TAR─░H ├ťZER─░NE

YAZAR : Ayla A─×ABEG├ťM aylaagabegum@hotmail.com

Tarih ders kitaplar─▒m─▒z ne kadar etkili?

Ge├ženlerde bir grup ├žal─▒┼čma yapm─▒┼č ve; ┬źDers kitaplar─▒ de─či┼čsin.┬╗ diyor.

Son y─▒llarda kendinden ├žok s├Âz ettiren bir tarih├ži yazar─▒m─▒z;

┬źDers kitaplar─▒nda yabanc─▒larla ilgili konularda onlar─▒ incitici b├Âl├╝mler koymayal─▒m. Onlar─▒n g├╝zel hareketlerini anlatal─▒m.┬╗ diyor. Peki ├žocuk ve gen├ž, o y─▒llarda ya┼čanan ac─▒lar─▒ nas─▒l anlayacak? O y─▒llar─▒n ac─▒lar─▒n─▒ anlatmad─▒k├ža; vatan topra─č─▒n─▒n, ┼čehidli─čin mukaddesli─čini nas─▒l kavrayacak? De─čil gen├žlerimiz, yeti┼čkin yazarlar─▒m─▒z bile bildikleri h├ólde, T├╝rklerin ├žektikleri ac─▒lar─▒ de─čil, az─▒nl─▒klar─▒n ├žekmedi─či ac─▒lar─▒ ├žekmi┼č gibi anlatt─▒lar ve biz sustuk.

Ece TEMELKURAN, ┬źA─čr─▒ÔÇÖn─▒n Derinli─či┬╗ roman─▒nda; bizim az─▒nl─▒klara neler yapt─▒─č─▒m─▒z─▒, ger├žekd─▒┼č─▒ ifadelerle anlatt─▒. Roman─▒n bir yerinde fark etmeden bir ger├že─či dile getiriyor: ErmenistanÔÇÖa gitti─či zaman, bir m├╝zeyi ziyaret ediyor. Orada g├╝ya T├╝rklerin Ermenilere yapt─▒─č─▒ zul├╝m sergilenmektedir. Okula bile gitmeyen k├╝├ž├╝k ├žocuklar ailelerinin e┼čli─činde m├╝zede dola┼čt─▒r─▒lmakta; yap─▒lan s├Âzde vah┼čet anlat─▒lmaktad─▒r.

Biz ise ordunun haz─▒rlatt─▒─č─▒ belgeseli, bir velinin; ┬ź├çocu─čumu ├╝zmeye ve a─člatmaya hakk─▒n─▒z yok!┬╗ diye mahkemeye vermesi ├╝zerine yasaklatm─▒┼čt─▒k. Ge├ženlerde bir dergide okudu─čum h├ót─▒ray─▒ payla┼čmak isterim:

Sava┼č y─▒llar─▒d─▒r, bir k├Âyde askere gidecekler k├Ây meydan─▒nda toplan─▒r. Anneler, babalar, ailelerin b├╝t├╝n fertleri oradad─▒r. Hepsi de g├Âzya┼člar─▒n─▒ saklayarak, evl├ótlar─▒na sar─▒l─▒rlar. Heyecanla g├╝nler sonra gelecek mektup beklenir. Gelen mektuplar─▒n birinde askerimiz, uzun uzun durumunu anlat─▒r. Mektupta ┼čik├óyet yoktur. Yak─▒nda Sar─▒kam─▒┼čÔÇÖa g├Ânderileceklerini anlat─▒r. ┬źAnne ne olur, mant─▒ suyunu d├Âkme!┬╗ c├╝mlesi, askerdeki g├╝nlerinin ve a├žl─▒─č─▒n─▒n ifadesidir. (Zira o b├Âlgede yap─▒lan mant─▒lar, ├Ânce ha┼član─▒r, o su d├Âk├╝l├╝r, sonra mant─▒ k─▒zart─▒l─▒r.) Asker; mant─▒n─▒n de─čil, suyunun bile ne kadar k─▒ymetli oldu─čunu anlam─▒┼čt─▒r.

