B─░R M─░SAF─░R─░M─░Z VAR!

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

May─▒s ay─▒nda bize bir misafir gelecek… Sessiz, k├╝lfetsiz, masrafs─▒z ama aya─č─▒ ├žok u─čurlu, bereketli, bize ├žok faydal─▒ hediyeler getiren bir misafir…

Asl─▒nda o misafir bize her sene geliyor ve ├╝├ž ay bizimle kal─▒yor. Bizimle kald─▒─č─▒ s├╝rece hayat─▒m─▒za huzur veren bir de─či┼čiklik getiriyor. Bir yenilenme, bir tazelenme, bir uyan─▒┼č…

Bir annenin yavrusunu tatl─▒ uykusundan uyand─▒rmak i├žin yana─č─▒n─▒ ok┼čamas─▒ gibi n├órin bir dokunu┼čla uyand─▒r─▒yor bizleri. Gece sahurlara, tehecc├╝dlere uyand─▒r─▒yor. ┼×u d├╝nya perdesine dalm─▒┼č, gaflete g├Âm├╝lm├╝┼č ruhlar─▒m─▒za taze bir nefes ├╝fleyerek uyar─▒p, solmayan bir bahar yurduna davet ediyor…

Baharda ├ži├žeklerin tomurcuklar─▒n─▒ uyand─▒ran ─▒l─▒k meltemler gibi esiyor, ruh iklimimizde ve g├Ân├╝l dal─▒m─▒zda taze ├╝mitler filizlendiriyor.

Baz─▒lar─▒m─▒z; onun bereketine ├žok ra─čbet g├Âsteriyor, onu pek g├╝zel kar┼č─▒l─▒yor. Onun geli┼činin ilk CumaÔÇÖs─▒na ayr─▒ bir ra─čbet g├Âstererek, sevincinden helvalar, lokmalar da─č─▒t─▒yor konu kom┼čuya. Bu gelen h├╝rmet ve t├ózim ay─▒n─▒n hat─▒r─▒na, baz─▒ g├╝nler yemeden i├žmeden kesiliyor.

Bu misafir bizimleyken amellerin kat kat m├╝k├ófatlanaca─č─▒n─▒ bilenler; teberr├╝k i├žin k─▒yamda uzun uzun durarak, tev├ózuyla e─čilerek, mahviyetle secdelere kapanarak, onu verene ┼č├╝kranlar─▒n─▒ sunuyorlar. Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- gibi yedi kat sem├óv├ót─▒ ge├žip, Rabbinin huz├╗runa ├ž─▒kamasalar da OÔÇÖnun M├«rac Gecesi getirdi─či hediyeye s─▒k─▒ s─▒k─▒ya sar─▒l─▒yorlar.

Bu bereketli mevsimden istifade etmeye muvaffak olanlar; ar─▒n─▒p, tazelenip, kurtulu┼č beratlar─▒n─▒ alarak on bir ay─▒n sultan─▒na kavu┼čuyorlar. ─░ki ay boyunca; ┬źBizi kavu┼čtur!┬╗ diye du├ó ettikleri aya… Vahyin ayd─▒nl─▒─č─▒n─▒n Mekke vadisine n├óz─▒r o da─č─▒n yamac─▒ndan do─čdu─ču o kutlu aya…

O ay gelince gafiller bile uyan─▒yor. ─░├žinde hardal tanesi a─č─▒rl─▒─č─▒ kadar bir ├«m├ón─▒ olanlar bile kay─▒ts─▒z kalam─▒yor bu ay─▒n geli┼čine, hi├ž de─čilse g├╝nahlara ara veriyor. Sene boyunca hi├ž akl─▒na gelmeyenlerin bile aln─▒ secdeye de─čiyor. ┼×eytanlar─▒n b├╝y├╝kleri ba─čland─▒─č─▒ndan olsa gerek, az─▒c─▒k h├╝rmeti olanlar bile hi├ž de─čilse akrabalar─▒n─▒ aray─▒p soruyor, bir g├╝n olsun oru├ž tutuyor.

