SenÔÇÖi Yitiri┼čimiz H├╝sran─▒m─▒zd─▒r Y├é RAS├ŤL├éLLAH!

YAZAR : Sami B├ťY├ťKKAYNAK skaynak48@hotmail.com

Bir toplumu in┼ča edecek olanlar, ├Ârnek ┼čahsiyetlerdir. ├ľrnek ┼čahsiyetler, hem m├╝sbet hem de menf├« anlamda toplumun ┼čekillenmesinde tesirlidirler. Bu ┼čahsiyetler; kendi yarat─▒l─▒┼člar─▒ndan gelen bir kabiliyet ve tesir etme ├Âzelli─či veya bir gaye ve g├Ârevin icab─▒n─▒ ├Âz├╝msemelerinden m├╝lhem, model h├óle gelirler, getirilirler. ─░nsan ┼čahsiyeti, her daim bir ├Ârnek aray─▒┼č─▒ i├žerisindedir. ├çocuklu─čundan itibaren kendi i├ž ve d─▒┼č d├╝nyas─▒n─▒ ┼čekillendirecek bir ├Ârnek ┼čahsiyete ihtiya├ž duyar. Hayat─▒n─▒n t├╝m safhalar─▒nda bir├žok ├Ârnek de─či┼čtirir, ama sonu├žta ├Ârnek ┼čahsiyet, insan─▒n hayat─▒n─▒n vazge├žilmezidir. ─░nsan; ancak kendisi gibi, yani insan olan varl─▒─č─▒ model al─▒r. Eli-aya─č─▒ olan, insanla ayn─▒ yarat─▒l─▒┼čta olan varl─▒klar ├Ârnek olabilir.

─░nsanl─▒─č─▒n en ├Ânemli m├╝sbet ├Ârnek ┼čahsiyetleri, peygamberlerdir. Peygamberleri model h├óline getiren de kendilerine y├╝klenen m├ónev├« vazifedir. Bu m├ónev├« vazifenin y├╝klendi─či peygamberlere bak─▒ld─▒─č─▒ zaman, onlar ya┼čad─▒klar─▒ toplumun i├žerisinde ├žocukluklar─▒ndan itibaren g├Âzde tabir edilecek k─▒vamda b├╝y├╝m├╝┼čler. H├ókim k├╝lt├╝r i├žerisinde ama (kalben, r├╗hen, zihnen) o k├╝lt├╝r├╝n d─▒┼č─▒nda yeti┼čmi┼čler, yeti┼čtirilmi┼čler, yani korunmu┼člar. S├Âz sahibi h├óline gelecek derinlikte, toplumda ├Ân pl├óna ├ž─▒kma k─▒vam─▒na getirilmi┼člerdir. Bu ├Âzellikleriyle peygamberler; toplum i├žerisinde ama toplumun sahip oldu─ču de─čerlerin kar┼č─▒s─▒nda, yeni ve olmas─▒ gereken ┼čeyleri s├Âylemi┼člerdir. Ayn─▒ zamanda onlar─▒n s├Âzleri dinlenmi┼č ve yapt─▒─č─▒ ┼čeyler uygulan─▒r h├óle gelmi┼čtir. K─▒sacas─▒ ├Ârnek ┼čahsiyet olmu┼člard─▒r. Bu ifadeyi KurÔÇÖ├ón; ┬ź├╝sve-i hasene┬╗ olarak beyan etmektedir. Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin ├Âzelli─čini vurgularken KurÔÇÖ├ón bu ifadeyi kullan─▒r:

ÔÇťAndolsun ki All├óhÔÇÖ─▒n Ras├╗l├╝ÔÇÖnde sizin i├žin, All├óhÔÇÖa ve ├óhiret g├╝n├╝ne kavu┼čmay─▒ umanlar ve All├óhÔÇÖ─▒ ├žok zikredenler i├žin g├╝zel bir ├Ârnek vard─▒r.ÔÇŁ (el-Ahz├ób, 21)