ÔÇťSava┼č hik├óyelerimiz ve ├žekilen ac─▒lar, hik├óyeler, h├ót─▒ralar, ┼čiirler; tarih ve edebiyat kitaplar─▒na girmeli. Yemen T├╝rk├╝s├╝ gibi t├╝rk├╝ler de m├╝zik derslerinde ├Â─črenilmeli!ÔÇŁ diyorum.

Y─▒llar─▒n ac─▒lar─▒n─▒ unuttu─čumuz y─▒llard─▒. 18 Mart ├çanakkale Zaferimizi de ├žocuklar─▒m─▒za anlatamam─▒┼čt─▒k. Bir g├╝n derse ba┼člamadan;

┬źMademki 18 Mart┬╗ diyerek g├╝n├╝n anlam─▒ndan bahsetmek istedim. ├çok sevdi─čim ba┼čar─▒l─▒ ├Â─črencilerin oldu─ču fen ┼čubesiydi;

ÔÇťBiz o konuya gelmedik!ÔÇŁ dediler. Bir ders ├Ânce tarih dersi vard─▒. Tarih ├Â─čretmeni, on dakikas─▒n─▒ bile bu konuya ay─▒rmam─▒┼čt─▒. Ben bir ┼čehid torunuydum, g├Âzya┼člar─▒m bo─čaz─▒ma d├╝─č├╝mlendi, konu┼čamayaca─č─▒m─▒ anlam─▒┼čt─▒m.

ÔÇťK├ó─č─▒t, kalem ├ž─▒kar─▒n; yaz─▒l─▒ yapaca─č─▒m.ÔÇŁ deyince ┼ča┼č─▒rd─▒lar. ├ľnceden haber vermem gerekirdi. Zamans─▒z yaz─▒l─▒, ho┼člar─▒na gitmedi. Cesaret edip, itiraz da edemediler. ─░steksizce k├ó─č─▒tlar haz─▒rland─▒.

Konu: 18 Mart g├╝n├╝n├╝n ├Ânemini bilmeyen gen├žlere, vatan─▒m─▒z─▒ nas─▒l em├ónet edece─čiz?

Soruyu yaz─▒nca rahatlad─▒lar. Onlar edebiyat dersinden yaz─▒l─▒ olacaklar─▒n─▒ zannetmi┼člerdi. Yaz─▒lar─▒ evde merakla okurken, g├Ârd├╝m ki; bizi su├žluyorlard─▒ ve hakl─▒yd─▒lar. Yazd─▒klar─▒ndan b├Âl├╝mler alarak bir mektup haz─▒rlad─▒m. T├╝rk Edebiyat─▒ Vakf─▒m─▒z─▒n Ba┼čkan─▒ Ahmet KABAKLI HocaÔÇÖya fakslad─▒m. Ertesi g├╝n mektubum yay─▒nlanm─▒┼čt─▒. Hocam─▒z telefonda;

ÔÇť─░smini a├ž─▒k yazmad─▒m. Bizim bakanl─▒─č─▒n i┼či belli olmaz. Sana zarar gelmesin diye isminin ve soy isminin ba┼č harflerini yazd─▒m.ÔÇŁ dedi.

Bir s├╝re sonra Bakanl─▒k Karar─▒yla 18 Mart ├çanakkale Zaferi, kutlanmas─▒ gereken g├╝nlerin i├žine al─▒nm─▒┼čt─▒.

Kabakl─▒ HocaÔÇÖn─▒n Terc├╝man gazetesindeki ┬źG├╝n I┼č─▒─č─▒nda┬╗ k├Â┼česindeki yaz─▒lar─▒, devrin h├╝k├╗metlerine hep tesir etmi┼čtir. En sevdi─či bakanlar─▒, ba┼čbakanlar─▒ bile taraf tutmadan cesurca tenkit ederdi. Kabakl─▒ HocaÔÇÖy─▒ bir Ramazan g├╝n├╝nde rahmetle anarken;

ÔÇťHocam, ┼ču anda da cesur yaz─▒lar─▒n─▒za ihtiyac─▒m─▒z var. Kabakl─▒ Hocalar, her devirde var olmal─▒.ÔÇŁ diye du├ó ediyoruz.