K─▒ymetini bilenler ise; ┬źBelki de bu son Ramaz├ónÔÇÖ─▒m, belki de bir dahakine kavu┼čamam.┬╗ diye amellerine d├Ârt elle sar─▒l─▒yor. Hangi caminin imam─▒ daha g├╝zel, tane tane okuyor, daha s├ókin, t├ód├«l-i erk├óna g├Âre namaz k─▒ld─▒r─▒yor, diye ara┼čt─▒r─▒yor. Hatimle teravih k─▒ld─▒ran cami ar─▒yor. Gecelerimize ─▒l─▒k g├Âzya┼člar─▒, seherlerimize samim├« yakar─▒┼člar, iftarlar─▒m─▒za boynu b├╝k├╝k f─▒s─▒lt─▒lar getiren bu misafir; giderken arkas─▒nda bayram ettiren sevin├žler b─▒rak─▒yor.

├ť├ž aylar ve Ramaz├ón-─▒ ┼čerif; bizim ferd├« ib├ódet hayat─▒m─▒za taze bir nefes getirirken, ailev├« hayat─▒m─▒za da canl─▒l─▒k veriyor ve gelecek nesillere m├óneviyat mayalanmas─▒na b├╝y├╝k fayda sa─čl─▒yor.

Mal├╗m, zaman─▒m─▒zda evler ailenin daha ├žok yiyip i├žip dinlendi─či yerler h├óline gelmeye ba┼člad─▒. Aile reisleri ├žok me┼čgulse, anne de ├žal─▒┼č─▒yorsa, ├žocuklar da kendi odalar─▒nda ders ├žal─▒┼čma ve e─členme ├╝zerine bir hayat kurmu┼čsa; aile hayat─▒ ev arkada┼čl─▒─č─▒na d├Ân├╝┼č├╝yor. Kiray─▒ ucuza getirmek i├žin ayn─▒ evde kalan bek├órlar gibi sadece sofrada bir araya geliniyor, madd├« ihtiya├žlar i├žin konu┼čuluyor.

Belki aile fertleri; kitap okuma, ┼čuurlanma ve ib├ódet hayat─▒n─▒ kendi gayretleriyle s├╝rd├╝r├╝yor ama bunlar da ferdiyet├ži bir anlay─▒┼čla ya┼čan─▒r h├óle geliyor. B├Âyle bir aile d├╝zeninde m├ónev├« bir atmosfer sa─člay─▒p ondan istifade etmenin bereketinden mahrum kal─▒n─▒yor. Belki bunun tek istisn├ós─▒; Ramazan aylar─▒nda ib├ódet hayat─▒n─▒n canlanmas─▒ ve ailecek sahura kalk─▒l─▒p, ailecek teravih namazlar─▒na gidilmesi…

├çocuklar─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču, ancak Ramazan ay─▒ vesilesiyle caminin kap─▒s─▒ndan i├žeri ad─▒m at─▒yor. Kad─▒n-erkek, gen├ž-ya┼čl─▒, farkl─▒ siyas├« g├Âr├╝┼čten, meslekten, stat├╝den binlerce ki┼činin b├╝y├╝k cemaatler h├ólinde ib├ódet etti─čini, belki ancak Kadir Gecesi vesilesiyle g├Âr├╝yor.

E─čitimciler ├žocuklar─▒n ┼čuur durumunu s├╝ngere benzetiyorlar. Yani bir ├žocuk, fark─▒nda olsa da olmasa da; husus├« bir gayret g├Âstermesine gerek kalmadan ├ževresindeki yeti┼čkinlerin hayat─▒n─▒ g├Âzlemliyor, dinliyor ve edindi─či intib├ólarla hayat─▒ m├ón├óland─▒rmay─▒ ├Â─čreniyor. ├çocu─čun ana dilini ├Â─črenmesi, mill├« k├╝lt├╝r├╝n├╝ edinmesi hep bu ┼čekilde oluyor.

