OSMANLI ├çINARINI YE┼×ERTEN KUVVET

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

Esas olan, beldelerin fethi de─čil, g├Ân├╝llerin fethidir. K─▒l─▒├ž, top, t├╝fek ancak; ta┼čtan, demirden kaleleri ve kap─▒lar─▒ a├žar. G├Ân├╝lleri ise ancak derya g├Ân├╝ller, derg├óh g├Ân├╝ller fetheder.

Tarihimiz bunun ┼čahididir.

Sel├žuklu sultan─▒ Alparslan, AnadoluÔÇÖnun kap─▒lar─▒n─▒ bu anlay─▒┼čla a├žm─▒┼č ve ba┼čar─▒l─▒ olmu┼čtur.

Osmanl─▒ Devleti, fetihlerinde hep bu yolla ba┼čar─▒l─▒ olmu┼čtur. ─░stanbulÔÇÖu fetheden Fatih Sultan Mehmed Han; hocas─▒, g├Ân├╝l eri Ak┼čemseddin HazretleriÔÇÖyle yapt─▒─č─▒ isti┼č├óreler ile bu fethe n├óil oldu─čunu s├Âylemi┼čtir.

├çanakkaleÔÇÖde ecd├ód─▒m─▒z m├óneviyat ve g├Ân├╝l erleri sayesinde h├óinlere f─▒rsat vermemi┼čtir.

Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ba┼čard─▒─č─▒ f├╝tuh├ót─▒n temelinde nas─▒l bir m├óneviyat oldu─čunu ifade eden bir k─▒ssa anlatmak istiyorum. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n ilk padi┼čahlar─▒ndan Orhan GaziÔÇÖnin m├óneviy├ót─▒ ve g├Ân├╝l erlerine muhabbetinin ┼čahidi olan bir k─▒ssa:

Orhan Gazi; babas─▒n─▒n ihl├ós ve iradesini, a─čabeyinin r─▒z├ós─▒n─▒ ve ┬źehlull├óh┬╗─▒n du├ós─▒n─▒ alan bir padi┼čaht─▒. B├Âylece o, kendisinden sonraki Osmanl─▒ sultanlar─▒ i├žin m├╝stesn├ó bir ├Ârnek ┼čahsiyet oldu. Yapm─▒┼č oldu─ču hay─▒rl─▒ ├žal─▒┼čmalar─▒ da, kendisinden sonra olu┼čacak bir├žok vakf─▒n kurulmas─▒na vesile olmu┼čtur.

O, gayet dindar bir insand─▒. All├óhÔÇÖa ├«m├ón─▒ son derece kav├« idi. KurÔÇÖ├ónÔÇÖa ve emirlerine ba─čl─▒l─▒─č─▒, en b├╝y├╝k vec├«be kabul etmi┼čti. H├óf─▒zlar─▒ ├žok severdi, fakirlere kar┼č─▒ ├žok c├Âmert, m├╝c├óhidlere h├╝rmetk├órd─▒. ├élimlere de─čer verirdi. Bilhassa g├Ân├╝l ehli insanlara muhabbeti y├╝ce idi.

Babas─▒ Osman GaziÔÇÖnin, g├╝zel hizmetlerini daha da art─▒ran Orhan Gazi; halk─▒n─▒n m├óneviy├ót─▒n─▒ canl─▒ tutmak gayesiyle, ├╝lkenin her taraf─▒na tekkeler ve z├óviyeler yapt─▒rm─▒┼čt─▒r.

O g├╝n├╝n dervi┼člerinden Geyikli Baba ve Dervi┼č Murad halk aras─▒nda me┼čhurdu. Bunlardan Geyikli BabaÔÇÖn─▒n dikti─či iki ├ž─▒nar ki; biri BursaÔÇÖda, di─čeri de ─░neg├ÂlÔÇÖ├╝n Baba Sultan k├Ây├╝ndedir. Bu ├ž─▒narlar, Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n azamet ve kudretinin timsali olmu┼čtur.

