GAFLET, EN B├ťY├ťK HASTALIKTIR

YAZAR : Ayd─▒n TALAY aydintalay@gmail.com

├ľmr├╝m├╝z, yelle savrulan sonbahar yapraklar─▒ veya ├ž├Âz├╝len yumak misali ge├žip ad─▒m ad─▒m kabre yakla┼č─▒rken acaba ne kadar kendimizi muhasebeden ge├žiriyor veya eksiklerimizi d├╝zelterek kendimizi ne derece ├žekip ├ževirebiliyoruz?

Dilerseniz ne kadar gaflet i├žinde oldu─čumuzu ve bunun ac─▒ sonu├žlar─▒n─▒ birlikte bir par├ža m├╝tal├óa edelim. Zira ├ža─č─▒m─▒z─▒n en vahim hastal─▒klar─▒n─▒n ba┼č─▒nda gaflet geliyor. Bu kelime, d─▒┼čar─▒dan bak─▒ld─▒─č─▒ zaman basit bir anlam ta┼č─▒yor san─▒yoruz. Oysa alt─▒nda k├Ât├╝l├╝klerin, ├ófet ve mus├«betlerin damar damar k├Âk sald─▒─č─▒ derin m├ón├ólar ta┼č─▒yor. Hani bir kar tanesinin tepe a┼ča─č─▒ yuvarland─▒─č─▒ zaman koca bir ├ž─▒─č olup ├ófetlere yol a├žaca─č─▒, evleri ve ara├žlar─▒ k├ó─č─▒t gibi yuvarlayarak h├óneleri peri┼čan b─▒rakaca─č─▒ hususu da hi├ž akl─▒m─▒za gelmiyor.

Gaflet; l├╝gat anlam─▒ itibar─▒yla, haberi olmama, dalg─▒nl─▒k, fark─▒nda olmama, bo┼č bulunma, ald─▒r─▒┼č etmeme, hafife alma hatt├ó uyku basma h├óli demek. Rastgele bir hareket yapan ┼čahsa, olay─▒n derinlemesine inmeksizin; ┬źGafil, cahil; efendim ho┼č g├Âr├╝n.┬╗ deyip ge├žiyoruz. Bu hareketin akl─▒ ba┼č─▒nda, r├╝┼čt├╝n├╝ ispat etmi┼č hatt├ó kendisini herkesten ├╝st├╝n g├Âren insanlar taraf─▒ndan da zaman zaman yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âz ard─▒ ediyoruz. Hele bunlar i├žinde unvan ve etiketli olanlar, d├╝nyaya nizam vermeye kalkanlar, y─▒─č─▒n y─▒─č─▒n kitap yazanlar, ya┼č─▒n─▒-ba┼č─▒n─▒ alanlar, iki aya─č─▒ ├žukura erenler yer al─▒rsa…

M├╝sl├╝man; HakkÔÇÖ─▒n emirlerine teslim olmu┼č, her hareketinde dikkatli, ├Âl├ž├╝l├╝ ve fir├ósetli hareket eden insand─▒r. Bu ┼čekil hareket; huzurun, sa├ódet ve sevginin kayna─č─▒d─▒r. Rastgele hareket ise d├╝zensizli─če, at├ólet ve meskenete insan─▒ mahk├╗m edecektir. ─░┼čte s├Âz ve davran─▒┼člar─▒nda geli┼čig├╝zel hareket eden ve ├Âl├ž├╝y├╝ ka├ž─▒ranlara da gaflet ehli deriz. Zira ├Âm├╝r k─▒sa, ├Â─črenerek tatbik etmemiz gereken sa─člam bilgiler ├žok. Gafletle ge├žirecek zaman─▒m─▒z yok. Y├╝ce Kitab─▒m─▒z KurÔÇÖ├ón-─▒ Az├«m├╝ÔÇÖ┼č-┼×├ónÔÇÖ─▒n Y├╗nus S├╗resiÔÇÖnin 7. ├óyetinde me├ólen ┼č├Âyle buyurulmaktad─▒r:

ÔÇťBizim huz├╗rumuzda hesaba ├žekilmeyi, m├╝k├ófat ve cezay─▒ ummayanlar─▒n, d├╝nya hayat─▒na r├óz─▒ olanlar─▒n, onda huzur bulanlar─▒n, ├óyetlerimizden, birli─čimizi ve kudretimizi g├Âsteren delillerden gafil, habersiz olanlar─▒n varacaklar─▒ yer cehennemdir.ÔÇŁ

