar─▒n─▒ koruyup, kollad─▒lar.

G├╝n├╝m├╝ze gelindi─činde ise bat─▒ tipi modernle┼čme ve ┼čehirle┼čmenin, ne yaz─▒k ki memleketimizde de etkili oldu─ču g├Âr├╝lmekte.

├ľrf├╝m├╝z├╝n ve d├«nimizin hakikatlerini unutan; televizyon, bilgisayar, cep telefonu gibi medya ara├žlar─▒n─▒n da etkisiyle, ferd├« hayata hapsolan, bencille┼čen, yaln─▒zla┼čan zam├óne insan─▒, anlay─▒┼č, fed├ók├órl─▒k, di─čerg├óml─▒k, kanaat, ho┼čg├Âr├╝ ve sab─▒rdan giderek uzakla┼č─▒r h├óle geldi.

Bu taklit├ži anlay─▒┼čta tecr├╝be ve bilgelik gibi ya┼čl─▒l─▒─č─▒n olumlu y├Ânleri g├Ârmezden gelinirken, aktif ve sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čl─▒l─▒k d├Ânemi ge├žiren ├žok say─▒da ya┼čl─▒ insana, gerekli de─čer verilmez oldu.

Eskiden insanlar─▒n etraflar─▒nda g├╝venle s─▒rtlar─▒n─▒ dayayabilecekleri, enerji alabilecekleri ya┼čl─▒ insanlar varken; ┼čimdi anne ve babalar bile istenmiyor, yaln─▒zl─▒─č─▒n pen├žesinde heder olan g├╝n├╝m├╝z ya┼čl─▒lar─▒, huzurevlerine, d├╝┼čk├╝nler evlerine terk ediliyor.

Oysa hepimizin h├óf─▒zas─▒nda ge├žmi┼č zaman insan─▒ diyebilece─čimiz ya┼čl─▒ insanlar vard─▒r. K├óh memleketimizde, k├óh k├Ây├╝m├╝zde, k├óh mahallemizde belki de ailemizde hayatlar─▒n─▒ s├╝rd├╝ren bu insanlarla konu┼čmak o kadar g├╝zel o kadar de─čerlidir ki! Belki bir├žo─ču okul y├╝z├╝ bile g├Ârmemi┼čtir, ama kalplerinden dillerine vuran bir g├╝zellik vard─▒r. Hayata g├╝zellik ve fed├ók├órl─▒k i├žinden bakan bu insanlar; irfanla beslenmi┼čler, tasavvuf ─▒┼č─▒─č─▒yla nurlanm─▒┼člard─▒r.

Hazret-i Mevl├ón├óÔÇÖn─▒n Mesnev├«ÔÇÖsinde s├Âyledi─či gibi:

ÔÇť─░l├óh├« a┼čkla mest olan ihtiyar, ba┼čka t├╝rl├╝ bir ihtiyard─▒r. Onun i├žinde, tertemiz bir m├ónev├« ya┼čay─▒┼č vard─▒r.ÔÇŁ

Dolay─▒s─▒yla ya┼čl─▒l─▒─č─▒n en iyi tedavi yolu ilgi ve ┼čefkat, en iyi bar─▒nma yeri ise s─▒cak bir aile ortam─▒d─▒r. Huzurevi, D├ór├╝laceze gibi yerler; ailev├« de─čerlerin yozla┼čt─▒─č─▒ toplumlarda zarur├« olarak ortaya ├ž─▒km─▒┼č yerlerdir. Buralarda ya┼čl─▒lara fizik├« olarak ├žok iyi bak─▒lsa bile, aile ortam─▒nda var olan evl├ót ve torun sevgisi asla bulunmaz.

Onlar─▒ huzurevlerine g├Ândermek yerine, evlerimizin huzurundan mahrum etmeyelim. Bu vef├óy─▒ g├Âsterelim ve bu s─▒cak ilgiyi esirgemeyelim. Sa─čl─▒cakla kal─▒n.

____________

* O─čuz T├╝rklerine ait bir atas├Âz├╝: (S├Âz b├╝y├╝─č├╝n, su k├╝├ž├╝─č├╝n.)