Bu ├ž─▒narlar─▒n dikili┼činin bir k─▒ssas─▒ vard─▒r:

Geyikli Baba, Bursa Uluda─čÔÇÖa yerle┼čmi┼čti. Orhan Gazi onun ┼č├Âhretini duyunca haber g├Ânderip kendisini davet etti. Ancak m├ónev├« vazifesiyle u─čra┼čan bu Allah dostu, sohbetten sohbete ko┼čuyordu. Bu g├Ân├╝l hizmetini de da─čdaki geyiklerle beraber dola┼čarak yap─▒yordu. Yap─▒lan daveti kabul etmedi─či gibi;

ÔÇťÔÇôSak─▒n Orhan Gazi de bana gelmesin!ÔÇŁ diye haber g├Ânderdi.

Orhan Gazi, merak edip hayretle sebebini sordurunca, ┼ču cevab─▒ ald─▒:

ÔÇťÔÇôDervi┼čler bas├«ret ehlidir. Ehl-i kalptirler. Yerli yerince hareket etmeleri zarur├«dir. Aksi h├ólde istikametten uzakla┼čm─▒┼č olurlar ve du├ólar─▒ kabul olunmaz. Oysaki sizler, ├╝mmetin em├ónet├žilerisiniz. Bu durumda sizler, serhat askeri, bizler de du├ó askeriyiz.

Zaferler, du├ó askerleriyle serhat askerlerinin m├╝┼čterek gayretleri neticesinde elde edilir. Bu muvaffak─▒yete ula┼čma istikametinde serhat askerleri, nas─▒l harp ilmi ve cesaretle te├žhiz ediliyorlarsa; du├ó askerlerinin de, d├╝nya meyil ve muhabbetinden uzak tutulmalar─▒ zarur├«dir. Dolay─▒s─▒yla korkar─▒m ki, benim sizin yan─▒n─▒za geli┼čimle v├ók├« olmas─▒ muhtemel olan atiyye ve ikramlar, dervi┼člerimizin kalplerine d├╝nya muhabbeti sokar ve ukb├ó muhabbetini azalt─▒r. B├Âylece siz de biz de zarar g├Ârenlerden oluruz…ÔÇŁ

B├Âyle s├Âyler ama yine de kap─▒y─▒ a├ž─▒k b─▒rak─▒r:

ÔÇťSultan─▒m! Ancak bilesiniz ki, vakti gelince g├Âr├╝┼čmemiz mukadder olur in┼č├óallah.ÔÇŁ

Aradan bir m├╝ddet ge├žti. Geyikli Baba BursaÔÇÖya gitti ve Orhan GaziÔÇÖnin avlusuna bir ├ž─▒nar dikti. Durumu SultanÔÇÖa bildirdiler. Orhan Gazi derh├ól oraya geldi.

Sel├óm, h├╝rmet ve izzetten sonra, Geyikli Baba, SultanÔÇÖa;

ÔÇťÔÇôTeberr├╝ken diktik. Bu ├ž─▒narlar durduk├ža, dervi┼člerin du├ós─▒ sana ve nesline makbul ola!ÔÇŁ dedi.

Orhan Gazi; daha evvel kendisine g├Ânderdi─či mal├╗mata ra─čmen Geyikli BabaÔÇÖya g├Ânl├╝nden bir atiyye olarak ─░neg├Âl ve ├ževresini vermeyi teklif etti. Ancak g├Âz├╝ ve g├Ânl├╝ tok olan Geyikli Baba;

ÔÇťÔÇôM├╝lk All├óhÔÇÖ─▒nd─▒r. Ehline veriniz. Biz ehli de─čiliz.ÔÇŁ diyerek kabul etmedi.

Orhan Gazi ─▒srar etti. Bunun ├╝zerine Geyikli Baba, verileni kabul etmemenin kibir olaca─č─▒ndan korktu ve;

ÔÇťÔÇô┼×u kar┼č─▒da duran tepecikten beriye olan yerler dervi┼člerin avlusu olsun!ÔÇŁ dedi.

Allah dostlar─▒na h├╝rmette kusur etmeyip devletin temel harc─▒n─▒ onlarla yo─čuran Orhan Gazi, Geyikli BabaÔÇÖn─▒n ikram─▒n─▒ kabul├╝nden sonra b├╝y├╝k bir sevin├ž i├žerisinde onun m├╝b├órek ellerine kapand─▒; defalarca ├Âpt├╝, ├Âpt├╝…

─░┼čte Devlet-i AliyyeÔÇÖnin ve muhte┼čem fetihlerinin temelinde yatan ihti┼čam, kuvvet ve s─▒r!..

