BA┼×TAN SONA CANLI VE Z─░NDE…

YAZAR : Mustafa As─▒m K├ť├ç├ťKA┼×CI tali@yuzaki.com

Bir yar─▒┼čmada heyecan─▒ en y├╝ksek seviyede tutman─▒n yolu nedir? Yar─▒┼čmac─▒lar─▒ ba┼čtan sona canl─▒ ve zinde tutman─▒n ├žaresi?

Bir imtihan veya yar─▒┼čmada ba┼člang─▒├žta herkes ├╝mitvard─▒r, azimlidir, canl─▒d─▒r. Fakat iyi bir ba┼člang─▒├ž yapamayan, geriye d├╝┼čen; yeÔÇÖse, y─▒lg─▒nl─▒─ča kap─▒l─▒r. ├çok iyi bir ba┼člang─▒├ž yap─▒p, kazanmay─▒ garantileyen de gev┼čer.

D├╝nya bir imtihan.

Daha ince s├Âylersek, ┬źCennet Se├žme ve Yerle┼čtirme ─░mtihan─▒.┬╗ Cennet de derece derece… ─░┼čin i├žinde bir s─▒ralama olunca, bu ayn─▒ zamanda bir yar─▒┼č, bir yar─▒┼čma. Do─čumla hay├ótiyetin, b├╝l├╗─č ├ža─č─▒yla m├╝kellefiyetin start─▒ veriliyor; var─▒┼č ├žizgisi ise ruh i├žin son nefes, beden i├žin kara toprak.

D├╝nyadaki di─čer yar─▒┼čmalarda giri┼čte bahsetti─čimiz problem ya┼čanabiliyor. ─░yi bir ba┼člang─▒├ž yapamaman─▒n yar─▒┼čtan kopar─▒┼č─▒, garantilemenin neticesinde zindeli─či sonuna kadar s├╝rd├╝rememe…

Rabbimiz; sonsuz rahmeti, kudreti ve hikmeti sebebiyle, cennet se├žmelerinde bunlar─▒ bertaraf edecek s─▒rlar lutfetmi┼č:

1. ├Äman varsa, davran─▒┼člar─▒n bir h├╝km├╝ vard─▒r. ├Äman yoksa amellere bak─▒lmaz, tart─▒ dah├« kurulmaz. Ayn─▒ minvalde, niyet fiilden daha m├╝himdir.

2. ─░mtihan─▒n son ├ón─▒ m├╝himdir. ÔÇťAmeller, h├ótimeleriyle de─čerlendirilir.ÔÇŁ Son nefes ├ón─▒ndaki h├ól ├Ânemlidir.

Bu iki prensip bir arada olunca insan─▒ zinde tutar. ├ç├╝nk├╝ ne kadar s├ólih amel biriktirmi┼č olsan─▒z da, onlar─▒n yaz─▒ld─▒─č─▒ ├«man k├ó─č─▒d─▒ ortadan kalkarsa hepsi iptal olur. 60 sene d├╝zg├╝n de ya┼časan─▒z, son g├╝nleriniz bozuk olursa, de─čerlendirme ona g├Âre yap─▒lacakt─▒r.

Son ├ón─▒n m├╝him olmas─▒, ba┼člang─▒├žlar─▒ ├Ânemden d├╝┼č├╝rmez. ├ç├╝nk├╝ ekseriyetle; ┬źNas─▒l ba┼člarsa ├Âyle gider!┬╗

3. ─░sl├ómÔÇÖa giri┼č, ├Âncesini siler. K├╝f├╝rden, ┼čirkten kurtulup ─░sl├ómÔÇÖa giren bir ki┼či, yeni do─čmu┼č gibidir. B├Âylece, hid├óyete yakla┼čanlar─▒n; ┬źBunca y─▒l k├╝f├╝r ve ┼čirkten sonra Rabbim beni kabul eder mi?┬╗ s├╗retinde bir endi┼če ile geri kalmalar─▒na mahal verilmemi┼čtir.

4. Tevbe kap─▒s─▒ a├ž─▒kt─▒r. ├ľl├╝m├╝n geldi─činin anla┼č─▒ld─▒─č─▒, perdelerin araland─▒─č─▒ ├óna kadar, tevbe kap─▒s─▒ a├ž─▒kt─▒r. Ge├žmi┼č g├╝nahlara tevbe etmek hepsini bir anda s─▒f─▒rlayabilir. Y├╝z adam ├Âld├╝rm├╝┼č ki┼či bile bu kap─▒dan girebilir. ─░mtihan s├╝rd├╝─č├╝ m├╝ddet├že, ├╝mit vard─▒r. Fakat samim├« bir tevbe ile… Tevbeyi erteleyerek, nefs├óniyetin keyiflerinden daha fazla yararlanma kurnazl─▒─č─▒, bu kap─▒dan giremez.