Nefis ve ┼čeytan, imtihan icab─▒ olarak ├žukur aynalar misali b├╝t├╝n ger├žekleri ters g├Âstermeye her an insan─▒ aldatmaya memurdur. ├çukur aynalar nas─▒l ┼či┼čman─▒ zay─▒f, k─▒sa boyluyu uzun ve g├╝zeli ├žirkin g├Âsterirse nefis ve ┼čeytan da insan─▒ gaflet ve dal├ólete s├╝r├╝klemek i├žin ger├žekleri tersine ├ževirip insan─▒ aldatacaklard─▒r. ─░┼čte m├╝sl├╝man─▒n dir├óyet ve fir├óseti burada ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. KurÔÇÖ├ón ve onun y├╝ce me├óli olan had├«s-i ┼čerifleri sa─člam bir ┼čekilde ├Â─črendikten sonra, ona b├╝t├╝n samimiyetiyle teslim olmak, hareket ve davran─▒┼člar─▒m─▒za h├ókim k─▒lmakla ancak gafletten kurtulabiliriz. ┬źHer h├ól ve hareketi nas─▒l ona uydurabiliriz, d├Ânem sah├ób├« devri midir?┬╗ gibi g├╝zellikleri yoku┼ča s├╝ren arkada┼č, ├ževre ve ├že┼čitli bahanelerden kurtulam─▒yorsak, gaflet yakam─▒z─▒ sarm─▒┼č demektir.

Nefsin insan ├Âmr├╝n├╝ hi├ž bitmeyecek gibi ve g├╝nahlar─▒ ise ├žok k├╝├ž├╝k g├Âstermesi bu terslikten kaynaklan─▒yor. Bu bak─▒mdan m├╝sl├╝man olarak g├Ârevimiz, daima nefis ve ┼čeytana muhalefet ederek onlar─▒n emrettiklerinin tersini i┼čleme olmal─▒d─▒r. Bu sebepledir ki All├óhÔÇÖ─▒n y├╝ce Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- hep bu tarzda hareket etmi┼č ve nefisle m├╝cadeleyi en b├╝y├╝k cihad olarak kabul etmi┼člerdir. Erzurumlu m├╝tefekkir ve g├Ân├╝l adam─▒ ─░brahim Hakk─▒ Efendi Hazretleri M├órifetn├óme eserine serpi┼čtirdi─či il├óh├«lerinden birisinde g├Ân├╝l Mevl├óÔÇÖn─▒n evi oldu─čundan ondan ba┼čka her ┼čeyden temizlenmesi gerekti─čini, az yiyip i├žerek HakÔÇÖla irtibata ├Ânem verilmesine ┼č├Âyle i┼čaret ediyor:

├ç├╝n g├╝nd├╝z olursun nice a─čy├ór ile g─üfil,
Koy gafleti, dîdârdan utan gecelerde.

Gafletle uyumak ne revâ abd-ı hakîre,
┼×efkatle nid├ó eyleye Rahman gecelerde.

├é┼č─▒klar uyumaz gece hem sen uyuma kim,
G├Ânl├╝n g├Âz├╝ne g├Âr├╝ne c├ónan gecelerde.

Dil beyt-i Hud├óÔÇÖd─▒r an─▒ p├ók eyle siv├ódan,
Kasr─▒na n├╝z├╗l eyler o Sultan gecelerde.

Az ye, az uyu hayrete var f├óni ol OÔÇÖndan,
Bul c├ón-─▒ bek─ü, ol OÔÇÖna mihman gecelerde.

All├óh i├žin ol halka muk─ürin gece-g├╝nd├╝z,
Ey Hakk─▒ nih├ón a┼čk ┬źod┬╗una yan gecelerde.

Gafletten kurtulman─▒n en g├╝zel yolu ├Âl├╝m├╝ unutmamakt─▒r. All├óhÔÇÖ─▒n y├╝ce Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- bir had├«s-i ┼čeriflerinde;

ÔÇťTatl─▒lar─▒ ac─▒la┼čt─▒ran ├Âl├╝m├╝ s─▒k s─▒k an─▒n─▒z.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Z├╝hd, 4) buyurur. ├ľl├╝m├╝ anmak ve unutmamak bir dirilik ve m├╝jde i┼čaretidir. Zira hem bitmek bilmeyen uzun emel ve arzular─▒ k─▒salt─▒r ve berrakla┼čt─▒r─▒r hem de nefse en g├╝zel ders ve ibrettir.

Emev├« h├╝k├╝mdarlar─▒ndan II. ├ľmer diye an─▒lan Hazret-i ├ľmerÔÇÖin (Allah ondan r├óz─▒ olsun) torunlar─▒ndan ├ľmer bin Abd├╝laziz; muayyen g├╝nlerde ulem├óy─▒ ├Âl├╝m meclisi i├žin toplar ve hep ├Âl├╝m bahsi ulem├ó taraf─▒ndan ele al─▒n─▒rd─▒. Bu fir├ósetli hareketledir ki iki y─▒l d├Ârt ay gibi k─▒sa idaresindeki faz├«let, bereket, fir├óset ve huzur, tarih├« eserlerde bol bol yer alm─▒┼čt─▒r. Bu sebepledir ki tefekk├╝r-i mevt b├╝y├╝klerce tavsiye edilmi┼čtir.

Rabbim ceh├ólet sarho┼člu─čundan ve d├╝nya sarho┼člu─čundan c├╝mlemizi muhafaza buyursun. ├ém├«n…