Bazen; ÔÇť├çocuklar─▒m─▒za Allah Te├ól├óÔÇÖy─▒ nas─▒l tan─▒tal─▒m, nas─▒l ├Â─čretelim?ÔÇŁ nevÔÇśinden yaz─▒lar yaz─▒l─▒yor, akademik tezler haz─▒rlan─▒yor. Bunlarda h├ókim dil; ├žocuk soru sorunca ona nas─▒l cevap verece─čimiz, ├žocukla nas─▒l konu┼čaca─č─▒m─▒z veya konu┼čmayaca─č─▒m─▒z ├╝zerine do─črular─▒, yanl─▒┼člar─▒ anlatmak ve tavsiyelerde bulunmak tarz─▒nda oluyor. H├ólbuki ├žocuklar, Allah Te├ól├ó hakk─▒nda ├žok s─▒k soru sormuyorlar. ├ç├╝nk├╝ k├╝├ž├╝k ├žocuklar─▒n sorular─▒, ekseriyetle; ihtiya├ž ve istek duyduklar─▒ ┼čeyler veya ilgilerini ├žeken, merak uyand─▒r─▒c─▒ ┼čeyler hakk─▒nda oluyor.

├çocuklar en ├žok da yeti┼čkinlerin ilgi g├Âsterdi─či ┼čeyleri merak ediyorlar. Mesel├ó ├žocu─čun ├Ân├╝ne bir y─▒─č─▒n oyuncak koysan─▒z ilgisini ├žekmiyor ama annesinin cep telefonunu, babas─▒n─▒n diz ├╝st├╝ bilgisayar─▒n─▒ ─▒srarla kurcal─▒yor. ├ç├╝nk├╝ anne babas─▒n─▒n onda neye bakt─▒─č─▒n─▒ anlamak istiyor. ├çocuk i├žin anne babay─▒ taklit etmek, ┬ź├Â─črenme┬╗ yetene─činin temeli. En basit bir maharetten, mesel├ó ka┼č─▒k tutmaktan tutun, ├Âfkelendi─či anlarda s├Âylenirken kulland─▒─č─▒ ifadelere kadar her ┼čeyi taklit ediyor ve b├Âylece b├╝y├╝k olmay─▒ ├Â─čreniyorlar. Ayn─▒ ┼čekilde hayat─▒ anlamland─▒rma ve de─čerlendirmeyi de bizden ├Â─čreniyorlar. Hatt├ó hi├ž soru sormadan, tenkit de etmeden, anne babas─▒n─▒ g├Âzlemleyerek ve aynen benimseyerek tan─▒yor, ├Â─čreniyorlar.

Mesel├ó ├žok az ├žocuk anne babas─▒na;

ÔÇťAllah bizi g├Âr├╝yor mu? Nas─▒l g├Âr├╝yor? O nerede?ÔÇŁ gibi sorular soruyor. Anne babas─▒n─▒ g├╝nde be┼č kere i┼čini g├╝c├╝n├╝ b─▒rak─▒p namaz k─▒lar vaziyette g├Âren bir ├žocuk anl─▒yor ki, Allah onun anne babas─▒n─▒n namaz k─▒l─▒p k─▒lmad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝r. ├ç├╝nk├╝ anne baban─▒n namaz─▒n─▒ k─▒l─▒p k─▒lmad─▒─č─▒n─▒ kimse g├Ârm├╝yor, bilmiyor. Ama demek ki insan ├╝st├╝nde hak sahibi olan y├╝ce bir Varl─▒k var ve O, her ┼čeyi g├Âr├╝yor. Anne-baba hi├žbir pe┼čin menfaatini g├Ârmedi─či bu vazifeyi b─▒kmadan devam ettirdi─čine g├Âre demek ki O varl─▒─ča ├žok ├Ânem veriyor.

K├╝├ž├╝k ├žocuklar; namaz k─▒lan b├╝y├╝klerine soru sorarlar, ├Ân├╝ne ge├žerler, kuca─č─▒na otururlar. Namaz k─▒lan bir yeti┼čkin, ├žocuk i├žin ├žok ilgin├ž bir manzara te┼čkil eder. Anne-baba o s─▒rada ├žocu─čuna k─▒zamaz, s├Âylenemez veya bir ┼čey yapmas─▒na m├óni olamaz. ├ç├╝nk├╝ o s─▒rada, kendisi hesap vermek ├╝zere kendi SahibiÔÇÖnin huz├╗runda sayg─▒yla dikilmekte, tev├ózuyla e─čilmektedir. ├çocuk bunu g├Âr├╝nce kendisinden sayg─▒ ve itaat bekleyen anne baban─▒n; kendisinin de bir varl─▒─ča sayg─▒ g├Âsterip, itaat etti─čini anlar. Ayn─▒ varl─▒─ča itaat ederek yeti┼čkinlerin d├╝nyas─▒na ad─▒m atma, onlara denk olma iste─či duyar. ├ço─ču zaman; ┬źBunu neden yap─▒yoruz?┬╗ diye sormaya bile gerek duymadan d├«n├« vazifelerini ├«f├ó eder.

