D─░LAVER CEBEC─░ VE ┼×─░─░R D├ťNYASI

YAZAR : Hadi ├ľNAL hadional23@gmail.com

ÔÇťTesbihim ├╝lk├╝m├╝n do─čum sanc─▒s─▒ / Tesbihim aln─▒mda otuz ├╝├ž damla ter… / All├óhu Ekber… All├óhu Ekber… All├óhu Ekber…ÔÇŁ diyen T├╝rk-─░sl├óm ├╝lk├╝s├╝n├╝n s├Âz eri, Anadolu co─črafyas─▒n─▒n yeti┼čtirdi─či m├╝stesn├ó ┼čair; vatan, millet, bayrak ve ezan sevgisi ile yo─črulu y├╝re─čin sahibi Dilaver CEBEC─░ÔÇÖnin HakkÔÇÖa y├╝r├╝mesinin ├╝zerinden tam be┼č y─▒l ge├žti. T├╝rkiyeÔÇÖde pek ├žok insan onu;

Ba┼č koymu┼čum T├╝rkiyeÔÇÖmin yoluna,
D├╝zl├╝─č├╝ne yoku┼čuna ├Âl├╝r├╝m…
As─▒rlard─▒r k─▒r at─▒m─▒ sulad─▒m,
Irma─č─▒n─▒n ak─▒┼č─▒na ├Âl├╝r├╝m…

m─▒sralar─▒ ile ba┼člayan bir bak─▒ma gen├žlik mar┼č─▒ olarak terenn├╝m edilen ┼čiirinden dolay─▒ ┬źT├╝rkiyeÔÇÖm ┼čairi┬╗ olarak tan─▒d─▒. Pek ├žok gen├ž de bu gen├žlik mar┼č─▒n─▒ s├Âyledi, s├Âyledi de yazar─▒ kimdir ara┼čt─▒rmad─▒.

Gelin isterseniz fikirleri ve eserleri ile d├╝┼č├╝nce ve duygu d├╝nyan─▒z─▒ bezeyen bu yi─čit sesin hayat hik├óyesinden ba┼člayal─▒m s├Âze. Dilaver CEBEC─░, 15 Temmuz 1943ÔÇÖte G├╝m├╝┼čhaneÔÇÖye ba─čl─▒ Kelkit il├žesinde d├╝nyaya geldi. Ailesinin K─▒r─▒kkaleÔÇÖye g├Â├žmesi ├╝zerine ilkokulu K─▒r─▒kkaleÔÇÖde, ortaokulu Merzifon ve MersinÔÇÖde, lise ├Â─črenimini ise ErzincanÔÇÖda tamamlad─▒. Ankara ├ťniversitesi ─░l├óhiyat Fak├╝ltesinden mezun olduktan sonra Ayd─▒n ve ─░stanbulÔÇÖda ├Â─čretmenlik ve Halk E─čitimi Ba┼čkanl─▒─č─▒ g├Ârevlerinde bulundu. ─░stanbul Ortak├Ây E─čitim Enstit├╝s├╝nde ├Â─čretim g├Ârevlili─či, Diyanet i┼čleri Ba┼čkanl─▒─č─▒nda ne┼čriyat uzmanl─▒─č─▒, ├ťsk├╝dar K─▒z Lisesinde ├Â─čretmenlik, ard─▒ndan 1986 y─▒l─▒nda ─░stanbul ├ťniversitesi ─░ktisat Fak├╝ltesinde ─░ktisat Tarihi y├╝ksek lisans─▒ ve ayn─▒ fak├╝ltenin Sosyal Yap─▒ ve Sosyal De─či┼čme Ana Bilim Dal─▒nda doktora… Cebeci, Marmara ├ťniversitesi ├Â─čretim ├╝yesi iken emekli oldu.

