KURÔÇÖ├éN E─×─░T─░M─░N─░N KAZANDIRDI─×I ├éHENK…

YAZAR : H. K├╝bra ERG─░N hkubraergin@hotmail.com

O Pazar g├╝n├╝ ben de oradayd─▒m.

Yeni ├çileh├óne CamiiÔÇÖnde Y├╝zak─▒ h├óf─▒zlar─▒m─▒z i├žin tertiplenen merasimden bahsediyorum.

Anadolu yakas─▒n─▒n o AnadoluÔÇÖyu hat─▒rlatan sakin ve samim├« atmosferinde, ye┼čillikler i├žinde, ferah ve temiz bir camide bir araya geldik. ├ľnce birbirinden g├╝zel sesli h├óf─▒zlardan dinledi─čimiz KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim til├óvetiyle g├Ânl├╝m├╝z├╝n pas─▒n─▒ sildik.

Ard─▒ndan s├«nelerimizde ├óhenkli bir ┼čiir terenn├╝m├╝ aks-i sad├ó buldu.

├çok ge├žmeden temiz s├«m├ól─▒ h├óf─▒z gen├žlerimiz geldi. O g├╝n onlar─▒n anne-babalar─▒n─▒n yerinde olmaya ├Âzenmeyen hi├ž kimse olmam─▒┼čt─▒r zannederim.

Gen├žlerden KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim dinlemek ba┼čka g├╝zel… Bu ya┼č─▒n gen├žlerinde; hele erkek ├žocuklar─▒nda ├Âl├ž├╝, ├óhenk, uyum, d├╝zen, g├╝zellik ve i├žtenlik gibi ince ve zarif de─čerlere rastlamak kolay de─čil. Gen├žlik demek ceh├ólet demek, acem├«lik demek, acelecilik demek… ├ľl├ž├╝, ├óhenk ve zar├ófet ise olgunlu─čun kemal zirvesinde elde edilebilecek bir k─▒ymet… Tecr├╝beli ve usta h├óf─▒zlardan KurÔÇÖ├ón til├óveti dinlerken bunu daha iyi fark ediyorsunuz.

├ľte yandan insan─▒ ┬źins├ón-─▒ k├ómil┬╗ yapan da, bu zar├ófetle tez├óh├╝r eden; olgunluk ve incelik de─čil mi? Bu ├óhenk ve zar├ófeti ortaya ├ž─▒karan r├╗h├ón├« vas─▒flar─▒ tahlil edecek olsak, olgun ve g├╝zel ahl├ók─▒n hus├╗siyetlerini bir arada g├Âr├╝r├╝z.

H├óf─▒zlar KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi, tert├«l ├╝zere okumak i├žin hangi hus├╗siyetlere sahip olurlar bir d├╝┼č├╝nelim:

├ľncelikle ilim; ├ž├╝nk├╝ bilmedi─činiz kural─▒ uygulayamazs─▒n─▒z.

Sonra edep; yani kurallara uyma hassasiyeti.

Tecvid demek, okumay─▒ g├╝zelle┼čtiren birtak─▒m kurallar demek.

Edep, hayat─▒n her sahas─▒nda mevcut; okuman─▒n edebi de tecvid…

KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim bize hayatta her ┼čeyin edebi olmas─▒ gerekti─čini; iyilik ve g├╝zelli─čin ancak b├Âyle h├ós─▒l olaca─č─▒n─▒ ├Â─čretirken i┼če bizzat k─▒raatten ba┼čl─▒yor. KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi okuman─▒n da bir edebi, yani kural─▒ olmal─▒ ┼čuurunu kazand─▒r─▒yor.

Tecvid kurallar─▒n─▒ inceledi─činiz zaman ba┼čka inceliklere rastl─▒yorsunuz:

Edebin ├Âz├╝ olan ├Âl├ž├╝l├╝l├╝k. Tecvid her ┼čeyiyle ├Âl├ž├╝ demek.

Zaten davran─▒┼člara edep kazand─▒ran da ├Âl├ž├╝ de─čil midir?