Hele Ramazan ile birlikte anne babas─▒n─▒n b├╝t├╝n g├╝n a├ž susuz durup, iftar─▒ beklemesi ├žocuk i├žin ├žok tesirli bir manzarad─▒r. ├çocuk g├Âr├╝r ki, yeti┼čkinler h├ólsiz kalsa, ba┼č─▒ a─čr─▒sa bile orucunu tamamlamak i├žin sab─▒r g├Âsteriyor ve ertesi g├╝n├╝ yine ayn─▒ oruca niyet ediyor, bir ay boyunca bu sab─▒r talimine devam ediyor; art─▒k anlar ki yeti┼čkinlere bunu yapt─▒ran Rabb-i Te├ól├ó, b├╝y├╝k bir azamet ve kudsiyyet sahibidir ve o azametli Rableri onlardan sab─▒rl─▒ ve sebatl─▒ olmalar─▒n─▒ istemektedir.

Bu bizzat tad─▒larak ├Â─črenilen, ya┼čanarak ├Â─čretilen ve kendi nefsinde hayata ge├žirerek ispat edilen bir hakikattir. B├Âyle y├╝ce bir hakikati gere─či gibi anlatman─▒n ve benimsetmenin ba┼čka bir yolu da yoktur. S├╝sl├╝ p├╝sl├╝ c├╝mleler kurmakla, ├žocu─ča ancak edebiyat ├Â─čretilebilir, edep ise ancak edepli olunarak ├Â─čretilebilir.

├çocuklar i├žin ├Âzel mek├ónlar─▒n ve ├Âzel zamanlar─▒n sembolik anlamlar─▒ vard─▒r.

Mesel├ó ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m dergiye, bir s─▒byan mektebinden ana okul ├ža─č─▒ndaki talebeler geldi ve biz onlara KurÔÇÖ├ón okumaya ge├žmelerini tebrik i├žin Mushaf hediye ettik. ├çocuklardan biri ├Â─čretmenine sordu;

ÔÇťBuras─▒ PeygamberimizÔÇÖin evi mi?ÔÇŁ diye… Bu masumane soru; ├žocuk r├╗hunun, m├ónev├« mefhum ve varl─▒klar─▒ anlamak i├žin somut / m├╝┼čahhas ┼čeylere, nesne, mek├ón ve benzeri h├ót─▒ralara olan ihtiyac─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝rd├╝. Esasen yeti┼čkinlerin de i├žinde hep bir ├žocuksu hissiyat vard─▒r ve onlar da madd├« h├ót─▒ralara sinmi┼č m├óneviy├óta ihtiya├ž duyarlar.

─░┼čte ├žocu─ča olsun yeti┼čkine olsun, baz─▒ mukaddes mek├ónlar, zamanlar ve ┼čeyleri sevdirmek, onlarla tecr├╝beler ya┼čamak; m├ón├ós─▒n─▒ tatmad─▒klar─▒, ya┼čamad─▒klar─▒ s├Âzleri belletmekten daha tesirli oluyor. E─čer ├╝├ž aylar─▒ ve Ramazan ay─▒n─▒, bunlar ├╝zerinde tefekk├╝r ederek ve ┼čuuruna vararak ya┼čayabilirsek; belki ├ža─č─▒m─▒z─▒n ├╝st├╝m├╝ze ├ž├Âken a─č─▒r kes├ófetini y─▒rtmam─▒z ve ├žocuklar─▒m─▒za m├óneviyat a┼č─▒s─▒ vurmam─▒z m├╝mk├╝n olabilir.