─░nsan; ├Ârne─čini ┼ča┼č─▒rd─▒─č─▒, ├Ârne─čini menf├« ┼čahsiyetlerde arad─▒─č─▒ zaman, kendisine y├╝klenen ┬ź├Ârnek ┼čahsiyet┬╗ olma ├Âzelli─čini ifsad etmi┼č demektir. M├╝sl├╝man; All├óhÔÇÖ─▒n g├╝zel ├Ârnek / g├╝zel model olarak beyan etti─či ┼čahsiyetleri b─▒rak─▒p, ┼čahsiyeti kem├óle ermemi┼č, kendisini in┼ča edememi┼č insanlar─▒ ├Ârnek almaya ba┼člam─▒┼čsa; ┼čahsiyetini kaybetmeye meylediyor demektir. Bug├╝n ya┼čad─▒─č─▒m─▒z zaman diliminde, modern d├╝nyada m├╝sl├╝manlar─▒n ├Ârnek ┼čahsiyeti yitirmeye ba┼člad─▒klar─▒ o kadar ├ó┼čik├ór ki; ne id├╝─č├╝ belirsiz, hayat─▒ in┼ča etmeye de─čil in┼ča edilmeye muhta├ž insanlar, model al─▒n─▒r h├óle gelmi┼čtir. Bu noktada insanlar, ├Âzelde m├╝sl├╝manlar; nas─▒l davranaca─č─▒n─▒ bilmez duruma gelmi┼čler, kendilerini kaybetmi┼čler, y├Ânlerini ┼ča┼č─▒rm─▒┼člard─▒r. Mesel├ó; bug├╝n, m├╝sl├╝man toplumlarda kad─▒n a┼ča─č─▒lan─▒yor, eziyet g├Âr├╝yor, cins├« met├ó olarak g├Âr├╝l├╝yor, rekl├óm arac─▒ olarak de─čerlendiriliyorsa; g├╝zel ├Ârnek yitirilmi┼č demektir. Zira, kad─▒n─▒ cins├« met├ó olmaktan ├ž─▒karm─▒┼č, ona toplumda kendisine m├╝nasip bir yer vermi┼č, kad─▒n─▒n d├Âv├╝lmesini, eziyet edilmesini kerih g├Ârm├╝┼č (Buh├ór├«, Tefsir, 1; Eb├╗ D├óv├╗d, Nik├óh, 2) bir ├Ârnek var iken, m├╝sl├╝man toplumlarda kad─▒nlar─▒n hakk─▒n─▒ feminist ├Ârg├╝tler savunuyorsa, PeygamberimizÔÇÖin ├Ârnekli─či unutulmu┼č, yitirilmi┼čtir.

Kom┼čuyu kom┼čuya miras├ž─▒ yapacak derecede kom┼ču hukukuna ├Ânem veren, kom┼čuya ikram─▒ ├«m├ón─▒n yans─▒malar─▒ndan g├Âren, kom┼čuya iyili─či k├╝├ž├╝msemeyi reddeden bir ├Ârnek ┼čahsiyeti olan ─░sl├óm d├╝nyas─▒nda; kom┼čular birbirini tan─▒m─▒yorsa, kom┼ču kom┼čunun ├Âl├╝s├╝nden, hastas─▒ndan, mutlu g├╝n├╝nden, ├╝z├╝nt├╝l├╝ g├╝n├╝nden b├«-haberse, kom┼ču kom┼čudan bir g├╝ler y├╝z├╝, bir sel├óm─▒ esirgiyorsa, yolda g├Ârse kom┼čusunu tan─▒m─▒yorsa; g├╝zel ├Ârnek ┼čahsiyet unutulmu┼č, yitirilmi┼č demektir.

Yine g├╝zel ├Ârnek olarak Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin g├╝ndemde oldu─ču bir toplumda, hayvan haklar─▒n─▒n g├╝ndemi me┼čgul etmesi m├╝mk├╝n de─čildir. ├ç├╝nk├╝ O -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, insan d─▒┼č─▒ndaki canl─▒lar─▒n da haklar─▒na ri├óyeti tavsiye etmektedir. ├ľyle ki Peygamberimiz-sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-, yanm─▒┼č bir ci─čeri sulamakta ecir oldu─čunu, hayvana yedirmenin sadaka oldu─čunu, merhamet etmeyene merhamet olunmayaca─č─▒n─▒; nice hayvan─▒n, sahibinden daha ├žok All├óhÔÇÖ─▒ zikretti─čini (D├órim├«, ─░stiÔÇÖz├ón, 351); ku┼člar─▒n, yavrular─▒ndan ayr─▒ b─▒rak─▒lmamas─▒n─▒; k├Âpek yavrular─▒n─▒n, annelerine ula┼čmas─▒na m├óni olunmamas─▒n─▒; kar─▒nca yuvalar─▒n─▒n yak─▒lmamas─▒n─▒ tavsiye ederek, m├╝sl├╝manlara hayvan haklar─▒n─▒ g├Âzetmede ├Ârnek olmu┼čtur.