Meselâ;

ÔÇťPeygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin oturmas─▒, kalkmas─▒, y├╝r├╝y├╝┼č├╝, konu┼čmas─▒ nas─▒ld─▒?ÔÇŁ diye sorsan─▒z cevap paralel:

ÔÇťNe alelacele ko┼čard─▒ ne de a─č─▒r y├╝r├╝rd├╝. Ad─▒mlar─▒n─▒ kuvvetle ve vakarla basar ama oyalanmadan, ser├« bir ┼čekilde y├╝r├╝rd├╝. ├ľyle ki etraf─▒ndaki acele etmezse geri kal─▒rd─▒.ÔÇŁ

─░nsana emniyet telkin eden, kendinden emin bir dinamizm ama ayn─▒ zamanda insan─▒n h├╝rmetini celbeden bir s├╝k├╗net, ciddiyet ve a─č─▒rba┼čl─▒l─▒k. ├ľl├ž├╝, ├Âl├ž├╝ ├Âl├ž├╝…

K─▒raati g├╝zelle┼čtiren de ├Âl├ž├╝. Hangi harfi nerede, ne kadar uzatacaks─▒n─▒z, ne kadar tutacaks─▒n─▒z, ne kadar titreteceksiniz; hepsinin bir ├Âl├ž├╝s├╝ var. Bir elif miktar─▒ uzat─▒lmas─▒ icap eden bir yerde iki elif miktar─▒ uzatamazs─▒n─▒z. ├éhengin bozuldu─čunu hemen hissedersiniz.

├ľl├ž├╝l├╝l├╝─č├╝n s─▒rr─▒ ise pl├ónlama… Hi├ž okumam─▒┼č olanlar, KurÔÇÖ├ón k─▒raatinin ileri g├Âr├╝┼čl├╝l├╝k gerektirdi─čini tahmin bile edemez. H├ólbuki nefesinizi durak yerine kadar ula┼čt─▒rabilmeniz i├žin gerekti─či kadar derin nefes almal─▒ ve uygun bir ┼čekilde harcamal─▒s─▒n─▒z. Acem├«lere ilk zamanlar zor gelen, tecr├╝be ile kazan─▒lan bir beceridir bu.

Ayn─▒ zamanda nefes e─čitimidir; g├Â─č├╝s kafesinizin ├╝st k─▒sm─▒yla alelacele nefes almak yetmez, diyafram nefesini ├Â─črenmelisiniz. Ci─čerlerinizin her k├Â┼česine ula┼čmal─▒ temiz hava… Sonra da ├óhenkli bir ┼čekilde dilinizin, duda─č─▒n─▒z─▒n aras─▒ndan ak─▒p gitmeli, ┼č─▒r─▒l ┼č─▒r─▒l…

Harfleri mahre├žlerinden do─čru ve g├╝zel bir ┼čekilde ├ž─▒karmak, tecvid e─čitiminin ilk ve en ├Ânemli mevzuudur. E─čer harfleri yanl─▒┼č tel├óffuz ederseniz m├ón├ó de─či┼čebilir ki bu durumda lahn-─▒ cel├«, yani b├╝y├╝k hata yapm─▒┼č olursunuz. Bu sebeple harflerin tel├óffuzu ├Ânemli…

Do─čru ve g├╝zel tel├óffuz edildi─či zaman KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim harfleri insan─▒ sanki bir gezintiye ├ž─▒kar─▒r. R├╝zg├ór─▒n u─čuldamas─▒, yapraklar─▒n h─▒┼č─▒rdamas─▒, kuzular─▒n mele┼čmesi gibi tabi├« sesleri hat─▒rlatan bu ├óhenkli ┼č─▒r─▒lt─▒; sanki ├Âtelerden gelen bir esrar─▒ f─▒s─▒ldayaca─č─▒n─▒ m├╝jdeler.