5. Davran─▒┼člar─▒n de─čerlendirilmesinde (├Âl├žme ve de─čerlendirmede) e┼čitlik de─čil ad├ólet (ve rahmet) vard─▒r. ─░nfak edenlerin kalb├« durumlar─▒ ve ┼čartlar─▒ sebebiyle; bir dinar, milyon dinar─▒ ge├žebilir. Bir tebess├╝m, m├╝kellef bir sofradan daha a─č─▒r basabilir.

6. HakkÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒ da gazab─▒ da insanlar─▒n k├╝├ž├╝k g├Ârd├╝─č├╝ bir ┼čeyde olabilir. Bir kediyi a├ž b─▒rak─▒p ├Âl├╝m├╝ne sebebiyet verecek derecede merhametsizlik, s├╗ret├ó ├óbid bir ki┼činin cehennemlik olmas─▒na; bir k├Âpe─če, zahmetine katlan─▒p su verecek kadar ┼čefkat de, g├╝nahk├ór bir ki┼činin cennetlik olmas─▒na vesile olmu┼čtur. R─▒z├ó ve gazab─▒n, ikisinin de k├╝├ž├╝k zannedilen ┼čeylerde sakl─▒ olmas─▒, b├╝y├╝k bir zindelik ve dikkat gerektirir.

7. Aslolan ├«mand─▒r, fakat davran─▒┼člar onun tescilidir. G├╝zel davran─▒┼člar, ├«mans─▒zl─▒─č─▒ tel├ófi edemez. Fakat var olan ├«m├ón─▒ korur, besler, g├╝├žlendirir. K├Ât├╝ davran─▒┼člar, ├«m├ón─▒ yok etmez; fakat, him├óyesiz, g├╝├žs├╝z, zay─▒f b─▒rak─▒r.

8. Mah┼čer yerinde neticeler a├ž─▒klan─▒ncaya kadar, hi├žbir s├ólih amelin veya tevbenin Hak kat─▒nda kabul edilip edilmedi─či kesin olarak bilinemez. B├Âyle olunca kimse, kendini garantide hissedemez. Mesel├ó; namaz─▒n sonunda isti─čfar edilir. Ed├ó edilen Ramaz├ónÔÇÖ─▒n, hacc─▒n k─▒v├óm─▒n─▒ koruma endi┼česi ya┼čan─▒r.

9. Ki┼či, yapt─▒klar─▒ sebebiyle ebed├« karnesine konan k─▒rm─▒z─▒ ├žizgilerden, zay─▒flardan, do─črudan haberdar edilmez. (el-Kehf, 104; el-Hucur├ót, 2; el-─×├ó┼čiye, 2-4) Ki┼činin yapt─▒klar─▒n─▒ do─čru zannetmesi bir ┼čey ifade etmez. Bu hakikat, cidd├« bir korku ve HakkÔÇÖa s─▒─č─▒nma sebebidir.

10. M├ónev├« bir prensip olarak, insan ├ócizdir. Kul niyet eder, niyaz eder. Ger├žekle┼čtirecek olan Az├«z ve Hak├«m olan Cen├ób-─▒ HakÔÇÖt─▒r. Bu sebeple ki┼činin kendisinden ├╝mit kesmesi; HakkÔÇÖ─▒n kudreti hakk─▒nda acziyet d├╝┼č├╝nmek gibi olaca─č─▒ndan, yanl─▒┼č olur. Yine lutfeden Hak oldu─ču h├ólde, kendi ba┼čarm─▒┼č gibi d├╝┼č├╝nmesi de niyeti dolay─▒s─▒yla neticeyi bozan bir unsurdur. Tevfik AllahÔÇÖtan, hata kuldand─▒r.

Bu prensiplerin her biri, imtihana t├ób├« bizlerin bir yandan hi├žbir zaman yeÔÇÖse d├╝┼čmeyip, ├╝midimizi muhafaza etmemizi, bir yandan da her an teyakkuzda olmam─▒z─▒ sa─člar.

Bu prensipleri asl─▒nda d├╝nyadaki siyas├«, tarih├«, ticar├« yar─▒┼člara da k─▒smen uygulamak m├╝mk├╝nd├╝r.