Dilaver CEBEC─░ ilk ┼čiirini 1965 y─▒l─▒nda Defne dergisinde yay─▒nlad─▒. ┼×iirleri, hik├óyeleri, mizah yaz─▒lar─▒; Devlet, T├Âre, Bozkurt, T├╝rk Edebiyat─▒, Ayy─▒ld─▒z, Yeni T├╝rkiye, K├╝lt├╝r D├╝nyas─▒, T├╝rk Yurdu, G├╝ney Su, Ortado─ču, Herg├╝n, Yeni D├╝┼č├╝nce, Ayr─▒nt─▒l─▒ Haber, T├╝rkiye, Millet dergi ve gazetelerinde yay─▒nland─▒. ┬źHun A┼čk─▒┬╗, ┬źMavi T├╝rk├╝┬╗, ┬ź┼×afa─ča ├çekilenler┬╗, ┬ź…Ve S─▒─č─▒n─▒r─▒m ─░├žime┬╗, ┬źSit├óre┬╗, ┬źAsra Yemin Olsun ki…┬╗ onun sa─čl─▒─č─▒nda yay─▒nlad─▒─č─▒ ┼čiir kitaplar─▒yd─▒. T├╝rk toplumunda meydana gelen sosyal, siyas├« ve k├╝lt├╝rel de─či┼čimleri farkl─▒ bir dille ve Osmanl─▒ bak─▒┼č─▒yla yorumlayan Cebeci, mizah edebiyat─▒m─▒za yeni bir tarz kazand─▒rd─▒. Seyy├óh-─▒ Fak├«r Evliy├ó ├çelebi mahl├ós─▒n─▒ kullanarak kaleme ald─▒─č─▒ ┬źDevrann├óme┬╗ ve ┬źSeyrann├óme┬╗ onun mizah yaz─▒lar─▒n─▒ toplad─▒─č─▒ iki eseridir. ┬źB├╝y├╝┬╗ adl─▒ oyununun yan─▒ s─▒ra ├žocuk kitaplar─▒, inceleme-ara┼čt─▒rma yaz─▒lar─▒ ile edebiyat d├╝nyam─▒z─▒n ├Âlmezleri aras─▒nda yerini alan Dilaver CEBEC─░, fikirleri ve eserleri ile etraf─▒nda geni┼č bir sevgi h├ólesi olu┼čturdu.

M├ón├ó ikliminde at─▒n─▒ ┼čahland─▒rarak d├Ârtnala irfana, ├«m├óna ve HakkÔÇÖa ko┼čan Dilaver CEBEC─░; eserleri ile m├╝tefekkir S. Ahmet ARVAS├ÄÔÇÖnin ├žizdi─či T├╝rk-─░sl├óm ├╝lk├╝s├╝n├╝n edeb├« ve estetik y├Ân├╝n├╝ tamamlamaya ├žal─▒┼čt─▒. Bir b├╝y├╝k a┼čk ve bir b├╝y├╝k kucakla;

G├╝n ─▒┼č─▒─č─▒ de─čmeden mor per├žemli dallara,
Az─▒─č─▒m y├╝re─čimde d├╝┼čt├╝m uzun yollara…

diye ba┼člad─▒─č─▒ yolculu─čunu;

Sesin s─▒rr─▒ kubbede, kubbede asil nak─▒┼č,
Yedi renkten s├╝z├╝l├╝p sonra vahdete ak─▒┼č…

diye s├╝rd├╝rd├╝. Yol t├╝kenince de ┼čair;

Vah┼četin m─▒zra─č─▒na hedef olmadan s├«nem,
Sakla beni Med├«neÔÇÖm, koru beni Med├«neÔÇÖm!..
dedi ve s─▒─č─▒naca─č─▒, korunaca─č─▒ son yeri i┼čaret etti.

Y├╝re─či ile b├╝t├╝n bir T├╝rk-─░sl├óm co─črafyas─▒n─▒ kucaklayan Dilaver CEBEC─░, tarihine sonsuz bir a┼čkla ba─čl─▒yd─▒. Bir bakars─▒n─▒z Orta Asya bozk─▒rlar─▒nda at ko┼čturmakta, bir bakars─▒n─▒z Anadolu yaylalar─▒nda.

Hani mavi denizlerim,
├ť├ž k─▒tada nal izlerim,
K├Âr m├╝ oldu bu g├Âzlerim?
├ça┼č─▒tlar─▒ se├žmez gayr─▒…

diyerek Osmanl─▒ co─črafyas─▒na uzand─▒. Bu soylu ko┼ču┼čta T├╝rk├ženin b├╝t├╝n g├╝zellikleri hep heybesindeydi. Zengin dil da─čarc─▒─č─▒na sahip olan ┼čairde, dil ┼čuuru ve T├╝rk├že sevgisi birinci ├Âncelikti. ┼×iirlerini ilmik ilmik ├Ârerken; sesi, ├óhengi, m├ón├óy─▒, m├╗s─▒k├«yi ve esteti─či bir b├╝t├╝nl├╝k i├žerisinde ama i├ž i├že kulland─▒.