Ba┼čka dillerde olmayan bir s─▒cakl─▒k vard─▒r Arap├žada. Bilhassa bo─čaz harflerinin tel├óffuzu sanki a─člamakl─▒ bir yakar─▒┼č─▒ hat─▒rlat─▒r. Harfler aras─▒nda ge├ži┼či yumu┼čatan ve okuyu┼ča ├óhenk katan id─čamlar, ihf├ólar; yahut harfleri birbirinden ay─▒ran; okuyu┼ča tempo katan izharlar ve kalkaleler…

Hepsi yerli yerince uygulan─▒nca ve birbiri ard─▒nca ├óhenkle ak─▒nca, sanki g├Â─č├╝s bo┼člu─čundan gelen bir nefes de─čil de; a┼čkla yanan s├«nelerden do─čup gelen bir muhabbet ├ža─člayan─▒ gibi akar akar akar… Ses bir inip bir ├ž─▒karken, bir incelip bir kal─▒nla┼č─▒rken; sanki l├óf─▒z m├ón├óya e┼člik eder. Nas─▒l ki azap ile uyaran ├óyetler, g├Ân├╝lleri ha┼čyet ├╝rpertisiyle titre┼čtirirken; ard─▒ndan gelen af ve m├╝k├ófat m├╝jdeleri s├╝k├╗net meltemleri ile serinletirse aynen ├Âyle…

Sadece m├ón├ós─▒yla de─čil, l├ófz─▒yla da m├╗cize olan KurÔÇÖ├ónÔÇÖ─▒, Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- nas─▒l okumu┼čsa, onun b├╝y├╝k bir titizlikle nakledilmesi ve ya┼čat─▒lmas─▒d─▒r tecvid… Her ┼čeyiyle il├óh├« ve nebev├« talim…

K─üriÔÇś, k─▒raatini g├╝zelle┼čtirirken asl─▒nda k─▒raat de k─üriÔÇśi g├╝zelle┼čtirir. KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖi g├╝zelce okuyan bir h├óf─▒z─▒ seyretmek bile g├Ân├╝llere tesir eder. H├óf─▒z─▒n y├╝z ifadesinde huzur ile h├╝z├╝n k─▒vr─▒m k─▒vr─▒m dalgalan─▒r. Dilin, duda─č─▒n kendi aralar─▒nda lat├«fele┼čir gibi k─▒p─▒rdan─▒┼člar─▒, peltek harflerde dilin di┼čleri ebeleyip ka├ž─▒┼č─▒, y├╝z ifadesindeki ciddiyeti tatl─▒ bir k─▒p─▒rdanma ile dengeler.

K─üriÔÇśin her h├óli denge ve k─▒vam─▒n tims├ólidir zaten. Nefesi yeti┼čtirme gayretiyle, ├óhenkle tel├óffuz etme let├ófetinin beraberce buldu─ču g├╝zel k─▒vam gibi… G├╝zel bir kulluk ve g├╝zel insan olmak i├žin gerekli ruh k─▒vam─▒ da budur i┼čte. Hem ├╝st├╝n bir gayret, itina ve edep; hem de tel├ó┼čtan uzak, huzurlu, sek├«neli bir ├óhenk… KurÔÇÖ├ón okuyanlar─▒n ├╝zerine sek├«ne inece─čini m├╝jdeleyen had├«s-i ┼čerif gelir hemen akl─▒n─▒za.

Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin, tebli─č g├Ârevine haz─▒rlanma safhas─▒nda; ┬źTertil ├╝zere oku!┬╗ emrine (el-M├╝zzemmil, 4) muhatap olmas─▒n─▒n bir hikmetini de anlars─▒n─▒z. Bu zorlu vazifenin icap ettirdi─či sab─▒r, teenn├«, insanlara kar┼č─▒ tahamm├╝l, en zor anda bile serinkanl─▒l─▒─č─▒n─▒ koruyup nez├óketini kaybetmemek gibi b├╝t├╝n ├╝st├╝n ahl├ók vas─▒flar─▒ bu sek├«ne sayesinde insan r├╗huna i├žiriliyor olmal─▒d─▒r.