Mesel├ó, ecd├ód─▒m─▒z; ha├žl─▒lar─▒n bizi AnadoluÔÇÖdan dah├« atmaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ bir d├Ânemde yola ├ž─▒k─▒p, fetihlerini Avrupa i├žlerine kadar g├Ât├╝rd├╝ler. Fakat onlardan sonra gelen nesillerde, bu fetihleri bir garanti g├Ârme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ olu┼čtu. Spor diliyle s├Âylersek skoru korumaya y├Ânelik bir reh├óvete kap─▒l─▒nca, netice tepetaklak oldu. H├ólbuki;

ÔÇťEn iyi m├╝d├ófaa, h├╝cum idi.ÔÇŁ ├ç├╝nk├╝ aslolan biti┼č d├╝d├╝─č├╝ idi! Mesele, sadece fethetmek de─čil, fethedilmi┼č olarak tutmak idi. Ba┼člang─▒c─▒nda var oldu─čumuz co─čraf├« ke┼čifler yar─▒┼č─▒n─▒n devam─▒nda var olamad─▒k.

D├╝n ecd├ód─▒m─▒z ─░stanbulÔÇÖu fethetmek i├žin ├ž─▒rp─▒n─▒rken; maksad─▒, ta┼č-toprak de─čil g├Ân├╝llerdi. Bug├╝n ─░stanbulÔÇÖda fethedilmeyi bekleyen milyonlarca g├Ân├╝l var, fatihleri nerede?

┼×imdi neredeyse s─▒f─▒r noktas─▒na d├Ând├╝k. Fakat ┼čimdi de ├╝mitsizlik yok. ├ç├╝nk├╝ h├ól├ó vakit var ve ├╝mitsizlik yasak!

Yukar─▒daki maddeler i├žerisinde meknuz ise de, iki madde ebediyet karnesi i├žin ayr─▒ bir zindelik, canl─▒l─▒k ve teyakkuz sebebi oldu─ču i├žin ayr─▒ca zikredilmeyi hak eder:

1. Amellerin iptali…

2. Amellerin kat kat fazla ├╝cretlendirilmesi…

Birbirinin tam mukabili olan bu iki esas da, m├╝thi┼č bir zindelik sebebidir.

AMELLER─░N ─░PTAL─░

─░mtihan k├ó─č─▒d─▒na neler neler yazm─▒┼č olsa da; kopya ├žekmek, hocaya sayg─▒s─▒zl─▒k etmek, imtihan kurallar─▒n─▒ ├ži─čnemek gibi bir su├ž i┼čleyenin k├ó─č─▒d─▒na el konur ve b├╝t├╝n yazd─▒klar─▒ h├╝k├╝ms├╝z olur.

Bu korkutucu ihtimal, kulluk imtihan─▒n─▒n her ├ón─▒nda ki┼čiyi diri tutan bir tehdit olarak durur. Amelleri iptal edip, yok h├╝km├╝ne getiren bir├žok sebep ├óyet-i ker├«melerde yer almaktad─▒r:

a) Dinden ├ž─▒kmak, ┼čirk ko┼čmak, k├╝fre d├╝┼č├╝recek s├Âz veya fiiller sergilemek. Yukar─▒da 8. maddede belirtti─čimiz gibi, g├╝nah i┼člemek, ├«m├ón─▒ ortadan kald─▒rmaz. Fakat g├╝nah i┼čleme duygusundan ├Âteye ge├žerek, reddetme, ink├ór etme, sa├žma bulma gibi kalb├« kanaatlerle g├╝nah i┼člemek, ├«m├ón─▒ yok eder, o g├╝ne kadarki b├╝t├╝n amelleri bo┼ča ├ž─▒kar─▒r. (el-Bakara, 217; ├él-i ─░mr├ón, 21-22; el-M├óide, 5; el-EnÔÇś├óm, 88; el-AÔÇśr├óf, 147; H├╗d, 12-16; el-Kehf, 105; ez-Z├╝mer, 65; Muhammed, 8-9)

b) Münafıklık. (et-Tevbe, 68-69; el-Ahzâb, 19; Muhammed, 25-28, 32)

c) Yahud├« ve h─▒ristiyanlar─▒ (m├╝naf─▒k├ža) dost edinmek. (el-M├óide, 51-53)

d) K├ófirler gibi bir ya┼čay─▒┼č, onlar gibi d├╝nyaya dal─▒p gitmek. ├éhireti d├╝┼č├╝nmemek. (et-Tevbe, 68-69; H├╗d, 15-16; el-Kehf, 105)

e) K─▒skan├žl─▒k, a├žg├Âzl├╝l├╝k, cimrilik (el-Ahz├ób, 19) ÔÇťHased; ate┼čin odunu yiyi┼či gibi, sevaplar─▒, iyilikleri yer bitirir.ÔÇŁ (Eb├╗ D├óv├╗d, Edeb, 44)