Nice ordulara diz ├ž├Âkt├╝ren devletin padi┼čah─▒n─▒n, tebaas─▒ndan bir Hak dostunun ellerine sar─▒l─▒p sevin├ž ve huzur g├Âzya┼člar─▒ i├žinde doya doya ├Âpmesi, k├╝├ž├╝k bir h├ódise olmay─▒p, madd├«, m├ónev├« b├╝y├╝k fetihlerin ulv├« bir temel harc─▒ olmu┼čtur.

Tarih ┼čahittir ki, Osmanl─▒ Sultanlar─▒n─▒n Allah dostlar─▒na olan h├╝rmet ve t├ózimi, kendilerine ihsan edilen teÔÇÖy├«d-i il├óh├«nin ba┼čl─▒ca sebeplerindendir.

─░┼čte bunun idrakinde olan Orhan Gazi de, Geyikli BabaÔÇÖn─▒n hay─▒r du├ós─▒n─▒ alm─▒┼č ve onun vefat─▒ndan sonra da ona bir t├╝rbe ve mescid yapt─▒rm─▒┼čt─▒r.

─░nsan─▒n iki buudu vard─▒r: Birincisi, d─▒┼čar─▒dan g├Âz├╝ken, etten ve kemikten meydana gelmi┼č fizik├« b├╝nyesi; ikincisi ise, madd├« b├╝nyeye anlam katan ruhtur. Biz bu buuda daha ├žok ├Ânem vermeliyiz.

Zaten insan─▒ kem├óle erdiren ve de─čerli k─▒lan m├ónev├« buududur. ├ľl├╝m ├ón─▒nda insandan ayr─▒lan, m├ónev├« buud olan ruhtur. Ruh bedenden ayr─▒ld─▒ktan sonra, geriye kalan v├╝cudumuz hi├žbir faaliyet yapamamaktad─▒r. En sevdi─čimiz ki┼či dah├« bize yabanc─▒la┼čmakta, bir gece o ceset ile yaln─▒z kalmam─▒z istense, i├žimizi bir ├╝rperti ve korku sarmaktad─▒r. Bu hakikat de bize g├Âsteriyor ki, o sevgiyi hissetmemiz noktas─▒nda ruh, birinci derecede ├Ânem arz etmektedir.

─░┼čte insan─▒ de─čerli yapan ve ona g├╝zellik bah┼čeden, bu m├ónev├« y├Ân├╝d├╝r. Ancak r├╗humuz gerekli m├ónev├« g─▒dalarla beslenip geli┼čtirilmeyecek olursa, kar┼č─▒m─▒za tehlikeli bir varl─▒k ├ž─▒kar.

Biz g├Ânl├╝m├╝z├╝ in┼ča etmez, r├╗humuzu m├ónev├« g─▒dalarla beslemezsek; kendimize faydam─▒z olmad─▒─č─▒ gibi, ba┼čkalar─▒na da olmaz.

Hul├ósa, huzurlu ve mutlu bir ├Âm├╝r i├žin, hayat sermayesini faydal─▒ kullanmak gerekir. Bu hayat─▒ verimli h├óle getirmek de, nefislerin kontrol alt─▒na al─▒n─▒p tezkiye edilmesiyle m├╝mk├╝nd├╝r. Dolay─▒s─▒yla, g├Ân├╝llerin fethi; ancak ve ancak KurÔÇÖ├ón ve S├╝nnet ├žer├ževesinde istikamet ├╝zere bir hayat ya┼čamakla m├╝mk├╝n olur.

Hakik├« m├ón├óda insan olma, kem├ól├óta ve ger├žek huzura erme; ancak g├Ân├╝llerin fethi ile m├╝mk├╝n olur. Bu sayede insan, g├Ânl├╝ne nur ve feyiz doldurur. Meydana gelen bu g├╝zellik, hayat─▒m─▒zda ya┼čanmaya ba┼člay─▒nca, samimiyet ve fed├ók├órl─▒k ortaya ├ž─▒kar. B├Âylece insan, ├ževresi i├žin art─▒k n├╝m├╗ne bir ┼čahsiyet olur.

Cen├ób-─▒ Hak c├╝mlemize g├Ân├╝lleri fethedecek; ekmel, ecmel ve ahsen bir hayat nasip eylesin. ├ém├«n…