Zaman─▒m─▒zda; ÔÇťOkullarda de─čerler e─čitimi nas─▒l verilmelidir, ├žocuklara ├╝st├╝n ahl├ók ve ┼čahsiyet vas─▒flar─▒ nas─▒l kazand─▒r─▒lmal─▒d─▒r?ÔÇŁ mevzuunda g├Âr├╝┼čler ileri s├╝r├╝l├╝rken bir├žok e─čitimci de isabetli bir ┼čekilde bunlar─▒n sadece tarifle ├Â─čretilemeyece─čini, ancak birtak─▒m uygulamalar e┼čli─činde kazand─▒r─▒labilece─čini s├Âyl├╝yorlar. Bu meyanda sporun, grup h├ólinde sosyal faaliyetlerin ve ├že┼čitli tatbikatlar─▒n faydas─▒na temas ediyorlar.

Elbette bunlar─▒n hi├žbiri faydas─▒z de─čil, hatt├ó nebev├« e─čitim metodunda da bir├žo─čunun yeri vard─▒r. Bunlar─▒n ├Âz├╝nde ise KurÔÇÖ├ón til├óvetinin ├Ânemli bir yeri oldu─ču da g├Âz ard─▒ edilmemeli…

KurÔÇÖ├ón k─▒raatine sarf edilen zaman, bo┼ča harcanm─▒┼č de─čildir. Unutulmamal─▒ ki k─▒raate ├žal─▒┼čarak e─čitim yoluna ├ž─▒kan bir talebe, ilmin gerektirdi─či vas─▒flarla donanm─▒┼č olarak yoluna sa─člam ad─▒mlarla devam eder. Hem bu vas─▒flar e─čitim y─▒llar─▒ndan sonra hayat─▒n i├žinde de ona l├╝zumlu olgunlu─ču ve ├╝st├╝n karakteri kazand─▒r─▒r.

├çocukluk y─▒llar─▒nda yar─▒m yamalak KurÔÇÖ├ón kursuna giden ama daha sonra y─▒llarca eline almay─▒p unutan bir├žok ki┼či var ki, ├ževrelerinde muhafazak├ór biliniyor. Sonra soruyoruz; ÔÇťY├╝zde doksan dokuzu m├╝sl├╝man bir ├╝lkede bu k├Ât├╝l├╝kler nas─▒l olabiliyor?..ÔÇŁ diye…

├ľyleyse e─čitimcilerimiz KurÔÇÖ├ón k─▒raatinin ├Â─črenciye kazand─▒rd─▒─č─▒ ├╝st├╝nl├╝kler konusuna e─čilmeli, bu sahada ├žal─▒┼čanlar─▒ ┼čuurland─▒rmal─▒d─▒r.

Hem bu faydalar─▒n─▒n ┼čuurunda olarak KurÔÇÖ├ón-─▒ Kerim k─▒raatine ├žal─▒┼čmak; ona daha fazla ehemmiyet vermeyi sa─člayarak, bu e─čitimin sadece DiyanetÔÇÖte vazife alacak olanlara mahsus bir meslek├« e─čitim olarak g├Âr├╝lmesinin ├Ân├╝ne ge├žer.

Elbette e─čitimciler bu sahada daha ├žok ara┼čt─▒rma yapmal─▒d─▒r. Mesel├ó ├žocuklar─▒n k─▒raat ilmini tahsil ve tatbik s─▒ras─▒nda hangi zorluklarla kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒ tespit edip bunlarla nas─▒l ba┼č edebileceklerini ├Â─čretebilirler. Bir zaman ├žal─▒┼č─▒p, ba┼čar─▒l─▒ olamayaca─č─▒na kanaat getirerek yar─▒m b─▒rakm─▒┼č ki┼čilerin problemleri de ├ž├Âz├╝l├╝r.

Ne yaz─▒k ki g├╝n├╝m├╝zde d├«n├«, ahl├ók├« e─čitimin b├╝t├╝n y├╝k├╝; ─░l├óhiyat Fak├╝ltelerinin omzundad─▒r. Peki, il├óhiyatlar─▒n m├╝fred├ót─▒ yeterli midir?

Yeni e─čitim sistemi olumlu y├Ânde at─▒lm─▒┼č bir ad─▒m olsa da daha y├╝r├╝necek uzun bir yolumuz var…