f) All├óhÔÇÖ─▒n indirdi─čini (h├╝k├╝mleri, ├óyetleri, talimatlar─▒), OÔÇÖnun r─▒z├ós─▒n─▒, ho┼čnutlu─čunu be─čenmemek. (Muhammed, 9, 28)

g) All├óhÔÇÖ─▒n gazap etti─či ┼čeylerin ard─▒na d├╝┼čmek. (Muhammed, 28)

h) Hid├óyet nimetine nank├Ârl├╝k. (Muhammed, 32)

i) Allah yolundan uzakla┼čt─▒rmaya y├Ânelik davran─▒┼člar. (Muhammed, 32)

j) Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖe kar┼č─▒ gelmek. (Muhammed, 32)

k) Hazret-i PeygamberÔÇÖin sesinin ├╝st├╝ne ses y├╝kseltmek, OÔÇÖnunla herhangi birine ba─č─▒r─▒r gibi konu┼čmak, h├╝rmetsizlik etmek. (el-Hucur├ót, 2)

ÔÇťKurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin Muhatab─▒ Kim?ÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ yaz─▒m─▒zda ifade etmeye ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z gibi, bu ├óyetlerin bir k─▒sm─▒ k├ófir ve m├╝naf─▒klardan bahsetse de, fiiller m├╝┼čterek oldu─čunda, tehdit m├╝sl├╝manlar─▒ da ├╝rpertmelidir. Bu minvaldeki baz─▒ ifadelerin, m├╝ÔÇÖminlerle ilgili meseleleri anlatan ├óyetlerde yer almas─▒ dikkat ├žekicidir. Mesel├ó:

ÔÇť…M├╝ÔÇÖmin kad─▒nlardan iffetli olanlar ile daha ├Ânce kendilerine kitap verilenlerden iffetli kad─▒nlar da; mehirlerini vermeniz ┼čart─▒yla, namuslu olmak, zin├ó etmemek ve gizli dost tutmamak ├╝zere size hel├óldir. K─░M (─░SL├éM├Ä H├ťK├ťMLERE) ─░NANMAYI KABUL ETMEZSE ONUN AMEL─░ BO┼×A G─░TM─░┼×T─░R. O, ├óhirette de ziyana u─črayanlardand─▒r.ÔÇŁ (el-M├óide, 5)

Dolay─▒s─▒yla, g├╝n├╝m├╝zde s─▒k├ža g├Âr├╝len, d├«nin emirlerini alen├«, hi├žbir zaruret ya┼čamaks─▒z─▒n, hi├žbir mahcubiyet duymaks─▒z─▒n ├ži─čneyenler; ├«manlar─▒n─▒ kaybetmek noktas─▒nda da, amellerinin bo┼ča gitmesi noktas─▒nda da tehdit alt─▒ndad─▒rlar. Allah, do─čruyu en iyi bilendir.

Dikkat edilirse maddeler hep ┼č├╝mull├╝d├╝r. All├óhÔÇÖ─▒n indirdi─čini be─čenmemek yahut Ras├╗l├╝ÔÇÖne edepte kusur etmek, d├╝nyaya dalmak; bir├žok davran─▒┼č─▒ i├žerisine alabilir. M├╝ÔÇÖminin amellerini h├╝k├╝ms├╝z h├óle getirerek cennete girmesine m├óni oldu─ču had├«s-i ┼čeriflerde zikredilen; riy├ó, kibir, ko─čuculuk, yalan gibi baz─▒ g├╝nahlar─▒ da bunlara il├óve etmeliyiz.

M├╝ÔÇÖmin, ├«m├ón─▒na ve amellerine sahip ├ž─▒kmak noktas─▒nda her ad─▒mda teyakkuzda olmak mecburiyetinde.

Bu kadar kaybetme riskine mukabil bir de y├╝ksek kazan├ž f─▒rsat─▒ var:

KAT KAT FAZLA M├ťK├éFAT

ÔÇť┼×u kesindir ki Allah kullar─▒na zerre kadar bile zulmetmez. Ama kulun zerre kadar bir iyili─či bile olsa, onu kat kat art─▒r─▒r ve ayr─▒ca kendi taraf─▒ndan b├╝y├╝k bir m├╝k├ófat verir.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 40)

Allah Te├ól├óÔÇÖn─▒n rahmeti; bir haseneyi, en az on kat─▒yla m├«z├óna koymak ┼čeklinde tecell├« eder. (el-EnÔÇś├óm, 160) Fakat ├╝st s─▒n─▒r yoktur. HakkÔÇÖ─▒n r─▒z├ós─▒n─▒ yakalam─▒┼č k├╝├ž├╝k bir amel, yedi y├╝z kat ecirle yahut daha da fazlas─▒yla kar┼č─▒l─▒k bulabilir. Bu m├╝thi┼č bir berekettir ve insan─▒ her an f─▒rsat─▒ de─čerlendirmeye sevk eden bir ├╝mit galey├ón─▒d─▒r.