K├╝lt├╝r├╝ne, t├Ârelerine s─▒ms─▒k─▒ ba─čl─▒yd─▒ Dilaver CEBEC─░. K├╝lt├╝r├╝n millet hayat─▒ndaki ├Âneminin idraki i├žerisinde olunmas─▒ gerekti─čine i┼čaret eden Cebeci, ┬źSeyy├óh-─▒ Fak├«r Evliy├ó ├çelebi┬╗ mizah├« tiplemesi ile de g├╝n├╝m├╝z T├╝rkiyeÔÇÖsini 16. y├╝zy─▒l nazar─▒ ile de─čerlendiriyor ve T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne yabanc─▒ olan kavram ve g├Âr├╝┼čleri mizah├« bir ├╝sl├╗pla hicvediyordu.

Dilaver CEBEC─░, ahl├ók konusunda tavizsizdir. Ahl├ók├« ├ž├Âk├╝nt├╝n├╝n toplumun fel├óketi olaca─č─▒n─▒ her vesile ile dile getiren ┼čair, ├Âncelikle ve ├Âzellikle ├žocuklar─▒m─▒z─▒ bu fel├óketten koruman─▒n gere─či ├╝zerinde duruyordu. Onun i├žin ahl├ók, tarih ┼čuuru ve mill├«lik; toplumu ayakta tutan dinamiklerdi. Tecr├╝beye, al─▒n terine, eme─če ve hizmete b├╝y├╝k sayg─▒ duyan ┼čair, ┼čuurlu bir tarih anlay─▒┼č─▒ ve do─čru uygulanan ─░sl├ómÔÇÖla T├╝rklerin gelece─či kucaklayaca─č─▒ndan emindi.

├ľ─čretmendi, akademisyendi, ┼čairdi, yazard─▒, d├╝┼č├╝n├╝rd├╝; m├╝┼čfik bir baba, iyi bir aile reisiydi. K─▒saca bir g├╝zel insand─▒ Dilaver CEBEC─░. O da her f├ón├« gibi HakkÔÇÖa y├╝r├╝d├╝ be┼č y─▒l ├Ânce. Allah rahmet eylesin, mek├ón─▒ cennet olsun!

Ahmed Ziy├ó├╝ddin G├╝m├╝┼čh├ónevi gibi bir ├ólimi, Nurettin ├ľZDEM─░R, Vasfi Mahir KOCAT├ťRK, H├╝seyin Nihal ATSIZ, ┼×inasi ├ľZDENO─×LU gibi say─▒s─▒z ┼čair-yazar ve m├╝tefekkiri ba─čr─▒ndan ├ž─▒karan G├╝m├╝┼čhane; bu yi─čit evl├ód─▒n─▒, bu g├╝zel insan─▒n─▒ da unutmad─▒. Bu y─▒l Dil├óver CEBEC─░ i├žin ├Âd├╝ll├╝ bir ┼čiir yar─▒┼čmas─▒ d├╝zenledi. Bizler; T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne, edebiyat─▒na, sanat─▒na hizmet eden her insan─▒n, ├Âld├╝kten sonra oldu─ču kadar ya┼čarken de onurland─▒r─▒lmas─▒n─▒ arzu ediyoruz. Bu konuda yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒ da y├╝rekten kutluyor ve alk─▒┼čl─▒yoruz. Konu ┼čair olunca, yaz─▒y─▒ da ┼čairin ┼čiiri ile noktalamak gerekti─čine inan─▒yoruz.

Y├╝re─čime k├Ârd├╝─č├╝mler at─▒ld─▒,
├ç├Âzemedim, ├ž├Âz├╝lm├╝yor Sultan─▒m…
Y─▒llar y─▒l─▒ kaderimin h├╝km├╝n├╝,
Bozamad─▒m, bozulmuyor Sultan─▒m…

Yollar─▒ma tuzak konmu┼č bir kere,
G├╝venim yok haftalara, g├╝nlere,
Zaman─▒n tesbihi sa├ž─▒ld─▒ yere,
Dizemedim, dizilmiyor Sultan─▒m…

Bu bendeki ├ž├Âl├╝n suya ├ža─čr─▒s─▒,
Fecir vakti y─▒ld─▒zlar─▒n a─čr─▒s─▒,
Bu diyarlar g├╝zel ama do─črusu,
Gezemedim, gezilmiyor Sultan─▒m…

Bar─▒┼č umdum ┼ču y─▒llar─▒n ka├ž─▒ndan,
Kan d├Âk├╝ld├╝ bulutlar─▒n sa├ž─▒ndan,
G├Âk maviyi, g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒ i├žinden,
S├╝zemedim, s├╝z├╝lm├╝yor Sultan─▒m…

Sana dert d├Âkmeye yetmiyor bir g├╝n,
K├ó─č─▒t bile m─▒sralardan tedirgin,
Vakit gece, kalem hasta, g├Âz yorgun,
Yazamad─▒m, yaz─▒lm─▒yor Sultan─▒m…