OÔÇÖnu peygamber olarak, ├Ârnek olarak kabul edenlerin; ac─▒mas─▒zca hayvanlara eziyet etti─či, hayvanlar─▒n yuvalar─▒n─▒ darmada─č─▒n etti─či, bir kap su, bir kap yemek vermekten imtin├ó etti─či duyuluyor, g├Âr├╝l├╝yorsa, bu kabul edi┼čin kuru bir s├Âzden ibaret oldu─čunu s├Âylemek do─čru olsa gerektir. Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z zamanda hayvan haklar─▒n─▒ koruyan, onlar─▒n haklar─▒ i├žin kamuoyunda m├╝cadele edenler; inan├žs─▒zlardan ├žok, dindarlar olmal─▒d─▒r. Durum tersiyse, o zaman g├╝zel ├Ârnek unutulmu┼č, yitirilmi┼č demektir.

Yine m├╝sl├╝manlar─▒n oldu─ču bir toplumda, k├╝f├╝r-s├Âvme ve k├Ât├╝ s├Âz yayg─▒nla┼čm─▒┼čsa, g├╝zel model yitirilmi┼č demektir. Zira ba┼čkas─▒n─▒n ana-babas─▒na s├Âvmeyi ki┼činin kendi ana-babas─▒na s├Âvmek gibi i─čren├ž, ├žirkin g├Âren, bunu f├ós─▒kl─▒k yani hak yoldan ├ž─▒kmak olarak kabul eden, mescidde h├ócetini gideren bir adama dah├« ashab taraf─▒ndan k├Ât├╝ s├Âz s├Âylenmesine m├óni olan bir g├╝zel ├Ârnek var iken; k├╝├ž├╝k torununa, ├žocu─čuna;

ÔÇť┼×u amcana bir s├Âv├╝ver o─člum!ÔÇŁ diyen, torunu, ├žocu─ču da istedi─či s├Âvg├╝y├╝ yapt─▒─č─▒ zaman;

ÔÇť├éferin, ne g├╝zel s├Âvd├╝n!ÔÇŁ diye keyiflenen dedeler, babalar var ise; ├╝├ž kelimesinden ikisi ├žirkin s├Âz olan m├╝sl├╝manlar─▒n say─▒s─▒ az─▒msanmayacak kadar ├žoksa, g├╝zel model yitirilmi┼č demektir.

M├╝sl├╝manlar─▒n, g├╝zel ├Ârneklerinden uzakla┼čt─▒klar─▒, OÔÇÖnu yitirdikleri daha bir├žok tav─▒r ve davran─▒┼čtan s├Âz edilebilir. Zaman, PeygamberimizÔÇÖi yeniden g├╝ndeme getirmenin zaman─▒d─▒r. OÔÇÖnu yitirdi─čimiz, OÔÇÖnun elini b─▒rakt─▒─č─▒m─▒z zaman; bozulman─▒n, koku┼čman─▒n i├žerisinde kendimizi bulaca─č─▒m─▒z ├ó┼čik├órd─▒r. Zira OÔÇÖnun elini b─▒rakmak, OÔÇÖnu yitirmek, ├Ârnek olamayacak ┼čahsiyetlerin hayat─▒m─▒z─▒ ┼čekillendirmesi demektir. Sa├ž ┼čeklinden tutun da giyim ku┼čam─▒na, tav─▒r ve davran─▒┼člar─▒na var─▒ncaya kadar caddeleri dolduran y─▒─č─▒nlara bak─▒ld─▒─č─▒ zaman, g├╝zel ├Ârne─či kaybetmenin sonu├žlar─▒ g├Âr├╝lecektir. Bu y├╝zden Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin elinden yeniden tutmak, OÔÇÖnun yitirildi─či yere yeniden gidip s─▒k─▒ca ba─članmak icap etmektedir. Aksi takdirde m├╝sl├╝man, ileride kendisini tan─▒yamayacak;

ÔÇťNerem m├╝sl├╝man; ellerim m├╝sl├╝man m─▒, ayaklar─▒m, sa├žlar─▒m, g├Âz├╝m, kulaklar─▒m m├╝sl├╝man m─▒?ÔÇŁ diyecek duruma d├╝┼čebilir. M├╝sl├╝man─▒n, PeygamberÔÇÖini g├╝ndemde tutup, OÔÇÖna her daim ba─čland─▒─č─▒ m├╝ddet├že yarat─▒l─▒┼č─▒na uygun hareket edece─či muhakkakt─▒r.

Ne mutlu rehberi, ├Ânderi; Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- olanlara…