Tabiatta da b├Âyle bir bereket harman─▒ oldu─ču i├žin, Cen├ób-─▒ Hak, misali d├óne ile verir:

ÔÇťAllah yolunda mallar─▒n─▒ harcayanlar─▒n ├Ârne─či, yedi ba┼čak bitiren bir d├óne gibidir ki, her ba┼čakta y├╝z d├óne vard─▒r.

Allah diledi─čine kat kat fazlas─▒n─▒ verir. All├óhÔÇÖ─▒n lutfu geni┼čtir, O her ┼čeyi bilir.ÔÇŁ (el-Bakara, 261)

Kat kat art─▒r─▒┼ča erdiren ├╝├ž haslet ├Âzellikle vurgulanm─▒┼čt─▒r:

1. Karz-─▒ hasen. (Zor zamanlarda All├óhÔÇÖ─▒n d├«nine destek olmak.) (el-Bakara, 245; el-Had├«d, 11, 18; et-Te─č├ób├╝n, 17)

2. Allah r─▒z├ós─▒ i├žin imk├ónlardan infak etmek. (el-Bakara, 261, 265; er-R├╗m, 39)

3. ├Äm├ón edip s├ólih ameller i┼čleyen evl├ótlar yeti┼čtirmek (SebeÔÇÖ, 37) (Sadaka-i c├óriye had├«si ve cemaatle namaz─▒n kat kat fazla m├╝k├ófatland─▒r─▒lmas─▒ gibi dereceler de, hayr─▒n yay─▒lmas─▒na vesile olmak ortak noktas─▒nda birle┼čmekte.)

K├Ât├╝l├╝klerin cezas─▒nda Cen├ób-─▒ Hak zerre kadar haks─▒zl─▒k yapmaz, sadece cezas─▒n─▒ verir. Fakat i┼čin i├žinde f─▒sk u f├╝cur olursa, yani ba┼čkalar─▒n─▒ da yoldan ├ž─▒kararak, k├Ât├╝l├╝kte ├ž─▒─č─▒r a├žarak, onlar─▒n da g├╝nahlar─▒n─▒ y├╝klenenler, kat kat azaba m├╝stehak olurlar.

Bu, sevaplarda oldu─ču gibi All├óhÔÇÖ─▒n art─▒rd─▒─č─▒ de─čil, m├╝crimin kendi eliyle y├╝klendi─či bir y├╝kt├╝r. Aldatanlara kat kat azap art─▒┼č─▒n─▒, aldatt─▒klar─▒ kimseler bizzat talep ederler:

ÔÇť┬źEy Rabbimiz! Biz reislerimize ve b├╝y├╝klerimize uyduk da onlar bizi yoldan sapt─▒rd─▒lar.┬╗ derler. ┬źRabbimiz! Onlara iki kat azap ver ve onlar─▒ b├╝y├╝k bir l├ónetle rahmetinden kov.┬╗ÔÇŁ (el-Ahz├ób, 67-68)

S├Âz├╝n ├Âz├╝:

Kullukta son nefese kadar devam eden bir canlılık lâzım.

Bunun i├žin istikamete sar─▒lmal─▒. Fakat her an, HakkÔÇÖ─▒n rahmet ve bereketine s─▒─č─▒nmal─▒.

Asla, ┬źbirikmi┼č ameller┬╗e itimat etmemeli.

Sevaplar─▒ katland─▒racak, kanatland─▒racak her t├╝rl├╝ nimetten infak ve hay─▒rl─▒ nesil yeti┼čtirme gayretlerine sar─▒lmal─▒…

Amellerimizi yok edecek, g├╝nahlar─▒m─▒z─▒ kat kat edip, bizi -Allah korusun- ├óhirette iki b├╝kl├╝m edecek; ├«m├ón─▒, edebi ihl├ól eden ve ba┼čkalar─▒n─▒n hakk─▒na tec├óv├╝z ihtiv├ó eden davran─▒┼člardan fersah fersah uzak durmal─▒…

Her h├ól├╝k├órda, OÔÇÖna, Hazret-i Fett├óhÔÇÖa s─▒─č─▒nmal─▒…