Yaz─▒y─▒ oldu─ču gibi ┬źG├╝n I┼č─▒─č─▒┬╗ k├Â┼česinden aktar─▒rken, de─čerli okuyucu karde┼člerimden; ┼čehidlere ve Kabakl─▒ HocaÔÇÖdan F├ótihalar─▒m─▒z─▒ esirgemeyelim:

├çOCUKLARIMIZ MASUM VE I┼×IL I┼×IL

Ge├ž kalm─▒┼č olmakla beraber, size gen├ž ve de─čerli bir ├Â─čretmenin ├žocuklar─▒m─▒z ad─▒na ferahl─▒k, baz─▒ ├Â─čretmenler, y├Âneticiler ve ┬źayd─▒n┬╗ ge├žinen tem├óy├╝ller hesab─▒na ├╝z├╝nt├╝ verici mektubunu sunuyorum. Ana fikir, mektubun i├žindedir:

Say─▒n Hocam,

Size yazmak gere─čini duydu─čum i├žin k─▒ymetli vaktinizi al─▒yorum. ├ľ─črencilerimin d├╝┼č├╝ncelerinin sizi rahatlataca─č─▒na inan─▒yorum.

18 Mart ├çar┼čamba g├╝n├╝ okula giderken d├╝┼č├╝n├╝yordum. ├çanakkale ZaferiÔÇÖnin 65. y─▒l─▒nda nereye vard─▒k? Bizi bu duruma kimler getirdi? Su├žlu kim? ─░├žimden yolda g├Ârd├╝─č├╝m herkesi su├žlamak geliyordu.

O g├╝n girdi─čim b├╝t├╝n s─▒n─▒flarda g├╝n├╝n ├Ânemi ├╝zerinde durdum. Zevkle dinliyorlar, fakat sordu─čum sorulara cevap vermiyorlard─▒. Anlad─▒─č─▒ma g├Âre, sava┼č─▒n yaln─▒z ismini biliyorlard─▒.

O zaman anlam─▒┼čt─▒m, nereden nereye nas─▒l geldi─čimizi. Bir ├Â─črencim soruyordu:

ÔÇťHocam, neden bizleri su├žluyorsunuz? Bize bu g├╝nlerin ├Ânemini anlatmayanlar─▒n hi├ž su├žu yok mu? Tarih dersinin bir b├Âl├╝m├╝n├╝, ├Ânemli g├╝nlerin an─▒lmas─▒na ay─▒rmayan tarih ├Â─čretmenimiz de su├žsuz mu? Bize b├╝t├╝n milletlerin tarihlerini en ince ayr─▒nt─▒s─▒na kadar ├Â─čreten, buna kar┼č─▒l─▒k kendi tarihimizden unutulacak ┼čekilde s├Âz eden e─čitim d├╝zeninin ve ilgililerin su├žu yok mu?ÔÇŁ sorular─▒n uzayaca─č─▒n─▒ anlam─▒┼čt─▒m. Benimse verilecek inand─▒r─▒c─▒ cevaplar─▒m yoktu. Onlara cevap verememenin ├╝z├╝nt├╝s├╝ i├žinde ├ékifÔÇÖin m─▒sralar─▒ imdad─▒ma yeti┼čti ve ders bitmi┼čti.

5 Fen B s─▒n─▒f─▒na girdim. Yaz─▒l─▒ olmak i├žin sessizce bekliyorlard─▒. Konu:

ÔÇť├çanakkale ZaferiÔÇÖnin 65. y─▒l─▒nda neler d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz?ÔÇŁ

Hemen itiraz ettiler.

ÔÇťBu konuda fazla bilgimiz yok. Ne yazal─▒m?ÔÇŁ

Bu itiraz bile ac─▒ ger├že─či anlamam─▒za yetiyor.

Yaz─▒l─▒lar─▒ heyecanla okudum. Di─čer yaz─▒l─▒lara g├Âre daha ba┼čar─▒l─▒ yazm─▒┼člard─▒. En g├╝zellerini di─čer s─▒n─▒flarda okudum. Heyecanla dinlediler. Sonu├ž beni ├žok duyguland─▒rm─▒┼čt─▒.

De─či┼čik ├Â─črenci yaz─▒l─▒lar─▒ndan baz─▒ b├Âl├╝mleri yazmak isterim:

ÔÇťE─čer bu g├╝nlerin anlam─▒n─▒ kavrayam─▒yorsak, aram─▒zda baz─▒ kopukluklar oluyorsa, bunun sebebi, ├Ânemsenmeyen T├╝rk tarihidir. Oysa bir millet, tarihiyle vard─▒r.ÔÇŁ

ÔÇťBu zaferin sevincini i├žinde duymamak T├╝rk milletinin gelece─čini tehlikeye sokmak demektir. Ba┼čar─▒lar─▒ ile ├Âv├╝nen, o g├╝nlerin heyecan─▒n─▒ duyan millet, birli─čini korur.ÔÇŁ

ÔÇťBizler i├žin d├Âk├╝len kanlar─▒ ├Âdeyebildik mi? Biz de evl├ótlar─▒m─▒za h├╝r bir yurt b─▒rakabilecek miyiz? Yurdumuzda bar─▒┼č ve karde┼člik havas─▒ esecek mi?ÔÇŁ

ÔÇťGerekirse bir kez daha omuz omuza verir; ┬źAllah! Allah!┬╗ diyerek ├žarp─▒┼č─▒r─▒z. Yeter ki bizden sonraki nesiller rahat ya┼čas─▒nlar.ÔÇŁ

ÔÇťBulundu─čumuz ortam i├žinde unuttu─čumuz; millet, vatan, devlet, birlik ve beraberlik duygular─▒n─▒ hat─▒rlatan ├çanakkale ZaferiÔÇÖni minnet ve ┼č├╝kranla an─▒yoruz ve soruyoruz:

├ľv├╝nmeye hakk─▒m─▒z var m─▒?ÔÇŁ

ÔÇťBu topraklarda k─▒ymet bilenler ve k─▒ymet bilmeyenler yan yana ya┼č─▒yor. ┼×ehidlerin kan─▒ ile al─▒nm─▒┼č bu topraklar─▒n k─▒ymetini anlamayanlar, yurdumuzu ba┼čka devletlere teslim etmek i├žin karde┼člerine k─▒y─▒yorlar. K─▒ymet bilenler ise susuyor. Bence k─▒ymet bilenler daha su├žlu.ÔÇŁ

ÔÇťSonu├ž d├Âk├╝len kanlar, ┼čehid olan Mehmet├žikler. Ya biz ne yapt─▒k? ─░sterdim ki bug├╝n, b├╝t├╝n okullarda ┼čehidler an─▒ls─▒n.ÔÇŁ

ÔÇťDalgalar─▒n sesini dinlerken, ┼čehidlerin sesini duyar gibiyim: ┬źB├Âl├╝nme, vatan─▒n─▒ b├╝t├╝n g├╝c├╝nle koru. Can─▒n─▒ vatan─▒ndan ├žok seversen, kan─▒m haram olsun sana!ÔÇŁ Her sapm─▒┼ča cevap veriyoruz: ┬źB├Âl├╝nmeyecek T├╝rk milleti ebediyete kadar!┬╗ÔÇŁ

ÔÇť65 y─▒l ├Âncesinin ┬źAllah! Allah!┬╗ seslerini duyar gibiyim. Ya bug├╝n, masum vatanda┼člar─▒m─▒z can veriyor. ─░yi bir gelecek i├žin at─▒lan temeller, ┼čiddetli bir f─▒rt─▒nan─▒n ac─▒mas─▒z ellerinde sallanmakta. Biraz geriye bakabilsek, 65 y─▒l ├Ânceki gibi el ele versek, milletimiz i├žin ya┼čayabilsek ne olur?ÔÇŁ

Yukar─▒daki sat─▒rlar san─▒r─▒m su├žluyu tam olarak veriyor. Su├žlu B─░Z─░Z. Elimize teslim edilen k─▒ymetleri de─čerlendiremedi─čimiz i├žin bug├╝nlere gelmi┼čiz. Bu kadar su├žlunun oldu─ču bir ├╝lkede, yukar─▒daki sat─▒rlar─▒ yazan p─▒r─▒l p─▒r─▒l ├žocuklar─▒n olmas─▒ bizi daha da utand─▒rmal─▒. Eserimizle ├Âv├╝nemiyorsak, su├žlu biziz. Bu utanc─▒ i├žimizde duyabiliyorsak, vakit ge├žmi┼č say─▒lmaz.

├ľ─čretmen: A. A.